장음표시 사용
31쪽
pH. H. U. q. glos 2. Merlin.de Dor . .; Et tertiam nostram, sit- per obligatione scilicet de iure alias incumbente patri dotandi filiam de eius conseii si nubere volentem, an locum habeat, ubi eo inscio, vel ita uiro nube
Primam quaestionem substulit Saeru Concilium Tridentinum Ses 2 . de matris. in cap. I. , ideoque non rena anet
amplius disputandi Iocus, etiam in ijs partibus, in quibus praetendatur Concilium praedictum, utpote non receptum non obligare in ratione auctoritativa te. gis, quoniam cum etiam ante illius edi tionem , in huiusnCdi satis disputata quaestione, ex mente Canonum probabilior esset opinio matrimoni j validi rati fauorabilis, ut bene probat Bruarm. de matrim. cap. I9. ct 2o.; Hinc proinde satis attendenda est dic a Conciliaris determinatio, si non tanquam lex,saltein tanquam doctri ira magistralis; Si enim auctoritas alicuius Collegii vel Academiae , longe maior est illa simplicis Doctoris, Multo magis pro magna & magi- 1lrali auctoritate attendenda est determinatio tot insignium Theologorum de
Canonillarum in eo caetu congregatoria, pro constituendo oeconomico concilio
generali ad sidei controuersias deciden
Uerum neque Concilium praedictum , neq te antiqui canones, vel Sanctorum Patrum traditiones, ex quibus ante di-S clam determinatione desiimebatur haecopii; io matrimonii validitati fauorabilis, aliquid itatuunt circa dotem seu pate nam obligationem cessantem irec ne excessas ite paterno consensu, cum haec omnimoda regula recipiat a iure ciuili, neq; canones vel concilia in hoc se ingessita videntur: Licet enim dos non detur sine matrimonio, a quo nomen Ic essentiam recipit, it aut eo non contracto nu- quam sit vera dos . sed si uim destinata , eoque soluto etiam dos coniti tuta desinat esse talis, Nihilominus econiter o, matrimonium recte datur sine dote,quae 9 nonesi ad ei sentia matrimonis ad text. in Gubemus Cod. de repud. l. ex bis
6 apud quos habetur Iura Arelatens registratum in ea ne ncilium 3 o. gu. a. , vel nunquam usi receptum, vel contrario usu abolitum esse; Siue id intelligedum spectato communi usu de facto, quod scilicet positi ni quidem,sed non Llent contrahi matrimonia sir eb
in ininio adeo canones nin exerunt super hac dotandi obligatione aliquid statuςre, quod ex eorum intentiorne plurium sententiae it, cam tam in matrimonio carnali quam in spirituali esse Io illicitam, ac simoniae speciem continere, ut liquet ex deductis per Cyriae.
hu=D.de iur. Asebat, is . s.quaesito I 3. n. 28. cum sequen. , Iaciet enim haec opinio non sit via recepta , ex ea conuincenti ratio: e quod dos non praestatur pro a Llacutione matrimoni j carnalis vel spiritualis tanquam pro sacramento vel ita tu spirituali, sed in competi satione ni ali
mentorum, et onerum temporalium ,
quibus maritus vel respective Monaile riu se sibi jciunt, ψper Cy lac. Trm-huris. Ubi supra , et habetur in Ariminem hoc tis dis. II. c, dicto dis. ι a. Attameid in proposito est satis considerabile, ad effectum clarius dignoscendi, nullam ex dispositione iuris canonici resilit amadotandi obligationem diuersam ab ea, quam ius divite praescripsit, excepta illa dote , quae loco alimentorum spurijs da da est , neque ea , quae percutiunt viai. ditatem vel libertatem matrimonij ii fluere ad miteriam dotis, ut male plerique viros terminos cum alijs confundendo opinati sunt. Si etenim obligatio dotandi dependentiam haberet a libertate seu validi rate matrimonij, sequeretur quod cunim*trimonium ante annum 2 s. cum in
digno coii tractum sit validum, idcirco deberet etiam tali casu adesse pateriam obligatio dotandi filiam quamuis indi, Ii gne imbelitem , quod asseruiit aliqui
Morales, praesertim vero modernus L Aui dictis tract. ac dote cap. i. num. 132. , et lamen contrarium cinnino verius est ac receptum etiam per Rotam, excepta
illa mere subsidiaria dote, quae pratianda sis loco alimentorum ad piaecis A lia
32쪽
mites necessitatis naturae, non autems moralitatis & congruentiae, Γ -rat . materia magi.stralis, ubi concordantes , et occasion exhaerisationis, agens etiam de dolo Meritu. de legit. lib. . tit. I. P.6. nu. I s. iIgitur ab ista quaestione percutiente ipsum matrimonium, male infertur ad dotem, et qui id agusit laborant de aequi-
uoco claro, ac de terminorum confusi rae, quia vere umina cum altero nunc
nectit. De secunda quaestione exhςredationisi sultantis nec ne a dignis vel non india 2 gnis nuptijs ob deici in paterni consensim, variant etiam inter se DD. , ut
liquet ex docte ac plene deductis per
Larbos. in i I. par. fol. matrim., ubi de iuribus municipalibus Lusiitatriae,& Galliarum ita di sponentibus, cum alijs per uerlin. de tegit. di In lib. Iit. a. qu. 5. , sed pariter id non induit ad materiai dotis, unde propterea male ab uno casu ad alterum infertur, quoniam legitimauid. tur filii, deb: ta de iure naturg, idemque extraei edatio plura inieri grauiisnia praeiudicia irreparat ilia, priuando sciali et eo iure quGd ab ipsa natura delatua a cise videtur , ac etiam irrogando qxia daminiami. e speciem, dum ira supponitur crimen positiuum ingratitudinis, ac ena ibi malis resultaris 1 nutrimonio, cuius libertas ita impedita videretur; Istae autem coci siderationes cessant in dote; Tum quia haec, iuxt.1 veram ac receptant seimentiam, non prouenit a iure naturae, sed 1 mero iure politivo, ut infra dis .i 3. Neque ex lege iustitiae, cessante praecisa necessis te alimentor uim ad eam pater O gatur ut intra , Turnia etiam quia hoc nota e t gravamen perpetuum i r parabile, sicuti est exha:
datio, .sed sol una temporaneum, dum filiae ita noni digne nubenti, saluuntii ius remanet paternae successotiis in legi rima ; Hinc prolude valet argumentuma ab exhaeredatione ad dolein, hoc est,
potest exta aeredari, ergo de potest dos
denegari, sed non econverso a dote. ad exhaeredationem, quia longe diuersa
est ratio, ut aduertunt Barbos in a. I. i.
