Historia diplomatica Friderica Secundi sive constitutiones, privilegia, manata instrumenta quae supersunt istitus imperatoris et filiorum ejus. Accedunt epistolae Paparum et documenta varia

91쪽

80 CoxSTI TvTIO XES dedimus in mandalis ut de his specialiter specialia acta proscribi faciat a quibus anni torum vel sorjudicatorum vel quomodolibet notatorum Jnomina et eorum etiam filios, sil quos per inquisitionem a se vel a jus liciario faciam reos aut suspectos invenerit, scribi saciat et in archivo nostro curio fideliter custodiri ut quoties de alicujus fama, vel exigento judicii strepitu vel conscientia serenitatis nostro querente fuerit sorte tractatum, non tam per probationes extrinsecas que moram judiciis et disticultatem inducunt, quam per monumenta publica curi nostro et Ordinatorum nostrorum fide firmata probatio mea et dilucida possit

assumi.

IDEM AUGUSTUS.

Forjudicatorum bona veluti damnatorum, si liberos vel parentes usque ad tertium gradum non habeant, fisci nostri commodis volumus vendicari, nisi lauda sint filiis ex concession nostra vel alio justo titulo a quisita, in quibus ascendentes et liberi non succedunt. Si autem liberos anto stannum oditum autJ sorjudicationem emissam vel jam natos habeant vel conceptos, persona sorjudicati liberis connumerata pro rata et numero liberorum, ad bona ipsa fiscum nostrum volumus advocari ita videlicet quod si unicum filium tantum habeat, hona predicta inter fiscum et ipsum pro equalibus portionibus dividantur si autem duos filios habeat, fiscus noster in tertia admittatur, et sic per consequens, si plures sint libera, eadem censura servetur election nostre curi reservata, utrum p vi bonorum ipsorum habere voluerit vel estimationem ipsius pariis,

si estimatio osseratur. a In eod. 462M veri a jura e seribant uri; quod optime graee eonvenit:

b Gractes: De ruerenione Iob iratorum cod. 4624 Aci De bonis Drjudicatorum.

92쪽

De peti forjudieatorum et balio dando filiis eorumdem.

DE AUGUSTUS.

Si quando aliquem sonudicari contigerit, qui liberos habens inveniatur laudate aliquid possidere, siquidem liberi ejus vel eorum aliqui in pupillari a etate consistant, qui prolectione balii indigere noscantur, ipsorum alium cum administration bonorum eos contingentium curia nostra suscipiat, quemadmodum in casu mortis balium ipsum habere deberent eis autem pubertatis tempus excedentibus et in tutelam propriam venientibus, fructus partis illius que viventem patrem, licet pro mortuo habitum, secundum predictum modum dinumeratione liberorum attenta, si res acquisita de laudo foret dividua η, contingere debuisset, patre ipso adhuc superstite, curiam nostram percipere volumus et haberes pro ea tantum parto do servitio nobis pro laudo ipso debito diminuto, pro qua curiam nostram fructus percipere Vel percepisse constabit. Patro autem sorjudicato naturo debitum exolvente, pars illa cujus fructus curia nostra perceperit ad integritatem laudi libere revertatur Sano si sorjudicatum a comite vel barone laudum habere conligerit, ipso parentos vel liberos non habento, laudum ad eum a quo ipsum sorjudicatus lo-nebat sine contradiction aliqua redire debere censemus. Fructus lamen panis contingentis sorjudicatum de eo quod ab illo tenetur e , si liberos habeat, pro numero liberorum, sorjudicato vivente, curia nostra perci-

α In redire 4625 puellari, minus recte. In eod. 4625 Lai res aequisita fore de seudis, si restare dua, quod et Palatina admisit ratio; sed obseure. Nam sensus videtur tum partem seud ad fiscum spretare, si laudum sit divisibile, hoe est si laudum sit iure Longobardorum Forsania restare glossema e margine in textum a graeca versione ἀπέ ius adscitum erit; sed quid sibi velit arti rem Nonne potius x ium Unde legendum: si quid seudati possederi dividuum e notandum tamen quod Graecus dimidium pro viduum legensit in verterit.

