장음표시 사용
1031쪽
Soluto matrimonio,stu alias facto casu
renittitionis, circa istam tres cadundinspectiones ; Primo scilicet circa tem-Pus , i utra quod iacienda est, Secundo circa modum stabonorum qualitatena , Et teretio circa persi nas, quibus eademiaxestitutio fieri debet, ut benδ facta dicatu ci siue ad eam petendam actio com
Quoad tempus, Aut dos consitit in specie, in qua restitutio utpote in bonis intestimatis iacienda est, Et tunc nulla Pec legem tributa habetur dilati sed il- Σo lico eius casus factus dicitur, nisi vir
in corumdem bonorum obtentione mo-xam sit passus , unde propterea debeat semilategrare de illis fructibus quos constante matrimonio fulget percepturus,
nisi mora factae esset; Ubi vero consistit
in quantitate, tune,cestante diuersa con Mentione, lex communis ipsi viro stipe stiti vel eius haeredi annalem tribuit dialationei per iura municipalia restricia,
ut in Urbe est ad Et menses , alibi ve
forte ampliatam, cumonere tamen intexim alimenta mulieri aliunde non prout
far suppeditandi, quod in eius de viri vethaeredum arbitrio repositum est, non curandi scilicet dilationem, atque dotem illico soluendi, ad huiusmodi aliment xum onus iniugiendum Conceditur autem haec dilatio, quan do pure ac libere ab initio quantitas sis. Iura est, secus autem , ubi dotatas. maiorem habuerit dilationem , atque in plura tempora seu plures ac distinctas pagas dotis praestatio conuenta sit, quoniam eodem modo restitutio facienda est, ut dotans & vir vel elux haeres ad paria tu dicentur, nisi alias cautum sit Cessat vero dicta legalis dilatio in c. si poenalis restitutionis faciendae ob cul possem diuortiu propria vel improprius ri vel ratione ingratitudinis, siue quod vir dotis legatum mulieri faciat, cum, ita, ne illud inutile remaneat, hic essectus saltare dicatur, ut illico dos relicta petatur , nisi legatum ad aliam causa reserendum veniat suamque congruam habeat operationem,ideoque non intred M A. r os ratio fatuitatis, ex qua hic esse ius a Niultat, quia nempe ut frequenter con- .ingit dote in toto vel in parte non exacta , vir eam uxori relinquat, nons lo iure cellionis actionum, ut in dubio est praesumptio, sed ut sibi soluatur ab haeredibus quibus actio remaneat illam a dolante exigendi, tunc enim alia duplicat da non est operatio. ouero ad modum, illius determinatio pendeta natura seu qualitate dotis de qua supra actum est, an scilicet in specie, vel in quantitate consistat; Vbi
22 enim consistit in speciebus, tunc ilia eisdem siue auctis, siue diminutis restitutio facienda est quoad sit,stantia - , remanente iure suppletionis in acciden tibus, pro culpos, scilicet deteri crationibus, vel pro illis meliorationibus quae perpetuam rei utilitatem concernentes, ultra viri obligationem cessante animo donandi sint de iure vel aequitate reficiendae , nisi ex longo usu bona consum. pta sint itaui non extent, ut contingit in illis mobilibus quae scit, accolici; , vel a corredi vocabulo explicari solent, datis inaestimatis, in quibus cadit ea distitiactio quae frequens habetur in materia fideicommissaria, vel in altera usu -ctus inter ea mobilia quae illico n6 con. sumuntur . sed paulatim , aut alias
solidae materiae scii alias lUirgaeuae conseruationi apta, et usualia breuiori con sumptioni subiecta , niti constet eadem 1 viro vendita esse, lii Oniam tunc pretium restituendum est Vbi vero consistat in speciebus no conseruabilibus, ista pernecesse usu consumptibilibus, ut sunt triticum, Vinum, oleum & similiae, iam insiti alii est sub quaestione esse ait ipsum. genus de teporerest tutionis tui piobabilior opinio tenet , vel pretium de tempore quo dara , sunt restitui debeat Et in se mouenti bus cadit eadem disti lictio quae in materia usust ructus habetur, ubi tui, gregis uniuersitate, sed si singulari ter, tunc o cultatur emptio S venditio pro pretio
Vbi vel odos consistit inquantitate, absque eo quod alia conuentio accedat, extra controuersiam est ipsam quantitatem restitui debere, quaestione cadente et quando intermedio rempore contigis io monetae muratio, unde valox de tem m
1032쪽
pore obligationis diuersus esset ab eo qui currit de tempore restitutionis; Atque tunc licet scribentes nimium se in 'uoluant,attamen recepta videtur distinctio cadens in omni materia indisserenti absque aliqua dotis specialitate, quod, aut agitur de moneta imaginaria, neq;
tunc, neque nunc in rerum natura exl-
sente, ut in Italia frequens est illa, quae sub vocabulo Eb arum seu lirarum
explicatur, et regulariter non attendatur intermedia alteratio, sed spectetur tempus obligationis; Aut vero agitur de moneta vera in rerum natura existente, cuius tamen species de tempore selutionis rara sit, alteratio autem prouenerita valore seu bonitate intrinseca, ut frequetius c5tingit in monetis auri, ob n tabilem excrescentiam pretij istius metalli, a qua aliae excrescentiae pretiorum n Vniuersu prouenerunt,et tunc attendi debeat tempus ibi utionis quae iteri potest iii moneta currenti, ae de facili reperibili, quae tamen adaequet valore diaetae alterius moi:etae, in qua obligatio colastituta est, quamuis depraesenti id
longe plus importaret, quam receptum sit, ut frequentior pratis docet in pensionibus Ecclesiasticis. Si vero dote consistente inquantitare, posita si ut in obligatione restituet 426 di bona propria mulieris, vel eadem, quae per mulierem seu dorante data sunt