Dr. . O caeteri per Musium de dote dictu
' si e nullam habent connexione: ne deciesqReatinaes cum ter-
tia in praesenti disputatione cadente, super paterna scilicet obligatione dotandi liliam eo inscio vel initito nubentem; Iaqua proinde nil peculiare statutum ha as benius de inre canonico, sed solum procedendii est cii iure ciuili, cuius dispositione attenta, certum est paternum consensum adeo requisitu in esse, ut etian aptum sit ad infringendum inatrimoniti, S. masculi insit. de nupsi I AD Ualibus d. desponsi ιχ. . de ritu nupt. Merii.
aecta dec. 37. num. 9.; Multo magis ad
tollendam dii tam obligationem do tandi, quae tali casu cessat, ut caeteris allegatis aduertunt queet defcces. creat.
Cessante autem virili ire iuris dispo sitione, aliud iroia subest fundament lim, cui innitatur dicta obligatio dotandi siliam, non indigne patre inlato vel inui- ιο to nubentem , nisi illud iam dictae rationis , qua omnes in id adducunt,quod itasti licet laudabilem potius, ac patri utilem actum gessisse dicitur lilia, se colulacando viro digno, atque ita liberando patrem a tali sibi incumbeiue obligatio. ne icta enim duplex sit paterna obligatio, Una inaritalidi, sic altera datandi,
idcirco per unius implementum non debet cellare alteia, quia obligatus praestare duo, non liberatur praestando unucum prae hire debet utrumque. Igitur eadem conclusio recipienda est ad limites dictae rationis, cui vilice innixa est, et quate iiii ea vineat, a rum
ali 1: , et sic ubi iusta concurrit causa , quae liliam ita nubentem excuset, quodque pater se, nec ostensum, nec ino. rQ-
tum iuste dicere possiti, sed potius actus utilis A laudabilis celari debeat; Vt put 1i pater est diu absens, seu iudici j non bene compos , aut male morigeratus, siue
vitain scandalosam, ac alias puellae honestati praeiudicialem ducit, siue quod
ob avaritiam vel moriam negligat ullam iam ex deliteii aetatem de more regionis nuptijs congruam colloca ,
vel quod viro parum digno seu inaequali
collocare tentaverit cum similibus , Et tunc
33쪽
tune si filia digres sine tali patris consensu nubat,utique laudabilem actum gerere dicitur, talique casu, lege paternum consensum supplente , generaliter & indefinite petit eam dotem, quam sibi, licet diuiti ae aliunde prouisae, lex ciuilis decernit, perinde acti nuptiae de paterano consensu sequutae forent, atque in , hoc sensu bene loquuntur Facobin. lib.3.
