장음표시 사용
491쪽
Caroli Hispaniarum, Suecorumque Reges, octovini Misniensis, Palatinus, Bojoarius cum omnibus Saxonicae regnatricis familiar, aliisque Regulis ad sue periorem, ut vocant, Rhenum incolentibus. Ineundae societatis auctor structorque fuerat milhelmus' Octovir Palatinus , negotium Gallis, sua nimium . contradicendi obnitendique libertate irritatis, ne sibi facesserent , exhibiturus. Reliquos conjunxerat , ut fama tenuit, studium repetendi, cum primum possent, a Ludovico rege Argentoratum, Luxem- burgum, de quicquid ei Metense ac Friburgense Forum adiudicaverat. Quamquam singuli obtendissent
mutuam, quibus inerant, Circulorum tutelam. In , Circulos enim, unumquemque plures complexum
Principes, Germania dividitur. Interea quoad m,turum foret, Turcico obdurescere bello Germanos milites, Gallos pace militiam dediscere atque emolliri . Rex turbulenta in se agitari consilia, ex intempestivo foedere suspicatus , nihil tamen praeter
querelas movit, adversa tum temporis ex tumore
tentatus valetudine , nec satis certus an ille Calvinianus suae gentis turbo penitus conquievisset. Se cto deinde per hyemem tumore , sanitatem recepe rat tanto suorum populorum gaudio, quantus ex
ejus periculo dolor fuerat. Ubique data ab iis plurima signa gestientis animi ; sed illud praeter caetera illustre; dum ad agendas in majori Templo ad aram
Deiparq gratias bonorum omnium auctori Deo Parisios progressus, non magnifica solum Dompa, rega- IL
492쪽
ΤΟ. I. LI B. V. 469lique convivio ab urbano magistratu exceptus 3 sed 168 .
adeo omnium ordinum, perpetuo plausu ejus nomen Prasertim Pari- acclamantium, effusae portis multitudine, in viis- μ' que constipata circumsessus fuit, ut saepius rheda , cum prae turba non pateret iter , subsistere cogeretur, Qua singularis amoris significatione illum mirificeta, Magna eum re
affectum tradunt , ejusque diei celebritatem omnit 2: triumpho splendidiorem existimasse. Quam vero id 'argumenta . sibi jucundum accideret, palam fecisse ; cum, dimissis stipatoribus , integrum diem populo se credidit ; ratus, civium benevolentia nullum tutiorem. Principis custodem esse. Igitur postquam convaluit, expetiusque intellexit, in tanta suae erga se gentis charitate nihil sibi ab intestinis seditionibus timendum esse: ad rerum externarum curam pen tuS adle ricit animum . Ac primum de Augultano foedere, 'dere C arenis
quod retinendis vixdum initis vicennalibus induciis latcr g ς supervacaneum videbatur, Caesarem sciscitatus ; cum suspicio , in se illie conjuratum fuisse, haudquaquam eximeretur, bellum moliri coepit. Id ubi In nocentio patuit, nihil nisi Turcarum perniciem me- Bellum molitur, ditanti, doluit foedus ictum , ut ajebat, in Opportu ne, insectandis Barbaris nociturum; anni suS autem , officiis sedare turbatos animos, Ludovicinia Innοι . illum pia monuit: si de violandis induciis dubitaret 8, de pace 6 Tureico bello Ce- cum qua illae commutarentur, agitari posse. Dictum β βVcηυς ille verbo tenus accepit, spopondi tque, se, si iisdςmr ci,ahisia, quibus induciae, pactionibus pax coalesceret, a quie perue pacis crei 3 iis consilis non discessurum , dummodo ante Kalen- ς μ ις prρpossit daS
493쪽
4 o HIs TORIARUM 168 . das Apriles in id conventum foret. Re Caesari ab Cardinale Bonvisio , Innocentii jussu , renuntiata, ille mirari primum: Pontificem maximum, uni in- is qηρ πηο β' tentum barbarico bello, reliqua haud pensi facere Queri deinde , ea peti, Mibus vix ad viginti annos, nec sine ingenti dissicultate, & spe, dissidia aequis imterea conditionibus dissolutum iri , Germania aci
quieverit . Subjicere: frustra se compellari, cujuS
minor, quam tot aliorum Principum res agatur ; nec tempus, tanti argumenti negotio sermonibus emolliendo suppetere;proindeque immenso Christianae reipublicae damno se illuc adigi, ut nequeat, pacem aut bellum cum Turcis facere ue Gallico tumultu ab Humgaria legiones avocaturo, ne bellum urgere possit , daturoque iis animos, ut tolerabili lege pacisci nolint . Demum dicere: si Rex isthuc sollim referat cui dat fidem de mentem, ut certo pacta maneant induciat, se dare retinendis per Ni' fidem, mansuras: et fidem ipsi, maximoque Pont,
