Io. Pauli Gallucci Saloensis; De fabrica, et vsu cuiusdam instrumenti ad omnia horarum genera describenda, ad omnem latitudinem peropportuni, quod diuersis rationibus describitur, & quo modo pro horologio uti possimus, traditur

31쪽

r o De Instrumenti Maus Aper aquatore collocatus .

32쪽

De quadrante quo inuatur aequinomalea

'Pol astitu em. P. V. '

Aci ratione nostro instrumento fabricato reliqitu est, ut quadrans fabricetur, quoad poli altitudine extolli pollit, is autem duobus modis fieri potest, uel no - - mali figura, uul quarta circuli parte . Vt tauri bonum est,ut ego reipsa tum expertub, antequam hunc tractatu in s: in ag-gtelliis . licet normalis figura robustiQr mihi uideatur. Iani igitur . quomodo id sit faciendum uideamus. Operepretium esse existimo

id pritus in charta descrinendum, sed quae iit satis erasia ne lineς loco moueantur,quod fit hoc modo . Ducaxur Prius linea,quae sit A. B. super quam delevibatur c drangu arum ngi iram per q6. primi

elementoram Euclidit,quae iii Iac figura sit L. B.C.D. lpa Ium autem inter A.dcia sit tantum quantum est diabaetrum hora iij circuli , & aliquantulo amplius, in diibbus uel b lateribus hilius figi rae describenda est norma, quae latitudinem lateris unius digiti habeat, licet non multum intersit malo minorve sit. Haec autem fiat duabus lineis parallesis,quarum altera sit parallella lineς GD. alia tera pariter sit paryllela A.D.μr et I .lib. pr i Elementorum Euclidis. Altera deinde circini pede posito in puniato describeda est quarta circuli parte,altera circini pede, &haec circuli quarta pars disti ibuenda est in nouem coas partes,in linea circultri ,& a cenuo iii per has diuisibiles ducendae lia mineae rectri quae usq; ad exu emas normae panes pertingant,liarum visi sic num quaelibet deceni et radus conti 'ebit, qsto libet autem horrist spactolum in dias phte ςqitas distribuendum estpe horum quodii et in q aque , x hae partes siqgillae unum gradum corvinebunt,quaxin norm suill inscribend.e,ut in hac descriptione certi triti . Sub pii ea uerba. B. linea parallela ipl lin AB. diruatur, qu .etantum ab illa distat, quanta erit crauities equatori ina cum illa claui parte, quae seb ipsis aequatoribus eii, tit inter has duas lineas tqtum instimemum ita collocari possit, ut cum penitus depresiuest planum. Hαα-qm elliciat in sac figura quadrangulari linea AB. sub hac uerb aliaducenda est,quq tantii in distct a priori, q:iati est duorum digitorum latitudo, quς in hac dei crip rione sit linea L.F. Haec postrema descriptio ad id ualet, ut formetur qlia dam basis,in qua totum instrumentum nit. atus. Illud enim spacitim,quod

33쪽

a et De Instrumenti se, rem deseribenL mrma, qua ara in halem ad Poli Guasionem exuistur.

34쪽

mim est ratio, per quam iunilem, vi et qualem ex signo faciem dum nobis est, cauus latitudo sit trium vigilorum .iedita, ut ut inero equum aliquis signireuitiluatur, qui gradum reserat, qui uisum lupra basiin Eleuetur, ut in hac descriptione cernitur ta tum scilicet quantum est spacium inter lineam A.Bin lineam sibi parallelam proximam, hanc autem partem seorsm descripsimus,ot res ipsa fieret cIatior. In hoc uer, ita fabricato ex ligno, in medio ducenda linea est,quae lineam meridianam refert. In cuius medio fiat foramen, quo ad utramque partem perueniat, in quo c ehlea serrea imponatu qua in sua quasi captula firmetur. Sub ea- .dem linea excavandum est aliquid ligni, ut in eo commode acus

igneis illita collocari A libere circumuerti possit, quae christa lo debet contegi ne puluere corrumpatur . Signum uerb quod Septentrionem indicar, si illam Panem uerius, ubi illum quasi gr

Normarum basis.

35쪽

dum in ligno reliquisti,ta autem omne, utia cum coel Iea infra descriptum itidebis.In hoc pr erea signo,& in ea parte, quae per aca magnete illisam ad meridiem vergi debet tantum ligni in utraque abscindendum est, quanta fuerit normae latitudo,atque crassities, ut in eo loco facile ,& rite duς normae inseri possim, quae liner se tantum distent,quanta est manubrioli aequatoris latitudo . ,

Cochisab is si drantis .