rum auctoritate processit Rota in dua. bus vltimis supra enunciatis decisionibus eoram Vero pio, e, Otatura , qui tunc recte procedi t dicta ratio utilis ne
goti j pro patre gesti, latius expensa in
ultima decisione I 2. February 1656.co
Irrationabile siquidem esset, ut puella ex actu prudenter, ac laudabiliter ge-ilo, poenas luere deberet, ac amissionis
eius, quod alias lex et decernit; Econuerso autem culposus vel negligens pater suae culpae vel negligentiae commodum et utilitatem reportaret, unde propterea consensus per legem ciuilem requisitus, ita subintelligelidus venit, perindὰ ac si concurreret, tanquam ab eadem lege ,
vel iudice suppletus, Atque hic est casus dictae decisionis 4s7. Merlin. , in qu Rota in ista causa nimium se fundauit, quoniam patre negligente nuptui digne
tradere filias aetatem 2 s. annorum iam excedentes, unde impune etiam se prostituere, vel indigne nubere potuissent, illae cum consilio de ope proximi orui , iudicis etiam officio implorato, viros dignos ,& eorum conditioni congruCSinuenerunt, et sie actum prudentem, et laudabilem gesserunt. Idemque, cessante etiam culpa patris, vel alia iusta excusatione ut supra, recipiendam esset, ubi puella opportunam curasset amplecti occasionem, prudenter ac verisimiliter a patre potius deliderandam, et quaerendam , itaut de imprudentia vel malignitate pater redarguendus esset, si de consensu requisitusi 8 illum denegasset; Vt puta ob dig itatem vel aliam meliorem viri qualitatem, quia consensus de iure praestandus, et quem irrationabile esset denegari, habendus est pro praestito, tanquam a lege yel iudico sippletus cap. nullus de I repare. Barruct eneri pleia per Mantis. δε- cf. 238. .9., et est assumptum satis frequenter practicatum in foro. Econuerso autem, iusta causa cessante, tunc etiam iidem Cataonistae ac Mo- I9 rates, qui ex Zelo libertatis matrimonii huiusmodi ita nubentes nimium tueri student, fatentur, quod licet actus do stricto iure sit v idus, attamen dicendus veniat culposus, ac parum honestus utpote mali exempli, ac Reipublicae' praeiudicialis, dicentes, in hoc sensu capiendas esse SS. Patrum traditiones ac Apostolica decreta pro dubitandi ratione enunciata apud Merlin. dicta decis s7. num. s. er II., Adeout plerique sentiant, laethalis culpae puellam ita , nubentem ream effici, Barbos in d. l. I.
sequen. i ldecque nulla, neque legalis, neque humana ratio exigere videtur, ut pater innocens ac offensus duplice iniuriam pati, seu iniuriae poenas luere debeat, filia vero ex actu culposse & inhonesto, lucrum 3c commodum etiam in
Proindeque,aut filia ita nubens est diaues seu aliunde congrue prouisa, et tunc nullam actionem aduersus patrem habe-ιbit, vel saltem solam subsidiariam pro supplemento eius,quod ipsius bonis com-Σo putatis deficeret, iuxta dictam limitationem in primis huius causae duabus decisionibus canonizatam, omnino veram ct recipiendam ex originali traditione Couarr. despou I.cap.3. g. 8. Num.8. tu e Guttier.de matrim. cap. 8o .num. Is vers. secunda Onesim . Sanch. lib.. disp. 26. num. I 8. Fontaneu. claus s. glos I. r. I. num. SI., qui omnes mouentur 1 ratione naturali, non autem a Prtici
laribus legibus Hispaniae, ut dicit decisio 3. vij i55s. coram Veronio.
Si vero iion habet aliunde, tunc cu netiam nubenti indigne,ex quadam conmimiseratione concedatur ius implorandi iudicis officium pro dote loco alinient Σa rum ad necessitatem naturae ex firmatis apud Burati. dicta decis. 98. ; Hinc proinde, ut aliqua disserentia dignosca. tur inter digue & indigne nubenteam , recipienda videtur pro regula dicta generalia condusiouutio tradita de pate
34쪽
na obligatione congrue dotandi iuxta
terminos conuenientiae, non autem solius necessitatis naturae. Adlauc tamen, cum aliqua moderatione eius, quod alias eidem siliae de paterno consensu nubenti de congruo constituendum esset, ut aliqua, ut di in est, dignos datur differentia inter culposam & non culposam, et ne culpa sit omnino ab aliqua punitione immunis, sabiem ratione mali exempli adeo Reipublicae praeiudicialis, regulando dichii moderationem prudentis iudicis arbitrio iuxta maiorem vel minorem culpam, seu metis vel minus excusabilem actum, ut aduertit Fontaneu. claus. q. flos 2.Πumer. 27. inuene, Spectata etiam conditione viri , an sit diues vel pauper, it aut tanquam culpae particeps de poena etiam participare debeat. Sed quod ita parum Iaudabiliter nubendo, actionem habere debeat contra patrem ad congruam dotem, quamuis ipsa sit diues ac aliunde prouisa, id meus intellectus non capit, non selum ob auctori tatem Cou r. ac aliorum grauiuΠυ
auctorum, de quibus stupra, sed etiamo ob omnino deficientem, quinimo expresse repugnantem rationem, tam naturalem , quam legalem. Siquidem de iure naturae, seu ex debito iustitiae , qtieniadmodum pater non 22 tenetur alere filium nisi in subsidium , et quatenus ipse non trabeat aliunde, ita non tenetur siliae diuiti tradere dolentia loco alimentorum subrogatam, ut idem
