장음표시 사용
71쪽
Galli rursus ch niuum sibi adsu- dicatum petunt, O Obtinent Alastum delade
Hispani negant. Gulii Abdiscureodleunt, dato sibi
16 HIs TORIARUM dardi Fanum Gallis adjudicaverat . Negantibus Hispanis, suaque opponentibus jura, arma illata; nec antea ab apertis oppidis capiendis diripiendisique cessatum, quam victi malis Uirtovio concesserint. Flagitantibus deinde, ut si quid aliud ad se
pertinere arbitrarentur , semel expromerent; aliquod se pacis bono perpeti malum posse : intolerandam vero esse diuturnam eorumque mansuram arbitrio solicitudinem imminentis quotidie mali; anceps responsum datum , quod statim de Chyniaco circumpositaque ora tradenda Metensium Iudicum pronuntiatio consequuta est. Et tradidere Hispani. Sed Alinum cum triginta circum Oppidis deinceps postulatum fregit invictum patientiae robur, quo adhuc ad asperrimas plagas Obduruerant. Illud Galli idcirco repetebant, quod, cum dudum a mis captum in potestate habuitlent, nec ullus ejus restituendi fieret sermo in Noviomagensibus actis; sibi dimissum fuisse interpretabantur. Quamquam reponebant : Hispani, cautum ibi, ut immunita Op
pida oc erant hujusmodi, quae petebantur ) ad pri
stinos redirent Dominos . Anceps Iudicium erat,& in alterutram partem dissicili verborum sensu, hominum favore distrahebatur . Interea mussitare Galli: se, dato sibi Luxemburgo, ea oppida, dc quicquid reliquum in controversiam venerat, dia missilros . Id ubi Hispanis cognitum, . timor subiit ne quod desiderio praeceperant, re molirentur . Ita que ad tanti momenti propulsividum periculum
72쪽
conscribere milites , curare pecuniam , implorare Sociorum Finitimorumque fidem. Non unam pe
ti urbem , dicere , sed in hac una quidquid sibi reliquum Belgii sit 8, quod illinc, nemo ignoraret,
prope spiritum ac vitam ducere. Non enim alium excipiendis ab Italia Germaniaque auxiliaribus C piis , quibus adhuc extremum provinciae casum vutaverant , patere aditum. Prospicerent animo, communem rem agi I nam Belgio in Gallorum diti nem adducto nullam Finitimis fore salutis spem. Se se, ut videant, eniti ad impediendam regionis olim felicissimae, nunc ad extremum miserae pr fligataeque , servitutem ; verum aliena destitutos ope latui non esse. Proinde colligerent se se, aereputarent: Adversariorum protervitatem, auctam in dies impunitate violatae pacis, eo atrociorem in ipsos. futuram , quo rerum prosperitas animos &vires addit. Uerum Batavi Britannique, apud quos eae querelae deponebantur, seu non crederent vel pa vi facerent, quae dicerentur; seu omnia bello munora ducerent, nihil movebant ; eaque negligentia ab expediendo bellico apparatu retardabant Hispanos, gnaros , se alienis vacuos auxiliis coemcendis Gallis impares fore; seu hebescentibus animis in adversa fortuna. Quin & officiis Ludovia cum aggressi segniter audiebantur ; quippe qui inique ferret , malle Hispanos turbas ciere, quam rem componere. Itaque legiones aliquot immiserat, quae ipsorum agros late popularentur , ac Tomo I. H Lu-
quocirea Hispani bellitas an ratas uallum. Galli Belgium populantur a Diuitiam by Cooste
73쪽
s 3 HI s TORIAR U M168t. Luxemburgo intercluderent iter ad commeatus , Laxemburgines quum id se posse , videri vellet . Et jam saepius . zz ψ ρ ' -paganorum industria, per ignota viarum quidpiam alimenti submittentium, gravior in dies annona inciebatur , atque Oppidum prope interi-Repe te uim,re tum erat 1 cam illinc Copias decedere, M quid-nu'ν caperunt, quid per ea loca ab constituta Noviomagi pace m
t eis; i itam dixionem rodegerat Ludovicus, audito a Tu
Tureis petito via cis bellum Caesari imminere, confestim dimitti jus t MN pes'ς- sit quoel in sequenti anno contigit) edixitque etcbtroversias Bri. Britannici Regis arbitrio controversus omnibus cum
Hispano se finem impositurum, ne moram, quin Caesari opem daret, iniecisse videretur . Non defuere tamen qui proni ad omnem virtutis invidiam existimarent et veritum illum publicum odium ea deseritisse ; commode , ubi vellet , repetiturum , cum flamma Turcici belli, vorando latius deba cata, non facile extingui potuisset. Interea Germani variis sermonibus agitaverant, quid facto opus σινωani de rea foret ad cohibenda Iudicia Metis Brisiacique instist MMis y i- tuta, quorum sententiis tot iam a se se oppida I ὸω lib. a dolebant abjudicata I augebatque dolorem metus,
