Io. Pauli Gallucci Saloensis; De fabrica, et vsu cuiusdam instrumenti ad omnia horarum genera describenda, ad omnem latitudinem peropportuni, quod diuersis rationibus describitur, & quo modo pro horologio uti possimus, traditur

발행: 1592년

분량: 79페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

21쪽

1 o De. instrumenti

Ducantur prids duae lineς parallelet ad lineas c.M. & Κ. L. qu teirculum in punctis A.B.contingant. Quς si ualmitum sint tot giores in utraque parte lineis reius G. ML L. ἀeinde ubi linea

22쪽

Fabrica . .

AB.dirigis centrum cuiusdam circuliῖ mi in misco describendus est ita,ut altero pede ibi pωymatrer extendatut ad puncta G.M.qiuia item faciendum est sit per lineam Κ. L. illa uero pars horum circellariun,quq extra maiorein circulum est,diuidenda est in sex ςquas partes,quς partes notis apparentibus distingue-dς sunt. Hac diuisione facta producendς suiu lineς rectς G. L.&Κ.NLusque ad lineM parallela Alu puncta A.Rcotingunt, &-ubi illas continguiu lineas , .ducantur dus linee rectet, quς lineς AB.

oste

23쪽

ι ' st De Instrumenti

sint parisse ,& apparent satis, a puncti deinὴ Ssactis In suissio cireellorum ducantur line rect ad puncta eiusdem diuisionis in parte opposita, qu sint his paralles , smi he sine sint Obseu',ita

tamen ut cerni possin Haec fuerint quatuor. o factoec teroririnsignorum habebis principia,ut infra dictitri sumus, ubi descripserimus radios,qui fiunt a Solem in his piinctis reperiti ir.Qui hac ratione describuntur,imponenda est regula in altera part per ρο- eto ab ob Icura. linea facto stipereirculo misisti, qεn sit puncto K. uicinior, de super puncto facto pariter a linea Obs citro in parte omposita super eodem circulo, qui sit uiciniorpuncto hic linea satis apparens ducatur ex altera parte usqtie ad lineas parallelas punista A.B.contingentes, qtiod itidem fiat super c teris sex punctis, qtiod si rcete factum fuerit hς qtiatuor lineς se in ilicem sec bunt in centro maioris rivuli: istibus lineis descriptis habebis omnium radiorum solis, quet ab illo in initus iis rum ad nos ami

tuntur puncta .

Secunda ratio conficiendi radi j illa est. Describatur circulus ut

superitas traditum est,& in quatuor aequas partes distribuatur duabus lineis sei nitiem secandit iniri r rirrci r scic,q3ὶ-ri altera scilicet Α.si. nobis ob φculosionat aequatore, linea uerba,

parallelae,ipsi C.D.quae pr uc; utur ex altera parie Obrumpian . . . . tactorum quanta esset quarta Pars ipsius diametri, licernon intexsit

si amplius etiam fuerint productae. Hae sint in sequenti figurarii et

tare, ut superius dominius, irae in hac gusta sit accus A. I. quae est grad. 23 .cum dimidi uti perias apertotraditu est stantia quatuor locis notanda jest,ut superius fecimnsmper circv- Io ex utraque parte ab ipsis punctis A. B: si re his plintas Misen dae sunt duae lineae quae aliquantulum exurraqueparte producantur,& se inuicem in centro dividant, producantur inquam usq; ad lineas E.F.G. H. quae sunt line E. H. &G. F. ducatur deinde linea a puncto E.in punctum G.qu-sIe debet parallela linex A.B.Haec autem alter tropicorum erit,itim faciendum est ab Ean H.quae alter tropicorum erit. Hactenui radium descrip iis,qui est illa figura quadrangstila s, quae illii quatuor lineis rectis continetur, quae ab his quatuor punctis E.pG. H.diiciae sitnt,qMartim duς suntdu tropici,& Quae inter hos media est, aequator est. Reliquum est,

