Io. Bartholomei Marliani Patricii Mediolanen. Antiquae Romae topographia libri septem

91쪽

templis deorum incertam sedem in C repitolio isne i

Emorant Romaenos lapidem informem, nili rudem cestrisse. Termingm reppellantes; cuius tempo- a Tutio rege dediccim Diffst Var. est res tis. Pluti uero a Numa coditum,tradit xinde constat g tis is unum esse : propterea libuit pri α

reo loco inter eg, quae nunc certum non habent ,costo rare. Ratio intem cκr Terminus in Capito fio corteretur, huiusmodi traditur . Cum Tarquinius SVρ .as uesset Iouis templum aedifcrre, coepit σι γ* artare, Pi mons bilic templo sisti apti simus, micum in omnibM Tarpeires esset inisentus , in Τπ erant mirita diuersorum nκminrem secessa; aftum est, ut exinde M alia templa numina e carentur βacrifici,s,quo. tofusi libere, . sine periculo templum Ioreis sed care

p omnes es, libenter ingrcsent, Terminui flus, hoc est limitum deus , abscedere inoluit , sed istic remo

Τerminus tam Iove remanent, aeternum. κrbi imprarium cum religione signiscaret . pnopterea in C pito

ia ins

92쪽

vim deo . Ai gustinus uerofribit uni acum Termina

Martem quo' , o I entatem regi deorm caedere nolui se, φ imperium Romanum nullos baberet terminos, nec fenestat entiret . Mentis, o Veneris Er3cina cras Aedes in monte Tarpeiosedem obtinuisse narrat Liuius, his uerbis. Interea duumviri creatisntiin. Fabius Μax. Attilius Cruissens aedibus dedicantis. Menti Attilius, Fabius Veneri Erycinae, Atras in Capitolio est, canali uno distretae. De templo autem Mentis Ouid. insist cmeminit . Mens quo p numen babet, Μenti delubra uidemn Vota metu beri per de poene tui .

Ide Liuiustralit. L. quintio, o Cn. Domitio Coss. Aedes duis Ioui dicatas esse, quaν altera, L. Furius purpurio Praetor Gallico bella uouerat, altera coset dedicamini. Martius Reraduquir. Capitoliu etIunonis Regina Tvlsi tabuit, a Cn.Flaminio bero aduerses Ligures uotu de quo meminit ite duib. Ur Cic.ad Equites antequairet in exilium.Τemplum Opis uouit Τatius rex.Var. Ops, inquit, terra, φ hic omne opus ad uisendum, ideo dicitur Ops mater. φ terra mater . haec enim teraris Giganteis omneis peperit, . resemit denuo , quae dat, cibaria . Eaniem qgam Μaiam, Τerram, Faun , in Bonam uolunt e fle. De opis autem templo Cic.PLprima mentione cfacit. Pecunia utinum ad ue lem. Opis maneret, . secvnis . Sed etiam regnas, qui maximo te cere alieno ad riem Opis liberasti. Hanc Sp.

93쪽

cela commemorat Liuius.Τemrium Martis Vltoris ab Auguψu i colle Saturnio excitas si es, quida tradidere; Fidei uero in eode Ciciae nat deorum,in haec uerba, Tum autem res ipse in qua uis inest major aliquii ,1ie appestatur, ut ea ipsa uis nomjnetur deus , ut Fides, ut . Mens, gars in Capitolio dicatas videmus 3 proxime a M. Aemilio Scauro; ante autem ab Attilio Calatino erat Fides consecrata. quid Opis quid Salutis quid Cἄcordiae Libertatis Victoriae quas resy quia uis est tat , ut fine deo regi non po1ger, ipse res deorum nomes obtinuit . Fortunae Primigeniae, o CVquentis Templum ibidem conlidit Ser. Tullius. Capta uero urbe a Gallis cum Romani ex mulierum capissis tormenta fisci ssent, Aedem Veneri Calver in honorem matronaruin eodem colle Capitolino constituerunt. Alterum bruluit Aedem Venus inibi de qua meminit Suetan Caliaris actouis autem 1 onstris Aedem posuit Tarquinius Superbus, quam Sp. Posbumius Cos. nonis Isinys dedicassit. Iouis Pistoris A ram in eodem Capitolio qaidas flatuere et de qua Ouidius sic meminit . omin qua preci'celebratior arce tonantis ι .