annos indatur. hci publicis etiam teitimoniis obligaturum . Satis ici Eis fici eoistratu, Regi Visum, fatusque: se non eum esse, qui co Ludov. exqui- piat vel alienis incommodis augeri; otium tenuit. ' Cassiar hoc vacuus metu, impulsusque a Sarmatis, ve cisar urgere Tur netisque, quorum, ut foedere cavebatur : quid com- eas bello strauit. muni consilio de concilianda cum Turcis pace decernendum foret: sententiam rogaverat, in bellum,
cum ipsis propendit, . jussitque rescribi Visirii lite-
. riS : pacem se, foederatosque haud abnuere, si pace . flabiliends pacis ad prilianoS redeant dominos quaecumque vi olim erepta atque usurpata fuerint. Nam pax iniuriarum
494쪽
finis i nec cessare injurias manente damno. Tehe- 168 .lium insuper, flabellum seditionis, sibi tradendum quous υkIFesse . Quippe hujusmodi ingenia, ni caute custo si r IMI diantur, veluti seras bestias, labem perniciemque aut inferre, aut machinari. Rejectis conditionibus,
pacis nondum maturae abruptus sermo, atque omne utriusque partis studium ad arma conversum. Tel, lius hyeme nondum exacta ad Agriam , annona laborantem , reficiendam commeatu cum valida Tu ebriistas, carum, suoru mque manu progressus, Germanorum Ocera conuur. globum Heustero Instructore exercitus duce obviam habuit. Vix autem commissa pugna fugam ase puditur.
ripuid, quadringentis desideratis, leviter ω ipse i Io ictus . Illinc flexo itinere ad Segedunum , spe
ejus, aliquot Hungarorum, quos antea corruperat, proditisne proditione recipiendi ; cum spes, detentis proditori--obtinendi. bus, fefellisset, Temisuarium rediit. At per reli . , . . , e . ' , . r . . Ie spe delusus. quam superiorem Pannoniam longe graviora molI-tus est. Clam literas ad clientes, amicosque miserat, cohortatus ne Hungaricos ponerςnx Rim0 3 azmium, taplenos in Germanicum nomen odii ; amoris in pa' ri Pannonia. trias leges, suaeque gentis decus ac libertatem . EOS ad primos adverse fortunae ictus abjicere, non ignavi inertisque solum esse , sed ignorantis humanos hortatur. casus, Martemque variabilem. Uicisse quidem adhuc Germanos ; sed prope vincendo fractos , tot copiis amissis, exhaustoque aerario ; nec ignorari, quam aegre instaurent vires utrinque debilitatas. Ad reliqua incommoda mox iis Gallicum tumultum ac
495쪽
modo confata in Cesarem conjura tione , gerendo
4 et HIs TORIARUM cessurum quo Vehementius impulsos quis credat eos stare amplius vestigio posse ' Contra: Othomania
cum Imperium sua mole adeo consistere, ut omniusquedum hostium conatu concussiim, vix tantulum,' si advertant mentem, loco cesserit. Testimonio esse ingentem pecuniam brevi nunc temporis intervallo coacervatam, ingentes copias extemplo conscriptas, ornatas, adductas . Auderent proinde se duce, ac meminissent: pro patria mutare fidem non modo
honestum, sed pium ; non modo utile, sed jucundum. Sibi nunc largius subministrari a Turcis milites , pecuniamque ; quippe, qui tandem perceperint , ad retinendam Hungariam praecipuum in popularium animis ac robore momentum esse . His
fretum, certam se sibi victoriam portendere , si paullum ipsi adniti velint. Nec quaerere ut palam ape loque tumultu, priusquam in tuto res sit, adnitantur ; sed ut, facta conjuratione, occultis inter se literis unum aliquem dicm, atque horam constutuant, quibus dispersos per hospitia, solutosque metu Germanos milites opprimant; simulque armati .stationes circumstent, vim obnitentibus illaturi. Quod facile ; cum ex nimia securitate infrequentes negligentesque per oppida hibernent nullo intestino metu, & procul ab hostibus. Se interim cum valiado exercitu, quantum propius licuerit, per silentium admoto, praesto futurum, ac memorabile per
omnem temporis memoriam facinus ope sua completurum . Tehelii consilium mirum . est,
496쪽
