장음표시 사용
501쪽
Uallo Uisiriusco pias circumdat. u. Germani procedunt; orit neris di cultates, O quare ubi ad Turcas pereeniunt , ab ararediendis ab
Machinis petiti nonnihil recedui. Aciem instruunt,
velit. sui recusat pugnam O quare.
se referunt Dra- ωii iterum traje.
victu reficere. Ubi ad se ire Germanos comperii ἰvallo sub ipsis Mursae moenibus excitato, munitoque tormentis, exercitum concludit, laetus adventu hostium; a quibus nihil sibi timendum ob loci naturam munitionesque ἱ ipsos vicissim rerum omnium inopia, plurimoque ex occasione assici a se posse damno Nec inde, amnibus circumseptos, facile evasuros arbitrabatur . Regio erat inculta rusticorum fuga, quos alio frequentes populationes & diuturni incommoda belli, fraudatos agrorum fructu, depulerat Accesserat ad stagnantem Dravum incuria deducendi pluvias aquas; unde interjacebant vada, & palustre solum nulla, aut noxia jumentis pabula exhibebat. Illac Caesariani, superato prope Siclum amne, pugnae avidi ad Turcas vadunt.Ubi in conspectu fuere,ic Lotharingius propius equo circumvectus Vidit, quo munimento contegerentur ue rem non temere aggrediendam ratus, castra ibi suos metari jussit. Interea utrinque majores machinae, diverso tamen successu,atrociter jaculabantur. Nam Turcis patebant e superiori loco hostium tentoria, certissimoque ictu stragem edebant, vix aliquo suorum desiderato. Quamobrem Caesariani celeriter se recipere extra telorum conjectum, Sc per aliquot dies, educto in apertum exercitu factaque praeliandi copia, dummodo aequo Marte , hostem lacessere. Is cum intra vallum se contineret ; illi deterriti iniquitate loci, debilitatique pabuli inopia, remeandi consilium capiunt. Turcae redeuntium postremum carpunt agmen; & , P mr quam
502쪽
quam ductum militari sagacique arte, non sine cinde progredi, tranareque flumen sinunt. Eo trajecto, molestiis tum demum vacui Mohatium repetunt, sese invectis Danubio commeatibus recreaturi. Illic octo commorati dies, cum nullam spem esse crederent acie cum hostibus congrediendi, statuunt Albam regalem ducere infesta signa; prius tamen brevi circuitu Siclum, & quinque Ecclesias oppida exercitum circumducere, deducendis praesidiis, delendis que munitionibus. Et Siclum Uisirius, oppugnandi causa, iter susceperat. Elatus enim prospero citra . Dravum successu, in spem venerat variasse fortunam,
missisque proinde ad Regem literis de fugatis Ger
manis confirmatoque suorum militum animo, acceperat , quaecumque vellet atque e republica existimaret, audendi veniam. Itaque certior factus, eos Mohatii, consilii inopes ac rerum omnium, quid agerent, fluctuare; traducto per Muris pontem exercitu cum omni murali apparatu, Siclum ducere ag
greditur infesta signa; simul obfirmatus animo si ho
stis occurreret, collatis manibus acie decernere .
At Germani anteverterant . inod ubi Visitio patuit, acceleratis die ac nocte itineribus, ad eos contendit; ratus, levibus praeliis molestiisque detentos intra p, lustria desertaque loca, interclusosque commeatibus in ultimum discrimen adactum iri . Ad Harschios montes assequitur. Quatuor ab iis passuum milliata, ubi pone sylvam lenis assurgebat tumulus , castra ponit; statimque alam trium millium equitum prae
Turea insiequuntur non levi ho-sium damno Germani Mohaiatiam repetunt.
Albam regalem ire statuunt. Sed prius prasidia ab oppidis r motioribus deda.
