장음표시 사용
441쪽
namque vocantus animalia,quae pulchra, utilia&mansheta sunt. Ingenium quoque ars, nam, quum caeterarum artium professores multa in eoruin disciplina occultiora abscondunt agricola magnopere gaudet lauta opus ab omnibus cetni:rogatusq; quomodo id egerit . libenter explicat.Αdeo ingenuos & libeatales h c ars homines reddit. Et Porta nil aliud Agriculturaeiue docet,quam instectapuintanatura,ei caelum cam terra inaritare, vel erat perquirere caeli O terra ad arbom: sed cum caelam nulla modo queasem; oportet sedulum agricola ris partietate uti, vi carisfacileρl ta a societur. Exemplo omnia flent clariora: cis injiccuserendasunt,strientem O septentrionem lectent Qquasn humidu meridiem. yracoces in frigidu fleremus , prmaturitab antecedatastorem rores oderint, orientem rersu serantur , ut statim onita exoriensseis radiis illum quam primum descat. Qua contra rorem ex-Φossunt,occidentem aut Boream Persin, ne tam cito astu desiccentur aut diutiu3frui liseat; sic caelum terraeparare , ars-Huc usque Poria. Est omnium artium opinscribit Maioragius, agricultura, exquafructis tam varii,totfrumentorum tenera, tanta rerum omninum copia, qua ad yictum hominum, ct cultu etiam δεο- νupertinet. semper enim boni assiduis domini ut apud Ciceronem ait Cato ) referta cella vinaria, olearia, messaria, O pecuaria est: villaque tota locuples est. Tura ita pergit citatus author , cui νηι ut secun indo libro e. 63 .scribit Plinius rerum Νaturaepaniisum eximiapropter merita, cognomen indissimus Matem. na νenerationis, benigna est, mitis, in lem, Uusquo
442쪽
mst=taliumsimper ancilla: qua cum grιmis molliso subacto siemen sparsum excepit, ut apud Ciceronem Cato philosephatur tepefactum vapore secompu-xti fluo istandit, inlitit helbescetem ex eo viriditatem, qua nixobrusirpium siensim adolesiit . culmoque re ct geniculato, vaginis iam quasi pubesiens includitur;ὸ quib- cum emerserit, fundii frugem ,stica ordine fructam,o contra auium minorum morsum munitur palis aristarum. Quid dicam quam bona fide , quantoque cum foenore terra depositum reddat venihil excogitari possit hominibus necessarium, aut utile, quod non e terra nascatur λ Ex hisce meis narratis, satis optime Iuli porphyri , intel .lexetis, summas agriculturae &liberalitatem dccliuitias,summamque utilitatem simul ac neces sitatem summis encomtis praedicandam,rendam,laudandam.
nota assecere eos, qui male donegligenter agrum
colerent. EAdem probe considerantes antiqui Roma ini,dc censoria nota affecere eos; qui male δέ negligenter agrum colerent. Et ideo petitae aedilitatis repulsam passus fertur Scipio Nasica. quod adolescentem comperitorem, cui r ustico opere duratae manus,quas ii Iudens interrogas te nunquid manibus incederet
443쪽
Principum edi sta a gistolarum s
CuritateIntuentior: porto Imperatores R Principes,haec omnia itidem bene animo ponderantes, leges, statuta ac edicta, quibus agricolis securitate in tu exentur ι ordinauere, proposuere, dc
publicauere inter alia extat constituito p idelici 1: quam in codice iustiniani subiit: res pignori obligari possunt etia reperim Hs cuiusnaee sunt verba: ricultri esse circa nocitarem ορ- ιvati, dum villu infident , ct agros colunι , siecurifin quacunqueparte feriarum tu vi nullin inueniatur tam audax, quipersonas res boues, agrorsi instrumenta,duis
quid aliud r,quod ad opera m Male pertines naidere,
capere, aut ause reprasium erat i in quadruplum ablata restituat; infamia j o iure incurrat, imperialianima uersione nihilominin punietvinis Exreris quoque gentium principibus agi ic'larum incolumitatem & securitatem magnopere durae fuisse leginius, Cyrus Magnus, quum bella gereret; praeeoniurn fieri tu ilir ut parce tetur agricolis,& se
vincerent, ut possessores manerent in suis possessionibus. persarum Rex Xerxes,qtriarii in expeditione contra Gricos esser, apud Herodotum,armatis viris ad Actabanum inquit: hova.. so=ibin inferemin bellum. Et Arrianus in libo rei uIndicarum quein citat Camerarius,asserit,ne