. avide ab Hungaris acceptum fuerit; quam facile diligenterque explicatum. Et jam, ut in actium , erumperet , prope erat 3 cum Antonius Carrata, qui supremum per ea loca gerebat imperium, a pluribus praesidiorum praefectis monitus: oppidanos per id temporis frequentius quam consueverint, veluti ad domestica negotia inter se convenire, in proximaque discurrere oppida, quidpiam e gentis indole suspicatus, hac illac circumcursantes detineri jussit. Adhibitis quaestionibus tormentisque , literae ac mandata , conjurationis testes , prolata ; ingensque inventa hominum multitudo, quae patrando sceleri nomen dederat. Cautiores fuga ad Tehelium se t μη μη
subduxerunt. Plures tamen in neruum correpti curam auxere Caesari; verito, populares non minus, Arsi fugiunt, alii
ut antea, illectum iri ad seditionem, si multo lita ΗΠ ret sanguine ; ac si abstineret. Simul anxio , quid casis quid age. se hujusmodi gente faceret, quam nee benignitate ret, assceps. nec metu obligare sibi adhuc quivisset. Visumere
praesenti, quidpiam nocentiorum lictori tradere; re ures ureari in- liquos, in carcere asservatos, timore ac spe suspen- bet , reliquos asedere, ne quid interea clientes cognatique moverent,
ipsorum vicem soliciti. Dum tanti in ea Hungariae parte fierent ad seditionem motus; ipsum quoque regni caput Buda insidiis petita discrimen adiit. Fin- Buda praestione chius erat nobilis adolescens ducali in Borussia na ' si imm V tus , Salmiae legionis subcenturio , strenui famanata, re nonnunquam fortiter gesta , apud majores duces adeptus . Huic e Budens praeda captiva obtigerat πιο ηt m. m. I. O o o adul-
497쪽
168 . adulta Virgo; cujus brevi illecebris captus, praeda ipse manserat ; idque adeo , ut renuenti incestos amores stabilis conjugii, & secum ad Turcas abitu- ordo cistribitur. rum ' fidem dederit . Quaerenda erat crimini gratia dc praemium, ne ibi vulgaris inopsque transfuga d, versaretur . Et illa r utroque assiues, inquit; si, dum certa nocte ad aliquod propugnaculum cum imperio excubabis, meum de prodenda urbe consilium capies . Enimvero honesta aeque arduaque Amor contemnit . Amanti obsequutus , extemplo animum ad rem nefariam dissicilemque admovit . Literas ad Albae regalis praetorem misit , quae illam
proponerent, munus paciscerentur. Erant Germani- suomodo ι Urη- ce scripta , ignota praetori lingua . Itaque Vocato, tegis. . qui eas interpretaretur; haud remotis arbitris, cum
nihil arcani allaturas crederet , recitantur. Fortes humiliori intentus operi, quidam Germanus capti vus aderat in cubili. Is a praetore neglectus ut non semel rerum maximarum exiles causae) perfidiam occulto cum aliquot sociis sermone detestatus , deplo ravit regiae urbis casum, tanto dudum Christianorum sanguine a Turcis redemptae, mox levi negotio in ipsorum ditionem rediturae. Haec lamentantem inter paucos unus audierat sagittarius eques Arrabo.
nensis praesidii ; qui Albensi a praetore paullo post,
soluto pretio , dimissus, rem ad Baronem Peter- schium arcis praesidem ; hic ad Caesarem detulit. casar sceleris c3. Periculi magnitudo Viennensem Aulam constern p ui biisti: Vit , -n iam ne nuntius imprudenti circuitu illuc
498쪽
praemissus , ad Budae praefectum sero perveniret. At iipsum rei, ne periret, caute diligenterque gerendae studium moram Turcis attulerat. Finchio extemplo duum in praesentia, octo in posterum Hungaricorum cura Tureis res aureorum millium factae sponsiones ; misseque Al- his 2 T. 'bam graecam Visirio literae, oblatam renuntiantes spem , rogantesque militum supplementum , quo tantum facinus tuto conficeretur. Non enim vel intra moenia receptis pugnam cum validissimo Gemmanorum praesidio defuturam, quamquam prodito, improvisoque oppresso. Et summissa illico armatorum manus. Sed dum, fallendis hostibus, in proxima praesidia dividitur, unde actutum, cum matu rum foret, colligeretur 3 affuit Baroni Bechio Budensi praesecto a Caesare nuntius, qui rem aperuit. Fin-chius in vincula ductus, fassusque Albensem praeto-
rem a te conquisitum, crimen negavit. Non enim auctor captus.