Lex etenim positiva canonica si per hoc nihil statuit, unde paterna obligatio de dotanda filia et i in diuite & alia . de prouisa plene comprobatae in huius caule decisionibus praesertim vitinia cruram Oolora, prouetiit Blum a dispositione iuris ciuilis in Li .ciae de desis
promiff., ita communiter intellecti, non ex aliqua ratione, sed quia ita legi, seu verius nostris maioribus legem intem praetantibus placuit, Vt plenius aduertitur infra in .r 2.; Igitur est purunt priuilegium legis ciuilis, quo uti volens implere debet illa conditionem seu qualitate paterni consensas, cum qua eadem laxillud concedere voluit, neque eiusdem legis dispositio diuidi potest, separando conditionem seu causam, sibqua & non alias ea emanauit
Alia etiam viva ratione ponderata
quod isto casu filia non agit de damno vitando, neque de consulendo alimento rum necessitati, ob quam dici posset ma trimonis libertati praeiudicium interri, sed solum agit de maiori ditatione ac tu
cro , quae concedenda non stini delin quentibus&iniuriantibus aduersus of tensum & iniuriatum, qualis est pater ita spretus ; et consequenter non vide
tur subesse ratio probabilis , quae id
suadere valeat ; Ideoque Obseruabam ,
in dicta disti m tione iustae vel iniustae
cauta , consistere genuinam veritatem , atque cum ea recte conciliari auctorita res , quae inuicein pugnare Videntur,
quoniam omnes recte dici possulit verae discretiue in suis sibus, iuxta viram vel alteram distinctionis partem . Ad essectum autem congruae applicationis dictae distinctionis, et quando dicatur adesse nec nὰ iusta causa puellam 23 nubentem excusans, Ponderabam quoque non bene per aliquos ex nostris adhiberi duos tantum termi os dignarum& indignam nuptiarum,quasi quod GLsante indignitate, resultet quod ii uptiae dicendae si ut dignae, ut intret dotandi obligatio pura de non subsidiaria. sed tres esse species , scilicet indignat um , nolia indignarum, et dignarum i , rant enim belle simul, virum non esse indignumia, et talem , quod nuptiae neque indignae, neque omnino inaequales dici possint, et
tamen non esse ita dignum, quod paree iuste no possit se dicere spretum aci M. riatum , quodque noli adaptetur dicta ratio actus utiliter pro patre gesti, sed quod potius actus censeri debeat parum honestus, mali exempli, ac Reipublicae perniciosus, ut sipra, nain alias ille casas nunquam daretur, dum in casu nuptiarum indignarum cellat omnis obligatio . ut enim liquet ex dedisti sper IUM
exnum.9 I. cum ali; et plenius intra dicto disc. 1 2. , satis variant icribentes super hae indirnitate, et quis in proposito di. catur vir indignust Aliqui enim ere dunt eum talem dici, qui aliqua ini uitae nota laborat, secus autem si, licet P uper
35쪽
pauper ac inaequalis, attamen est in suo genere honestus, cum id potius inaequa. litatem quam indignitatem importet, Nij vero aliquas indignitatis species enumerando, ad eas se restringunt ; Et alij putant indignas dici nuptias, quoties ob aliquod canonicum impedimentum inter contrahentes validum nutrimonium sequi non potest; omnes au tem istae opiniones sunt parum tutae, cum verior ac recepta opinio sit, illum dici indignum, cui attentis progenie,diuitiis, more regionis, alijsque circum stantire, mulier absque parentum ac parenteia dedecore & aliqua iniuria copulari non potest, quamuis vir esset alias in suo genere nobilis, dignus ,& qualificatus,ob longe meliorem conditionem mulieris eiusqtie parentelae , siue in ratione nobilitatis, siue in ratione diui
dictis dis. I . Et nihilominus,etiamsi diis iam requisitum dedecoris ac iniuriae positiuae non resultet, itaut nuptiae indagriae dici non possint, resultabit tamen,dici solum nuptias dignas comparative ad positive indignas, ac pro exclusione poenalis indignitatis , non autem quod ita dignae dici debeant, ut actus remaneat honestus & laudabilis, utpoth rem utiliter pro patre gestam continens Atque in hoc versatur clarum aequivocum aliquO
Vtputi,dicii ni legulei, extollentes di. gnitatem doctoratus, quod doctor li.,ς cet plebeios habeat natales, essicitur tamen ita nobilis, quod ei digne quaelibet Comitissa copulari potest, itaui ista si scipiendo Doctorem in virum , non dicatur indigne nubere ex deductis per
68. O 69. alios . Et tamen si unica ,silia diuitis & qualiscati mitis ordinis equestris vel magnati iij, quae Ducei vel alium Magnatem in virum congrue habere debet, instio vel inuito patre nubat simplici Doctori, aliam nobilitatem non habenti nisi illam resultantem a doctoratu , de qua sub tit. de praeeminentys dis. 3s., irescio, an inueniatur stultus qui dicat, eam laudabiliter ae honeste egisse, atque rem patri utilem gessisse. cum id intelligatur, quando ita digne nubit, quod a patre potius desiderari ae procurari debuerit, itaut ipsius dissensus sit potius imprudens ac irrationabilis ut supra ; Et sic non ex eo quod vir dici non potest indignus, ergo sequitur eum cen endum esse ita dignum, quod intret dicta ratio negotis utiliter & bene gesti. Applicando igitur omnem dictanas theoricam ad hanc facti speciem, excusari non poterat haec puella ex patris negligentia in eam non collocando in aetate congrua, dum adhuc in tenera erat aetate; Minusque quod eam pater minus