장음표시 사용
111쪽
De privilegiis a euria Capuam tempore turbationis indultis ).
Cum concessiones et privilegia omnia iam a divis augustis parentibus nostris quam a nobis ante curiam Capua nam indulla, que per nos post eamdem curiam confirmata non essent, nec non ea qu proxime turbationis tempore post transfretationem nostram usque ad sestum Puriis fieationis beato Virginis 2 a nobis aut a Rarnaido duce Spoleti concessa suerint, mandaverimus revocari 3), edicto presentis legis edicimus predictis privilegiis et concessionibus nullam omnino fidem haberi sed malivolum eorum propositum qui ipsa post prohibilionem nostram retinent, prosequentes, jubemus predictos omnes in tanta stimatione damnari nostre camero a applicanda, quanta id quod concessum fuerat dignoscitur exsiliMe.
In quibus asibus audientia testium committatur, et de pena contra Derire volentium, et de dolo ejus eui audientia eommittitur b).
In pecuniariis litibus omnibus, preterquam in questionibus castrorum et laudorum, quo specialiter in curia nostra tractantur, audientiam tes a In graeeo xῖ - έρα κορoi, fleui in antiquis eodicibus et in Palatino nostr euris.
η Graece simpliciter : Περὶ του D mlii θέμαα Qv xρτύρω ακροασκ Maride in . si Haec rubrica salsa admodum et mendosa est, cum tantummodo do curia apud Capuam telobrata ann. 2 o in constitutions agatur. Multi tamen auctores ista rubrica delusi curiam Capuanam quoddam esse tribunal assiduo ibidem sedens perperam crediderunt, ut monuit VARGAS Esam delis earta Norm. p. 455. In cod. 6 L multo melius De privilegiis anto curiam Capua nam e a tempora perturba ιionis impetratis Graece: De poena eorum qui instrumenta ipsorum ad euriam non deelarant. 2 Milicet 2 sebruarii 23l. 3 cs supra icc. DE S. GE . , ad ann. 4 23 , menso ianuario, t. III, p. 252.
112쪽
REGM SICILIAE. 0Itium permittimus delegari. In criminalibus autem et predictis civilibus causis, testes in curia nostra precipimus presentari, nisi testes adeo senes et valetudinarii sint quod sine ipsorum periculo curio presentari non possint quo quidem casu ipsorum audientia judicibus electis a partibus vel datis a curia committatur, qui eos tantum lesles recipient quos ad curiam viderint venire non posse. Contra quos auditores scilicet per electionem partium vel a curia approbatos probationes in contrarium nullatenus admittantur, videlicet si pars receptos testes sanos et juvenes soro contendat. Sano si in termino ad probandum dato pars quo
probare debuerat in probatione deficiat per desectum testium qui sibi Ventro promiserant, vel ipsius judicis aut coactoris alleget equiliam atque propterea terminum exigat prorogari; non aliter ad hoc ipsum audiri decernimus quam si infra predictum terminum hoc allego quod infra eumdem diem judex a vel coactor alius dari poscatur, tunc postquam pari alteri fuerit per cognoscentis litteras intimalum, ex justa causa et necessaria prorogatio termini poterit impetrari. Is tamen cui commissa est audientia seu coactio insitum predictorum, si in commisso sibi ossicio dolosus aut negligens inventus fuerit, curio nostro in tertia parto mobilium condemnetur, et nihilominus parti es in omnem damni estimationem salissacer teneatur. adem una testibus irroganda si per cognoseontem byadmoniti venire detrectent, nisi certupena ab eo cui hoc commissum fuerit testibus sit indicta, quo predicta pena sit major quo casu pena imposita exigetur Hec in civilibus causis vendicant sibi locum in crimina lilius autem in quibus aliquando, videlicet cum quis capitaliter accusatur, estimatio cause haberi non potest, pena tertio partis mobilium omnino curio nostro soluta lestes aut judices impetratos e parti es in viaticis et sumptibus lilis sacramento suo cum taxatione judicis declarandis, volumus esse damnandos prin-
o In eod. 4625 lta eoneipitur derernimus, sed avium predictum terminum Me altiqe quod in euria dictva judeae, ete. Non tamen liquidius. η Si se ipsum emendat Careanus pro ementem exarare του iuris σκοντος. e Graee r easoluatur. Iudices autem e testes volumus, te Cod. 462M Teatra autem a judicibus impetrati.
