Commentaria in celebrem titulum institutionum juris imp. Justiniani, De publicis judiciis quibus insigniores quaestiones criminales sedulo & accurate discutiuntur, atque explanantur. Rerum indice locupletissimo adjecto. Auctore Johanne Harpprechto ..

111쪽

sr. g. ITEM LEX COR N. DE si C. animam accipiat vel fornactur, similiter dubium & controversum est 3 Alii namque formando foetui31.alii s. alii so. movendo, alii ro. alii76. alii 9o .alii centum : perficiendo, alii Lio. alii 3oo. dies tribuerunt: alii aliter hanc rem definie

aagesus viant. n. 1 . Gothostedo ad HL Cis ro p. f. depinu. 9 P. Gregorio Tho lib. 36. futagm jur. univers. cap. Is.nu. II. Sed in hac Interpretum dissensione, eorum

placet sententia, qui quaestionem istam Physicis & Medicis, quorum judicium in rebus ad ipsos pertinentibus Jurec5sulti minime refugiunt. Lseptimo mense, Ia 1. de stat Lm. 3 3 ult 1 desiuis o legit.

discutiendam relinquunt. I Homicidium non inepte inst verum Sc quasi dividitur. Verum aut est volum rarium sive spotaneum, aut casuale seu involuntarium, V Vmbec. in Parat. f. ad

plane

112쪽

INST. DB Pu B L. Iun. 93 plane voluntarium est ac dolosum, aut quodammodo coactum seu necessariu, VHesenb.rnu.1. Plane Voluntarium ap- It

pellamus,quod dolo malo &animo deliberato, atque ad hoc ipsum ut homo occidatur, admittitur, Vulteius o se λίocis modo citatu. Hoc igitur qui perpetrant, id est, qui consulto dc dolo malo hominemj ugulant: dubium non est ullum , quin lege Cornelia teneantur, Llenultis ad Cornec desiicar. Doli tautem is mali appellatione in l. Cornelia dolus

tantum verus & merus,non fictus, neque etiam lata culpa per aliquam interpretationem compreheditur. Etenim nemini obscurum est; ' in poenalibus & i

criminalibus causis interpretationem non producendam, sed coangustanda, ipsaque verba proprie,& non abusive,Vere & non ficte acCipienda esse, L in lege

113쪽

IT 'M LEX COR N. DE sIC. Cii imponetia , etiam si gen cratibus ver bis fuerint concepta , intestigi deberus lummodo de homicidio, dolo malo, non culpa casuve fortuito commisi γε Et recte quidem. Nam omnia T statutassecundum iis coniune declarada luit, atque ita accipienda, ne vel rationi repugnet, vel iniquitat in inducant, arbi Gre, r3.3 aliud, D.de excasar: tutor. far pD. depublican. t a. ib/sglo. o Dd. C. de noxa action.Clar. b.1 semen. g. sina.

pinionem approbantes citat. Ex qu ibus omnibus manifestum evadit: si absque dolo malo vel occidendi animo leto micidium admissicina fuerit,ordinariam legis Corneliae poenam homicida: irr

114쪽

ctria f. ad Aquit Nec obstatd quis, sy.f. iis abortionis, ori par qua liquer, ordinaria legis Corneliae pcena, adeoq; ultimo supplicio puniri eum, qui sine

dolo malo vel occidendi animo poc tum amatorium cuidam propinavit, ex quo perierit. In hac siquidem legerat tum exceptio quedam superioris regulae continetur. Exceptio haec est: illum, qui aliquid perpetravit, ex quo scit froquenter mortem sequi solere, quamvis non fecerit necandi animo,tam cn legis Corneliae poena ordinaria plectendum esse, contra regulam siprapositam, svult, cessare poenam illam, ubi animus, occidendi defuerit. Atqui ex poculis matoriis 'pius mors Glingere sol ci ci, qui ejusmodi pocula exhaurit. Isthaec quippe'pocula conficiuntur ex hembis venenatis, rebusque aliis illicitis S quae Pro amore ut plurimum furorem conciliant, ac tandem mortem, juxta illud

Nec data profuerisipassentia philtra pugis: Histra nocer animis, furoris labet. Itaq; qui philtru seu poculumato-

tium

115쪽

es β, ITEM LEX CORN. DE SIe. rium porrexit, cum periculum facile praenoscere potuerit, resim alieXempli sit merito, morte secuta, ultimo sup-19 plicio afficitur. Neque di si uris 3. qsii abortionis, Dig. d. t. contradicit Marcianus in alectio, D .adL Corne.

escar. ubi illi , qui non dolo seu occidendi animo, sed ad conceptionc mulieri poculum sive medicamentum dedit ex quo ea decesserit,iacuti quam utitimi supplicii, verum relegationis tantum poena irrogatur . Nam cum diverse utriusque legis species sint, liversaeq; decidendi rationes: non immerito poenae quoque diversae constitutae sunt. Et sane in 3. qui abortionis,agitur de poculo amatorio, quod causa rei illicitae vel conciliandi amoris propinatur. Hoccii ex violentis ac venenatis pharmacis, voluntatem &judicium hominis pro sus perturbantibus & evertentibus co-ficiatur,atque adeo propinans sciat,vel scire debeat, illud propter venenu admixtum cum vitae periculo coqunctum esse: non inj uria mortis poena vindica-xu si ex eo homo perierit, At in ZLy. ς.