ς stiniata loco qua iritatis,& tunc tempus praesens solutionis in ipsiorum bonorum pretio attendendum est, augmento vel decremento intermedio cede te ad com-mCdum vel respecti ita damnum viri Ista vero conuentione cessante, ubi praesertim non de ipso principali debitore a Gtur, sed de eius haerede beneficiato, irequenter in soro dubitari contingit, an
creditor inuitus tot bona recipere tene tur, regula assilente negativa, imitati L.em recipiente aliquibus cocurrentibus
requisitis, quae tot tantaque sunt, ut vix ad praxim illa reducatur, quod pariter non est peculiare dotis, ted omnibus materiis indisserentibus congruit. Si aute dos consistat in iuribus perso. Σ natii, , de viralitijs,ut sunt usu, fructus, officia vacabilia, census vitali rit, & similia, dubitari solet quid restituendum sit, quod ex facti qualitate pendet, quid aes in
iente viro detractiόne pro expensis su ne rum de ultimae infirmitatis ac meliora- Ση mentis necessarius, vel utilibus perpetuam rei utilitatem concernentibus cum similibus, de quibus pariter in sua sede. Quouero ad personas restitutionis actionem habentes, seu quibus restitutiosi eri debeat, aut validὰ illa fieri possita, In ea dote , quae aduentitia sit, atque de mulieris periecto dominio reislutioni non subiecto, itispecta iuris communis dispositione, planum est ipsi mulieri si 419 perstiti, & non alteri restitutionenia iaciendam esse, ipsa vero defuncta eius haeredibus, quos hodie habet, quamuis in statu paternae vel auitae potestatis decederet, ob modernam peculiorum distinctionem corrigentem ius commune, quo attento pater vel avus, in cui in P testate esset,lotum iure pecviij occupabat ; Cadentibus quaestionibus, ubi diem iuris dispositio alterata sit per pactar
uersiua, seu alias conuentiones de iure validas ac obligatorias.
Vel ct frequentius, ex iure municipali scripto vel nou scripto, per q. od si ij ad
dotem in plerasq; locis iure proprio v cciitur, sublata mulieri facultate disponendi tam inter vivos, quam per ultima 43o voluntate, via dE propterea eius har ditaria qualitas necestatua non est; Alicubi vero ista qualitas accedere debet , rei oenataque n5 est facultas disponendi inter vivos,sed tam adepta illa per vitimam vollitatem,vel per illos actus inter uiuos, qui in fraudem ad tollendam hae prohibitionem fiant; Remanente quaestione, an etiam per ultimam volutatem
ordinari valeat fideic isium inter ipsos descendentes, ac de sanguine absquet
Vbi vero agitur de illa dote , quae de
tempore lacti casus restitutionis rem Dei in terminis prosectitiae, iuris regula generalis est, ut ad patrem redeat iure peculii ac reuersionis ad suam causam ,
ar siue matrimonium siluatur per mortEviri, siue per illam mulieris, ac siue supersint iiiij, siue non; Verum ubi contaringat matrimonium solui per mortem niulieris, superstitibus viro, α filijs, tueex illa consuetudine, quae vulgo Martini dicitur, ccsiat haec reuersio, sed remanet penes sitos, qui eam non iure haeredita-ι. Q matris, 1 ex persuna propria tan quam
1033쪽
quam directε vocati a dicta consuetudine , iuxta magis communiter receptam opinionem , illam obtinere dicuntur ex bonis de substantia aui, ideoque tenet tur eam imputare in legitimam sibi de bitam ex substantia aut materni immediati . Et quamuis ea, quae per nostros maiores desuper habentur, id tractando caeterminis verae consuetudinis regulandς ad instar iuris municipalis correctorii iuris communis, tam circa dictum esse ctum directae vocationis filiorum, quam circa prohibitam extensionem de casu ad casum ob quam prohibitionem tr Hiderunt eam non procedere, quando Vt supra matrimonium solueretur per
mortem viri, licet filii supersint continere videantur legulei cas simplicitates vel ineptias, quoniam Martini, simplicini ossatori, facultas non competebat inducendi consuetudinem totius Orbis obligatoriam, ac etiam quia ea quae habentur circa strictam consuetudiuis intelligentiam ct operationem percutiunt illam parti Cularem inductam ex tacito consensu populi alicuius Ciuitatis vel ditionis, adeout uniuersaliter ius commune ab alijs populis seruatum obste adinstar iurium vela municipalium seu statu
torum; Sed id prouetuat ex no recepti ne iuris communis in hac parte, Scite Potius per non usum percutientem initium illius receptionis legum ciuilium,
quam in legali historia habemus, quam
per consuetudinem correctoriam iuris communis iam recepti, ac vigentis, ita dicto . Iartitio antiquo glossatore hane non receptionem sub termino consuetu. dinis potius improprie explicante, Attamen quia ex magis communi maiorum
traditione, etiam in foro id ita receptum est, idcirco ad quamdam speciem legis id traii situm fecisse videtur, ideoq; recipiendum ; Plui bus alijs desuper cade. tibus quaestionibus, in toro tamen raris,
Q fave. o alicubi etiam in dote quae per fratres vel alios coniunctos detur, dictae reu risioni de iure communi non subiecta, etiam cessante pacto reue suo, ius municipale illud subintelligit, quoties tame de ipsorum fratia vel aliorum coniuctorum substantia, no aute de
sub quaestione est, an hax statutaria re uersio procedat in solo casu mortis intestatae ut uua opinio credit, non autenia condito testamento, magis tamen pro
babile videtur id indesinite recipienduesse, quoties pateticulares tacti circumstantiae aliter noti suadeaut .