113쪽
I02 Co XSTITύTIOX EScipali causa nihilominus, non Obstant lapsu termini, Suo ordine peragenda. odem etiam obtinent in civilibus causis, is testes aut coa tores eorum non solvendo fuerint, ut pari lese per restituende causo beneficium succurratur a).J
TITULUS XXXI. A 3 j. De legibus paribilibus stolatis b).
Leges quo a quibusdam simplicibus sunt dici pari biles, que nec rerum naturam rospiciunt nec veritatem attendunt, nos qui veram legum scientiam perscrutamur et aspernamur e errores, a nostris judiciis separamus presentis nostri nominis sanctionis edicto in perpetuum inhibentes omnibus regni nostri judicibus ut nullus ipsas leges paribiles, quo absconse veritato deberent potius nuncupari, aliquibus fidelibus nostris indicet, sed communibus probationibus sint contenti, iam antiquis legibus quam nostris constitutionibus introductis. Eorum etiam i sensum non tam corrigendum duximus quam delendum e), qui naturalem candentis ferri calorem tepescere, immo quod est stultius frigescero nulla usta causa superveniente confidunt, aut qui reum criminis constitutum ob conscientiam ream tantum asserunt ab quo rigido elemento non recipi, quem submergi potius aeris competentis olentio
a In eod. 4625 ri testes ante ae satione eorum non sokendo fueris au partiles per restituende ea se bene tum subtrahatur. b Cod. 4624 V De eassata probatione ferri eandentis e aque frigide. e Noe verbum graece ἀπισο υμε, sensul valde necessarium et in omnibus latinis omissum, restituimus ex eod. 4625. id In eod. 4625 etenim. e Ste legimus ex eodie latino et ex graeeo Ap. careant deridendum, minus recte. Legis paribilis igitur edetnon indo est quod apparere laeti veritatem; nam parib ιis
absconsae opponitur. CAAcANus in notis.
2 Huc omnino convenit epistola Innoeenti tertii seu potius docrotalis episcopo et custodi
114쪽
Prosequentes benivolumis ire voluntatis propositum quo pugnas a nostra republica, prolerquam in quibusdam paucis admodum east hiis preexceptis, revidimus submovere, ingerent so casus presentis materia circa Francos qui personarum suarum plurimumque rerum Suaru in omnium aut majoris partis earum fortunam in monomachiam, que duellum vulgariter dicitur, reponebant b), quid de eis celsitudo nostra providerit statuendum, constitutione presenti manifestissime declaramus e . Predictum ergo probationis modum per pugnam videlicet, quo jure Francorum viventes hactenus utebantur tam circa principales personas Ieam sibi invicem offerendo quam circa personas testium invicem produciorum d), tam in civilibus quam in criminalibus causis de cetero v lumus emo sublatum. Sed si Francus aliquis a Franco vel eliam Longobardo super aliqua questione civili vel etiam criminali extiterit impotitus, per probationes testium vel instrumentorum et similium per quas posset pleno probari veritas, convincatur. Probationes verumtamen testium pro personarum qualitatibus videlicet et causa ruin volumus esse amodosa Gme Quomodo probare oportea contra comites e baronet. η Graece et Ut O , rejiciebant. 6 In omnibus deelarantes corrigimus ex graeeo et ex cod. 4625. s In eod. 4625 producendorum.