93쪽

82 co XSTITΓTIDIE Spiat. Mundum modum superius declaratum quemadmodum et aliaJ; bona mobilia damnatorum secundum generalem assistam regni nostri a ad curiam nostram spectant. Sed comiti et baroni a quo laudum tonstur b), nullum omnino volumus prejudicium generari.

TITULUS VIII. II 8 .

De timoribus forjudicatorum et parentibus.

Pena carere volentes innoxios et punire nocentes, generali lege Sancimus sorjudicatorum uxores et matres in earum rationibus dotibus, donationibus propter nuptias, quarta atque dotariis, occasion soriudicationis aut damnationis predicto nullam omnino molestiam Sustinere, sed eas integre habeant et ab omni inquietalion securas ita tamen ut persono predicto et etiam sorjudicatorum filii seu parentos sorjudicato quem egere volumus nec sustentationem ab aliquo prestolari e , de bonis i sius eisdem piolatis nostro lenitato servatis ' in nullo ponitus providere presumant. Quod si secorint, gratia qua viduntur abuti ipsos privari censemus et bona ipsa nostro erario applicari.

IDEM AUGUST G S.

Ob filiorum culpas innocentes patres arceri non tam injustum quam

a Asnletus Me loeo annotat aeeundum generalem observantiam regni. b In eodles 4625Qui homo atim a comitis te baronis a quo seudum meat, male. e Ap. Careant non sustentatisnem ab aliquo postulari Sensum eorruptum ea e . 4625 restituimus graeeo autem paulo diverses iis tamen ut praedictae μυ-- foris at dare aliquid non praesumant, quem egere uolumus e indigere e non ab aliquo rustentationem aeri re de bonis, ete. d Sie in eod. 4625, recte. Ap. Careanici de bonis ipsis ejusdem pietatis no/tradiendatu servatis PerPeram.

94쪽

REGX SICILIAE. Mimpium reputantes, presenti nostro pietatis decreto decernimus patrem superstilem ex delicto filii in nullo prorsus siligi vo puniri obere. Mortuo vero patro, si liberos alios preter sorjudicatum non habeat, bonaque ei ex successione patris mortui deberent deserit, fisci nostri juribus vendicentur. Si autem liberos alios habeat, siquidem res tales sunt quo dividi possint, hereditario vel laudates, in parto contingento sorjudicalo pro numero liberorum figens noster succedat; si quidem fratrem sorjudicatus vel sororem denique in capillo non habeat, in honis ipsis fiscum

nostrum esse decernimus successorem, omnibus que super criminibus lese majestalis veteres uris auctores tam contra ipsos reos quam Successores eorum specialiter induxerunt, in suo robore duraturis.

De his qui Uejussores dare possunt ne incarcerentur.

Humanitate nobis suggerent sancimus quod si quando accusatus vel delatus super criminalibus et capitalibus causis fideiussores daro paratus sit, si pro qualitato criminis et person nec minus facilitate conveniendi sussicientes et idonei repulentur, tradi militibus vel squalor carceris macerari non volumus accusatum nisi crimen adeo vel consessione sua vel ipsa flagranti deprehension sit evidon aut publico facta inquisitione sit publicum aut notorium habeatur ut jam constet reum ad nihil aliud inficiari proposita, nisi ut penam disserat quam levis et infamate per Sone temeritas et proposito qualitas accusationis exposcit. Λ hujus autem

nOStre sanctionis humanitate precludimus accusatos vel delatos criminis majestalis contra personam nostram seu nostrorum collatoralium Sata-80ntesJ quos velut suspeelos a) interdum nos ipsi ante supplicium car-

o Ex eod. 4625 et ex graeeor Quo quemadmodum e alios fortaue nupeeχε, reetius. Caeterum totus Ne loeus additamentis depravatus, ut nos Carcanus monet, Agrare Iuvabitur parenthesi, sies: Ab hujus autem, ete. ἀelatos eriminu majeιωιis quo quemadmodum e alios fortasse suspeetas nos ipsi anu supplicium in evitodia detineri G-