Ahiaminis istin ne noV1s in posterum aerumnis conficerentur. Mul--ρα ι. ta in iisdem sermonibus de conscribendo exercitumentio facta; quin eius inita comparandi ratio ex unaquaque provincia , dataequae singulis partes . Quippe e suae gentis dignitate rebantur esse, armis cum minus verbis valuissent) illatas , ut putabant , injurias ulcisci, atque in posterum prohibe-
74쪽
re. Frequentior tamen, eaque Vicit, sententi 1681. invaluerat de controveritis per Legatos finiendis Ddflatuunt omi. eomponendisque . Hanc Ludovicus ea conditione Qpς Let Droposuerat, acceperantque alii, si interim mane- Iuid eum gestiarent quae gesta serent. Dum Franclarium ad M .
num colloquii sedes eligitur , & post longas ambages inter Germanos conVenit x iu LςgδxiψΠi- o. -- - si
in eo Conventu singulis QVirorum, reliquin ister se dilutarumque suae gentis Principum, liberarumque Ur- tionibus di tracti, bium, praeter Caesarem , fore; Rex , mora tem nes cuuctantur.
poris facta , plures silentio Copias dimiserat per
Alfatiae loca , firmaveratque frequentibus praesidiis atque omni re bellica Munitiones, quas , fallendo vicinorum incuriam , ornandas instaurandasque diceret suscepisse ; simul in eos ex mentioneae spe concordiae induxerat securitatem, ne quid bo tu, R.ae milites stile interim suspicarentur; turpiter oblitos: nihil in fatiamsub- cuiquam esse a potentioribus tutum, nisi caventi.Ubi 'maturum visum est, nec posse rem longius traduci, quippe Legationes jam ad colloquium discesserant, ineunte autumno Legiones duodecim fuere tum militum millia e circumjacentibus piaesidiis in Argentoratensium fines extemplo adducuntur . DuO c stella urbi proxima utramque Rheni ripam atque Intrist Arget interjacentem pontem complectebantur . Ea ut in pace , rebus pluribus imparata, vixdum oppugnam emiant. ri coepta, voluntaria deditione in Gallorum potest tem concessere. Deinde milites Argentor tum in a misis. ω moventur , ferrum flammamque minitantes, m misentur.
75쪽
6o HIATORIARUM 1681. statim cedat. Cives improviso metu perculsi notia arma expedire, non machinis instruere propugnacula , sed Legatos oratum mittere , quid sibi vellet ... - . hostilis impetus pacis tempore pacato in solo. Resiponsum: Urbem Alatiae caput, Regi Ludovico' Monasteriensi ac Noviomagensi foedere debitania ejus nondum imperio subiici, iniquum videri. in re bonis auspiciis volentes lubentesque legitimum. imperium facilesque conditiones , regiae in ipsos luberalitatis benevolentiaeque argumentum, accipiant, ac malint periclitari clementiam , quam iracundiam Principis, cui nihil spreto. beneficio durius , Maequior inde seviendi ratio. Spatium ad delibera dum petentibus triduum datur, quo suturae poti deploratio servitutis, quam consultatio fuit. Nam 2Σ --μ eam-declinandum fatale vulnus nec suae, nec in praesens alienae vires improvidis suppeterent pateretque nihil fore medium inter excidium atquc Ο - dientiam; pacti suas leges suamque religionem, portas aperuere. Catholico solum Episcopo sedes ac primarium Templum restitutum. Id enim Ludoviaco solemne fuit, aucto Imperio augere simul veramini Religionem ; qua pietate apud aequOS rerum
aestimatores lenivit saepius adversam ambitionis nimiaeque regnandi cupiditatis famam . Quae quidem tanta rei obtinendae securitate gesta sunt, ut Rex Rex dedistinis nondum allato deditae urbis nuntio iter ad obligan. ' dos sacramento cives indixerit, ac statim arripue
rit ingenti pompa victoris in speciem , gratulatus
76쪽
sibi partam ingenio magni momenti praedam. Ger- 16 gr. mani, postquam ea de re auditum est, variis ani- Germania ea de morum motibus impellebantur ; metu , ne lon- βψμ ω'gius grassaretur eadem procella ; ira, ob nobilissimam Opportunamque urbem nullo negotio sibi ereptam , padore , quia minores fuerant inflicto vulneri dςclinando. Et haec omnia diverso quamvis eonsilio bellum suadebant. Attamen Gens na- - . . .