ecclesiae Argentinensis missa, ubi legitur is Licet apud judices seculares vulgaria exerceantur judicia, ut aquo rigide vel serri candentis sivo duelli hujusmodi tamen judicia Ecclesia nona admisit, cum scriptum sit in lege divinaci Non tentabis Dominum Deum tuum. Laterani, suan. 2 2, p. Mura, Epist. Inn. III ann. XIV, 576. Adest vimen ap. GREGOaio, Comita. sopr. la ator diatesι. lib. II. e. III, not. ι, cujusdam nussalis libri mentio apud Panomuiti Seritati, in quo mos ecclesiasticus continetur procedendi in judiciis per aquam calidam seu bullientem, per terrum tande , per panem et caseum. Ibidem memorantur imperator et imperatrix consuuitia, non addito utrum haec ueritat iderici secundi matis an uxor.
115쪽
pinguiores sa). Prestituentes in primis b quod nullus angararius vel villicus seu quicunque villanus qui in villis se casalibus habitate spostremo nullus vilis conditionis contra comites aut barones aut otiam simplicos milites capitaliter accusatos vel de persone conditione, ut poto do homagio, aut do omnibus bonis seu majori parte eorum vel cliam do uno castro conventos in testem possit induci aut inductus
contra predictos fidem aliquam in judiciis vel arbitriis vel extra judicia in contractibus seu quasi contractibusJ fidem aliquam faciat, sed perinde
habeatur ac si non esset inductus. Sed contra prenomina las personas milites tantummodo et burgensos bono et honeste opinionis inducantur in testes, contra quos nulla omnino pugna do cetero osserri valeat ab eisdem Numerum etiam testium in proscriptis personis et causis volumus csso majorem videlicet ut contra comitem criminaliter accusatum, vel dostatu person aut do omnibus bonis suis vel de majori parto bonorum seu etiam de castro conventum, duo comites fidem faciant vel quatuor barones aut octo militos et sic per consequentiam XV burgenses probationem plenam inducant. Et sic gradatim contra baronem duo barones aut loco duorum baronum quatuor milites et vico quatuor militum octoiurgenses et idem in milite, prout inferioris gradus se habeat condilio, inducatur in limes d) Pauciores autem numero in personis predictis et causis nullam omnino fidem inducant, et contra predictos aut plures nulla omnino pugno probatio vendicet sibi locum. In omnibus tamen prediciis crimen lege majestalis excipimus, in quo omnium accusatorum
et testium sit conditio exequata Militaribus tamen privilegiis in omnibus supradiclis et aliis causis et casibus in quibus prerogative militum aliquid indulgetur, eos tantummodo milites uti volumus qui honorem dignitatis militaris et onus derenter observant, in equis et armis vid licet et aliis militaribus signis quibus barones et milites condecet deco
a Graee αρθ-τέρας. In eodie autem latino pugnatores, minus recte. b In eod. 4625 Premnstituentes in primo. e Graereclvare ραρος ascriptiιius. d Graece vitidiuscitatem e contra militem, prout eis. admissionem Matium M
116쪽
REG X sicli iAg. 05rari. Consuetudinem autem que in quibusdam regni partibus obtinebat per quam hi qui Franci non sunt, sed juro communi consentur, testibus contra se productis in quocunque judicio possint pugnam offerre, sundi ius extirpamus; sed personarum et causarum distinctione servata, in eorum causis juxta novo constitutionis nostro statuta, juslilia proviae equi lato servata, ad definitivam sententiam procedatur.
In quibus casibus pugna locum habeat.
