장음표시 사용
31쪽
1 DE ADORNAΤIONE. Globo terrestri, describitur circulus maximus inter utrumque Polum, Boreum & Austrinum,dividens Sphaeram terrae in duo hemisphaeria, nempe Septentrionale& Meridionale, quem Media rem seu Emmeseo clum
Steyinus vocat, nos ME ' torem terrestrem. Licet enim
alio nomine discernendus erat hic circulus ab AEquinoctiali caelesti , .uta quo manifeste distinguitur, cum immotus sub eo maneat, ille vero singulis αψ horis cum caelo convertatur ; ita ut ejus initium tantum semel intra illud tempus cum initio hujus conveniat, velut ex usu patebit ; nihilominus quia vox semesocycli aut A f diatoris minus in usu est quam 4 Fq-om, idem huic circulo nomen quod caelesti dedimus, hoc solum discrimine quod dicamus eum GEquato em terrestrem. II. - De Meridianis, ta Paractelis. π Quator aliorum circulorum instar dividitur in Ir 46o gradus. Per quemlibet gradum aut re ipsa.. aut imaginatione ducitur semicirculus,tendens ab uno polo ad . alterum. Hujusmodi semicirculi dicuntur Meridiani, aut Circuli longitudinis in terra. Ab utroque AEquatoris latere, parallele cum eo, iterum aut re,aut imaginatione ducuntur circuli, intervallo unius gradus ab invicem distantes,usque ad Polos, dicti Parasieli, seu sequidistantes, aut Circuli latitudinis. Verum ne urbium regionumque loca in Globo nimium obscurentur, vulgo tam Meridianos quam Parallelos . selummodo describimus per singulas graduum decades in AEquatore aut Meridiano. III. De Glyptica , Tropicis, circulo Arctico, ta
QVamvis Ecliptica, uterque Tropicus, circulus Areticus, & Antarcticus, ad Globum caelestem proprie spe stent ; in terrestri tamen Globo signari etiam nlent, quia in usu non parvam pr*bent commodi
32쪽
A P v I I V. De varia distributione Regionum.
I. De distributione secundu=m longitudinem V latitudinem. GEographi,ut regiones,insulas,maria, juxta debia
tam proportionem situmque exprimerent,certa eas mensura distribuerunt in longum & latum. Longia ludo alicujus loci est arcus AEquatoris terrestris comprehensus inter duos semimeridianos, ab uno Polo ad alterum traductos ; quorum unus transit per excelsum montem Pico de Teia dictum, in Tenerissa insula C nariarum una ; qui tam in maximo nostro Globo te restri, quamn variis tabulis Geographicis a nobis ditis, proe initio longitudinis terrae assumptus est ; &pro eo in hac descriptione semper assumetur) alter per locum propositum. Numeratur longitudo ab O Cidente in Orientem, donec redeatur ad eundem micirculum, per gradus 36o. Latitudo est arcus ejus modi semimeridiani, inter AEquatorem & locum d tum. Estque duplex: Septentrionalis in locis quae ab AEquatore recedunt ad Septentrionem; & Australis, in locis quae ab eo tendunt in Meridiem. In collocando initio longitudinis, inter recentiores Geograehos multum variatur; quocirca non alienum
a proposito mihi visum est,hic siilaicere,quod celebris Mathematicus hac de re scripsit,&recte j dicavit ; in quarta definitione primi sui libri de Grair phia, hunc in modum, & quidem ex versione D. Mi Hujinsecuti Geo aphis laxet it in assumendo longitudinis