Procedunt haec quoad ius success,rium , ex quo de coi sequenti disponendi facultas resultet, ipsiusque dotis pertinentia , quo vero ad exercitium actionis pro restitutione facienda, viad resultat, an per debitorem bene vel male soluatur, ubi adest stipulatio doter proiectitiam reddi patri & filiae, quamuis dicta stipulatio sit talis, quod iiOn
alteret dotis profectitiae naturam, neque eam in aduentitiam transire faciat, adhuc tamen ipsa filia actionem habet, et de consequenti eidem solui potest, cum alijs in propria sede videndis, non de s cili sub compendio cadentibus. De alienarione vel obligarione dotis.
E 4 qης generaliter percutitit inualidas
muliera alienationes vel obligationes, aliosque contractus in bonis indifferentiolas quainuis i1o dotalibuς,ex inhabilitatione persoriae, siue ex vitio seii qualitate bonorum, procedunt quoque in dote, cuius qualitas restrictionem potius
huiusmodi prohibitionis importat; Dicta vero prohibitione cessante, quam, Ut plurimit ius municipale causat, tunc ubi
J agitur de ipsis fundis dotalibus, legem
habemus, quae Iulia nuncupatur, quae
illorum alienationem prohibet , super cuius legis intelligentia, de an intelligatur de alienatione vera S propria, vel etiam de impropria & lata, siue an procedat iu sta causa accedente, nostri maiores certant, plureique tractant quaestio tres, scholis potius congruas, in foro autem raras, dum receptum est huiusmodi legis dispositionem cessare accedente iuramento, quod hodie forte caabusu , tanquam species clausulae da stylo per Notarios in omnibus fere contractibus apponi solitum est , ideoque rarus eii casus, in quo per huiusmodi legem sequatur annullatio alienarionis bonorum dotalium, quae in hoc ab aliis ex trado talibus & indisserentibus practice differre videtur, ut eorum alie
1034쪽
Ioos natio vel obligatio prohibita sit, quoties
est adeo laesiua seu in excessa , quod ip- a s sani mulierem indotatam relinquat, quasi quod non cibilantibus iuramento de iusta causa, ob quam alias mulier de iure communi vel Statutario valide alienet, vel se obliget, non possit se indot
tam relinquere, eiusque dotis deteriorem conditionem iaceret Cadente qu.χ-stione, potius inter modernos qua antiquos quibus ignota videtur, quando hic excessus vel laesio adesse dicatur, magis'; receptum est, regulam intelligi debere, quacio medietatem excederet, unde propterea stylus inolevit ii. executione, quae contra mulieres in ovilis dotalibus decernitur etiam alias validς obligationis, decernendi ut dotis medietas salua est deberet quod iuditiose per aliouos declaratum est, recipiendum esse, quando talis esset dos, quod medietas. quiae salua remanet congrua sit pro ipsius mulieris siti, stentatione, secus ubi adeo exiguaia, quod etiam integra vix ad id sit sciat, quasi quod tunc ex eadem ratione, integra salua esse debeat, quod quandique receptum, quandoque aia leni reic-
. tuna ei se pro ingeniorum varietate praxis docet. Pluribus etiam desuper cadentibus quaestionibus, an scilicet id procedat in muliere sene, in qua ulteriores nuptiae
probabiliter dandae non sint, siue arx
Obligatio, quae medietatem cxcedat, comxuat in totum, Vci potius refc rmetur intra ratam permisi mi Vci an muliere do nec vixit non conquaerente, talemque obligationem non impugnante, ius impugnandi transitorium sit ad filios, vel etiam ad extraneos liaeredes, cum aliis in sua sede videndis A . De lucris dotalibus, ae etiam de augmento dotis , aliaque onsalitia largitare.
D Otis vel muliebris assis augmentum
ex pluribus proue let, vel scilicet quod ipse vir vel sponsus dotem augeat, vel aliam faciat sponsalitiani lar nitatem , et quod ipsamet mulier exsuperuentis bonis dotem sibi augeat, vel
quod id aganteius parentes,& alij, vel quod ex luciis dotalibus id proveniat, quare de his distincte agendo Quoad illud augmentum quod a viro proueniat, distinguendum est, Aut enim de illo augmento quod discretiue ad alia dotis destinationem ita nuncupari selet,
ab initio tamen cum reliqua dote tan- 435 quam per unius ccnstitutivum promittitur vel datur, puta quia restatore aliquam si minam foeminis descendenti bus ex fideicommisti bonis extrahendam
pro dote taxante, ob temporum aliaru-que circumstantiarum alterationem di clam taxam augere oporteat ad congruam constituendam; Siue quod solibio primo matri. monio, mulier secunda; contrahat nuptias pro quibus priorem dotem augeat, Vel quod patre aut alio citius proxima est dotandi obligatio G
stituente dotem congruam, mater, vel alter coniunctus eodem tempore aliquam supradotem vel dotis augmen tum iaciat cum similibus, tunc enim licet vulgo dotis augmentum id dicatur, improprie tamen, atque per modum loquendi dicitur rate, quoniam in ei&etii est p. ars eiusdem dotis quae ab initio constituitur, unicani efformans uniuersitatem, ideoque extra controuersiam est, ut omnia quae de dote diseposita sitiit ,
huic etiam augmento conueniant.