Viserius Sicla petit ad oppηPna
De fugatis Gemmanis gloriatur. Pr as illas aggre, distatuit. Germanos illaeeuntes assequitur,oe quo eonsilio. Ubi castra secat. Disiti ob by Corale
503쪽
48o HIs TORIARUM. mittit, quae Caesarianis moram faceret . Multo illi
Praemittit tur- adhuc die statuerant tabernacula, stationesque collo- hostem lacestata. c Verant . Quamobrem Turcae vix stationarios ag- Lothariuius ν gressi, in proxima dumeta se retulere. Lotharinatus
omum ad ip o Vita 1 urcarum turma cum Scythis plerumque ad pta u. excurrendum utantur) non longe abesse Visirium arbitratus ; quosdam e montium jugis speculatos ;alios circumcursando, quidpiam sibi certi renuntiare jussit. Comperto, rem non secus se habere ac repu ἔρ- γ BOjοarius lasset , ipse, 6c Bojoarius, convocato consilio, ma- filium e Getas. jorum ducum sententias perrogarunt. Parvae negotium erat deliberationis. Quippe Moliatium regre-MMων j VFς ῆς poriculosum; Vanum ac temerarium, inquamobrevi. ' hostem adoriri, natura tuto contectum loco , numero, & machinis validiorem ; stultum, morari ubi
mox sibi defuturi essent commeatus, hosti undique affluerent. Siclum itaque progrediendum, spernem dasque hostiles incursiones ; quibus repellendis signa nunquam silenda; ne si crebro iniretur pugna, duriorem annonam cunetatio faceret. His ita dispositis, prima luce iter capessunt. Eo die praeibat dextrum cornu Lotharingio duce nam alternis convenerant honoris causa, cum toto frons agmine explicari non posset . Bojoarius prosequebatur, quamquam suo die praegrediendum ei foret. Sed, illa rerum condi
tione , circumagere legiones, non congruebatue inopportunum quoque, tempus terere. Locus erat,
ut in intactis aratro campis, qua laetis pascuis , qua vepribus densisque virgultis obsitus ; continens syl-
504쪽
va, pratis interius interfecta, latus ad Austrum clau- i 68debat . Hanc Solymanus, regionis peritissimus , clam nocte cum aliquot legionibus occupaverat, jus. τοι ranus Uibis
sis, cum hostis progrederetur, in apertum procedere, 92
telaque e transverse mittere; si ingrueret, recedere atque arborum truncis dumetisque se communire. Nec mora suscepto ab Germanis itinere, illi in primum agmen prosiliunt, discerpentes iaculis hostium latus . Qua re Lotharingius animadversa albquot peditum cohortes , equitesque sagittarios ex acie eductos, qui pellerent longius hostem , tutumque agmini praeberent iter, ante sinistrum locat atque instruit latus. Non ibi tantum pugna conser, tur ; sed ala simul Turcarum equitum antegressa in adversum se se erigentibus clivum Germanis obviam fuit. Praelium & illic committitur, leve quidem, Thracibus continuo equos circumagentibus , sed quod eas legiones occuparet, ne alio digredi possent. Uera interim & atrox pugna adversus secundum agmen inhorruerat . Illuc Turcae e sylva prodeuntes magno equitatu irruperant ; atque adeo ferociter admittebant equos, ut ad eos propulsandos signa consistere opus fuerit. Bojoarius ad primum tumultum accurrerat ; sed manum illico telo ictus , imminuerat suis animos , veritis ne lethale accepisset vulnus .
Quod illi ubi relatum suit, alacriter ubique legi 'nibus se se ostentans exacuit pugnam, obtinuitque , ut collato pede hostem propellerent. Et is quidem recessit ad propinquum nemus. Non tamen diu
505쪽
fuit, cum auctus peditatu, majori ferocitate ac virursus congreditur . Diu & magno Germanorum
periculo dimicatum ; quippe, qui stare jussi ac se
solum tueri, ferocem impetum vix sustinebant. L staringius enim ad primum praelii nuntium Octoviro in mentem redegerat, quod pridie communi consensu e Consilii sententia constitutum fuerat: caverent a lacessendo, nec se se in universae pugnae dis crimen darent. Una modo machinarum ope se tenuere ; quae in frontem adductae, frequenter adeo tantaque minuta glande sunt jaculatae, ut rursus hostium agmen in sylvam retruserint. Patebat tamen cito redituros. Quamobrem Lotharingium monuit
