Io. Bartholomei Marliani Patricii Mediolanen. Antiquae Romae topographia libri septem

61쪽

tos,qssemadmodum nunc cernuntur, muros posti se . redeinde diligentius consis ras,inueni situs ipseru opti ma eos bubuisse rationem . quia si orbicular aut qua udrangulare,uel qgalibet alii certumsmά urbis conjuruere uoluisent,eueniebat s muri interdum per montiuum crepidines sisti,interdum uero per ualles montibus extra relictisfacile,perfosse,o excavata parte moti

62쪽

ges opprimi. crusrefecundum monti circvitum, penaque ip seruin radices deduxere muros,ha ut, sibi accli a uisfuisset locus, per mediam stre acu tatem diri rent, iacerentque intro effossam terram, donec montem ipsem aeqarrent,ne aqua desuens muros ledere possiet.' Si quis autem dixerit,inter Collina Numenti imqsse portam, rursusque inter Asnariam, o Gabissam, . alibi, etiam per uastes moenia deducta,re1φόdemus,ideo factum,quia extra non erat mons, qui urbi limminerer,

breuesmssque esse uasses,quas extra relictae fissent,

muris radicibus montium apposti deformem,m misitis in locis inutile urbem reddidisserat Uapropter credimus erfniamentis pricis muros nunc existem tes,extructos este quid enim erat cur ij, quibus mistas instaarandi,non ampliandi fuerat cur noua ut iacerent fundamenta, cum prista longe mj rem impersam, Iaborem defrierarent t

De Pomerio urbis. ς Q.VL Omerium uerbi si fluintuentes post morap nium interpretantur ess,est autem magis ciν

ca murum locus, quem in contendis urbibus . quondam Hetrusti, Da murum iusturi erant, certis ciν ca terminis insaurato constcrabas, ut neqae interiore , parte aedificia moenibus continuarentur,o extrinsecus

puri aliquid ab humano cultu pater etfliMος Ipatium e neqge habitari,neesse arari Di erat,non muti l ps

63쪽

LIBER esset, aam murus post id, Pomerium Romus

appellarsit, Lillius. Saepe tame pro totius urbis ambitu,

locos certis Dibus prisi Vto accipitur. Gellius enim tradit Pomerius aceresne urbEi austrici , ibis no nullos tamemorat, qui Romanii propagarsit Pomeria. sed post stafr ει gloria honoris' mgis cupiditate, qua nece state adducti, i cere,inter quos numeratur Clau

dius more prisco, quo iis, qui protulere iperiss; termi arvos urbis propagare datur, mox'ubditi Et quos tu Claudius terminos posuerit facile cognitu, o in publicis actiuscriptgna seni pomeria proparauerit,mglta extant exepis,ut in tabula aenea in Lateranes basilicasta,cuius rei caput hoc es. VΤIcLVE EI FINES POMERII PROFERRE CUΜ EX RE PUBLICA CENSEBIT ESSE LICEAΤ. ITA UTI LICUI Τ CLAVDIO CAESARI AUG. GERMANICO. Et in lapide liburtino effossos,perioribus annis apud Cloaca diui Luciae. cuius titulus est huiusmodi. ΤΙ. CLAUDIVS DRUSI FAEAESAR.AVG. GERMANICVS PONT. MAX. TRIB .POΤ. VIIII IMP. XUL COS. IIII. CENSOR. P. P. 'RUCTIs POPVLI ROMANI FINIBUS POMERIUM AMPLIAAIT TERMINA AITQ . sed tamen quos terminos pomery posueri nutibi inuenies, Vopycus uerofribit Aureliana imperatore acti itos natus csito muros urbis dilataui eines silc qiiiij

64쪽

agri barbarici aliqssa parte Ro.Remp. locupletaaisjet, Pomerium propagare Attam uaria est de urbis umbitu, am Pomerio opinio, ut nemo possit 1ingulis qui ista se temporibus proprios sines determinare, hinc ait Dion3.Si quis uelit Romae magnitudinem exquiriere , iustum habebit signum cerium,quo digno statur po6pst haec urbs progressa, aut unde esse non amplius urbs incipiat Legimus autemsecundum uiam,quae est ab unisbe ad Otriculi pontem , omnia aedis bifugst plen . Vnde Aristodes tritus urbis incredibilem ostendens magnitusne tu hunc loquitur modum.Defendit haec usim ad mare, ubi Commune emporium, communiss

rium, qaae terra progeriunt, 'dis ensiatio, qμήcμπον in parte eius urbis confiterit quis, nihil prohibet quo, minus it pariter, o in mediciquidquid nunc Italiae Nysa co letum iri uniuersa mihi uidetur et unas si tura arbs perpetua in Ionium mare proten LDe portis antiquit qgae hodie non sunt, Cap.VII.