Distant pilioris quidsbi uessit ara Iouis . Destutuis deorum, quae in Capitolio fuere, uelsunti

His temporibus marmoreae, argena

Vae , aureaequestati ae innumerabiles in C

94쪽

LIBERtitolior non flum uiris praestantisis is, pii ria

su taene meriti essent, erectae: uerum etiam qs i immortalibus uariis ex cauilis consecratae , ex quibas luaria eti4m fortitae 'nt cognomina: Florus enim stris bit, quo tempore Pyrrhus in Siciliam traiecit, Iouis Statuum i Capitolio fulmine detestam.Plinius uero uristis Samnitibus eis Idem dei Statuam a Sp. Coruilios. fisi, inibis er)cta cuius amplitudo cernebatur a Ioue Latiario cit Statuaβa Be pedes dicti Iouis posta J ἔ

Iouis Tonantis Statuum in eodem Capitolio posuit: Li. ujus autem Iouis Imperatoris Signs,a. T. quintio Pri Ineyle deuestum,inter cessum ipsius Iouis, ex Mineruae dicatum. Ciclptima a tione in Ver. Iouem, inquit, im

peratorem quanto bonori in 'o templo fuiss arbitramini:hinc co stere potestis,si recordari uolue vis quanta ireligione suerit eademspecie, ais formέ signum illud

quod ex Macedonia captum in Capitolio posterat Fla, minius. Uictoriae Statuam in templo Iouis Opt. statuit Plut. Idem uero Cic.tertio ost iuxta id templo, Fidei Simglacram; cuiusnt haec uerba. qui igitur tu iuranium uiola is dem uiolat, quam in Capitolio uic, nam Iouis Opimax. ut in catonis oratione est, metroa res nostri esse uoluerunt .licet de templo intestexse uis eatur.Nemess Simulacrum in eodem cosse fuit . Es enim Isemesis dea qua perbos ulciscitur, cuius latis num nomen non inuenituraRhamnusia etiam appestatui a Rhamnante uico attico, in quo colebatur: Adraseae Gi m nomen accepit ab Adrasto , a qgo primum tem se

95쪽

, is sicuta. tb An acinus. Hiluit Ca tollum Herculis plures Stamas, quarum una dicat' Hsitafuit .P. Sulpitio Averrione, er. P. Sempronio Coss. Aliam, uistis Tarentinis, Fab Max. Roma deis tulit , Liuius, o Aut Boni Euentus , o Bonoe Forot e Simulacra Praxitelis opera in Capitolio cosecati Ptin. Apossinem diadematum, eisdems Colossol triginta cubitorum, centum er quadi reginta talenti a ictum, ex Apollonia ponti a Lucullo in urbem tran, a tum An eodem monte Iani Simulacro dextera trecent

rum , im ra flexaginta quinos numerum tenenti, ad demotrandam anni dimensionem,quidam locum ficeret sicuti Plinius Caforis, o Alucis in remplo Iouis Tonantis, er Τremellius Iouis Opt Max. Stati in aureae decem pedum a D. Claudio dicatae. Sed cum in hoc deorum domicilio omnistin deorum imulacra fuisse di. cat Ser superfluam est pauca, ex infinitis, uelle recensere. Videamus ergo quae nunc tae sunt statuae . Pro aedibus igitur Consteruatorum duo pari forma'marmoreafauiorum Simulacra seminuta uisuntur, quae, inu quit Ful. quantum ex rerum argumento deprehendi ponresi, mi, ac TnrisIluinaminasunt quorum alte. rum Sphinga Aegypti pcculiare animul, cui cubito inititur, habet. Alteri ni uero ΤΠridem Armcnjet truculenta rum; in quorum finistris est cornucopiae reru. affluensam In cans . Intra limen a dextris Signum meum auro perfossim nudi Herculis, o adhuc mberbis dextera clauam insitu iter desperidis curea