116쪽

la, i sa rei licitae & adjuvandae conceptionis. - mulieri exhibetur. HOC, cum cXmate

riis saluberrimis & vim generationis it L fortificantibus confici soleat: si e x eo ι praeter selitum atq; propositum mulieri extincta fuerit; no tam graviter, sed mi-ἰ- tius,puta relegatione vel alia si mili poe- - na extraordinaria puniendum est, Di- . t daci Covarruv. in P. Clemen. uriosi s,' a. in initio,n. a. vers interim. O . Damhou .

num. Ios.

Porro homicidium dolo malo & ro occidendi animo fuisse commissum licet pluribus inesciis & conjecturis pro- bari possit: de quibus latissime t Menochius. d. lib. a. cf3 M. Carer. sua praei. crim. iit. de homicidio, g. homicidii autem, dic. Boyciis.de inquisitione γ.Do. cum seqq. o tit. de bomisi. n. 36. eqq. Clar.in s. homicidium, i o νώ. I. Uo.de Mars .in LI. F.D.Hadrianus, H nu.ao.

117쪽

s8 l. ITEM LEX CORN. DE SIC n.ao oseqq.per istum textum, D. adi. Cora m de Par. Felin. ct Canonisae communiter in c. igni masti, II. per eum text. G.de homicidio, i lib. a. obfrao .num.7 Masarae de proba . conclus.ρ7.ρδ. 6 δύ aliis complures ab his relati: attamen ex istis praecipua censetur illa, quae ex genere & qualita te armorum sumitur. Etenim qui gladio, vel ense, aliove instrumento ad faciendam caedem idoneo verberaveritis indubitate voluntatem & animum occidendi habuisse intelligitur, d. l. r. Divin D.adi. Cornel. descar. Quod ii ve-ai ro quis gladium non strinxerit,eoque percusserit: sed clavi, cucuma, lapide, pugno,baculo, fuste, ligone, virgis, loris , similive instrumenti genere, ad hominis occisionem verisimiliter non apto, usus fuerit, & aliquem sive ex proposito,sive in rixa percesserit, adeoque occiderit: comunior& humanior sch-tentia est, animum occidendi illum no habuisse,ac proinde non ordinariae,sed extraordinariae homicidii poenae arbia triojudicis su ciendum esse. .l. I. . DLvure eo. D.ct laeum qui f. C. . .aec En

118쪽

insi

C. de emendat. servor. Palae cons υσ. lib. a. o in sola, . C. de tephb. retin. cons Io. o I L con .. inciat. lib. i. tis ρκNAZ. cap. II. Motin. ad Ind. consit Is. lib. I. Carer. in Q pract. crim. titu.de homici num. aa. Clar. ind. h. homicidium,n.f. ascarri L conclus δύ . num. .. ubi alligationum stivam iniunt licebit. Unde GomeZ.pranato c. 3.uum. II. &ipsius a secte minime sunt audie di,qui audacter contendunt; tcxtum in daei g. Divus,do ad Corne.desicam de cosolummodo casii esse accipiendum , quo quispiam alterum non cx proposito sed in rixa, a que ex nimia animi commotione percussit. Jur consultus enim ibi rixanti circo meminit: ut ostenderet evidentius, percutienti animum occidendi noadfuisse. Interim si ex aliis quoque circumstantiis , quantumvis nulla intc veniente rixa, colligi queat, sine occidendi animo percussionem factam e se: Jureconsultus non obsture innui idem omnino statuendum, pinnam R

119쪽

16o g. ITEM LEX CORN. DE sIe. percussori leniendam esse. Caeterum

pra senti disquisitione is, qui baculo, ligno, vel consimili instrumento, ado icidendum secundum communiter a cidentia minus accommodato , alium

verberavit, etiamsi extra rixam id fece rit: occidendi animo caruisse prautumitur, praeallig.c signi fasti, II. in si ex. de ho-,nici . Praeterea nihil facit in cotrarium hic f. noster, ubi habetur, homicidam teneri poena mortis, sive cum gladio,si - . ve cum ligno , vel lapide, vel alio quocunq; teli genere homicidium perpe-uaverit. Quandoquidem id ut ipse Justinianus explicat de eo exaudiendum est, qui hominis occidendi causa cu t lo ambulaverit, hoc est, animum & volutatem occidedi habuerit. Nam quoties in aliquo juris loco disponitur, Ordinariam legis Corneliae poenam infitiagendam esse: semper priesuppone lum

120쪽

obsistit quoniam i multa, o. C. adi. Iu demi publ. tibiis, qui homines coegit, uxper vim alterius possessionςm occupiret, ultimo supplicio afficitur, si ex eo tumultu, que excitauit, aliquis ex par te vim inferentium, vel possessionem defendentium interfectus fuerit. Jam vero iste, qui congregavit homines ad alterius possessionem occupandam, a nimum occidendi non habuit: & nia hilominus tamen ultimum supplicium subire cogitur, si occasione illius conflictus sive tumultus, quem movit, vita ' quispiam suam amiserit: eo quod causam caedi dedisse reputetur. Ergo in proposito quoq; casu qui alium aggrcs-s iis est armis levioribus, quorum rati

ne non videtur necadi voluntatem habuisse, ultimi stipplicii poena plecten

diis est quod occasione &causam mor'ti praebuerit. Lex inquam isthaec non obsistit. Etenim primo in ea non ideo

violento occupatori,quo loccasionem

cardi d ederit,sed propter alia delicta simul cocurrentia ultimum supplicium irrogatur.Neque enim causam tantum