principio primoque A Gradiano,unde caeteri numerentur, intre, os non convenit:nonnia Ptolemaeum,qui eum n Caniniis ponit, uentibin; aliis Pyxidis Nauticae Boreo obodixin notantibus,quae a Canariis occidentem versu primu occurrit,
in qua hi ipsi inter se multum di em. sHi enim primum Meridianum locant in Orientalioribus insillarum Fl dricarum & S .d ichaelA: illi in Occidentali
33쪽
DEA DO RNATIONEribus,ut Como, Flores odia aliter.J Ex quibus esitur, is locorum longitudine notanda, nis unde principium sumatur pariter annotetur, magnam oriri disserentiam. uua-Ammres ipsa flagitare videtur ; quo commodius Geographi mutuo
se exaudiant atque errores declinent, ut unum commune firmumque principium constituatur. Cujus sane sides penes Ο-xidem Nauticam turica nimis fit S instabilis: cum enim ea non eundem sequatur Meridianum, per observationes in diversis latitudinibus facias, divers Meridiani pro primis taprincipiis assumuntur.Praeterea vero observationes per Pyxiadem ab aliis atq; aliis eodem loco institutae, tanta accuratione obiri nequeunt, quin unius minuti disserentia inter ipsos eosi tercedat: quae sane est passuum vulgarium 3 ooo. utineum nihil certi a Pyxide hac in pane serigeratur, ratio postulat, terrae locum penitus fixum huic negotio sibi Et qua-doquidem una e septem Canariis, quae Iuno dicitu: a Ptolemaeo huic usui dicam fit ; rarioni consentameum en, ab hac' non discedere. uuia vero etiam unim ejusdem; insulae termini longitudine inter se disserunt, quum est,certam quamdam insula, eligi, inque ipsa locum exiguum quidem, sed notabilem S quasi perpetuum, qui disserentiam uniuου ---ti non inducat. Nam cum longitudines locorum urbiumque, usque - minutum fossicite anxieque, inquirantur: omnino necessarium erit,ipsorum principium nequidem unius minuti a quitare vaeiliare Huic sini nobis assumpta en Piso de Nide, petra quae istam Curtii verbis in re non ia mili non Μt pleraeque modicis ac mollibus clivis in se blime fastigium crassit - sed in motae maximae modum erecita en; cujus ima spatiosiora sunt, altiora in a minus coeunt, humma in acutum cacumen exsurgunt: sita in Tenerisse, septem insulamum maria o mclxima, ditissima, praestantissimaque. Si quis in
hoc terrinum orbe,alium aptiorem locum norit ; eum idiis Digere consultum erit. Sed quocunque res cadat, ambigu ratem tamen istam omnino declinari decet.
Vt autem Globos terrestres, Tabulasque Geographicas,ad aliud longitudinis initium constructas,congruere facias cum iis νοῦς ad hoc principium sunt co
34쪽
ΕΤ DISTRI B. GLOBORUM. et longitudinibus locorum quae per illas habentur, tot gradus abjiciendi sunt, quot primus Meridianus occidentalior est Meridiano per montem Pico in Tenerquea.Exempli gratia. Urbs Roma in maximo nostro Globo turrestri, Juxta hanc positionem , sita est in longitudine prope 3r graduum: sed in Globo cujus initium longitudinis est a Meridiano per insulas Comode Flores , in longitudine graduum 4yl. Si ergo ex ea deducantur gradus 14 , differentia nempe qua harum insularum Meridianus , Meridiano Tenerisse est occidentalior; manent gradus 31, iidem qui juxta positionem nostram. Idem vesci in caeteris omnibus locis. II. De distributione Terrae per zonas.