Monomachiam quo vulgariter duellum dicitur, paucis quibusdam casibus preexceptis, inter homines a regni nostro ditioni subjectos inie petuum volumus locum non habereri que non tam ora probatio qualia quedam divinatio dici potest quo naturo non consonati a jure communi doviat, equi latis rationibus non consentit. Vix enim aut nunquam duo pugiles inveniri poterant sic equales ut vel in totum non sit alter altero sortior, vel in aliqua parto sui vigor majori et polentior virtute vel saltem ingeniis alter alterum non excedat. Ab hujus autem sanctionis humanitato recludimus homicidas qui veneficio vel quoliboli noro furtivo mortis aliquem alium extinxisse dicuntur; in quibus etiam a pugno probatione non permittimus inchoari, sed per probationes ordinarias, si supersint aliquo, procedi primo debere jubemus et deniquo os- scio curio sublili prius inquisition promissa, si per probationes aliquas vel per inquisitionem pleno non poterit facinus comprobari, tunc demum ad pugno judicium indiciis procedentibus in descendatur que omnia per ossicium judicis provido cognoscentis volumus explicari, ut inquisitionis probata caulo et diligenter discutiat. Et si probatum non invenerit, ut est dictum osserendi pugnam licentiam tribuat accusanti, nullo
ex eo quod ipse in ossicio suo socii accusatoris e juri prejudicio generalo.
a In editis barones Ecgraeeo et eod. 4625 corrigimus. M Graeee aliter : του δικα ρορέου cx ἐπιμ ποῖ ovo id te in omnibus, sed in utroque graeeo accusationis, et fortasse melius.
117쪽
Si tamen accusator in crimine I prius offerat se probare per testes, et si in eorum probatione deficiat, tunc inquisitionis et pugno probatione minime locum ha bonis reus qui nocens non convincitur et presumitur ii nocensi absolvaturci quod jus inter omnes iam Francos quam Longobardos et in causis omnibus volumus osse commune Salis enim militibus et nobilibus regni nostri per probationum impugnationes a providimus ei aliis etiam qui poterant pugnam offerro, prout novella constitutione nostia evidentius est statutum Crimen etiam lese majestatis excipimus in quos infra scriptis capitulis b) pugno judicium reservamus. Nec mirum silos majestalis reos homicidas furtivos atque veneficos pugne subjicimus non tam judicio quam terroriJ; non quod in ipsis nostra serenitas justum estimet quod injustum in aliis reputavit, sed quod in eorum ponam elutiorum exemplum, publico in conspectibus hominum sub tremenda probationis specio tales constitui volumus homicidas, qui occultas atque sur-livas insidias vito hominum, quos sola potest cream divina potentia,
parare minime timuerunt. Eos enim extra omnes modestio termino stabilimus, qui adversus securitatem nostram perquam omnibus aliis prestatur securitas, moliri aliquid non verentur.
In causa depositi, in qua olim pugna locum habebat, pugne prorsus interdicimus facultatem; sed ut de ea dubietas oriri non possit, sub tali cautela volumus depositum amodo celebrari videlicet ut in deposito cujus quantitas infra unam libram auri subsistit, tres testes fido digni et omni exceptione majores debeant interesso. Ultra libram autem auri si consistat depositum, debet fieri publicum instrumentum per manus tabel-
a Ginem eleganuusci per probationum eitra pugnae aleam certamen. lb Hare tam in eod. 452 quam in graeeo desunt. e Graeees: Quomodo seri debean deposita.
118쪽
REG SICILIAE. 0Ilionis qui intorsit ipgi deposito, non qui jussion iudicis instrumentum socisse se dicat, et trium judicum in deposition presentium subscriptione signatum vel si unus judex tantum intorsit, simul cum eo debent interesse tres testes, qui speciali in una cum judice et tabellione predictis sol instrumento subscribant.
De probationibus et tesιibus ante litem e testatam producendis.
Probationum cursibus compelonii remedio succurrentes, permittimus, lite etiam nondum in judicio contestata, estes' aletudinarios et senes, dei tuorum p xima morte sutura timetur, vel eos de quorum peregrinatione et longa absentia dubitatur, ab eo qui sibi per spositiones eorum caveret lesiderat posse produci presenio tamen minui adversarius futurus speratur, si ejus prosenlia facile a possit haberi vel eo se per contumaciam absentanto, omni jure ei qui presens non fuerit contra pereonas et dicta productorum testium reservato. Quarum depositionum vigorem intra annum tantum valero disponimus et non ultra annum extendi, cum litis contestatio non intercesserit, nec presens fuerit adversarius, vel absenti parti denunciari potuerit ut receptioni testium interesset.