24쪽

ut reliquoiam signorum initia inueniantur.Hic en Im quatuor tantummodo sum Cancri, & Capricorni in tropicis, Arieus, & Librae in aequatore. Id autem tam modo Dri 'Me c-Η riSpheria ire

duodecim partes aequales circinσdiuidatur, cuius diuisionis initiusit in puncto i .deinde ponatur regula super duo puncta,quae puncto I. lunt propinquiora, V ex utraque parte, de ubi regula secabit. lineam recham,ubi aliqua lineola ille lacus notandus est, ponatur deinde regula super puncta,quae in utraque parre sequuntur,& lineola quoq; inscripteris signu ct idem super reliqua puncta facie- dum est,quibus rite descriptis, quinque lineolae descriptae fuerint, una quarum in centro erit, caeterarum uerb ex utraque parte duae. Has lineas adhibita magna diligentia circino debes in linea F. C. transferre, quae ad unguem eodem spacio inter se distent. Qiid fiet si altero pede in circuli centro polito,*altero in aliquo punctorum posito, manente immobili illo,quem in centro postieris distantiam lusceptam in linea F. G.notaueris altero pede, re quod focistἰ in altero punctoriam,idem etiani in altero facere debes. Super his punctis qitatuor lineae ducendae sunt,quae sint lineae A.B.parallelae,in utraque parte duae,ut ipsa puncta latis declarant. Hae lineae plumbo inscribendae sunt obscurie, scilicet, quam partes extremae ad periphaeram circuli perueniant, S ubi hae lineae extremam cit culi partem contingunt,ibi lineolis notandum est, fatis notis. Ha rum quatuor linearum extrema inituim scorpionis, Sagittarij, A qitarii,Piscium,Tatiri, &Geminorum indicant.Ab iis igitur radii Solares in nostro radio ducendi sunt, qui ab ipso Sole sunt eum in illis locis renetitur. Id autem fieri debet, ut si aperius traditum est. A puncto scilicet uiciniori lineae E. G. ex altera parte ad punctum uicinius lineae F.H.in alteram partem illi oppositam, quae per centrum transibit, si recte sueris operatus , quod idem faciendum est per reliqua puncta, quae haec sequunt in utraque parte, ex quo fient quatuor lineae, quae omnes se inuicem in circuli centro recabunt, illud animaduertendum est, ut hae lineae in utraqite parte ad lineas parallelas, quae puncta A, B. contingun .pem

niant . Hic moia describense radis mihi uidetur satis accommo

datus. -

25쪽

De Instnim Siti Se da ratio describendi Radij.

Tertiam rationem describendi radij,8e quartam etiam mihi addendam censui, ut quisque illam sequatur rationem,quae sibi magis arrideret, suoque ingenio facilior uidebitur. Fiat igitur privicirculus, ut iam ter nos secimus in quatuor aequas partes duabus lineis se inuicem in centro circuli ad angulos rectos secantibus divisus,& alijs duabus,quae pariter se inuicem in cenuo secent, qu

26쪽

rum extremae partes a linea Α.B. quae aequinoctialem reserui grad. 13.cum dimidio, distent,lici modo se perius traditum est. Ponetida est deinderegula siper duo pincta, quae ab ijs lineis sunt facta in Peripheria circuli ex altera parte lineae aequinoctialis, & ubi r gula secabit illam lineam,quae axe nobis ob oculos ponit, lineola illa pars inscribenda est. Quod idem in alia quoque parte faciendum est. Posito deinde altero circini pede in centro circuli, altero producto ad alterum horum duorum punctorum d scribendus est circellus eadem circini apertura, qui circulus ad unguem utruque punctum cotinget,si Gligentia fuerit adhibita. Hiecircellus statim erat in quatuor aequas partes diuisus a primis duabus lineis maioris circuli axe, dc aequinoctiali. Si harum quatuor partium quaelibet in tres fuerit diuisa aequas partes in duodecim partes fuerit diuisus,ut hoc negocium postulat. Quare ita descriasta seper duo puncta axi uiciniora regula imponenda est,ut regua sit parallela line equinoctiali,ubi uerb regula perie heria circuli maioris cotingit ibi inscribedae duae lineolae sunt, uel duo pucta, quod idem faciendu est in eade,& in altera parte super reliquis sex pu nctis ante i n paruo circello factis, ita fiet,ut o sto puncta in peripheria maioris circuli sint sacta, super his aute efficies radios quo modo superius traditum est. Lectorem autem hoc loco admonitu uolo,qubd licet superius in radijs descriptione dichum sit, hiinc fieri debere in circulo aequali aequatori superius descripto, & super

quem hic collocandus est, non tame hoc ita necessarium est, ut aliter fieri non possit. Hic enim circulus, & maior, & minor fieri potest,modo radius non sit aequatore minor, maior enim fieri potest, ut necesse est in tertia figura, & ratione extollendi aequatorem ad

poli altitudinem,quem infra sumus Aposituri.In describendis igitur lineis,quae radios solares indicant, illa diligentia est adhibeda,

ut tam longae ducantur,quam longus radius esse debet.Quod fer, si linea fuerit ducta,quae aequatorem representet, tam longa,qllan um facere uoluerimus radium, in cuius extremis partibus duae dueantur lineae sibi inuicem parallelae, & cum aequatore angulos re-Aox efficiant,in harum uerb medio super aequatore fiat centrum illius circuli,in quo radium describere uoluerimus,qui circulusti potest tum magnus, tum paruus, ut cuique libuerit magis, id enim nihil interest modo diligentia adhibeatur ea, ut lineae radi tum pertingant ad liqeas parallelas in aequatoris extremitatibus ductas. - da Tertia

27쪽

De Instriimenti Tertia ratio conficiena Radii.