Aut pariter initio contractus matrimonialis , ct constitutionis dotis futurus vir ex patio sine quo, ad matrimonium 4-7 in tali dote non esset deuentum, auget dotem ab ipsa muliere vel altero pro eadem constitutam, dando in d2 is augmen tum, vel supra dotem de proprio ali quam summam,vel bona, Et tune si actus eat purus, validus, ac perfectus, itauido minium vel ius irrevocabile in muliere transierat, idem dicendum est,quod sci.
i. ec improprie dicatur dotis augmentum, cum vere totum constituat unicam dotem, eodem proindξ iure ita totum ru-gulandam, adeo ut mulier decedens etiaabsque prole ac viro superstite, ad eius haeredes id trans iterat; Fortius autem, . frequentius contingit, si per virum id ge Pu titit ad inaequa istem vel alium, compensandum, puta nobilitatis, aetatis, formae, aut valetudinis
1035쪽
Mo, cum tune potius id in dotem dari dicatur de eiusdem mulieps asse, vel peculio, tanquam dictae inaequalitatis pretium.
Aut vero, post validE ae persecte coimstitutam congruam dotem, & contracta matrimonium, isto conflante mulier exsibi siperuentis bonis, vel ijs quae tanqua
extradotalia retinuerat, augmentum cin
stituat , et tunc ubi cesset motivum ti audis quae ratione lucrorum seu alias, fili)s matri inoia ij, vel alteri tertio intexessato, puta creditoribus vel fideicommisso it 1 resultet, receptum est actum esse validum, atque reputatur vera dos ad plures eisectus, non tamen omnes,illum praesertim iuris vel beneficii petendi illius restitutionem ex bonis fideic5- missi ascendentis, quando bona libera desint,nis adeo tu illa causa accedat,quod
istius quoque beneficij competentiamqtribuat; Neq; id cadit Lissi prohibita donatione inter coniuges, cum dato titulo dotis, dominium resideat penes ipsam mulierem, aliqua utilitate resultante viro circa fructus, quos etiam absque hoc titulo,ex mulieris voluntate quamuis tacita seu praesumpta obtinere posset exhonis extrado talibus, desumendo tamen hypothecam de tempore quo constituitur utinfra in concursu .
Aut demum agitur de illo augmento, quod con stante matrimonio fiat per virum mulieri, et tunc nisi sit in executio- 439 nem praecedentis tractatus, ac in recognitionem bonae fidei,voluntaria dinatio censenda est, atque iure donatio. Dis inter coniuges regulanda,cadens sub
solemnitatibus, alijsque prohibitionibus ; Et quamuis illa quae resultat 1 iure
communia foro pene exulasse videatur ratione iuramenti, quod magis recepta est,ut huiusmodi plagam sanet, nimium tamen refert inspi re,an dotis, vel potius donationis iure actus cesseri debeat, ram quoad competentiam a sirinatiuam seu negativam priuilegiorum dotalium, quam etiam quoad solemnitates 1 Si tuto, vel alio iure particulari inductis cum similibus. Sub dotis augmento aliqui manum: rare solent illa donatiua, quae ante matrimonium, vel in ipsoauu inter coni
ges fieri solent, praesertim per sponsum o sponsae de gemmis, vestibiis, & orn
mentis, super quibus cadere non solet quaestio potestatis seu validitatis , cunia secluso praeiudicio creditorum, huiusmodi species donationis subiacere non videatur iuri communi vel Statutario de donationibus inter coniuges disponenti , sed cadit solum quaestio volunt iis, an scilicet animo donandi, vel potius pro ornatu, sponsus, vel eius maiores huiusmodi lac na sponsae mittant vel tradant,quod iuxta generalem naturam quaestionum voluntatis, ac facti potiusquam iuris, certam regulam generalem non recipit, sed pro personarum, bonorum , ac usus regionis qualitate, iiijsque particularibus circumstantijs decidendum venit, non per hoc tamen erit osseu verum dotis augmentum B. Collocant item aliqui alias sponsalitias largitates, praesertim illas, quae pro
aliquarum regionum more arrba dicu-tur, necnon eas donationes propter nuptias , quae sub antephati seu lucri vel morgicae, & mei' vocabulo pro qualitate regionum explicari solent, Verum neque id dos,vel dotis pars, aut augmentum dicendum est, cum sub genere lutcrorum dotalium potius cadat. Quo igitur ad haec lucra, ea iuri conmuni ignota fuerunt , Licet enim per illud necessitas donationis, quae pmpter 4 r nuptias dicitur, viro vel eius patri ad fauorem uxoris indu ta sit in aviuiualenti specie vel quantitate dotis, quam mu-liar viro vel Dcero tradat, non tamen
haec aliquod lucrum redolet, sed solumudotis cautelam vel recompensam,admutunum vel alterum in casu soluti matri
monij, vel aliti facti casus resti rutionis mulier obtinare debeat,ideoque sub nomine lucrorum, quae iuri communi coriguita sint, veniunt solum donatiua alimque spontaliae largitates & liberalitates, quas virus coniux cum altero exercuerit, Adeout non benE iuris communis dispositio adaptetur il lis Statutari,
4 1 seu conuentionalibus lucris recipro. cis, quae per quamdam aleam vel sponsionem aequε se habentem ad lucrum ac damnum, ex bonis coniugis praemorientis ad fauorem superstitis debeantur,' De dote M mmmmm cum B. De his omissius super augmento disc. 16 3.