95쪽

M COXSTITUTIO XES corali custodia specialiter et expressi delinori mandamusci vel justiciariorum nostrorum aliquis hoc injungat, cum vel person levitas et immanitas criminis istud exegerit, quod contra salutem nostram aliquid attentasse dicatur. Quod si dejussorum committeretur custodie, non tanti haberet dejussores relinquero peno quanti quod pro commisso lacinore penam debitam posset evadero aut non commissum aliquando facinus, quod esset acerbius, consummaret; vel nisi levis conversationis et vito per publicam famam vel inquisitiones de eis aliquando factas accusati sorte extiterint aut delati, aut aliquando quod sui copiam judicii subtraxerint sorbanniti J. Predictis autem cessantibus, de rogulari et communi juro sussicientium fideiussorum fidei committi docernimus accusatos, ut non incarcerentur propterea quod accusati sunt tantum qui in nullo forsitan deliquerunt, et incarcerati etiam qui incarcerationis tempore fid jussores idoneos dare non poterant, datis fideiussoribus liberentur. Contingebat enim aliquando quod ob timorem carceris accusati etiam innocentes se a judiciis subtrahebant, et pene nocentium qui carcerali custodia tenebantur, disserebantur interdum, dum causam ex vinculis non dicebant. Contingebat hoc sepe propter accusatorum absentiam, qui ad victoriam sibi abunde sussicero credunt quod adversarios suos faciunt carceri mancipari. Illud eliam presenti adjungimus sanctioni ut si quando accusatus vel delatus propterea in carcer teneatur quod fideiussores dare non possit et a defendero sit paratus, solutus vinculis in judicio presentetur ne ex vinculis causam dicat, et deinde post instantiam soluit judicii ad vincula deducaturJ Accusatores instanter accusationem Volumus prosequi institutam. A qua si sorte in odium incarcerali destiterint ut supplicio carceris asstigatur, desistentio penam nostris constituli nibus stabilitam ipsos decernimus sustinero. Custodiantur autem incuria justiciarii incarcerali sub expensis suis vel si nimium pauperes sint, sub expensis curio. In utroque casu cuilibet custodi per diem XIII grana secundum assistam curio tribuantur, ut pro captivorum custodiis, sicut

hactenus homines non graventuri. Eorum lamen causas quos de conprenisu fungimus ped ubi nostrorum justitiariorum aliquis hoe injungat, eum vel

personae, ete. quando eontra ralutem nostram aliquid attentatum esse dicatur.

96쪽

REGM Sic ILIAE. 85 scientia nostra capi et detineri mandamus, inconsultis nobis examinari non volumus nec decidi Maluimus enim aliquando reum criminis carcere detineri quam perdere, et vidimus aliquos juste captos et deinde misericorditer liberatos postea factos bonos et rugi, dum ipsis vexatio prebuit intellectum. Ab illo potissime justitiarii nostri prorsus abstineant ut unum pro alio, velut patrem pro filio vel e converso seu fratrem prostatre vel quamcumque conjunctam personam pro reo fideiussores la sitan non prestante, carceri non intrudanti.

De eo qui post erimen adulteri inlevivium uorem reci . RE ROGER Ius , . Qui post crimen adulteri inluntatum uxorem acceperit, destitisse videtur, ideoque suscitare questionem ultra non poterit.

Si quis petieri aliquem itari et citatus in termino sibi dato eo aruerit, accusatore non comparente, condemnatur in s ι parte mobilium ae sator b).