V Eteres Geographi Globum Terrae distribuerunt in
Zonas, Climina, & rarasielos. Vt enim caelum perquatuor circulos minores, Cancri, Tropicum Capricorni, Circulum Ar licum & Antincticum, dividitur in quinque partes , ita & Globum Terrae per eosdem ci culos, caelestibus subjectos, & omni ex parte analogos, . diviserunt in quinque segmenta, quae Zώνας, id estosicivi
aut cingula nominarunt. Prima Zona comprchenditur utroque Tropico, AEquatorque mediam pertransit: secunda Tropico Cancri & circulo Arctico ; tertia Tropico Capricorni & circulo Antarctico : quarta includitur circulo Arctico ad Boream : quinta circulo An- tarctico ad Austrum. Tres earum, veteres dixerunt inhabitabiles ; unam intra ambos Tropicos co quod Solem transeuntem per verticem ibi degentium θ radiis suis perpendiculariter ad terram demissis,intolera-hilem ibi credebant excitare aestum : vocaruntque eam hanc Ob causam Zonam torridam. Duas ad utrumque Polum,Boreum & Austrinum,dixerunt Zonas frigidas,quia perpetuum istic Sole radiis suis obliquissimis terrami quas radente tantum , non ea rectitudine feriente uti calorem excitent horridumque est frigus. Reliquas, binas, tam intra circulum Arcticum Tropicum Can-
35쪽
cri, quam intra circulum Antarcticum & Tropicum Capricorni, nominarunt Zonas temperatas , easque setas existimarunt esse habitabiles. Verum experientia,Optima docendi magistra, per longinquas Hispanorum,Lusitanorum,siorumque,navigationes,satis ostendit; non
selum torridam ranam variis multisque gentibus ac lnationibus , habitari ; &tam diverse genere animan- ltium,quam omnigenis fructibus, abundare; sed & ipsas ranas frigidas, multis in locis, suis quoque incolis non
destitui. Incolas porro Zonarum, Veteres pro diversitate umbrarum corporu discreverunt in Persios, Heteroscios, &Amphisicios. Qui utramque Zonam frigidam inhabitant, dicuntur ab iis Περίσκιοι, quia umbrae corporum spatio 24 horarum vertuntur in orbem, si quando Sol motu
diurno sipra eorum Horizontem, non Occidens, Circumvolvitur. Incolas ranarum temperatarum nominant Eτεροσκιους, quia umbrae meridianae semper in unam
mundi plagam versus alterutrum Polum tendunt: scili cet in Boream, apud eos qui intra Tropicum Cancri dicirculum Arcticum habitant; in Austrum, apud illos qui degunt intra Tropicum Capricorni & circulum Antar-cticum. Inhabitantes deniquo Zonam torridam, inter lutrumque Tropicum,uocant Aμφισκίους,quia diver is a ni temporibus umbrae meridianae, tam in Boream C
dunt, quam in Austrum, eo quod Sol ab utroque verticis seu Zenith eorum latere incedit. brae enim,quando Sol est in signis borealibus , tendunt ad Austrum; quando vero in austrinis, ad Boream. Insirper pro diverso habitationum oppositarum situ,
distinxerunt veteres,incolas terrae in Periaecos, Amisos,
ει Antipodes.Peria ei stat,qui habitant sub eodem Parallelo & Meridiano, sed in diversis Meridiani scmicirculis. Antaeei, qui sub eodem Semimeridiano degunt,sed in diversis Parallelis, uno nempe in tantum Boreali, inquantum alter est Australis. podes, qui habitant in
oppositis-, dc di rus si circulis.
36쪽
ΕΤ DISTRI B. GLOBORvM a hoc est, qui opponuntur e diametro, pedesque habent
pedibus directe obverses. Cum Perloecis nostris communicamus, tempestates anni,ut Veris,aestatis,Autumni & Hyemis: temperiem Aeris ; incrementa & decrementa dierum & noctium :eandemque Zonam inhabitamus. Differimus ab .iis in eo, quod nobis sit meridics, cum illis est media nox; &vicevcrsa. Antoecis nostris,nobisque,communis est meridies & media nox t sed discrimen in tempestatibus anni: nostra enim aestas ipserum est hyems ; nobisque longissimi dies,ssent illis brevissimi: & occupamus quidem utrique Zonas temperatas,sed diveris conditionis ac denominationis. Antipodibus omnia nobis contraria accidunt: ut tempestates anni,dies ac noctes. Sol enim ubi aestate nobis longissimam praebet diem, ipsis brevissimam fert noctem , hyememque. Eundem cum illis habemus Horizontem, sed oppositum : & quoties Sol, Luna,stellaeque apud nos oriuntur,occidunt apud illos,