96쪽

LIBER

ni litenens , coris icitur. r i prope Scolam Grrhomin ruinis arae Μaximae,foros Boario repertum esse' mus.Visuntur m mi morea signa parietibus ictuta. L. veri Antonini de triumpho parthico isue*. A monini de triumpho dacico δὴblata ex gie. S. Murtinae . I aula ueros eriori statua aenea Satyri pulcherrim ,πDaedam alia deorsini Simulacras bita. De statuis bominam, Regum, oesmperator-, esse is Capitolio fuere. Cap.VII.

o lum immortalium deorum simulacrun uerum etiam, ut diximus, praeclaris o inrum hominκm, regum, άis imperatorsi St. tris Capitolium iss0tratum esse quampigrimi memorue prodidere. In eo enim Scipionis, qui bellam in Asaresst, Antiochumay iesiicit, Statuam, nonsolum cu cbi

Rabirio restri Cic. S1l in uero petestrem in ' iij. Si quis est, inquit ,'nyses in morte aeneaflatusfaing,π . ea pede1tris metis, quam inaurata equesris et quassis L. Srrae prima)tatus s. qui ad Atticum etiam commemorat Scipionem proraum Metelli ad Opis loco excelse censeriam babasse. Praeter ea Senisus Aemit Le

sem in acie interemiisset, Gries seri lusit in eodem

erigi ,ius . quo munere dignus babitus est etium inistulas, i ex aede Volae palladium ab incendio liberi.

97쪽

m,sicut π Trebius, sin aedilitate sua frumentum

m. Ro. Ebibra praestitit, Plin. σκῆb. Plui. uero tradit Fabium Maxfuam ipsius egi estrem ex aere iuxta Her

culam statui spe, pristos, Romanos Bruti istiG, qui

ΤurFinios expasit, Statuam po styge, mediam inter regum Statuas, cum hoc indice. UTINAM BR TE VIVERES. Domitirnum autem non nigi cure is sis, genteas, certis ponderis ibi poni permigis. se, scribit Suet m Eutropius.quidam noncontenti μαossatuis, tabulis etiam fui fiam, i gloriam posteris relinquere conati sint i quemadmotum uictoris suae Asancie Afi licvs ire, de quo periussa ita est mentio.

Soccbus etiam, ut B. Ro. deliniret , miti πDrae gratiam asscupatus triumphales Imagines colla. cauit; inter θη s inerat aureM Isiurtha ab eo Syrae sis tus.Nicomacus Prosterpinae rapisim pinxit in T bal sita in templo Iouis Optimax. Extat adhuc ingesseneum Capsit, qgoi, .ut testatur Lampridius, demptim colosso Neronis=uae imposilit Statuae Commodi s. imp.cujus Coiulius ex marmore fruitus cernitκr in aedibus Costruat . Innumerabiles cutem fuere 'ituae in Capitolio, quarum maiorem partem ex prouincise deuistis Romanos in urbem traffigit se. Cic e ncti deo

tam docet his uerbis.Etenim1 uuae multas cli4thoe sintulacra deorum de locis fani tibistis ablata videmus a rostrisAnfrontis icio cutem praedictam aedium etneu imi Livae Simulacrum i ex cuius uberibas peniere gr

98쪽

bis conditores ait Vir. restitutum nunc videmus. De quo in Catilinam Cic. c meminit. Tactus est rem tale , qui hanc urbem condidit Romulus, quem inauratuin Capitolio paruum , o lactentem uberibus inhians rem Diste mimini lis, Et primo de diuinatione bis Eni j carminibus . . Hic Diuestris erat romani nominis altrix Martia, quae paruos mavortis femine natos Huberi os grauidis, ujtalι rore. rigabat. 'ρμε tum cum pueris flammitto fulminis ictu Concidit, atφ auus pedum uestigia liquit. Visuntur inJuperjoribus locis domus eorundem duo Simulacra, Oenea, iuueniliforma, alterum sani feruibabitu , alterum nudum pueri fientis, pastori haud absimilis, curuato corpore ἡ planta suppurati peris