Accusatorum temeritatem antiquis legumlatoribus odiosam tanto magis nos o ipsi persequimur, quanto in nostra republica ipsam magis invenimus abundare. Hac igitur sacra constitutions sancimus ut si quis a curia nostra vel justiciario regionis aliquent citari petierit, et dycitatus

a Sin in duobus eodicibus et recte, licet ap. Careant legatur IDEM , scilicet Fre-derleus. b In eod. 4624 Ad De pena aecusatoria in peremptorio termino non parentia Graece etiam breviusci De ae anteis in judicium non veniente. 6 Ap. Careant non male. U G sensu necessarium ex eod. 4625 addimus.

97쪽

86 coxsTINTIO XES tanquam obedientio filius in peremptorio sibi dato compareat accusatori suo legitime responsurus, accusator in accusati dispendium et in dolusionem curio nostro non comparento accusatorem in sexta parte a mobilium bonorum mulctari censemus, expensis nihilominus accusato Sacramento Ruse cum taxatione judicis declarandis integro restitutis quo omnia per eum qui reum ipsum coerceri InandaVerit, persecte executioni mandentur Abolitionem namquo accusator, si voluerit byab accusatione desistere, a nobis poluit impetrare, quam justa de causa petitam

nostra serenitas non ne Met.

TITULUS XIII. IT 33 .

De accusatore post litem eontestatam pubiae non e parente o).

Accusatorem post litem super criminali M accusation in judicio contestatam si in termino peremptorio sibi dato non venerit, accusationis e solemnia impleturus, tertia parto bonorum mobilium decernimus esse mulctandum. Et si in edicto alio fhsibi denuo destinato inchoatam a cusationem detrectaverit exequi, contumaciam contumacie aggregando, quia secundum veterum legum scita destitisse videtur, in centum augustales condemnetur quam penam loco quinquo librarum auri in quibus desistentes hactenus damnabantur, succedere debere censemus. Eadem mulcta sortius obtinente, si accusator expressim Dareusationi renunti verit instituis.

a Gmee in tertia parti; forsan melius, ut apparet ex nitio sequenus consu- tutionis. Hrale in cod. 4625. Ap. Careant ri volebat. 6 In eod. 4624 A: De pena ae alaris pos litem eontestatam M aeriuatione deli/tentu rectius. In eod. 4625 additur vel misi. e IbId pro aerusalionis legitur ad euriam. Graeeo D mi αλλη διορ ορ, in alis termino.

98쪽

Be pena calumnie eontra alumniantes stabilita.

Penam calumnio contra calumniantes antiquis sanctionibus provido stabilitam et do consuetudine quadam abolitam innovantes, universis judicibus ad quorum cognitionem criminales cause spectare noscuntur injungimus ut ad accusandum vel etiam defendendum accusatores vel delatores aliquos non admittant, nisi primitus cingulum inscriptionis arripiant accusatores vel etiam deserentes quo so ad ponam obligent per calumniam non probantes, quam exposcunt accusatis aut delatis instigi. Iudices autem hujusmodi judiciis prosidonius P a nulli omnino gratie vel polentatui deserentes, accusatores vel dolatores quos in evidenti ca-umnia deprehenderint eadem pena condemnent quam accusatis imponis intentata probassent objecti criminis qualitas requirebat; ita lamen ut non ex hoc solo quod accusantes in probatione defecerint, calumniantes ipsos esse presumant. Subesse namque potest causa probabilis propter quam sporatas probationes inducere nequeat accusator Sed ut dictum est, calumniam evidentem exigimus ut accusator temerarius arguatur. Quanto enim durius noeentes persequimur, tanto libentius absolvimus

innocentra

flecusator et reus, si dolo vel fraude dato sibi termino a judicibus non comparuerin curis, penam sustineant b).

Sepe contingit accusatorem cum accusato colludere, ut non in totum ab accusatione discedant, sed ut terminum judicii prorogent, sine licentiata Hare omnia tum in graeeo, tum in eod. 4625 desunt. η Graectu De Meusatore e reo si dolose eoiludant.