III. De Climatibus est Parasielis. SEcundum varia incrementa longissimae diei, Veteret
terram quoque ab AEquatore versus Boream & Au- strum distribuerunt in Climata Sc Parallelos. Clima vocant spatium terrae binis circulis AEquatori Parallelis comprehensium,ita ut ab uno ad alterum longitudo diei m ximae crescat per dimidiam horam. Parasielos dicunt,intra quos dies longissima augetur quadrante horae: ut ita quodlibet Clima duas in se comprehendat . ΡMal,
Ab utroque latere AEquatoris numerant climata septem , eaque denomina it a celebri urbe, insula, fl*vio, aut monte, per quos medius climatis parallelus traducitur.Boreale primum extenditur per Memoen Nili ins lam,diciturque δα αεροης. Secundum per Syen aegypti urbem. Tertium per Alexa
driam AEgypti metropolim. Quartum per Rh.--, B a
37쪽
insulam maris Mediterranei. Quintum δαρωμα Romam. Sextum δὶαΩρυδεευεος per Borysthcnem Sarmatiae fluvium. Septimum δαρι ναίων per montes Sarmatiae Rhiphaeos. Quae autem Climata tantundem ab altero AEquatoris latere tendunt in Austrum , iisdem nominibus exprimunt adjecta vocula αντι contra: ut .mδα-
Geographorum nonnulli prioribus septem duo adhuc Climata addiderunt; alii quinque ; recentiores eX- tenderunt ea ad viginti tria. Alii ineptam existimant hujusnodi divisionem ; primo ob summam quam habent inter se inaequalitatem primum enim latitudine sita complectitur milliaria Ia , nonum circiter 34, vigesimum tertium seii ultimum , vix 1 deinde quia nullius prorsiis sunt usus, tam facile enim invenitur longitudo dierum maximorum, quam numeruS climatum.
Quod si omnino Globus terrestris in climata sit dis tribuendus , majori sanc aequalitate , quodlibet hemisphaeriiun terrae utrinque ab AEquatore,dividere licet in novem climata paris inter se latitudinis , per singulas graduum meridiani decades ; hunc in modum. Boreatium climatum primum incipiet ab mquatore, & desinet in latitudine graduum Io , diceturque thiopicum,
quia mediam transit e thiopiam. Secundum terminabitur in latitudinis gradum zo , & vocabitur Arali-
π quia magnam partem continet Aratiae felicis. Tertium in gradum latitudinis 3o, Montiacum audiet. Quartum in latitudinem graduum 4o extenssem, iura cum. Quintum in gradum so, in cum aut Griticum. Sextum in clo gradum, Germanicum aut Brita nisum. Septimum excurrens ad latitudinem Io graduum, erit Suecisum. Octarvum ad 8o latitudinis gradus , alia iaD E reum. Nonum denique usque ad Polum, Boreale seu Pola
re Areum. Et horum quidem septem erunt habitabilia, reliqua inhabitabilia : Parasieli vero pari modo procedent, sed numero duplicato. i Ab- altero AEquatoris latere similis fici climatum partitio.
38쪽
ΕΤ DISTRI B. GLOBORUM. 1 rpartitio. Ρrimum enim initium habebit ab AEquatore,& desinet in latitudine graduum Io Australi , dicique poterit Erasilianum,clina navigantibus ad occasum trans AEquatorem prima Occurrit Brasilia,magnaque ex partesiib hoc climate sita est. Alterum vocatatur Per num ad latitudinem graduum zo, a regione Peru , quam comprehendit. Tertium ad latitudinem graduum 3o erit Paraguaicum, a Regione contenta. Quartum usque in o gradum, Chiliacum a regno Chili. Quintum inso gradum latitudinis , Sqlvestre, eo quod tractus iste Americae hominibus habitatur feris & syl 'estribus. Sextum in 6o gradum , Magesianicum. Septimum adpo gradum , Incognitum. Octavum ad gradum 8o, Glaciale Austrinum. Nonum usque ad Polum , Polare Austrinum. Situs cujuslibet loci, juxta hunc modum nullo negotio cognoscetur ex gradibus latitudinis. Exempli gratia et Roma, Venetiae, & Lutetia Parisiorum , sitae intra 4o & so gradus latitudinis , erunt in climate quinto. Amstelodamum & Londinum intra so & 6o latitudinis gradus , versabuntur in climate sexto. Goa Indiae Orientalis, in secundo : Insilla Zeilan & Guinea in pri