sibi in animo fuisse, urbem in ejus potestatem tra' dere, sed pactum argentum intercipere, simulato scelere . Falsi , quia silentium tenuerat, redargutus , reum se demum dixit, sed tum potius, cum ad ia .
muliebres illecebraS IOrtem animum , quam cum
postea invalidum, praVaque voluptate captum, ad tantum nefas adjecit. Exorata deinde celeri morte, ' cat r. quod conscientiae cruciatui non sufficeret , capite poenas luit. Villicus, qui ejus ferendis epistolis na-Vaverat operam, palo infixus. Hoc pacto dissipatis insidiis , ad bellum aperto Marte gerendum con versa omnium cura. Adulto jam vere Caesariani ad OOo 1 - duo
499쪽
368 . duo dc quadraginta millia ex hibernis movent. Griani in Im. Nam Germaniae Principes auxiliorum partem talia. .lli crant, diversa in speciem causati 3 revera, nu M. quam non sibi suspectam Caesaris potentiam, ne nimium cresceret, veriti. Moram educendis legi nibus fecerat sero constituta alendis militibus res fru- Annona compam mentaria , primo ob inopiam aerarii ; dein tandiu
ς .. . - neglecta ab Comite Rabatta supremo militarium commeatuum praefecto, quoad nihil de suo magistratu sibi fore cum Hermano Badensi bellici Consilii praeside, iudicatum fuisset. Illum enim a se alias
Ponti . max. pe- non gestum iri. Praesentis pecuniae quidpiam a Pon- μοιο s*ri tifice maximo comparatum, traductis in aerarium ducentis quinquaginta scutatorum millibus, ea tamenia 'Fraecipue ad 3 - conditione , tunc enimvero vix non praeterita, ut
centum millia ad mltauranda Budae moenia , pu Rabatta suprema gandasque munitiones occuparentur. Lis Rabattae, datura Ποπα a Caesare arbitris , adjudicata enitent
plurimum Lotharingio , cui penitus ille obnoxius erat. Et Hermanus ob non fatis aliquandiu expe- , si vitam annonam , quasi retardare victoriae cursumisAuia dimove- LOtharingio voluisset ; minus commode audiebat'. μηνσ P- n non multo post honoris specie ab Aula dimotus, praepositusque amplissimo totius Germaniae Ratisponensi Conventui, ne gravis amplius , prae sidis auctoritate, aemulo foret. Ubi de qua suscipiemiis, is , -- ει ς piastione inter majores duces apud Caesarer eando ad pugnam actum est ue cum variarent sentseste duco pluri- plurimi de hoste acie invadendo sentiantur gna inentii sunt . Rei ex hac
mentiae; Lotharingio, conserendaque pu- sententia peragendae
500쪽
impedimento erat a quatum illi, ut superiori anno, 168 . cum Bojoario imperium. Non enim diviso exercitu Sed impedimentaeonfligi poterat ; & non uno Imperatore confligere, arduum & impeditum . Huic malo Innocentius c. inter usum, oeraverat obviam ire, Leopoldum hortatus: Genero 'suaderet ut prius liberis daret operam, quam sese in mise. eum M'. belli discrimen. At magnanimus Adolescens, cum arium: divertere nihil supra rerum gerendarum gloriam famamque , inominis haberet, otium renuit. Simul autem mo- βra. deratus animo suo, dissicultatem diremit , fatus :ita se globi alicuius imperium habiturum, ut Lotha- me 'osset fac tingit, quem sibi natu & rei militaris peritia maJO riose asenturώ.
rem praeferret, consilium , si divisis legionibus agendum esset ; N: si conjunctis , auctoritatem sequi vellet . Itaque, dum aestas inciperet, Carolus dj citis sibi sex Hungarorum millibus , cum dimidia i φης' is
exercitus parte ab dextra Danubia rapa ἰ BROarius ab Mao ordine .
laeva cum reliquis copiis viam ad Turcas arripiunt. Longo de laborioso itinere prope Dravum confluentem perveniunt. Ibi audito, Solymanum Uisirium circa Muriam castra locasse, consociatis signis ad eum Musmpetunt. pergunt . Collegerat ille ad septuaginta hominum Turca quo sum millia cum machinarum bellicique apparatus ingenti mole. Pontem in eo loco supra Dravum paludes. que, superiori anno igne labefactatum, semptuosius αε- i omnis instauraverat I alium adversus Petri Varadinum je- ' si 'cerat supra Danubium eo consilio , ut ab utraque parte immineret hosti, possetque, hinc Agriam fame jam sere expirantem, illinc inferioris Pannoniae arces