1036쪽
ipso tempore vel suspectione antidatae,
circa quam dos nullum habet specialα, , tunc omnis quaestio cessat, cum dotale creditum non sit inferioris conditionis quocumque altero credito priuato ac indifferenti, cui congruat regula , qui prior c., Quamuis enim aliqui singulari Zatam credant dotem circa dictai antidatae suspicionem, ob quam magis exactam temporis probationem in scripturis priuatis aduersus publica documenta lex requirit, non tamen est priuilegium, sed illamet ratio, ob quam ra. tione subieci e materiae & cuiusdam primordij veritatis leuiores probationes
admittuntur, temperat aliqualiter illum rigorem, quem generaliter in quocumque alio priuato creditore lex induxit. Priuilegium autem dotis consistit in hypotheca, quam licet non conuentam,
lex dotis fauore induxit, quae proinde q46 ad disserentiam conuentionalis sub expressis vocabulo explicari solitae, tacita seu legalis dicitur, inducta ex ipso instanti constitutionis seu promissionis, tam in bonis dotantis pro iam consti tutae seu promissae solutione, quam in illis viri vel soceri pro illius restitutione, licet non promissa, ut porse de iure subinatellecti , & quae legalis hypotheca anterior, cessante aliquo priuilegio, vel speciali ratione, vincit etiam hypothecam expressam & conuentionalem posterio.
Cadente soli in quaestione cἰrca initium, ex quo eadem hypotheca metienda sit, quoties dotis constitutio seu pro. - I missio praecedat, matrimonium vero subsequatur, quale scilicet tempus attendi debeat, an illud promissionis seu ca pitulorum matrimonialium, vel illudniatrimo iiij, ob intermedios hypothecarios creditores, super quo magna inter scribentes viget dissentio , Aliquibus simpliciter volentibus attendi debere tempus matrimoni j, tanquam illud purificatae conditionis voluntariae, sub qua promisso censetur concepta I Alijs autem distinguentibus inter promissionem& sponsalia bene vel male inita an scilicet inter contrahentes de eo tepore Obstaret necne canonicum impedimentu, ob quod matrimonium consistere nona
posset, seu cias sponsalia inualida essent, M A. Io
quasi quod in casu impedimenti vel in
ualiditatis, tempus matrimoni vel salteillius potentiae obcessatum impedimentum attendi deberet; Et alijs simpliciter tenentibus attendi debere tempus
promissionis, quasi quod subsequuta purificatio conditionis potius mixtae quani voluntariae retrotrahatur, atque haec vitiiva videtur probabilior in foro magis recepta, quoniam licet ad matrim nium contrahendum non arctet necessi tu praecisa, arctare tamen dicitur necessias congruentiae& honestatis, quae
conditionem mixtam cum retrotractio.
ne faciat; Dictumque promissionis tempus non solum attendendum est in ordine ad dotantem, sed etiam ut dictum est ad virum pro dote restituenda, quamuis ex interuallo solutio sequuta sit, neque ex eius parte aliqua accederet restituen diobligatio vel promisso, quoniam ex tunc eam lex subintelligit. Secus aurem si matrimonium praecedat, dotis autem promisso subsequatur, quia cum matrimonium consistere pos- 48 sit sine dote, idcirco non intrat reis trotractio, sed attenditur tempus quo illa constituta est; Et quamuis aliqui ponderent, an agatur de dote constitura ex voluntate, siue ex subsidiario iudicis of ficio ratione charitatis, secus aut gnia si iure actionis, vel etiam iudicis ossicio ratione sanguinis, unde ipsa bona , ast cla sint, ut praesertim c. ntingit ira illa dote quae extrahitur a fideico inmississe, & fortius ubi succedat loco legitimae, vel haereditariae portionis; Attamen id non percutit virum neque dotem resti tuendam, sed solum constitutam vel constituendam, non ex peculiari natura scia priuilegio dotis , sed potius ex quadam actione persenali in rem scriptam . complicante quoddam dominium ex M. neficio separationis bonorum ut supra- ad materiam dotis constituendae aduer titur,& sic extra casum priuilegu de hypothecae legalis doti iam constitutae soluendae, vel restituendae competen
Quod autem dicitur in ordine ad dotantem, ut promissionis tempus attendi debeat, procedit ubi adimpleta sit conditio illius certi ac determinati matri-
449 monij, pro quo promisso tacta est,
1037쪽
secus autem si illa iacta sit pro uno, quo
inessectuato alterum matrimonium se quatur iuxta probabiliorem sententiam, non tamen pacificam,cum plerique contrarium sentiant. Ac etiam quoad dotem, quae prose clitia remanet, seu quoad eam quae adii en-titia dicitur, pacto tamen res blutivo subiecta est, in ordine ad dotantem id procedit, quaret . adhuc duret illud ma trimonium , q.iod iam contractum sit, ac adimpleta conditio, secus autem Modi sibi uto, ex legis vel conuentionis ii nisterio, dos reuersa sit ad dotantem , quem lex obliget ex iudicis ossicio ratione sanguinis vel charitatis ad nouaindorem , pro secundo, vel ulteriori matrimonio constituendam, quoniam cum primus actas sit resblutus, alter auten ex integro & ex nouo iudicis ossicio sequi debeat, non suffragati ir prior legalis vel conuentionalis hypotheca, utpote iam re soli ita, S: consequenter potiores. so crunt intermedij creditores hypothe
Ad ipsam mulierem io uentem causa In lucrativam vel habentes causam ab cata, secus autem chyrographiriorum res et i, quoad virum, utpote ibuentem causam onerosam. Praemissa circa concrirs una sun datum in Ela ratione temporis ac hypothecae legitis vel colluetitionalis, abst; mixtura potiori alis, ta n doli coiastitutae solue dae in coia cursu credit, rii dotatis, quam restitue iadae in coit cursu bonorum viri, com nunia sum, quoniam illud potiori-4 si talis priuilegitim , quod aduersus anteriores per legem doti attributum est, soli in re:tituet dae in boni, viri, non autem confli tutae in bonis dotantis competit , atqtie concessu in est.