De stellis, earum discrimine, denomina
VEtustiores Astronomi, qui primi caeli & caelestium
corporum motus diligenter explorarunt, duplicis generis stellas in caelo deprehenderunt, Errantes Sc Imerrantes. Errantes Graecis Πλαn τα , si1nt quinque,Saturnus dupiter,Mars, Venus, & Mercurius; cquibus acce
39쪽
xh DE ADORNAΤIONE moveantur ; sed quia propriis diversisque motibus ,
nunquam aut inter se conveniunt, ratasque servant distantias; aut cum fixis eundem motum , Ordinemve Observant. Inerra res seu fixae stellae dicuntur , non quod omni prorsus ctreant motu ; nam juxta hanc mundi hypothesin, videmus eas quotidie spatio 24 horarum, unam circa terram absolvere conversionem J sed quod easdem semper inter se distantias servcnt, sine omni
mutatione, paremque omnes habeant motum. Hae in
factitiis globis caelestibus delineari selent ι illae ob dia lverses mutabilesque motus , nequeunt in iis repa sentari. Porro, ut stellarum aliae alias magnitudine apparente & claritate longe videntur superare; ita pro diversa luce dividuntur in sex magnitudinex. Maximae enim Mfulgentissimae dicuntur magnitudinis primae; paulo minores,secundae; minores iterum,tertiae,quartae,quintae;
minimae denique, magnitudinis sextae ; praeter aliquot nebulosas & ooscuras; prout omnes in globo caelesti diversis characteribus sunt expressae. Dii cernuntur in caelo Planetae a fixis, hac ratione. Fixae caelo praesertim lsereno rapida semper lucis vib ratione scintillant; Planetae Lunae instar immobiles fundunt radios, neque ulla vibratione quassatos : nisi forte Mercurium , Venerem aut Martem excipere velis, quos interdum quoque deprehendimus scintillaro. Sed non est illud perpetuum , neque tam rapida iteratione scintillant ac fixae ; ideoque cum fixis primae magnitudinis pares , aut majores plerumque sint ι nihilominus facili negotio ab iisdem discernuntur. II. De flesiarum denominatione.
V Eteres stellas a se observatas in scriptis suis reliquerunt numero Ioaa, tam in boreali quam australi caeli hemisphaerio : easque , ut nominibus Variis eommode inter se discernerentur, comprehendeTunt
imaginibus squae consteliationes dicuntur Ix. DuO- decim
40쪽
T D I s Τ R I B. G L Ο Β o R v M. Laiasin praecipua constituunt Zodiacum e X X x implent . hemispnterium caeli boreale ; x v hemisphaerium a strale ; quorum nomina sequuRtur. xxx Signa Zodiari. x Aries, praeter alias in cornibus & cauda, claram ha
a x Tinrimhabet Pis,aes, ω claram in oculo austrino, dictam Palilicium apud Romanos ; apud Arabes Aluebaran. Quae & per excellentiam Oculm Tauri
xxx Gemini, duas claras ostendunt in capitibus. xv Camere, parvulis stellis constat, & in medio pectore habet nebulosam, Praesepe dictam. v Iis, variis dc fulgentibus in collo & lumbis ornatur stellis. Duae reliquas eminent, una in pectore, quae Cor Leonis, Regiam, & Basliscus appellatur, altera in cauda, quae Cauda Leonis. v x Virio, manu sinistra habet fulgentem notissimam quae Spica Virginis audit. v x et Libra, duabus constat claris, prae caeteris , quae Lances appellantur. v xxx Scorpim, in quo varis sunt & fulgidae stellae; una eminet in medio,dicta Cor Scorpii,vel Antines. x Sagittarius, eminentes non habet, nisi forte in arcu& sagitta. x. Capricornus, in cujus cauda duae sunt caeteris fulgi dioreSax x Aquarim, in termino aquae Ostendit claram , quae malant dicitur. xxx Pisces, constant multis parvis stellis, & lino eos
xxx Signa ha misphaerii borealis. - Vrsa minor, praeter caeteras , tres habet Nautis notissimas, unam In extremitate caudae, quae Polaris vocatur, quia Polo arctico omnium est proxima ;