Ouae probatioties in musis homam exigantur.
Probationum desectum in causis quas super homagiis movere contigerit, competenti munimino sulcientes, statuimus si quando aliquis fuerit ab aliquo de homagi impetitus, ipso autem hominem nostrum immediate Se Me contendat; siquidem per privilegia predecessorum nosimrum aut nostra vel alia legitima et authentica instrumenta sive per testes side
119쪽
IM COXSTITLTIO ESdignos et omni exception majores, qui sorto concessioni interfuerintlprobari possit qualiter polito aut predecessores sui hominis petiti dominium vel predecessorum suorum adepti suissent; si nullas exceptiones conVentus opponat et probet, per quas possit se ab dus dominio liberare, pro actoro judex competens ferro sententiam non moretur. Quod si probationes legitimo do dominio haberi non possint, sussiciat petitori probare quod homo pelitus temporibus regum prodecessorum nostrorum prodecessoribus suis vol sibi fidelitatis et homagi prestiterit sacramentum, et quod ut assallus ejus ei servierit in omnibus et per eum in curia sua de persona conventus justitiam secerit conquerentibus, o quod predictorum regum tempore usque ad ea tempoea quibus de homagio retulerit quos tionem, terram ab actore tenuerit, ne alias a recommendalus presumatur potius quam vasallus. Quo omnia in militibus et baronibus do vasallagio conventis volumus observari Prodictis aulem omnibus vel aliquo prediciorum cessantibus, conventus immediato majestatis nostro communi dominio relinquatur. In omnibus lamen predictis libertatis favorem ac byinterpretationem benignam pro liberiale in dubiis faciendam, prout et ribus legibus est indullum integro reserVamus.
oualiter campiones tenentur pugnare e).
Nullus campio si devictus fuerit, ad sociendum belluml e denuo pro
aliquo admittatur, nisi pro se, non cum ipse impolit alium, sed cum suerii ab aliquo impolitus. laluimus preterea ut amodo campiones habeant
a In eod. 4525 et sorsitan veluι; quod propius graeco aecedit. b In eod. 4625 ad; sed in graeco καλ e Graee : De demistis eampionibus. Hrale in duob eodicibus Paris. et recte. se In cod. 4625 Λ ulliu eampio de campionitrus qui semel in eampo donet fueriι adfaciendum duellum, etc., rectius.
120쪽
REGM SICILIAE IMHaVas equales, non spinosas, nec cum aguetonibus a , nec habentes cornua b , nec ex parto susiis ad modum unguisJ.
De sacramento prestando a eampionibus.
Presenti lege decernimus ut campiones amodo postquam circulum pugnatorium fuerint prout est moris ingressi, corporalia subeant sacramenta quod juxta probabilem credulitatem corum credunt domino pro quibus pugnam intraverint, veritatem lavcro, et non per calumniam seu per astum ad accusationem propositam vel defensionem adhibitam processisse, et quod cum omni virluto et potentia, studio et vigore partes pro quibus pugnaverint adjuvabunt. Pugilibus se etiam expressius inhibemus quod se non debeant invicem assidaro quod manibus vel donlibus et modis quibuslibet poterunt alter alterum non offendat, immo unus ad confusionem id alterius octolo posse conetur.
Summo periculo quod ex pugilum fraudibus, inertia vel levi timoret hactenus contingebat, provisione necessaria succurrentes decernimus ut si ei e qui pugne pro tempore presuerit videatur cum aliorum consilioqui tunc temporis inveniantur esse presentes, quod campi in pugnando
a cod. 4625 aqueinnibus. b Qualitates autem armorum graece ita exprimuntur habean virga I meas, non reo veras neque habentes eornua neque in Mulum hastile desinentes. e Pro eamplonibus et pugilibus uno ac eodem verbo graceus utitur ταλεμάρχοις. H In eod. 4625 eonfessionem Confusio tamen magis ad graecum κατάλυσι aecedit. e In eaeteris in male Cod. 4625 ei.