fassaisse apud Indos, agricolas in bello capere,
444쪽
aut agrum eorum vastare. De Bellisario, Duceptae stantissimo scribit L.Aretinus, quod Rusticorum tandam habuerit curam, ut inducendo exercitu neminem eorum violari, nemini inferri damna passus fuerit; ne poma quidem in arboribus pendentia milites seos attingere ausos fuisse. Et addituri quod hac seueritatecbh quilius fuerit ut castra eius abundantiora sue rint, quam ullum in urbe forum, ita liberam securam fuisse rerum venalium importatione Idem fecisse Totilam regem, apud P. ocopium
est legere,qui per omnem Italiam mali nil quicquam intulit, sed terram ut intxspide colerefit nil secius,ut antea ι in perauit Memorabilis &hoc in loco lectu digna est epistola militatis B Aureliani ad uium vicarium , ut a Flailio Vopinco recenset :Si vis tribuninesse ita scribit Aurelianus imos νis pluere: manin mutum contidie.3 emo pullum alienum rapiat, oum nemo contingat. Uuam nullus auferat, segetem nemo deserat, Oleumsal, lignum nemo exigat, annona siua contentinst. Depraeda bsu, non de lachr1misprouincialium habeat, arma tersissiferramentasiamiata,calceamentasortia,vestis noua, ve- sem reterem excludat ipendium in basteo, non in popina habeat,Torquιm brachialemctanhulum apponat quum saginarium suum defricet, captum animal non νιndat. . Nullum ciniuriatum comiter clini, Altera, n qua struus o equatur: a medicisgratu curentur, Ambitibus ἡil dent iiis,ostitiis castese agant, qui litem secerit vapulet. Ex his videre est; quod egregii im
peratores scitis scutisque defendetini: iisde sic e aditeiani
445쪽
lio non procul ab Hel Iberga tres Principer cepit , Carο- Iam March. Badensiem, Iohannem eiis fratrem Discopum Mediomatrisum, O Balderisum Comitem Uri
umbergensem , defenseres Adalphi Nassauiensis, qui a
Rom. Pontifice designatus erat Archiepiscopin Maguntia, contra Dutherum comitem Henbe ensem, quibus in arcem deductis is exceptis conuiuio Prim ibis digno , prohibuit apponi panem, eumque postulantibur,ioit renuntiari,voluisse se illos commonefacere: bella is geri debere,ut petatur hostis, noninnocens turba agrisο- 'evrumfamenecetur, quorumsegetesi contra iura bellicruialiter pallent , ct frumentum iam importatum Fuccensis pagu corrupissent. Eosdem tamen postea grandi redemptospecunia dimisit. Ab imperatoribus insuper Romanis quam- plurima priuilegia rusticis siue agricolis data sune, quae in Legum Codice Principum constitutionibus reperiuntur equod scilicet ruricolae. ad onera extraordinaria non sint trahendi quod vinculis non sint cogendi , quouis creditore, nec aratoria instrumenta iure pignoris capienda ι quod rusticorum debitores in duplum sint damnandi, quod ob vectigal praediarium coloni a domino superiore non inquietandi; quod iuris ignorantia rusticis in multis rebus prosit; quod rustici testamentum non tot testes quot urbici testamen, tum,ut firmu sit,requirat ; Rustico non currere tempus agnoscendae bonorum possessioni prae
stilum ι Rusticitate deliberare a dolo-delicto
446쪽
praesumpto. His adtiee cereales Fertasti vindemiales,nec non iura prς scriptionis ususfructus, fundi, arborum in confinio positarum, peco rum. Et quod sublatae sint in rusticora litibus.Et id genus priuilegia alia de quibusRenatus Choppius tres libros scripsit, quem tibi emere & legere poteris. Vides mi Iuli porphyri,quod multi imperatores,reges, principes, griculturam Reip. semme necessariam, summe utilem, summo pretio habuerint, agricolasque optimis priuilegiis honorarint, prouiderint i extulerint:
Ecopias esse puto, multis coiitextibus, ac griculturae laudes prolongare,cum expr4- dictis mentem meam satis su perque perspexeris,quapropter dissertationis naec de agricultura iam iam abrumperem, bis pio conclusione de altera utilitate, quae ad corpus & ahimu pertinet , pauca quaeda adducere operae pretiu es epiriatem. de qua re,cum excelletissimus olf- gangus Seberus , in discursu suo Philosophieci praeclarescribri, ut hic non meis,sed ipsas verbis & ibi allegatis philosophoru sententiis urati, facile mihi concesseri, Corpus, inquit ,seruatusAE morbis , O robur *miae contrahit. Libaniua Ce χ