digne collocare tentasset, dum altis Magnatum nuptijs destinauerat, atque tractatus iam initiati erant ; Prout eadedicere non poterat utilem ac laudabile rem gessisse viro digno nubendo, quoniam licet vir esset nobilis , ac in suo genere dignissimus, ipsi etiam puellae, aliquo sanguinis gradu coniunctus, itaut quando circa bona fortunae aliasque circumstantias, aequalis vel parum inaequalis fuisset eorum conditio, pares dici possent ; Attamen id operari poterat, ut dicenda quidem non esset nupta viro indigno, non autem omnino aequali vel maiori, ad ut rem utilem & honestam secerit, cum ad hunc essectum requiratur magna dignitas excedens conditionem mulieris, itaut sit res verisimilitera patre desiderabilis ut supra, nam alias etiam nuptiae aequales spreto patre initae continere dicuntur istius iniuriam acachim parum honestum virginali pudori indecorum ac t ei publicae praeiudicialem, utpote mali exempli, multo magis stante inaequalitate resultante saltem a bonis fortunae iuxta dictam decisionein
ψ93. par. .rec. m. a. , ubi inaequalitas
proueniebat solum a bonis S statii accidentali fortunae. Ilade propterea, ex his, ac etiam ex aliquibus alijs circumstantijs credebam, reflectendo ad solani veritatem, proba bilem quidem esse resolutionem circa paternam obligationem dotandi iuxta
rationem congruentiae, Non tamen olui titio probabilem in ea parte, in qua recedendo a limitatione in duabus primis
36쪽
decisionibus firmata , admittitur haec obligatio etiam citra subsidium , notia habita ratione bonorum, quae per puellam possidebantur . Potissime quia dicta bona prouenie bant a Cardinali patruo, quem licet ex inaduertentia non exprimentem titula dotis, satis probabile videbatur, dictum legatum secisse intuitu fratris magis dilecti,atque ad facilitandum matrimonia magis qualificatum, per quod sphera
nobilium priuatorum excederetur, atq; de hoc habebantur etiam aliquae probationes ad forum tamen non deductae. Iuxta dictam distinctionem, atque ad eius effectum, huius controuersiae occa-2.6 sione, obseruabam verum esse, quod satis considerabilis esset excessus aetatis, quae de more regionis puellarum nuptijs congrua est, itaut excessus praedictus indecorus reputetur, excusandi scilicet si liam sine patris consensu non indigne nubentem , Non autem ad alium effectum Iut post dictam aetatem, quamliis illa io annorum non excederetur, impune licitum sit etiam indigne nubere, quasi quod ob abbreviatana hominui aetatem , illa 2 s. annorum ita diminuta est et per consuetudinem, quae dicitur altera lex, legisque vigorem habet, ut di. cunt Bata. Noueri. de dote par.5. priuil. 16. very .sed qui is Ita 1m.6. Gulielm.
cap. II. uum. 199., et de dote cap. 4. uum.
Ita P.; Ad illam enim secundum estecta
iste est error mani se istas, omni iuris ac ratiotias fundamento destitutus, ut habetur deductum infra P .i a. , ubi do hoc puncto habetur Drmiter actis in .
De congruae dotis laxa generaliter tia
cienda; Et quomodo specialiter measu filiae, inscio, vel inuito patre non indigne nubentis.
I A N dos per patrem visentem Aia x praefanda regulari debeat iuxta qualitatem legitimae a De circum Linisse, ex quibus per iudico
3 uod mulieris potius quam viri conditio
attendi debeat, et nu. 2.q Au taxa alias cougrua m nui debeat ob defectum paterni consensus, et n. 7.1 De legibus Galliae , et L Ianiae punientibui Asiam Ane paterno consev
O mearumdem legum validitate, et L quo disserantis Ure eivili 7 Dr conclusione, de qua uia. q. 8 Muliere nubente extero ad cuius patria accedat, cuius patriae mures in dotis taxatione attendi debeant. 9 Uxorsequituν conditionem υiri tam cir ca patriam quam eirca qualitatem alia .
Io M alys rationibus , ob quas viri cous no patria attendi debent. II Maior vel minor laxa respicere potius υideων lateresse viri. 12 Declaratur propositio, de quan m 3.
N disputationibus, ut 1 praecedenti, habitis super
circa laxam congruae do iis per patrem consti tuendae eo inuito, vel inscio nuptae, cum postquam Rota secit ultimam laxam scutori in I a. mil. ,silia non acquies cret, sed praetenderet, a quod cum esset unica filia patris p bis dentis stula sere Ioo. m. , dolas laxab sa. -
37쪽
iacienda esset ad limites legitimae, qua minor esse non debebat, Ad quod pro
bandum pro ea scribentes cumulabant quamplures auctoritates pene omnes desumptas ex Man . det sequen., speetaliter autem tanquam pulic ualem exagerabant illam Alex. n-U. . lib. 2. , ubi de filia quae nupserat sine coli sensu patris, ct conss. 83. lib. - ,
quae aliquam impressionem faciebat. Veru omnino fallacem dicebam huiusmodi propositionem, quoniam iasi datur legitima viventis, unde receptissimu est quod in dote de paragio per patrem Viventem constituenda, non intrat regula seu quantitas legitimae, sed solum in spieitur an tunc dos esset de paragio,
quod talem quantitatem excedere etiam potest, portissime attenta incertitudine augmenti vel diminutionis bonorum paternorum de tempore mortis, quod in legitima est attendendum, ut post antiquiores ab eis allegatos bene Apsnt. e f.6 s. lib. I . Merlin. de legit. lib.3 .rit. I.
