Caroli Quinti Imperatoris ... Constitutiones publicorum iudiciorum, cum jure communi collatæ; ex eoque latius declaratæ; & vtilissimi, additionibus, obseruationibusque practicis illustratæ, à Matthia Stephani ... Articulorum Carolinarum Constitutionu

331쪽

rum, & Ecclesiarum ac seruorum Dei, praedatur a diabolo,& praeda illius fit. Audiant quid sanctus Paulus Apostolus dicat, per quem locutus est Christus , &qui raptus fuit usque ad tertium coelum, N: qui raptus fuit in paradisum,& audiuit talia secreta verba quae non licebat homi-

i. Cor. ni loqui. Ait namque, quia neque rapaces, ε. .. neque homicidae, neque adulteri regnum Dei possidebunt. Vnde intendat quale quantumque peccatum est rapina, quam cum adulterio & homicidio sanctus compara-abid. uit Apostolus. Item ipse dicat: Si quis fors' I nicator, aut adulter, aut rapax, aut homicidas, cum hul modi nec cibum sumere Christi discipulo, id est Christiano, licet ante satisfactionem , id est correctionem, ac emendationem, & dignam poenitentiam. Audiant quia sanctus Ioannes Apostolus electus & dilectus Christi ; qui in coena

super pectus eius recubuit, talem homi- R. nem salutare vetat, dicens: Necaue ei ἀ- ''' aceris, neque in domum receperis. Audiant

T0iςt. quid in Toletano Concilio sancti Episcopi, qui in coelo cum Deo regnant, & interris miraculis coruscant, de totius mundi partibus congregati decreuerunt. Si quis, inquiunt, de potentibus clericum,

332쪽

C A P I T V L A. III aut quemlibet pauperum, aut religiosum

expoliauerit, & mandauerit ad ipsum Episcopus,ut eum audiat:& si contempserit, inuicem mox scripta percurrant per Omnes prouinciae Episcopos, quoscumque adire potuerit, ut excommunicatus habeatur donec audiat, & reddat aliena. Ecce de pauperum raptoribus. Audiant raptores & praedones rerum Ecclesiasticarum, quid S. Anactetus Papa , ab ipso Epist. r. beato Petro Apostolo presbyter ordinatus , cum totius mundi sacerdotibus iudicauit. Dicit namque, Qui abstulerit ali

quid patri vel apatri, homicidae particeps

est. Pater noster sine dubio Deus est, qunos creauit: mater vero nostra, Ecclesia

quae nos in baptismo spiritaliter regenerauit. Ergo qui Christi pecunias & Ecclesiae rapit, aufert, vel fraudatur, homicida esst, atque homicida ante conspectum iusti iudicis deputabitur. Qtu rapit pecuniam proximi sui, iniquitatem operatur. Qui autem pecuniam,vel res Ecclesiae abstulerit, sacrilegium facit, & ut sacrilegus iudicandus est. Item sanctus Vrbanus Papa βp Π & martyr: Res & facultates Ecclesiς oblationes appellantur quae Domino offeruntur , & vota sunt fidelium, ac pretia pec i

333쪽

catorum, atque patrimonia pauperum. Si quis illa rapuerit, reus est danationis Ananiae Saphirae, & oportet huiusmodi tradere satanae, vi spiritus saluus sit in die Epist. 1. Domini. Item S. Lucius Papa : Rerum Ecclesiasticarum & facultatum raptores a liminibus sanctae Ecclesiae anathematizatos Apostolica auctoritate pellimus &damnamus, atque sacrilegos esse iudicamus. & non solum cos, sed & omnes con sentientes eis, quia non solum qui faciunt rei iudicantur, sed etiam qui facientibus C sentiunt. Par enim poena & agentes Thia so. ςQ sentientes Comprehevit. Et S. Auxipstinus in sermone Euagra sancti Ioannis ita dicit: Fur sacrilegus loculorum sacrorum Sc dominicorum est Iudas, & qui aliquid de Ecclesia furatur & rapit, Iudae perdito comparatur. Item in sacris Cano Gangr. nibus sancto Spiritu dictatis,&Christi san-7- guine confirmatis, scriptum est: Si quis

oblationes Ecclesiae extra Ecclesiam accipere vel dare voluerit, praeter conscientiam Episcopi, vel eius cui huiusmodi officia commissa sunt, nec cum eius voluerit 'agere consilio, anathema sit. Episcopus autem omnibus dicere debet quid sit ana- . tbema, & ne desperent, ostendere debet

334쪽

C APITU L A. Is quandiu duret anathema. id est quamdiu quisque errorem non corrigit, & digna

satisfactione non emendat, ut reconcillationem S indulgentiam valeat promere ri. Si quis vero ante satisfactionem , & reconciliationis indulgentiam in peccatis suis perseverans mortuus fuerit, iam anathema perpetuum illi erit,& peccatum ad mortem, pro quoion dicit Apostolus ut

oretur. Sed & plura, si necesse fuerit, Episcopus colligere,& dicere procurabit.