tura in furorem praeceps , dc contra aliorum lag tem spectat. σcitatem , qua se videat illusam superatamque, eo se- Legatos ad c-
TOcior quo impar, 1ulunuit te te , limulatoque pacis desiderio Legatos Conventui, finiendis contrinversiis indicto, adesse iussit , eo usque rem disceptando productura, quoad ex Hungarici Concilii eventu consilium caperet, firmaretque dubiam, i' Prastolaturata, quam inclinaret sententiam, mentem. Nam cum adversus duos potentissimos Reges duplici simul im- rum est. plicari bello aeque grave ac periculosum videretur: ut certa , ab alterutro abstinendum esse ; sic utrum , sua magis interesset, gerere, pendebat animi ; intemrim in Pannonicum tumultum intenta, quem demum sedari posse, quamquam Turcae Dacique ei faces jam maniseles subj icerent , spe adhuc plurima tenebatur. Unde vero atrox seditio, de quibus auctoribus initium duxerit , si longius repetam, Ne rae me pretium facturum puto ; quippe quam ce leberrima fortunae vicissitudo conlequuta fuerit 3 & rerum maximarum origo ibi saepius aperiente se fato posteris magna prudentiae
77쪽
68 r. praebeat documenta . Pannoniae Reges Iatissismis olim finibus imperitabant. Hungariae pro Uete σε mi vinciae accedebat Dacia quae nunc in tres partes dis viditur, adscito Moldaviae, Uallachiae, Transylvaniaeque nomine Servia, Bossina , Croatia, Mi vonia , Dalmatia; regnumque ab Carpatiis momtibus , quibus a Polonia Russiaque dirimitur, ad uLque Adriaticum mare ; ab Styria, Austria , Moravia ad Thraciam Bulgariamque per amplissima terrarum spatia protendebatur. Gens ingenio, institutis, cor--is indoles. porum robore atque exercitatione bello apta & armis Iaera, inlidit aeque libertatem ac servitutem ,
utriusque artium ignara. Insita enim Procerum a Potentiorum animis aemulatio aequatam auctorit
rem ferre nequit 3 & unius imperium , si grave , respuunt 3 si mite, negligunt. Hinc non rara apud eos defectio facilesque motus ,ut frequentioribus nub bwη si β Νη- la propemodum Natio fluctuaverit. Reipublicae sorma ad ipsorum mores accommodata. Nobiliores urbes suis legibus suisque Magistratibus parent. --pidorum plurima in fiduciaria sunt Procerum potestate. Magna Concilii auctoritas ; maxima Regis uequi tamen calatis Comitiis prisco gentis more cre ius populis moderabatur . Ab decimo reparati Bibai p. t. Orbis seculo , quo Stephanus vir sanctissimus ac Supersim deinceps honoribus decoratus, regia dignitatem Apostolicae Sedis munere in Familiam induxit, uni eidemque Domui per annos trecentos imperium commissum est vel benevolentia vel ob
78쪽
regnandi consuetudinem extincta aliorum invidia. 1681. Per duo deinde secula septem alias pervagatum F milias, postremo in augustam Austriorum Domum eoncessit . Hausto enim altis paludibus Ludovico Remia illud peris Rege post acceptam Mohatiensem cladem, qua . - δι φHungarorum exercitus occidione deletus est, Femdinandus , quinti Caroli Imperatoris frater, cui Anna Regis soror ea nupserat conditione, ut ex arescente penitus alterius stirpe, regnum in suam suae ve gentis ditionem concederet; qua lege inimicitias acerbissimasque pro imperio coutention insis, Au- deposuerant ; cum haereditatem adire vellet, obni- striacos 7 nnestentem habuit Ioannem Cepusianum Transylvaniae Regulum , Ualuodam vocant, quem magna Pro cerum pars Comitiis habitis mortuo Regi suffecerant. Quamobrem Itum ad arma I Occupatae invD 2: cem urbes ac munitiora loca 3 divisisque popul rum studiis jacta discordiarum semina, quae nondum post duo fere secula exaruere. Usvoda, cum ad refraenandos Germanorum impetus eum Vires deis M.ficerent, Solymani Turcarum Principis imploravit opem . Ea confirmatus, Hungariae partem, quae opem im-
sibi accesserat, pace sequestra retinuit, p/ctu et:.ων, is men, iure bono ad Austriacos redituram se mor udo Aufidos tuo, etiamsi liberos suscepisset, quos aliquo solum Comitatu e Regis liberalitate donandos esse. C njuge vita functo, Isabella, Sigismundi Polonta Joome mortuo
Regis filia, regnum pupillo suo Ioanni Sigismundo, Solymano rursus accito, e Procerum lanten' dis, so0m i ope.