His partibus itPconstitutis ditae 1formet fgnmetim sibileanta ' sunt, ea penitus magnitudine,quam supernis in charta describe dam diaeimus, atque descripsimus,&Mς in ligno, quod sup iis basim uocruimus,lta inseri possit, ut in edio illarum tantum re- linquatur spacium, ut diximus quanta est manubrioli aequatoris Iatitudo. In his autem duabus normis eaedem lineς gradus indicates stant inscribendasquas stipe illain charta desse usimus, sed li- neς in altera tantum parte normarum sunt describende & iri extirriori,cum in sita basi sunt collocatς, ut facile legi possint.Hec auteadhibeatur diligentiam illis lineis transferendis ex charta inlia P inuo , ut in duabus normis ducta linea per longitudinem duo ant spacia,& qu lineς unicum gradum indicant, unicum spactu occupent, quς uerb quinque utrunque, ut insequenti descriptio uiderCicci . sunt etiam inseribendrn imisit ad rum quamque, quoque gradibus,ita tamen,ut in parte stiperiori numerorum iniarium fiat ea de causa, litam suo loto expositi iri sumus. Collocatis hac ratione normis instrabAsi, quς angulos rectos cum basi efficiant insuperiori parte alicuitus: metalli lamina sunt lxδ firmesidet, squς in omnibus suis partibus a se inuicein distet,

-- - neque

38쪽

nequeuthun differenuam in sua inuit iustantia 'serere .possint. hoc est perpetuo sint parallelae. Praeterea in huius laminis medio linea ducenda est perpedicillo, in cuius summitate annulus sistendus,de quo filum cum aliquo pon rependeat.qubd usque V ia- sim cadat,in qua pariter basi alia linea, quae superiori in lamine tacta pςrpendiculo respondeat. His enim totum instrumentum in plano Horizontis loci collocandum est, ubi eo uolueris uti, ut innuius instrumenti usu dicemus. Illud tamen animaduertendum est,qubd priusquam linea in basi fiet, necesse est, ut quidam quas cardo eodem loco apponatur, cuius suprema parte ad ligni extremitatem ad unguem perueniat, imb iliam penitus contingat, ut tum in superiori,tum in sequenti descriptione uidere licet. Sed citin illo cardine debeat euolui aequator in extrema parte aequatoris sub H. x I I.quae sint E regione inscriptae illis, quae ad manubriola sunt inscriptae,reliqua pars cardinis est ininenda,iatis descripti nibus uidere licet,ut hae duet partes simul iunctae ibi euoluatur quator.Super igitur hunc cardinem linea eluceda inquam est,qu superiori ad perpendiculum respondeat. Necesse es praeterea, ut in lateribus normarum ducantur Iineae, qiis respondeant lineis in ijsdem normis descriptis, ut ad earum singulas manubriolum quatoris extolli pes ut postea dicemus. Vt autem manubrium ςquatoris firmari possit, ubi eum ad aliquam poli altitudinem elevaveris,duobus locis normae sint perserandae, in quibus foraminibus cochleola inseri possit, de ita normas stringere,ut manubriolum lam moueri non possit, id dixi s ciendum duobus locismis vitando fuerit necesse ad aliquem locu quatoris manubrium extollere cochleola tibi impedimento non 'staunc enim poteris inde cochleolam extrahere,& in altero seramine inserere. εId quidem omne in sequenti descriptione sicilὸ cemitur. In ea enim sunt omnes huius instrumenti partes suo loco collocat Illud proerea studiosi uelim sibi persuadeant. QuM miihb fac, lior est huius instrumenti fabrica, quam iptaue ina uideglut ostendere,ob id ne desperet hanc doctrinam,nequestis uiribus, uel ingenio dissidat. Dandatame opera est,uttingit par ea ordine,&intelligant ut, & fiant.

39쪽

et g . De snstrumenti

40쪽

Fabricita.

-OMoisione fabri etur circulus quadram, quo possit a ter extolli hoc instrumentum aὰ

yegr superior ratio extollendi hoebi inlineum ad Poli eleuationem cuiusIibet loci,sit satis accommodata,& tutia,si adhibita suet it uiligentia in illo Abriean-- do, & singulis illius partibus: aliam tamen rationem mihi ottendendam censiti,ac tertiam , ut sitiisque illam sequatur,

quae sibi magis placebit. Fiat Uitur prius basis quomodo si: perius viximus,deinde pro duabux normis,duo circuli quadranties confuciendi sunt, de praeterea talito amplius, quanta est basis crassitudo,una cum instrumenti crassitudine, ut ui perius de hormis et mdictum est, in his autem quadrantibus sui so.gradus ibiat distril εdi,ira tamen,ut quinto quoque gradu linea eos distinguens sit longior& numeri gradus sint inscripti,ut superius in normis facienda disimus. Haec autem distinctio tum In latere,ium in tergore,ut ita dica fieri potest. Haec autem ratio distribuendi graduum eadem' est cum superiore.Hi quadrantes igitur ita fabricati, sunt collocata , t di in sua uasi ita,ut basis sit tanquam semidiameter harum circuli is quartarum & illa pars,ubi est cardo ii quo euoluitur aequator,sit centrum. In parte superiori harum circuli quartatum lamina ad- 'iungenda est,iit superius in normis secimus. Perpendiculum qn ' que addendum est, ut instrumentum ad libellam collocari possiti S in plano Horizontis poni. Haec omnia sunt in sequentibus duabus nyris, ante oculo legentium posita, in quibus cernuntur,& Bramina in quibus inseratur cochlea , ut inter se stringi possint ε