M V admotum ambitus urbis uarios termiis q nos cossecutus e st, eodem modo o portaessa ru non nullae in Pomery ampliatione intra urbem relistae, ex fum,er portήν nomen licet ammistarint, multae tumen tran satae prininum retin ere.

ultae etiam nosiam a tersae flant Et quaniram aliqui

65쪽

LIBER Ser. Turi, Auguψb, Aureliumque tuoribus rugi sunt,

certo numero mytto,proprium, o nomen, o locum tialis conisiituere:nussa tamen ratione,nu ge authore, quod scripsere, comprobarunt.Plu autem quatuor, er trigintagi tefouise prodidit, eiussent haec uerba . Μoenia eius colligere ambitu imperatoribus, censerib que V sta sanis.Μ P. XIII. complexa montes. UILIHὸ diuiditur in regiones .XIIII. Capita singularum. clxx Vis, ejusdem1 alij mansura currente a capite fori Romani fatuo ausurulus portas:quae sunt hodie triginta, quatuoraita ut duodecim portae semel numerentκr,praetereantorque ex ueteribusptem, quae e se deserunt. Uscit puginum per direstum. XXXM. D. LXV. ΑΙ

extrema uero tectorum cum coris pretio se ab eoiem miliario per uicos omnium uiarum mensera colligit paulo ampliM. LXX. Μ.phspum.Cum sermone orte baberemus de portis antiquae urbis cum uiro praeclarii ismo IOANNE GADO Ca. aptaerico integerrimo inucii gemusque in uerba ista. Ita ut duodecim semel nudi merentηr,praetereanturqxe ex ueteribus septem,qssae esse deseruntir Iauit me ille, ut est omnium bonarum 'aratium fluit spmus, pii eo in loco bi uellet Plin. Ego uero qui haudquaquam mihi scisco eum sapientiam, sit de re dubia, edi docili eximprout se restonicam, ηαtentia meam in aliud tempus di stuli. Igitur aggre1sa

hunc tractatum, quo me aere alieno eximum, eam in medium adducere non grauabor. Unde sciendum es ex

66쪽

Carmentalis, querquetulana,FIuonia, Radustula; Pandana, Saginalis, er Socualis,qgas antiqui simus esse nemini dubium est, praetereantur,relinissentur sequente . Corintina, Catularia, Salutaris, Interraneres, Laurentina, Mutia, iT3burtina, Fontinalis, Piacularis, ''.

Gabii se, Lauernalis, Prgnestina, Latinae, Ferentina, Libitinengis, Aureli , Minutia, Valeria, Tarpei . quibus f duodecim,quus dicit semel nummrania addideris, ad numerum. XXXIIII. portars, tres tatii deerunt quas nutibi iuuenimus . quinimo nec

67쪽

LIA ER

vmque cum ait sunt hodie portae urbis triginta, G qu 'rusiqnc im de portis urbis:aerum etiam de iis, Fae ferant insubuo js intellexi sy, csim appessorio urbis continentibus edificiis fretatum quans am qui Plin intqgi legunt.XXIIII.De porta ariem Ferentina sc meminit Plat.Romulus expiationibus ciuitates expget vj quas adhuc etiam Ferentinam ad porem obfruari tradunt.Antiissariso autem portarum eumo etiam doces Vario Sex.Pomp.quam bics poneremus, cum i ' Iurem nasius Hus,nes uestigim extet,s perfag certe Hieri posset.qμ re ci Miliora transeamus . De portis antiquis, moenibM egae nunc sint. init urbis a nobis iam Zimensim, moeni a bus, o portis, suae vis c extant, tempn est circundare.Exoratamκr autem ab occisi bem Ii,T1berinissumis ripa *σθμα mari C.XX.pas. producuntur,pripsi Flument πήm Portam attingant et denominatam, sit Elon .gere diximus, φ T1beris per eam ali ando Iaberetire in urbem. Ipse' in git, indicat postio,inia ni sto,inter omnes ηrbis portas,ita Τγberi

68쪽

sunt. Ita praedi ta die in Petilinum lucum,extra porta Flumentanam,unde congyreius in Cnpitoliam non est, concilium populi iniistum, quod si campum Μartium extra urbem relin trimus, non ulieo quomodo Apianicum Li j conueniant uerba:A t cum ii tum sit moenis Collinam portam non excedebant, dedit ita olim per urbem planam, φ ai Trberim, eregioneficilicet murorum trutilarum ab Anco in Transtyberina regione, .