Bojoarius t illi si praelium instaurent, alacriter sibi totaque acie subeundum ; non enim aliter a fuga milites contineri posse ; quibus ea cunctatio infamis esset, occultoque metu percuteret animos, hujusce prudentiae non satis gnaros. Aliam esse dicendi in Consiliis, aliam agendi in acie rationem; di plura in otio decemi, quae nec belli occasio nec tempus serat . Proinde e communi re ducere , magnam adire potius victoriae spem audendo, quam pigrando aer mnae discrimen. Submitteret igitur quidpiam opis , fideretque ducis, & militum, pugnam postentiunia, alacritati. Ille confestim Piccolamineum pro legata cum quatuor equestribus legionibus opitulatum misit, prostatis: continuis incursionibus molestiisque se divexatum , majoribus copiis extenuari nequamquam posse . Caeterum ageret, inquit, quod i
506쪽
reni erederet ; sed meminisset: in meliori sortuna, quali nunc Caesar gaudeat, cautis consiliis utendum esse. Nunc enim audacter agendo periclitandoque, si male res cadat, sarta magnis ac diuturnis laboribus momento dissipari; nec librari aequa lance, per das ne funditus felicitatem , an quidpiam augeas coctoviro nondum haec fuerant renuntiata , cunia tertio Turcas universo prope exercitu e sylva agmine instructo exeuntes vidit. Itaque de ipse directau- acie, locatisque inter legionum spatia majoribus tormentis , obviam processit. Prima utrinque, & secunda tela e pyrobalistis emisia ; quo genere pugnae cum Turcae minus valeant, e machinilque discerperentur ; sublato ingenti clamore equites peditesque
intulere signa. Par erat animorum ardor, par cor porum robur , ac praeter Turcarum morem prope
par disciplina. Sed hi numero superabant. Quocir ea modo huc modo illuc frequentius, ac veluti facto euneo subibant, caedem & vulnera circumferentes adeo, ut, ubi irruerent, Germanorum acies plurimum laboraret. Nec semel pulsa inclinasset, ni B joarius consociatis sibi aliquot turmis equitum, quiabus maxime confidebat , qud vocabat periculum ,
continuo advolasset . Tantus vero ejus erat martialis vigor, tanta militum in eo fiducia, ut quocum que pergeret, fracto hostium impetu pugnam restiis tueret . Quae dum geruntur, ala equitum sinistro Germanorum lareri se circumsederat, & prope erat ut congrederetur . Octoviro ancipiti , quid huic
507쪽
HIs TOR IAR UMProcellae opponeret , cum ipse alibi occuparetur curam diremit Rccolominet adventus, cui cum suis
quatibus eam dissipandam commisit. Extemplo se movit, nec Hrcq pedem tenuere. At mox, plures se esse, quam qui pugnam illaturi venerant, conspicati ; pudore simul atque ira incensi, circumactis liqnis permisere iterum equos , ducentosqu Commerciae legionis , quae longius fugientes fuerat insequuta , in iisque Longavilla Comitem legionis instructorem, protinus obtruncarunt; reliquis dup are gradum coactis. Jam suos in aciem carexerat Piccolomineus , qui adventantes impiare exciperent; & novum ibi praelium exoritur. Interea BRoarius machinas a fronte in latera traduci Iusserat; quae in hostem e transverso laxatae Integros ordines telis confossos dilacerabant. Stra- in passim cadavera , morientium gemituS, tumultuantium clamor , Turcarum denique dejecit animos 3 qui iisdem machinis tunc destituti, parem
. . Venementer Impulit, in pedes se conjecere. Illi vesti gus inhaerent, quousque ad sylvam progressi se cohi-
isistis . nostes auam estisse cursu transiliisse attulissent , ea potiri, infesto sibi nimis loco, visum est. Uix qui misis,ur. .. T' 'PPUM M , cum hostium east a Gisiast is . :D Uςxx0 xumulo coespexere. Locus erat ab uno satere eadem sylva, ab altero palude tectus. A fio
508쪽
te erigere vallum inceperant, tormentisque circum I68 . munire. Eo legiones adducere , plenum periculi Horum locus . incertaeque aleae videbatur ἔ cum praesertim, capti vis reserentibus, pars exercitus integris adhuc Viribus, nec priori defuncta praelio esset. Verum temtoria, utpote in clivo, longe lateque visa, & ducum plures auro gemmisque ornati, ab antectas ribus prope aggerem conspecti,ingentem praedae speciem exhibebant, acuebantque milites ad invadendum ὁ palam vociferantes et dari sibi asperas praeliandi occasiones, praedandi abripi . Hae Octo viro gratae jucundaeque voces accidebant, sponte sua prono ad gloriam M audaciam. Itaque aggredi castra, de militum obsecundare desiderio statuit. Monitus a majoribus, qui circumstabant, ducibus, ut prius machinarum ictu dispergeret oppositum vallum;paul. tum cunctatur , quoad incredibili celeritate adductae, nullo negotio glebis cetspitibusque operae tumultu