Martiis modus describendi radii minime mihi praetermitte sedus uidetur. Cum eo petiti homines utantur,ciimq; sithesiusmodi qui sensui satisfaciat. Describantur duae lineae,quae se inuicem ad angulos rectos diuidam,quae in sequenti figura fiat lineae A. B. C.D.in sectionis puncto circini alter pes ponatur, Δ in altera pari. ipsius lineae C.D.fiat semicirculus, qui in I 8.partes aequales distria buatiir,qualibet harum decem gradus continebitares deinde partes lineae A.B.diuidendae sum singulae in decem gradus,lii utraque Parte Diqitigoo by Corale

28쪽

parte ipsius lineae A. B. alia deinde linea ad angulos rectos ipsi lineς Α.B.5 parallela ipsi C.D. ducenda est,ciuae tantu distet a linea C.D.quantum est dimidium radi j,quem desciibere cupis.Haec au-

29쪽

18 De Instrumenti

tem sit in nostro exemplo linea E .F. ingrediendum est deinde In abula desinationis Solis,quq est in illa parte huius libri,ubi de usu nostri horologi j traditur,ibi autem cemitur quanta sit in iiij cuius

libet signi declinaco, cognita hac declinatione numeranda est in semicirculo,quem his super linea C. D. dest ripsimus de nium erationis initium lit a linea A.B. quae hoc loco arii inoctialem rei raesen lat. Id autem in utraque parte fieri debet, ab his autem punctis ducendae sunt lineae, quae per centrum Ginicirculi transeat, & usque ad lineam E.F.pei tingat. His autem lineis ita ductis omnibus, ubi desinent tropicorum lineae,q.iae sint ilia', quς magis ab aequatore

distabunt, per linea E. F.ibi em nt latitudinis radii termini,ita dimidium radij descriptum erit, cui si te rei inim dimidij erit - . scribendum. Hac ratione pol sent etiam singuli Zodiaci gradus d scribi tabulae declinationis Solis auxilio. Describi 4 tiam potiunt anni melises,si animaduerterimus qui Zodiaci quibus anni diebus respondeant in circulo, qui in nostri horologij usu, di in nostri Theatri Mundi,& temporis, lib. 3.initio cernitur. In radio uerb collocandi lunt singulorum disci signorum earacteres, non qubd sine illis fieri non possit; praesertim ab ijs, qui sphaerae doctrina non ignorant. Sed qubd ita facilius intelligetur.

quae dicturi sumus. Vt autem suo loco recte collocentur, illud est animaduertendum, qubd in hoc radio sunt tres tantsi linee in uice parallel ,quet in longitudinem sunt protractae,quae in medio est γquatorem pret se fere, ex reliquis duabus altera tropicoum Cancri,altera Capricorni refert. Incipi edum igitur est ea quam magis

tibi placet referre Cancri tropicum. Ibique inter primum secundum radium Cancri caracterem inscripseris, illae enim duae lineae Solares radios indicant, 1 Sol initio dc fine illius signi est in secutido spacio inscribere oportet caracterem Leonis,in tertio Virginis, in quarto,qui seb linea aequatoris est Librae, in quinto Scorpionis, iii sexto sagittarij,in parte opposita Capricorni,Aquarij deinde,&Piscium in sequenti loco,in reliquis tribus,Arietis,Tauri,& Geminorum,quet omnia in sequenti radio cernere licet. Hςc enim figura prisefert radium, ubi eum in laminam ex auricalco transtu lo

ris.

30쪽

lli Rari gura perfecta.

cienda in clauo superiori diximus, quo uri b quodam paruo clavo' firmandus est,qui figedus est in parte superiori claui,ita & lamina etiam pertranseat,&Ita deinde est collocandus super utrosque ae- . quatores,quos superius descripsimus, sed ita ut simul sint stricti,ue circumagi possit minor circulussuper equatore maiori.Hatum au . tem omnium partium simul tu rum, sequens descriptio. sic e luaria.

Radius

SEARCH

MENU NAVIGATION