ex imamus portam ipsim in ripa eiusdem fluminis, haud procul ὸ ponte tigno Xisti,tisnc positam ese: age

certe in De uiae Latae, . in principio Flaminiae, Fluis mentanaec, sortitam nomen,qgod adfluuiu pertineret, non autem ggoi per ibim fluuius in urbem laberetur. Cic.quite ad Atticum scribensianquim de porta urbis

antiqua ita meminit. Nescio enim cκr cum portem Fluamentanam Caelin occisparit, o Puteolas non facimineo qui uero extra antiqiram pomerium ipsὸm statue re,moenia in quibus in 6ha Beli serio condita putat nos uero non condit sed si per alior murorumfundamentis inglaarat ,eὰφ multo tempore a te Beli'serium , fui se imaenisissp, Cossissam portam non excedentibus, ampliati Collatinas addita,Flumentanam eo,ubi nucest, translatam irat certe extra pomerium triumphalem arcum sui spe, Sed eo in loco, ubi nuc est, orta ne fuerit, ian triumphalis arcus,in medio relinqι .Flaminiae dei

de traxit nomen ari ,igam Elminiasstrastis . Porta isti procop

69쪽

LIBER

Poplllinimc dicituriab bac muti per costis Nomior ταὼces passu tra mire alimplentes,Costatinae iungi, tur Portae, cui a C si ita oppido prope Roma in ρκώ

/ aliarum riuitatum messuere costatae,nomen inlitum q

circa istam agri erat Sabinis adempti . Seruat Foscetas nψtra marem cppellanii in Cossatisquiquid eret gione eius portae babet uer Romanus.Pincianam nimc . uocenta proximo Pincnenatoris olim Palatio cuius, uestia licet extent,met ora tamere ad ornamentum posita Theodoricus Osrogothorum Rex Rauenm misit, author Celliodorus.Sita autem es in eodem Hortulo αrum cosse, , sit Flaminia,quilone 'estat. Interie .ctis deinde nariis sex peruenitur ad Portam quirimis ιem; pri scis temporibus ita denominarσm, ea in collem quirinalem iretur isse s proxime eam quirinit Sacerum.Aegonensem etiam, pin quirinali esset, qui,' ne tisne angulis, Age i vperabatisr,dixere porta. asstem postea ο ρ stringit mulctust nomen in col ἰinam docet Vari Salariae noui Om Fod a buc immum earum retinet, men es confregia; ui pet eam Sabini sal a mari in arbem defrebantiortam aestuum prosticit, cui Viminalis,qaae F rta Horitvesaiys qui dytat a Collina.Viminalis autem est nincupata, ibi inmin 1 1 καβgst ridetur, uel Fano iovis viminei et ' cui portae carbore Liuio Ficulens nomen etiam fuit, proximo extra ip sim loco,ubi Alinae olimsiebant. tque

70쪽

satin finge probat Sua. de Nerone loquens, in buὸ

motu . ferente anote liberto Suburbanum suum, inter Salmam, Numentanam uiam, circa qllari miliarium.Inter Viminalam, Esquilinam in campo Viminali, quem hodie incolae Vivarium appellan me aedia es Porta Interraggeres,ciri Aggeres Tarq ij, inter quos erat condita,celebre ad pψerosfacere nomen. Subit Porta nunc. s.Laurenti qgam Tiburtinam e scier in stqueductu aquae Marciae conditam, diuers msub Esquilla contendit Ful ea nempe ratione, i Strabo in campo Esquilino duas urbis portas Salterum E quilianam tunc clausi alteram Tibntinam esse memoret. Inter Τiburtina in autem, G Naeuiam ipsem collocat ad Auilinam, quam Liuius innumero aliarum statuens,

antiqui pomery portam facit,his uerbisatas Cs V Ierius, ut eliceret praedatores, edicit suis postero die freqgentes porta Esquilina, quae auersissima ab hoste erat, expesterent pecus escituros id hostes ratus, quod in Obsidione, o fameseruitia infida transfugerent, . . fiere perfluae, multos plures, ut in 1 em uniuerse

praedae, fumen tra riunt. P. Valerius inde. T. Heraminium cum modicis corysia. II.Iapidem Gabina uia ioccultatum obsidere iubet: Sp.Largum cum expedita

iuuentute ad portam Costinam flare, donec hostis prae terent, in se ob3cere bosi,nest ni fumen reditus nselum alte aucretius portu Naeuia cnm aliquot manipulis militum egre ssus.Ipse Valerius Coelio manu delectas cohortes educit i bilis primi apparuere bo C