ad Reuerter. decisi. D. latius infra dis. 143 Contrariς autem alictoritates firmantes, dotem de paragio, esse quidem isse ultra legitimam , quatenus haec ad illud non sufficiat, non autem minus, quodque iniquum videatur filiam a paterna successione exclusam, minus legitima ass)qui debere, procedunt, ubi illa
per Statutum extranea enecta no est, ita-iit dos succedat loco legitimae, atque agatur de dote constituenda post moratem patris per fratres vel alios agnatos illam ex Statuto a successione excludentes, ut Aponi. dicto cons6ς. , alii apud de .lsartu. Ubi jura,atque in his terminis loquitur Alex. loco citato, ac etiam loquuntur c teri deduciti per . Uantis.vbisu pra, qui istam quaestionem tractat, unde merito istud hindamentum semper neglectum fuit per Rotam. Processis in autem fuit in huiusmodi taxa cum regulis generalibus adhiberi selitis, ut scilitat dos congrua seu de parapio taxanda sit pro iudicis prudenti ai intrio, inspectis facultatibus, natalibus, numero filiorum, more generali regionis, seu Ciuitatis, ac usu particulari familiae, et maiorum puellae ex
cirrado apud Salgad. in labyrint. de . 27. Romana duis de Duceuouis I . IuvI6s s. Zarata, dein alijs deductis in huius causae decisionibus ; Et propterea
cum constaret puellae maiores consimilem filiabus vel sororibus constituisi , seu ab eorum uxoribus accepisse, atque esset summa, attentis paternis facultati. bus , ct moribus Ciuitatis congrua, eam attendendam esse visum fuit, non curata diuersa qualitate viri, ob quar minor dos constituenda veniret, quoniam non viri sed mulieris conditio attendi debet,procedendo cum auctorita- a te Rotae apud Rotas decis III. num. 26.
Et quamuis in prima decisione dictu
esset, laxam alias congruam, diminutionem pati debere ob dictam circumstititiam deficientis paterni consensus, auctoritate glos ma inalis in cap . 32.4 quaeri. a. , Nihilominus in sequentibus disputationibus admissa fuit responsio data per scribentes in contrarium, quod scilicet nulla habenda esset ratio de dicta glos marginali, utpote Caroli Molinet; Tum ob omnia eius opera generalit rprohibita, it aut auctor damnatae memoriae nuncupetur , Tum clarius quia ipse loquitur iuxta leges seu mores Galliae, quibus attentis, filia quamuis dignes nubens inscio vel inuito par re , dolenia petere non potest, immo& exhaeredari potest, ex iis quae habentur apud Barbos
in I. I.st flat mare. par. . , Ideoqi aliud petere non potest nisi eam dotem substadiariam, quae datur nubentibus etiam
indigne pro necessarijs alimentis iuxta
necessitatem naturae non autem congruentiae Durati. nu.6.
regione, deficiente paterno consensu , nulla dignoscatur disterentia inter dignas vel indignas nuptias ita exequatas, et quarum legum validitatem late tueri
conatur Barbos. loco citat. , apud quemia
Obiter autem, absque tamen maturo
veritatis examine, obseruabam de his legi-
38쪽
laribus fatis posse dubitari, quoties nu.
6. iasinon est diues ac aliunde prouisa, csi tunc priuatio dotis alias debitae iuxta necellitate congruentis aduersari videatur matrimonii libertati, cui tamen non repugnant leges punientes indigne nubentem, quamuis matrimonium indesinite sit validum, siue sit dignum, siue tua
dignum. Ut enim non semel habetur in sua materia subiit. de mirimonio, pr sertim in υna Auenionen. ac etiam in Bonon.
de Gulabitis Db iis. ues deicommissis, isc.
44. tunc libertas matrimonii laedi dicitur , quando generaliter ac indefinite,legis vel hominis praeceptu prohibet matrimonium sine alicuius conseiisu facie-dum; Secus autem ubi, non per viami poenae amissionis bonorum propriorum, seu alias iam quaesitoriim, sed per viam priuationis iurium in bonis alienis competentium , idem praeceptum restrictum est ad certum genus, vel ad certum tempus seu certam regionem, ut ibi; Et hic est casus, quia prohibitio iuris communis restricti est ad viros indignos, unde
remanet uniuersum genus virorum mqualium, acciperioris, et inferioris co-ὸitionis, ita tamen quod indigni dici
non valeant, cum quibus matrimoni j libertas exerceri potest ; Atque ubi nubes est diues aliunde prouisa, tunc denegare dotem, non est irrogare poenam ac priuationem, sed est denegare exuberans
lucrum, ad quod recti adiici potest conditio etiam restrictiua, utpote inuitatiua λd lucrum, non autem irrogatiuata Pinnae seu priuationis, et cum hae di-1tinctione rem procedunt alictoritates in huius causae secunda de tertia decisione coram Verosio allegatae. super inua. Iiditate huiusnodi legum municipa.