Illud vero potio litatis priuilegia frequentioribus quae itionibus ansam praebet, Aliquibus volentibus, ut etiam aduersas anteriores expressam seu conuentionalem livpothecalii habentes, illud sit exercibile, siue hypotheca dotalis sit tacita, siue expressa legalis, istaque s1 cpilato in L holis magis communiter recepta est, Vtpote legis litterae nragis
innixa, a foro tamen omnino exulat, atque contraria viget, ut scilicet illud po.
ii oritatis priuilegium , quod lex doti
posteriori concessit, locum habeat aduersus habentes solam hypothecam te
galem , non autem conuentionalem ,
quasiquod ipsa tollat solum beneficiunia
anterioribus a se concessum, non autem
illud cluod ex propria prouidentia sibi
quis comparadit, atque hoc iure in foro ubique vivitur,siue dypotheca dotalis sit racita, siue expressa, ubi agitur de bonis quae per virum ante matrimonium seu hypothecam dotalem possidebantur. In foro adhuc remanente quaestion
super bonis postea quaesitis, in quibus
una opinio quam Romana Curia quas
4s3 doque sequuta est, credit dotem iis oassimij a tam , atque ex fiscali priuilegio
Vincere anteriores, quamuis expressa &conuentionali hypotheca munitos,quod
ramen non placet, parumque probabile videtur, praeterquam ubi agatur de illis bonis, quae protub.le sit ex pecunia vel
aliis bonis dotalibus quaesita esse , secta
au tem si de alia eorum ob ientione constet, cum tunc nulla si belle videatur congrua ratio , quae id suadeat. Prout illam certam potioritatem, quς aduersus anteriorem hypothecam legalem doti tribuitur plerique limitant, ubios in agatur de hypotheca legali etiam priuilegiata seu qualificata, qualem aliqui credunt resulta tem a Statu to disponete, ut vim habeat ex resiae, siue illam quae pupillo coceditur in bonis tutoris vel alia terius dolosi admitti stratoris, quod suas recipit dissicultates ac distinctiones, de
quibus in propria sede . Vbi ve o sit coiicursus 'cum altero, quem in iure non dubitetur esse aeque priuilegiatum , ut est altera dos, vel est ψss si sciis, siue mutuans in retectionenia vel ad rem emendam , tunc conquassatis inuicem priuilegus, cum sola temporis
anterioritate proceditur, nisi maluator
ad rein emendam sibi consuluerit de pacto suae nypothecae, antequam res indo-
mimum viri ementis transeat; Ac etiamsi
venditor hibita fide de pretio sibi consuluerit de reseruatio ite domin I, in isti
dotem quamuis anteriorem in ipsis bonis vincant , indecisa adhuc remanent quae itione circa coticursum ci editorum pro necessaria reiectione vel conseruatio iteret , siue pro perceptione fructuit,
super quibus sit concursus, aut pro pang
1038쪽
ex priuilegio pistorum , siue pro funere
cum similibus , unde plures adhiberi solent distinctiones ob quas non de iacili certa, determinataque regula tradi potest, cum in plerisque casibus illud cre dirum quamuis posterius vincat dotem
anteriorem,quae iuxta unam opinionem per hypotlaecas posteriores ex causa onerosa S correspectiva vinci quoq; de- 16 bet, quoties ipsa causam lucrativam
foueat, quod tamen in foro receptunia
non est, nisi quando probabilia urgeant
argumenta,talem dotem ex caiisa voluntaria S lucrativa constitutam esse ad fraudaidos etiam futuros creditores, pro iudicis prudenti arbitrio ex facti qualitate regulando, de facili tamen inte ponendo ob traudes, quae desuper committi klent.
Procedunt haec omnia, ubi concursus esset in bonis viri tam origine, q .am actuali existentia, secus autem ubi in illis quae licet de praesenti existant in dominio viri vel eius haeireditatis, Origine 4s7 ramen ac de praeterito tuerint mulieris vel dolantis occasione tamen dotis in virum translata, ut sunt bona quael co quantitatis viro data sint aestimat acu Vera aestimatione,contractum emptionis& venditionis occultante, quoniam dato casu subsidis , quodque alias mulier exclusa remaneret, tanquam perdicti o culta contractus resolutionem, priorisq; dominis reassumptionem, sibi lex conces.sit quandalia priuilegiariuani vindicationem, cum qua Uini es anteriores vincit,
etiam aduersus aliam.dotem, alio , priuilegiatos & potiores, quamuis in hoc non desint contradicentes; No est taliae vera degeneralis reas Lmptio prioris do. minis ad Omnes eficius, sed solii ad istupotiornatis, alijs commodi vel periculi, seu fructuum effectibus remanetibus Pe.ncs virum, adinstar illius resti uationis dominis quam sibi faciat venditor, i en- idente solutione pretii, cuius fides hibita sit, quasquod fauore mulieris lex suppleat vel subintelligat in isto emptionis ct venditionis occultato contrari illam cautelam, de qua prouidi venditores in re sua sibi coiuulunt aduersus anteriores creditores emptoris, a quibus etiam triare propria vinceretur.