79쪽
1 68 f. tia servare studuit. Is apertam sibi supeάoribus ananis Pannoniam deseruisse dolens, datam iterum ejus - ψ.. i. i. occupandae Occasionem tenuit ; fraudem, ut moris risbe z.tzr Barbarorum est, meditatus . Inducto enim exerci, Pupilis pψ GH tu, praesidioque tutelae nomine validioribus oppia Baia 'si Traulia dis imposito, Puerum in Transylvaniam , vix ei vania i re ' fiduciariam concessam , in Hungaria detrusit ὁ d Aul jidei ob id is barbaricae fidei documento . Austriaci , dyn in Proceres de-- starum culpa, regni parte fraudati , severius in υηδε λλεμαιε, istos agere ; hi exacuere domestici Regis desiderium. suis ψηγ. Hinc per intervalla temporum seditiones ; relati iaque perfidiae poenis aucta in Germanos odia , qui-.bus recruduere animi ueparatoque a Turcis auxilio, sibi perniciem, Patriae servitutem , Regi molestias mentum addit peperere. Ad reliqua accessit Religionis dissidium; quo nullum avertendis a legitimo imperio mentibus praesentius venenum est. Falsis enim in Hungariam invectis Lutheri, Calvini, aliorumque
placitis Cives in partes discissi, repertique partiabus duces non tuendae Religionis causa sed domia
nandi cupiditate. Ita per varias ambages ad Leo poldum Caesarem perventum est, alternantibus, seque invicem provocantibus Germanorum severitate, Hungarorum seditione. In eum conjurave---. i. hisp.r. ἔς P ς um potentissimi, clam primum Popularia dum reaserotia. bus ad tumultus, Barbaris ad eos confovendos solicitatis; quod cum illi negarent, suspecta sibi plurium Conjuratorum fide , quorum familias u
hementer ad hanc prope diem infestas habuissent ,
80쪽
illi ad insidias se convertere, ferro, flammis, Ve 168 r. neno , qua commodius licuisset; mortem Caesari molituri. Sceleris patrandi causa non eadem omni ti sis, bus ό Petro virino repulsae dolor , quam tulerat 'ius Frangipanus in Carolottidiensis Praefecturae petitione, quamquam haud vulgaria forent sua suorumque in rempublicam merita ; sed regionem Turcis finitimam . inquieto audacique homini credere, plenum peruculi, manente foedere, vissim fuerat . Francisco Nadastio regni silpremo Judici augendae sortunae spes . Christophoro Frangipano, di Francisco R gotio magnae , quae ipsis cum Sesino intercedebant , necessitudines , cujus ille Sororem, hic Fialiam matrimonio sibi copulaverant. Unus tamen ab omnibus color obtendebatur, negata scilicet de rebus sacris opinandi libertas; arces externo mi- Quas eru's mitte communitae ; sublata creando Regi, qualem- z-μ ρους cumque vellent , comitia , idque juris deletum; quod vulnus Civium animis alte infixum nunquam profecto cicatricem duxit. Cesar , patefasti co juratione, auctores in vIncula conjic juilit. Ea securipere .pti Sdrinus, Nadastius, Frangipanus, crimenque fassi, capite poenas luerunt. Ragotius , aliique Procerum, quorum inter audaciores Stephanus pham. nhelius, Tehelius Chermachi Comes, ejus Emerici pater,
qui mox tantam Hungarici tumultus nammam, qua eoruman .
pene regnum absumptum est, concitavit, fuga sibi consuluere. Singuli in suae ditionis oppida progressi, desperata venia ferociores, populos ad ar-