Quidquid aute sit de his ita obiterin. sinuatis,atq; admittendo quod reuera de dictae glose marginalis auctoritate nulla habenda esset ratio; Adhuc tamen, resserundo post sepitam litem ad veri ratem , vltimae reselutiones ita hac parte non placebant, neque intellectiis in earum obsequium captiuari potuit . Posito euim, quod in huiusmiai laxa curii dicta regula procedendum esset,illa praesertim cosuetudinis Ciuitatis & tamiliae,
At ut huic puellae, thac honeste cum
paterno consensit nubenti talis summa , congrua esset, Adbuc tamen omnino verum ac probabile videbatur primae decisionis assumptum, quod cessante iusta causa, quae paternum consensum lappi ret, filiamque sine illo nubentem excusaret, cum tunc a ius remaneret parum honestus, atque Reipublicae perniciosus, idcirco id operari debeat aliquam dotis alias congruae moderationem; Non quidem ex auctoritate dictae glose margina iis, cui solum dicta prima decisio inniti profitetur,sed ex ea viva ratione,ut ali qua dignoscatur disserentia inter si liam cutimum ita parum honeste nubentem , ac eam, quae sub paterna obedientia honestὰ ac licite eumdem actum gerit, ut bene obseruat Fontaneu. claus. q. NU.2. num. I. in sine, regu Iando
moderationem maiorem Vel minorem , iuxta maiorem vel minorem culpamia,
aliasque facti circumstantias, prudentis iudicis arbitrio ponderandas, indisci
Et quemadmodum ubi filia ante ansissa indignὰ nubit, ob grauem iniuriam
patri illatam, exhaeredari meretur, atque amittit ius petendi dotem, excepta illa mere subsidiaria pro alimetis necessarijs iuxt1 necessitatem naturae, ut in praecedenti; Ita ubi iniuria non est adeo grauis, quia non indigne nupsisset,sedadhuc adest iniuria& ostensa facta patri,tuc no videtur quae ratio exigat, illam iniit mam minorem, proportionabiliter, et respectiu non debere in aliquo puniri, sed omnino impunitam remanere, nulla constituta disterentia inter culposam de non culposam, ac licite honesteque agetem, ac eam, quae illicite & parum limneste agit, quod ipsi discursiti vel ratio
ni naturali, ac visi communi repugnare videtur.
Minusque placuit altera resoluti nis pars faciendi hanc laxam iuxta mores Vrbis , & consuetudinem alia : rum puellarum huius vel consimilium familiarum in eadem Urbe nubentium , stante facti praesupposito, sussicienter ex parte patris iustificato, quod in patria viri, tam attenta consuetudine gener ii priuatorum nobilium illius spherae, quam etiam consuetudine particulari teius domus suorumque maiorunt, in ri tibus acceptu dc respective datis, Com
39쪽
gruitas circumferretiar in summa scutorum 6. m. I Hoc enim praesupposito retento dicebam, aliud ad suminum praetendi non posse, nisi constitui dotem de paragio, hoc est viri paribus in ea Ciuitate constitui solitam, non autem pr cedendum esse cum vis Urbis. Ad id probandum plura deducebam sundamenta, illud praesertim ex recepta iuris propositione , quod mulier in omnibus viri conditionem sequitur, ideoq; plebea copulata viro nobili istius radi,
coruscat, atque nobilis efficitur, et e- conuerso nobilis nupta viro plebeo, in , ordine popularium ac plebeorum p tisis, quam in ordine nobilium reputanda est , Tiraqueu. de nobiLeap. I 8. Me- noch. de arbitr. case 68. Visius dec. 24s. Fab. de dis V. Io 8. MIer. decf6. I rout mulier transire dicitur in ciuilitatem viri, eiusque patriae domiciliaria ei scitur Thes decis I 23. Draac contriau. a 73. O 29 I. sequere. Roxit. dcc.7 s. λAtque in materia dotis & lucrorum ita- tuta deleges patriae viri non autem nauislieris attendi debent, ut in Rumana δε-
iis de Angviiliaria bis tiridis. 128., ubi de decisionibus in causa editis. Si ergo assumit qualitate viri,atq,ρο- triet istius ciuis & domiciliaria ciscitur, ibiq;viuit, Hinc sequitur,quod no ipsius
mulieris patriae originariae mores attC-
di debent, sed illius patriae, quam Ipsa se copulando viro forensi sibi eligere reconstituere voluit, Eo modo, quo habemus de illis puellis , quae in saeculo digne nubentes habere debetent dolenia scutorum Ioo. m., quia si eligunt vitam monasticam, congrua de de paragio dι- citur illa dos, quae sta ita est dari Moiiasterio , quod ipsa sibi elegit, quamuis neque dictae summae centesimam patae constitueret, nam susscit eam esse congrue ac de paragio dotatam in eo statu, quem ipsa sibi elegit ut infra dicto dis.