istud autem priuilegium subsidiariae M A . I o I s
vindicationis reputatur mei ἡ peristiale, 18 nedum absque dubio transiit sibile ad extraneos haeredes, verum neque ad filios, quod asperum videtur, aliud velo supradictum generale priuilegium pQ
tioritatis aduersus anteriores lix pothecas legales, non est quidem traiis misibile ad liaeredes extraneos, sed bene ad filios ;Cadente soli quaestione circa cessibilitatem, an scalicet sit tertio extraneo cest
sibile, quod pendet ab eo ; An cestio siit
priticipaliter in gratiam cedentis, vel conuerbo, ut primo casu aisi maliue , altero autem negative respoderi debeat; Privilegium autem hypothecae legalis doti ut supra attributum , generalitercessit,ile ac transmisibile est etiam in ex
Denegatur autem dictum potioritatis generale priuilegium aduersus anterim res tacitam hypothecam habentes, in lucris dotalibus, ac etiam in eo quod vir sy mulieri deberet ratione ad mi ira strationis bonorum ex tradotalium,quamuis pro istis etiam hypotheca per legem c5- cedatur, Unde propterea in eo dotis augmento, quod ab initio contracti ma. trimonii valide ac periecte per viiii mulieri coli sit tutum habetur pro vera dote vi supra, istud priuilegium deneganduiti
venit, c. .m in ei ficta mulier coi tendat de lucro non autem de damno cui ibium euitando lex occurrere voluit; Et cluam. uis ubi tale augmen nim iuilam habeat caudia prc in ritui atae copensarionis puta inaequalitatis ratione aetatis, vel nobilitatis, aut valetudinis, vel fbrmae, one-ronam causam potius praeseierre videatur taliquam doctae ina clualitatis pretiu, recipi e dum tame id videtur ad alios effectus non autem ad istum, cum ipsa lex huius priuilegii inductiva veritatem potius quam fictionem respexisse videtur,
in illo scilicet peculio quod mulier cum
eius persona vel e committat vfro, ex muliebri simplicitate cautelas negligendo, cum alias csibi nimium exorbitatias
Cadunt etiam quaestiones circa dote mulieris putat tuae, vel sponsae de futuro an hoc dotali priuilegio circa potiori ta- 6o rem gaudeat, quod decisionem reci pi t ex bona,vel mala fide, ut primo casu illud, de alia priuilegia competant, praesertim
1039쪽
sertim uxori putatiuae, & cum alijs distinctionibus, de quibus in sua se ,
ubi de aliis ad istam materiam conis cursus D. De risibus Montalium . OVamuis ius commune vel statutarium de dote carnalis matrimonij lagar, Vel ratione maioris frequentiae, vel quia
ante modernam introductionem clausu-46 I rae S sormae Monasticae vitae mulierum, talis dotium usus no adeo frequens haberetur, dum ut silpra aduertitur,plures hunc viam potius damnant,licet male ; Attamen quia sine dubio hic usus nὰ dum licitus, sed quodam odo necessarius est pro spirituali matrimonio , idcirco
452 regula est generalis, ut omnia quae in iure de dote disponuntur, tam circaeotandi obligationem,quam circa fauores & priuilegia, procedant etiam in huiusmodi dote spirituali, quae a carnali in aliquibus diuersam habet natura,Ob status diuersitatem; Priino scilicet circa
congruitatem, vel laxam, quae ut supra ad eius materiam aduertitur in dote carnali certa S determinata non habetur,
sed est varia pro facti qualitate,ac singu-q63 lorum casuum circumstant ijs, ex quibus congruitas metienda est, ista vero ab ite personarum exceptione, quoties aliqua alterativa qualitas no concurrat, puta excessus numeri, corruptionis, vel multiplicitatis sororum, cum similibus, in omnibus est uniformis in eo Mona. sterio, adeout iusta causa cessante, noli liceat consuetam laxam alterare Et qua-do alias Superiori videatur, id facienda
est in uniuersum, non aurem in particulari , nisi ob aliquod supra insinuatum
accidens, quod etiam laxam certam hahere videtur in quota, puta in dote duplicata vel triplicata Sc., Aliqua variatione remanente circa reliquas appendiistias, quae pars dotis dicuntur,ut sunt ex
pensae ingressus, & profestionis, ac officiorum, & similes, pro Monasteri j x sude qualitate, acetia est annuus seu men struus vitalitius redditus singulis monialibus assignari solitus pro honestis reli-
giosis usibus extraordinarijs, quod spe .ctetur qualitas personae & patrimoni .
Disterunt item circa tempus eam prς- standi, quoniam in dote carnali, quamuis ex iusta causa concedatur iudicium
46 praeuentivum de futuro adeste tunia illam decernendi de taxandi, acetiatria, licet raro, & ex magna cauti ad ponendum in tuto, non tamen exercibilis est actio ad soluendum,nisi de tempore matrimonij, cuius conditionem haec obligatio habet, adeout quamuis adsit obligatio expresia,non concedatur eius executio nisi iustificato matrimonio; Ista vero dos spiritualis petitur etiam ante ingressum, ac susceptionem habitus,quae saltem per annum praecedere debet profestionem, ex qua spirituale matrimonia resultat, cum per decreta generalia Sac.