447쪽
ει θ μεγις νμεν ανΘρωποις ἡ ἰγεια. 1, τουΤο γεωργοῖς περιείληφαν ζή πριειλήψΘη quin etiam multiplices morbos euhant. quos nimia pariunt delicia; O quibus confecto idemineos,qui beati vocantur.Nampriin quo hac inualitudo tollatur, alterasuperincidi I perpetu. manibus egent medicorum agricolis vero nebpus quidetusuerit medicis. Etenim quod si eriἡ terra colendast exercen praesidium corporibus est. Oare robustiores fiunt, quam vi morbi capiantiar impetu: Sterra maximum bonum sanitia habetur, eosne ruuntur agricola. Et ela
γιαινειν θ aBτηρει.yanitas est agri colarum in laborum duitate, cum vaesciendumsit θ in aestare, O hγι- me,stasiis anni temporibus. Moueri autem continuo se artibus adert,morbos excludit sanitatimsinfodit.ite: αφθονωταῖ ο Θαίνι εαδιυ ταρατοὶ μαλαι-
448쪽
tires tolerandos cossuefatat. Eadem illos qui manibu3fluis laborant; exercendo magurobustos escit: alios vero qui curasua colunt agrum , trenuos reddit, dum manet os, excitat, acriterqui pergere cogit. Addit multo plura inter qu haec: agricultura alacres etiam promptosque Feddere ad militiam; quod prolixe declarat ; item p η γεωργικη ' κ--λιῆν συπι,
πιλήμίους. μονον γάρ - των τοὶ adinsα-των ἔρυματ- έου, riciatura,vel res rustica, etiampla-rimum confert sortitudini kon enim inutilia efficit corpora cui osscina, sed ea, qua foris excu are vaIeant, ct laborem ferre, atque etiam pericula adire ad holes.Nam soli hi suas facetrates extra munitiones habent. Vid. &Polir. 6.cap.4. v bili militer de re pecuaria quoque. Marcus Cato princ. de re rustica: ex agrisolis O virisertissmi,st militessirenuisi igignuntur.CO-lumella lib.i .vera illa Romuliproles assiduis penatibus,ntc minin agrestibus operibus exercitatormisi is prauabrit corporibus, ac militia belli, cum respostulauiis cile sustinuit durata pacis labor Aus.Non minae,inquit Choppius, plane agricultura sanu optimum corporis habitum, quam urusanitatem Medici a promittit,ut corneliu, Celsu inuit:quod Flaccus olim re expertus: a bime, ait, -- in montes ct in arcem ex urbe remoui.
449쪽
autumnus vegrauis, libitina quastin acaria . Halatebra dulces credis, moenia in Olum m tibi mep sunt Septembribus horis. Atque adeo Romam ciues, cum nonis modo diebus urbanas res usurparent, reliquis septem versarentur in opere rustico, utrumque consequebantur, ut & cultura agros feracissimos haberent , & ipsi valetudine essent firmiores. Ve- getius demum n m plures non addam)li. ἔ.c. , Nunquam credo potuis obirari, aptiorem armis rosecampisbem,qua bub dio ct in labore nutritur: solis patiens,ymbranulonsibalneorum nescia,tiliciarum in ras luis animi;paruo conunt ;siratis ad omnem laborum tolerantiam membris: cuigestareferrum ,fusam ducere,onM ferre consiuetudρ de iure eii. LXXXIV
ducere agriculturarum. Non solum agricultura utilitatem suam sextra iliam,visis perius docuimus, quam Reipub. praebet ad agricolarum corpus verum es iam ad animum de mores extendit: De qua re quam plurima hic recusere icribereque pol sem & vellem, nisi iam supra ubi de agri cultur honestate & digilitate egimus, id satis fecissem. Pro conclusione tamen huius amabilis atque luctandissimae de agricultura materiae, ex Xenta phonte, Plutarcho, Menandro, Lbanio, Petro
G reporto Tholosano, & Augustitio, , S e bero
450쪽
eltatas de hac re sententias hic attexam: Xeno phon ita scribit: si τα ηΘησ-νονταέ ἡ γεωργίαεοικε πηαρεχε. ,etia mores quo attinet agricultura generoseissmos emere videtur istos, qui in ea versantur. indeque Plutarchus Numam scribit illam-- ω Θοποιόν, ἡ πλουτοποιώ τεχν- magis piartem morum magistram quam ut ιsc liatricem valentia amplexum esse , pecundum Menan drum vero apud Stobaeum:' αρεςυαρετῆς sc βίου δεδασκαλος