rio congestum decusserint . Aciem interea dirigit. In ζ II 'medio peditatum locat, in cornibus alas equitum. Et Turcae pari modo suam direxerant. Primi,& nondum ccepto signo, se se equites inferunt . Aliquam fe- -- cit moram impeditum valli ruinis iter. Quo, vi
adactis equis, superato, ad manus veniunt cum ho τὶ,--- stium turmis; eaeque, tanta conterritae audacia, ad tui fugit. primum telorum conjectum terga vertunt . Iani-Zari, equitum fuga vehementer perculsi , non tamen despondent animos 3 quin illico in quadrum redigentes agmen , hosti ferociter urgenti impavia de
509쪽
486 HIs TORIARUM 1 ues s. se se objiciunt. Utrinque pugnatum magnis vir,
bus , majoribus animis ; alios irritante desperatione, alios praedis cupiditate, cunctos ducum voce atque exemplo. Et nisi equestri praesidio Turcae caruissent, dubiam facturi victoriam videbantur. Uerum hostili .s h db equitatu a latere circumventi, incursu equorum disso- pedesse conjiciat. lutis ordinibus inclinarunt. Mox, dum primae legiones , quae robur: erant exercitus , obnituntur, suaque
caede hostium impetum remorantur , reliquae citam to eursu fugam arripiunt. Inter haec Lotharingi Loibariuius par. cum dextro cornu advenit. Nam Thracum manus, .,-- , adhuc detentus fuerat, audito castrorum perticulo ad suos recesserat. Octo viro gratulatus victoriam, ad eam prosequendam Dunevaldum pro Ie- , ἡ δε ιι 's gato cum decem equitum millibus ire consessit jubet. Sed inlisi per castra milites ad praedandum Sed milites ab chm sero coaluissent, & praeter id lassescerent equi; . ., ' saluti fugientibus admodum fuit.Hqda;sepositis eneis
tormentis octo & sexaginta, decem p Olmis, com- uata relata pra. meatu , bellicoque apparatu , quorum omnis ge- neris ingens copia ε, magno ipsorum lucro militibus concesia . Nam Turcae haudquaquam opinati, eo die
tota sibi acie dimicandum sere; minus vero castra , adeo tuta loci natura, oppugnatum iri ; nihil amoverant ; stabantque nudi infrenatique equi, camelique exposita tentoria,jaeentia passim impedimenta. O amario datis. Viro Visirii tabernaculum obtigit inciedibili magnifi- misistit. centia& latitudine serunt mille in circuitu passus complexum . In ea privata, eaque opulentissima ,
510쪽
viri gara,& militare irarium ad decim centena aureo- 368 .rum millia aestimatum. Cecidere Turcarum octo mil-- lia, octingenti capti cum quatuor provinciarum prae- QT toribus I vulneratorum ingens numerus. Ad quatuor ' millia partim in fuga interempti, partim Dravo hausti . Dum enim quisque transgredi pontem nititur , quem commeatus gratia prope Siclum breviori itinere ratibus jecerant ἱ plures accelerante metu morae impatientes, nando praeoccupare Viam aggressi, Vortice absorpti ; plures, qui vagi per ripam transeundi tempus praestolabantur, rupto a suis ponte, ne pate- .ret adventantibus hostibus, ad unum omnes trucidati sunt. Christianorum ad mille quingentos necati,quos inter Plutiendorius pro tribuno Haisteriae le- suauia Germa-gionis. Major aliquanto multitudo plagis icta, in ip- saque LinZendorfius Comes, primus Eugenil legionis signifer. Haec est nobilis prope Mohatium pugna, laeta obito prius ingenti periculo, praesenti successu, ultione veteris cladis , qua per id fere locorum Est de ioco
centum sexaginta unum ante annos, ut memora nis vi Dria, oua Vimus, Hungarorum exercitus cum Ludovico rege iampridem acce-
p ludibus hausto , a Solymano Turcarum Princi p i- ςΤ'pe propemodum occidione deletus ; apertumque in florentissimum tum temporis regnum iter Barbaris. Forte congredientes exercitus curiosius inspecturus Carolus postremus Mantuanorum Ducum , illuc
appulerat , Uienna digressus ; in idque Harschios
montes ascenderat . Quae res militibus sermones