Congregationis non admittatur puella
ad habitum nisi prius facio dotis depisto in pecunia numerata penes AEde sacram, vel idoneum campsorem, aut
in ipsius Monasteris arca ad hoc desti.
Atque ex hoc resultat tertia differen tia circa modum, quoniam dotare obligatus non cogitur precise totam dotem
46s praestare in pecunia numerata, sed pro facti qualitate prudentis iudicis arbitrio partim in stabilibus, partim in mobilibus, de partim in pecunia talis dos pro
communi usu constitui solet tanquam per speciem, seu imaginem detractionis legitimae, nisi aliqua insolita de extraordinaria causa diuersimode suadeat, istata vero dos spiritualis regulariter in pec ni a numerata ut supra deponi debet, nisi ex speciali indulgentia Sacrae Congregationis admittatur dotans ad assignandubona stabilia fructifera vel iura eis aequb pollentia. D.fferunt quarto circa restitutionem ac successionem respective, quoniam ubi
ob matrimonium soluatur per mort ei Iu unius coniugis, dotis restitutioni fit locus, cui etiam aperitur per eiusdem In trimoni; separationem,uel concordemia, vel ex parte mulieris non culposam , aut conceditur mulieri quaedam impropria restitutio, quae fieri dicitur in casu inopiae
1040쪽
piae viri, sub nomine assecurationis, quae omnia cessant in hac dote spirituali, in qua , nulla cadente distinctione inter profectitiani&aduentitiain, soluto ma
trimonio per mortem monialis, nulla
datur restitiitio vel succellio , ted irreuocabiliter remanet penes Monasterau, admut neq; ipso spirituali matrimonio constante,pro vita scilicet monialis, detur illa domi iiij, & possessionis distinctio inter virum de mulierem,quae datur in dote carnali.
Quinimo data etiam huiusmodi matrimonij voluntaria,&concordi separatione, vel quod ista iustὰ petatur permonialem ex legi tima causa per superiores probata , transitus scilicet de uno Moliasterio ad alterum, ex causa valetudinis vel alia, non per hoc tamen sit locus restitutioni dotis, nisi Sacrae Congregationi alias videatur,quicquid de super scribe lites in puncto iuris dispu. tent, cum talis sit praxis, quandoque temperari solita circa alimenta ; Remanente quaestione quoad translationenia aliorum bonorum ad monialem ante vel post proseisonem obuentorum,an transeant necne vi persona, quod dotis materiam non percutit, sed illa Regulariti. Ubi vero contingat matrimoniuum cessare ex eius resolutione in radice,quia nempe proles Ito inualida declaretur, tunc quaestio , quae in soro nimium rara est, decidenda videtur ex iacti
qualitate ci circumiti ut ijs,spectato prς- 1ertim tempore breui , vel respective Iongo, quo in statu religiosae ibi mu li er vixerit 1, Et quamuis aliquando de-ttar casus dissolutionis ipsius Monaste
xij, attamen desuper cadere non solent quaestiones, cum non per hoc cesset professio ac status monasticus , sed moniales ad aliud transieruntur Monasterium cum generali translatione bonorum, seu alia maiorum superiorum prouisione.
In reliquis autem omnibus, ut dictu est, in fauorabilibus praesertim isti disium carnalis regulatur, nisi quando illa casu voluntariae dispositionis hominis eadem voluntas resiliat, quod pro uno Ioi I& non pro altero matrimonio debit sit; Dictaque regula exaequatiua proce.
dit etiam circa tructas, vel usuras dota- 68 les onerum nratrimonii recompensati uas, cum Alanasterium in hoc viro
aequiparetur; Quinimo licet ex diuersa
rationu melioris conditionis in hoc videatur Monasterium licite percipiendo huiusmodi fructus vel intersuria dotis non solutae etiam soluto matrimonio per mortem monialis, cum alijs, de
quibus in sua sede i Quamuis autem sub ος dotis nomine explicari soleat, id quod Conseruatorijs vel piis domibus datur per mulierem ibi caelibem,ac religiosam
vitam ducere volentes, attamen ubi non
datur ibi malis professio, & consequenterno datur verum matrimoniu spirituale, non est vera dos E. De albis materiae generalitatibus
remissiuΘ.DE plerisque aliis in hac dotali materia per scribentes agitur, quae non de facili certam regulam recipiunt,dum potius ex tacti qualitate & circumstantius , diuersisque distinctionibus decisio
pendet; Ac etiam quia in foro sunt nimium rara , ideoque scholis potius con- o grua, Vtputa circa uniuersitaten is , quae in dote inesse dicitur, adinstar seu di, an sit uniuersitas iuris tantum , vel facti tantum, vel utriusque, Et quando iure uniuersali vel particulari censendata
sit , ac de est clibus exinde resultan.
Item circa dotis administrationenia, quae scilicet viro sine muliere concedanis tur, de quae praeiudicia ex viri delicto, pi vel facto positivo, aut negativo causentur mulieri, Vel econuerso, quae praeiudicia patiatur vir ex delicto, vel aere alieno, seu altero facto positivo, vel negativo mulieris; Nec non circa exercitium iurium honorificorum seu praeeminentialium & iurisdictionalium, quae diuersimode per virum S uxorem e.erpniux , ut praesertim frequentius contingit in praesentationibus vel nominationibus , quae scilicet praeualeat, aia ,