Guilielmi Blaeu Institutio astronomica de usu globorum & sphaerarum caelestium ac terrestrium duabus partibus adornata, una, secundum hypothesin Ptolemaei, per terram quiescentem. Altera, juxta mentem N. Copernici, per terram mobilem. Latinè reddita

11쪽

versari Fmus, D. ilhelmus Blaeu , amor huius fractatus, de tota Geographia ct Asbono a si Me, in meriti m. ad cujus deinde imitarionem, abi

quoque, ut i,seos Goborum caelestium 'pos, etsi nu-- congrue, conati fuerunt ellaborare. uemadmodum autem construmo Globorum caelestium nostro demium seculo ad ultimam deducta fuistimam; ita eremm descriptio, usu ue, nunquam anu lhac fuit tam accurate explicatus. Doctrinam quidem Sphaericam per triangula multi tradidere, ut Ptolemaeus, Copernicus, Regiomontanus, Maginus, Pitiscus, Longomontanus, alii t sed Globorumulus tarde admodum practice fuit expositus. Inter raris enim haud scio an usium inveniatur eius vestigium. Inter Euro eos vero, primi ferme fuere, Apianus se Schonerus ι inde Gemma Frisius; ac tandem nosm fimo Robertus Hues; se praecipuus D. Adrianus Metius in Academia Mane erum δε theseos Professor celeberrimus. Nec defuit his μω -- Meri u quem modo nominavi D. Blaeu. Poriquam enim Sphaeras Globosue caeleses varios construxit, ac Midit; non contentus hac ratione Mathematicos satis sibi habere devinctos, obpromotionem quae inde in eorum stadia redundat, etiam explicationem plenariam: o si cientem adjicere voluit ; qua omnes artis in pronomicae uberius, ret, Hr velut in intimam pra-

ixis Sphaericae cognitionem traduceret. Id autem tanta i

dinentia ac iam familiari Misendi modo praesitis, l ut qui vel primis labris aliquam parum doctrinae de l Globis degustatat, etiam proprio marisne usia inse

fustara se insinuare queas in plenariam eius miri

12쪽

AD LECTOREM.

Porro Globi ct Sphaerae caelestes, quotquot in hune diem fuere publicatae,omnes ad vulgarem oz a liquam de hypothesi mundi opinione, quae halet terram in centro mundi quiscentemsolem ac flenου και --hiles, fuerunt directae, seriali quoque nomine iuctae Ptolemaicae, propterea quod Ptolemaeus cum plurimis antiquis o recentioribus Astronomis isti mundi hypothesin pro vera agnovit se amplexm in. Herum cum is alia hodie exstet opinio decistimare mundi, non minin antiqua, utpote Aristarcho Samio Pythagoricis nota, dr a Copernico denuo inscenam revocata) quae habet Solem in centro mundi quise

tem, terram vero circa eum mobilem; mirum in Θ

tot an cibus neminem fuiss, qui vel semel in an

mum induxerit Sphaeram C pernicaeam con ruere, se in promotionem scientiae Apronomicae in lucem edere.

Id enim uactum fuisset, non prius tanquam absim da Copernici opinio fuisset reiecta, quam omnibus probe consitisset quae caeli phaenomena quibus modu peream salventur, quidque probabilius per eam quam' per alteram, compendiosius absolvatur, aliaque

qua in usu esus occurrunt. Nunc vero quoniam C

pernicus ipse nimis obscurus inscriptis fluis eis, quaml ut a quovis intelligatur; neque is usio Asronomop l pulariter explicatus est Sphaerae, hypothesios opem mora os,factum ut praejudicio multi occupati, quael non intellixere, damnaverint tanquam falsa, se seta Prolemaicae Sphaerae adhaerentes iucundi imarum templationum dulcedine se alio que baruerint. Multis quide' agitas a eis controversa de motu aut quiete terrae, sed ob defectum orgamorum sne singulari r j dismm iactorumstructu. t i cum digna contemplam

13쪽

AD LECTOREM. res sit, ut cum Seneca loquar, omnia cirra nos ago'

Deus an nos agas ; nonne de ipse Dothesio μνε effectis rite primum informa os fuisse decuit quoscumque, Des, ac tum demum ad a gumentorum pondus examinandum transmisses' Atqui commodius Egia ori non potuit, quam ter editam manualem Copemici Sphaeram cum mundo h pothesi ct motibus omnibus in . ea considerandis. 4uapropter laude summa dignus censendus ea miser Blam, quod non passus disputationem eam diu rius in incerto versuri, oculis ac manui Fbicere voluit, quod calamo est ore hodiernorum ABronomorumae Philosephorum trametur, conserum in eum Memduplici Sphaera Commicana, gemmuli, se poriculari. Et in generali quidem exhibuit a 'ossionem mundi pernicaeam, in qua Sol centrum obtinet, immobilis; terra vero cum Luna intra orbes Mintis o Veri sannuo dario percurrit eclipticam; er extima omnium eis Sphaeras arum, ipsa quoque immobilis er mu dum claudens. In particulari proposuis motum terrae diurnum circa suum axem, o annuum per eclipticam, a que i per directionem axis tessuris ad eandem sim- percali plagam; ex qua facio quoque refiexio axis, ueCopernicus vocat, se hin equitur praece Ioaequinoctiorum potis observari. Per generalem monstramur Mus orbium caleatum, sationes, retrogr. dationes, ae diseritiones planetarum, actaque pM-mena qua infera motus . terrae in ecbptica. perpartis D em vero, variatio tem satum anni, ort- ουτ μυ-