99쪽

88 COXSTITύT IOAB Scuri neutro ad judicium veniente; quem torminum ante vel ipsi sponte receperant vel quom ipsis auctoritas judicialis indulsit. Nolontes igitur

lites ori aliquorum machinationibus immortales, statuimus utrumque scilicet accusatorem et accusatum pro qualibus portionibus eamdem penam in casu proscripto subire contum angustalium, scilicet nostris utilitatibus applicandam, quam alter eorum a subire deberet, si in sintulo sibi termino prosecuturus accusationem non venisset ad curiam.

Lite non eontestata in eriminali judicio an possint actor et reus inter se componere, non dato termino aliquo vel retento b).

Post citationem emissam, lite nondum in criminali judicio contestata nec aliqua partium comparente ei, si accusatus et accusator voluerint inter se componere, transigendi eis licentiam impartimur. Quod si aliquid ut ab accusation desistat accusator acceperit, quia sine licentia curio hoc presumpsit, duplum ejus quod proinde eum accepisse constabit, et absquo diminutione aliqua curio nostre solvat Inisi sorio pro estimatione damni commissi accusatorem aliquid accepisso constiterit,Jcum damnum rei familiaris instituenda accusatio continebat. Quod si usque adeo sit processum ut ex citatione facta partes in judicio sint presentes, sine licentia et mandato curio componendi partibus non concedimus potestatem. Contra quod si factum uerit, accusator X augustales fisco nostro componat post litem vero contestatam si transigant aut componant, XXIV augustales accusator et accusatus erario nostro Se noverint illaturos causa nihilominus suo ordine peragenda, si transac-

α In eod. 4625 inditur filicet aftDr. b Non dat inmino, ete. In graeeo deSunt. e In graeeo additur : μήτε vivo eti11ή1Mime περὶ τωτου ἐπαπωομέ- νδ i sinu, ne aliquo inmino propterea emisso uel reeepto in eod. 4625: nullo promisso propinea vel recepto, minus recte.

100쪽

tionem aut compositionem eamdem curia non acceptat. Que omnia in illis criminibus locum habere censemus quo sanguinis penam imponunt, in quibus transactiones vel pactiones fieri vetera jura permittunt aliisque sanguinis penam non irrogant, excepta salsi accusatione, in suo roboro duraturis.

De jure Franeorum in judieiis sublato a).

Speciale quoddam Francorum us, imo ut proprius loquamur injuriam quo in judiciis tam civilibus quam criminalibus hactenus obtinebat, de medio tollere cupientes, presentis nostro sanctionis programmato cunctis regni nostri fidelibus volumus res notum quod nos qui singulorum jura justitio libra pensamus, in judiciis aliquam discretionem haberi non volumus personarum, sed equa lancei', sive sit Francus sive Romanus aut Longobardus qui agit seu qui convenitur, justitiam sibi volumus ministrari. Cavillationes et captiones antiqua jure Francorum, quinZanas e et momenta temporum quo inter Francos litigantes in judiciis hactenus servabantur, necnon quasdam alias subtiles observationes iam in civilibus quam criminalibus causis submovemus. Ponam etiam per quam Francus ante litem contestatam contumax bonis mobilibus omnibus privabatur, in penam tertio partis mobilium nostra constitutione contentam volumus esse transfusam. Illud nihilominus quod acerbius reputamus presenti lege corrigimus, videlicet quod Francus illo cum eo in pecuniaribus litibus vel in causis criminalibus conlesiala contumax, bonam vel malam causam habeat, ipsam amittat. Hoc enim et ab omni ustili tramite discrepat et

a Graece LM abolitione poenae eontumariae a Franeis positae. In cod. 4624 minus apte te non habena duereιione personarum in judiciis. b Ita in eod. 4625u p. Careant aequalitatem, minus recte. e Ste in eod. 4625. In graeco κουι- α,ας, ex voce gaille quintaine. In Palat quingenerim in Suganap. quingenties; unde per eorruptionem nouentias; quod in mentioribus editionibus admissum frustra cingius interpretari nisus est, dum se ad V n