De Clisio Capitolino, Τarpeia rupe, ex saxo Caris

Lissus Capitolinus,per quem publicus in strae cem erat senses, ubi nam fuerit, permagna es inter antiquitatis dilectitiores dubit itio.Blon. enrm ad eam arcis partem fuisse, qitae uersin Alienim nunc ecclesiam. S. Georg3 in Velabr.eregione resticit, uerbis Liuij his nititur comprobare. ruum commiysam presium Uset, Cosis transui Numidarum, qaj tum in Aventino ad mye, tuti

99쪽

Ios aptiores inter conuasses, tecto p hortorum, o Bulcra , uacuas linit uias ad pugnandum futuros ratre quos qκum ex arce , Capitolios clivo publico in equis decurrentes quidam uidi stat, capisim Aventinum conclamarunt. Et certe Suet. in Caeseris uita hunc lyum

innuit locum. Gallici , inquit , triumphi die Velabrum praeteruehens pene curru excussus es axe di frusto, ascentiis Capitolium ad limina quadraginta belephaniis dextra, o singlra binnos gestantibus, essemat. motum G Ouidius his carminibus. Inie,uelut nunc est, per quem descenditis, inquit,

Arduus in uaeres, o fora clivus erat. Et quanqgam omnia haec uersimilem Blon. rationem faciunt, non tamen certum locum ostendunt;qμia, cum clivus emineret,facile potuerunt Numidae ex altiori loco decurrentes ex uarijs Capitolij partibus 1 ecti riSer.autem,ut ui sim est ,scribis Saturni templum fuisse ante Clivum Capitolii , iuxta Concordiae templum, quois intestigimus de templo Saturni Capitolino,nό ut deo quomodo flet iuxta Concordiae , quod ualde distrabat. Erat enim prope Seueri arcumi Verum cum in umbe Concordiae multaefuerintsacrae aedes, necesse est Ser. aliam significare: aut certe dicere clivum Capito, linumfuisse, ab esiem S ueri arcu ad Senatoris stabui .ubi fundamenta antiqua non iugiter resta , sed intro sexa adhuc cernuntur, quae portae locum uacuum relint θηηnt ,sic enim procedit. quod dicit Ser, Ibi qui defuit

100쪽

uus coticaretur. Eimehercle Cic. amone sexta in Uer. prqpe Fo. Ro fuisse, his almonet uerbis. Tano cum defore in Capitolium currum flectere incipiunt, istos' duci in carcerem iubent. Arcus etiam Seueri ad radiis

ces Capitolii in capite fori excitatus, sub quem trium ipbunt/ι transtantes Capitoliμm astendebant, facit ut . Blondi opinionem assirmare dubitem, nisi uelimus diu uersis temporibus utros in locofuisse, quod curet ra: tioue,Plures tamen aditus habuisse Cor. Τac. uerbasu αἰ perius aidusta, satis ostendunt Sed de clivo Capitoliis

no qaf p, qaam probat, eam qgatur qpinionem. Hunc autem silice stratum esse Liuias primo decadis qujntaei sic docem. Aemilio Cos Censeres cliau Capjtolinus

lice sernendum curauerunt, er Porticum ab aede S turni in Capitolium at senaculum, assiper id Curi . amfrauerunt. Haec autem porticus uidetur una ex illis de quibus idem Cor Sic loquitur.Erigunt aciem per stiuersum costem si is ad primas Capitolinae arcis fores. Erunt antiquitus porticus a latere clivi dexterae subeuntibus. In eodem cliuo Domum Milonem habuisse scutis refriam commemorat Cic.dubitatur autem utrum bee reditariam, an coniustam, qgra uperius dicit insili in angiportam esse, in quo Miloni non esset conducta do. mus.Blon. in Roma triumphanti βcribitforalia ad cli ..uum Capitolinum mense Maio celebrari solita esse: ubi prope prositatae mulieres paucis ante annis tabernas,

o cuilas habebant , Sed uellem huius rei authorem a .