μή siderum, M. idque tanta solenta, ut disere ausim, a tempore Archimedis ad nos usque similes Sphaera.

mundum non vidisse. - ,

Addidis

14쪽

Aadlidii quo sistionem per ham Sphaeram pro , marum omnium Sphincorum quae solvi flent per

Sphaeram Ptolemis 3 tum ut varietate hae Lectonem

tendi cupidum magῶ delectarer ; tum vero imprimis ut osen et quacunque per quietem terrae demo Frantur in hypothesi Ptolemaica ; demonstrari quoque eadem prorsus, ct elegantius per hpothesim Copem coim ; adeoque ver imum esse, quod libor Almam cap.I, te tur Ptolemaeus: silicet unam mundi dispositionem qMoa phaenomena κατὰ si 'secundum simpliciorem considerationem , nihilprosus disserre at altera. Scripsit autem

populari cst facili Ibo, ut a quovis etiam Apronomiae fere rudi posset inusiui ; cumque humo issimae ejus petitioni, qua ut in Latinum sermonem institutionem iliam transferrem me rogavit, deesse no em; fecutus fere ad ve-- quicquid vernaculo sermone ipsi expressit; partim ne brevior erem quam ipse intem. debat , partim quoque ut eandem si si formam n tineret institutio Latina. 'am quidem operamno iram sero Lectori gratam fore , in is labores D. Blaeu , quos exantiandos habuit se varios o difficiles, pri quam Sphaeris Corem μου huc per

duxit.

eam. Hugem omnes rem ipsem penitus intrasticerem antequam ferrent censeram ; ne rapterea quod odiosa ess, se apud vulgum abserda, continuo reficiendam larem, non expensis rationibus , ναι adfert in

sui de fionem. .s s tamen sint qui ob latam

mper finientiam, hypothesin iliam omnino damn ti eissiment , eos stero aequiores Amyra , Ρ-

15쪽

mi in Sphaeras propterea reficiant: quippe innu 'dum 'pothesin nefrunt, de veritate aut falsiitate esus securae: adeoque h pothetice quod requiritu salvando/haenomena caelesia, nihilominus quibuslibet Auronomis ad quos decretum Egia de damnanda opinione motus terrae perriser, utilisarem praesare possunt non

contemnendam. Hale. IN PRAEGRANDEM

constructam

ori medio volam si 'endit in aere te ram,

Clausique cancessis aequora, Numen erat.

mi terrae pelagoque μιos circumdedit orbes, Tantaque H osuit corpora, Numen erra. nec potuis mens celsa Dei. nunc, adssice, caelos Fabricat, ct terrae pondera librat Homo. Omnis in armisiis labor eis. his fulget Olympus, Ei duodena suis fidibus oba meant. Visaei in obliquos novas Titania ductiu, Et in veloces rana fatigat equos. Grande rudimentum, magni vestia mundo Ce nimψ,o dextrae νobilioru opu mae cum te ramum miraberis Incola, clamaro torris et nunc balitare Deos.

16쪽

ab eodem inventas. resinae Silerum fides moenia muniu spice, qui mundisi ira cape is, Homo spice currentem circum tria dera terram, Atque alio Venerem LMercuriumque loco. pice is stantem flatiis immanibus aethram. 6 procul a Phoebo ut rudis e faces. is Phasethon, que immotus Me iis habenas. Fuluia tor murum futilis Hesuis. 'rra ruis. ruimus furis motibus ipsi Atque oculos nostros devius error habet. on hoc Pressagax, non lascivistis Athenae. I tabulis debent haec, Ptolomaee, tuis.

seu stero sapimus. dum terra sensis o aether,

Vix miser tantae disiimus arris opus. ive, tuoque comes fuste, Copemice, Pharis.

Nec laudes terrae verberet uiam a tuas. n centro cum Sole mica. Me cerneris orbi,

Teque repertorem susticis illi fluum. messiis Solem duponii ibus, illim dis Solis debuit esse locW. . ,

17쪽

Summa Privilegii.

ΙUustriura ac Praepotentum D D. ordinum Generalium Foederati Belgii, Privilegio cautum en Miliab mo Blaeu, Bibliopota Amfleodamensi, nequis praeter ejus

consensiim aut voluntatem intra proximum novennium imiretur aut construat Sphaeras Copernicaeas ab ipse inventam generales de motibus Planetarum,quam particulares de motu terrae ; neve imprimat librum hunc cuiri Wius, Institutio Astronomica de usu Sphaerarum coe- Iesitum & terrestrium, duabus partibus adornata,una secundum hyyothesin Ptolemaei,per terram quiescentem,altera juxta hypothesin Copernici per terram mo-hilem: aut Sphaeras alibi construetas, librumve alibi imp essum, totum aut per p rtes, directe aut indirente, in Maeregiones intra dictum tempus inferat, vendat . used si quis contra faxis, S Sphaeras istas intra proximum nove inum, quovis modo imitarus fue rit aut construxerit, librumve impresserit, aut Hibi impressum in ditiones Iliust,. d. intularit, et co statione omnium ejusmodi Sphaera--m, librique exempl.ium, S ut musita sextantorum sorenorum monetae Horamdicae, damnas esto' ni latim pa

18쪽

DE GLOBIS,

Iuxta impropriam Mundi Hypothesim P ΤΟ LEMAICAM,

Quae habet Terram immobilem.

19쪽

Partis primae.

Pars haec continet duos libros, quorum ΡRimus agit de Globorum auor-ωωψdistributione.

Alter, de multipsici eorum Uuf

20쪽

Partis primae

LIBER PRIMUS,

DISTRIBUTIONE