ri nobili nuptae pedestri iamulo data , fuit illa dos, quae viri conditioni congrua esset. Item dos datur propter onera matrimonii, ad quorum limi tes ac proportionem consuetudo induxit eam taxandi clao ex qua ratione laxa est varia iuxta locorum consuetudinem , quia nempe in
uno loco, ob victualium abundantianta vel modestiorem vivendi usum , sint minores expensae, quam in alio, ubi vel Lbvi t. alium, aliarumque rerum carius pretium, vel ob maiorem luxum ac spic-didiorem vivendi usum, expensae sint lolige maiores; Et ideo cum coniuges viverent in patria viri, ubi inter nooiles priuatos istius spherae non sunt rates cxpensae, quales in Urbe, hinc proinde, non videbatur subesse congrua ratio , cur Urbis , et non dicti alterius loci , in quo matrimonis onera supporta da erat, consuetudo attendi deberet. Ad quod clare comprcbandum dabaexemplum practicum, de quo in Romanadbris de Lan et Iris I . Iuv I 6ys. c ram Zaraia , ubi de duabus sororibus Romanis paris nobilitatis de patriae,quibus aeque consti tuenda erat dos subsidia ria ex bonis fidei commissarijs in via
Autl. res qtiae Cod. commvn. de legat,itaui non intrarent termini voluntariae
gratii irationis, id tamen Hii sorori liu-ptae extra Urbem in parua Ciuitate c6stituta fuit dos scutorum 6. m. ; Alteri vero nuptae in Urbe illa scutorum I m. quoniam ita proportionabiliter, ac respective utraque erat congrua . Praeterea idem est dos congrua,ac dos de paragio, quo barbaro termino desumpto librie ex Constitutionibus Regni utitur etiam Rota apud Cauater. dec. 298. num. f., Vbi explicatur , quod sit idem ac dotare iuxta pares Curio igitur alii viri pares , ac aliae mulieres pares & de eadem sphera seu oris dine non habeant in ea Ciuitate nisi dotem non excedentem scuta o. m. Hinc proinde non agnoscebam, quae
legalis vel humana ratio unquam La- dare posset , .ut in congressu pluriumvirorum S mulierum litius spherae, seu ordinis, illi qui licite ac honeste nupse runt cum parentum consensu, esse de berent adeo longe inferioris ordinis , quana illi qui ita parum honesthac laudabiliter gesserunt. Potissme quia maior vel minor laxa in effectu non redundabat in utilitatellilaaulieris,sed potiusviri,qui alias iasi inuenieras in propria patria in modis cGsuetis uxorem paris nobilitatis nisi cum dot
scutorum s. ni. vel 6. m. , ita in aliena , patria, non sine aliqua culpa maiorem
dotem sibi parauerit, quo nil absu rdius. Ipsius
40쪽
Isas etenim mulieris nil intere videtur laxam esse maiorem vel mino. II rem, quoniam,Aut matrimonium longam habet durationem, itaut eo constante sequatur mors patris, et ei saluum remanet ius siccessionis saltem in legitima , quoties fauor agnationis et statuto Vrbis I 4 r. aliud non exigat, & interim dicitur pro illi, utpote dotata de comgruo iuxta conditionem viri & qualitatem loci, in quo vivit; Aut matrimonium breui dii luitur, patre adhuc viueiate , et tunc saluum pariter remanetius petendi pro alijs nupti,, quas in Urbe contrahere vellet, nouam dotem -- gruam loco, in quo ob status mutatione vivere deberet, ideoque semper ita potius videtur irrationabilis impinguatio viri cui si, qui innocentissimus tantam dotem non obtinuisset, cum de caetero etiamsi minor esset taxa , eius obligatio supportandi onera mirimonii, nequo cessare,neque minui deberet.
Aumritates vero, cum quibus in ρο- sterioribus decisionibus processum ibit super spectata qualitate mulieris potius,
ra quani viri, ad effectum praesentis comtrouersiae, id vere non probant, Carumque applicatio extranea videtur , In d cisione siquidem 2 s. 8a . 8. recent. alias IlI. numer. 26. apud Rotas, agitur de casu conuerso, ubi scilicet mulier , ut virum si perioris ordinis ac digniorem ducat euertedo fideicommicitum , constituat dotem excedentem ipsius conditionem, quia nubere debet pari , et hoc est , quod dicit Fufar. confai T. num.6., cum quo simpliciter didecisio pertransit in sola ratione motiuandi, dictaque decisio postea reuocata fuit, ut liquet ex dec. 9.ps Merlin.d legit. , Idemque de nubendo aequali latius habetur sirurarum tu minara resis Ams t abactionis I 6 8.er 16. Iuni, 16s l. coram Corradops vadis 'labyrint. dec. 24. in 17 .,Sed hoc nil commune cum terminis nostris, neque eadeest ratio, sed potius opposita. Decisio au tem in Mnon. de . mereu- ι coram Tala est in casu suo satis pribabilis, cum indignae vel inaequales nuptiae prouenerint, non ex culpa de electione ipsarum mulierum, ex culpa,
isque moribus patris, qui minoresina centes filias ita male collocauit, vel in eo malo statu constituit, ex iis, quae
habentur in eadem causa Bononiem de Monteramys hoc eodem tit. disc.39.
An pro dote ex interuallo per iudicem constituta filiae sine patris consensu nubenti, debeantur vissurae dotales ab initio contracti matrimoni j , vel solum a die petitionis , et ad quam rationem. s VII M A R I V M.
i Axa Halutaria Vrbis super υμ- is dotalibus an locum babeat tu
matrimonio extra Vrbem. 1 Ad quam rationem taxentur usa a.d
tales in Ciaitate Neapolis, et re isque locis. 3 Statutum Urbis defert iaras dotis promissa .
. De tribus algi requisitis copulariia ne cessariis ad usuras dotales.s Acceis vel nou damur sive debito pνincipali . 6 Euandoque expedit Aia eam non esse δε-
De ratioue , ob quam viro debentis Us de dote prsmi a ct nυn alias . 8 Ducens υxorem inritatam renetur eam alere desuo.