Imperatorum. Vo Bis vero Comitibus dicimus, voL Lib. que commonemus,quia ad vestrum mini-ς-p sterium maxime pertinet, Vt reuerentiam

& honorem sanetie Dei Ecclesiet exhibeatis , cum Episcopis vestris concorditer vivatis, &eis adiutorium ad suum ministerium peragendum praebeatis: ut & vos ipsi in ministerijs vestris pacem & iustitiam faciatis, &quae nostra auctoritas publice fieri decernit, ut in ministeriis vestris studiose perficiatur studeatis. Proinde monemus vestram fidelitatem, ut memores

335쪽

sitis fidei vestrae nobis promissae, S in parteministerii nostri vobis commissi, in pace scilicet &iustitia facienda, vosmetipsos

coram Deo,& coram hominibus tales exhibeatis, ut & nostri veri adiutores , &populi conseruatores iuste dici S vocari possitis. Et nulla quaelibet causa , aut mu- . nerum acceptio, aut amicitia cuiuilibet, vel odium, aut timor, Ut gratia, ab statu rectitudinis vos deviare compellat, quin inter proximum & proximum semperiuste iudicetis:pupillorum verb,&viduarum& ceterorum pauperum adiutores acide- fensores,& sanctae Ecclesiae, id est seruorum illius honoratores iuxta vestram possibilitatem sitis. Illos quoque, qui temeritate & violentia in furtis & latrociniis, si-Ue rapinis, Communem pacem populi perturbare moliuntur,vestro studio & correctione sicut decet compescite. Et si aliqua, persona in aliquo vobis impedimentum fuerit,quin ea quae dicimus facere non valeatis, nobis ad tempus illud notum fiat, ut nostra auctoritate adiuti ministerium

vestrum digne adimplere possitis.

Omnes vero laicos monemus, ut hono-Ei, rem Ecclesiasticum conseruent,&dignam venerationem Episcopis S Dei sacerdo

336쪽

tibus exhibeant, & ad eorum praedicationem cum suis deuote occurrant,& ieiunia ab illis communiter indicta reuerenter conseruent,& suos obseruare doceant. Utestam dies Dominicus, sicut decet, obseruetur & colatur, omnes studeant. & ut liberius fieri possint, mercata & placita a Comitibus, sicut saepe admonitum fuit, illo die prohibeantur.

De pace vero in exercitati itinere ser- Libuanda usque ad marcham , hoc omnibus ς P Α

notum fieri volumus, quod quicumque auctorem damni sibi praeterito anno inlati nominatim cognoscit, ut iustitiam de illo

quaerat,& accipiat. Deinceps tamen omnibus de nunciare Lib Volumus, ut unusquisque cognoscat om- 'P

nes qui in tali obsequio in suo itinere pergunt , siue sui sint, siue alieni: ut ille de eorum factis rationem se sciat redditurum,&: quicquid in pace violanda deliquerint, ad ipsius debeat periculum pertinere. Ea

scilicet conditione, ut pacis Violator primum iuxta facinoris qualitatem, siue Coram nobis,sue coramMisso nostro, dignas poenas persoluat. & senior, qui secum talem duxerit, quem aut constringere noluit, aut non potuit, Vt nostram iussionem

337쪽

seruaret, NI insuper in regno nostro praedas facere non timuerit,pro illius neglegentia, si ante eum de his no admonuerit,& postquam neglegentia contemptoris ad ejos notitiam peruenerit, eum corrigere, sicut decet, neglexerit, honore suo priuetur, ut scilicet neuter illorum sine iusta vindicta

remaneat.

Lib. L. Comites vero ministris Ecclesiae in eo -ς rum ministeriis, vi hoc plenius S denostris &de se,& de suis hominibus obtinere possint, adiutores in omnibus fiant. Et quicumque prima & secunda vice de his

a Comite admonitus non se correxit, Volumus,ut per eumdem Comitem eius neglegentia ad nostram notitiam perferatur ,Vt nostra auctoritate, quod in nostro Capitolari continetur, subire cogatur. Lib. 1. De pace admonemus, Ut Omnes qui per ς. aliqua scelera rebelles sunt constringan

ς De pace & iustitia infra patriam, sicut tapo per alia Capitula iussiimus, adimple

tum fiat. .

e 41. Si quis domum alienam cuiustibet infregerit, quicquid exinde per vim abstui terit,aut rapuerit, vel furauerit,secundum lege meam illi,cuius domus fuerit infra-

338쪽

CAPITULA. STcta 3c spoliata, in triplum componat, ae insuper bannum dominicum solvat. Si seruus hoc fecerit, sententiam superiorem accipiat, Zc insuper secudum suam legem, compositionem faciat. Si quissi bet homo aliquid tale damnum alicui fecerit, pro quo plenam compositionem facere non valeat, semetipsum in vadio pro seruo da

re studeat, usquedum plenam compositionem adimpleat. Si quis messes aut annonas in hoste Q. C. 6s. per bannum dominicum rapuerit, vel pauerit, aut furauerit, aut cum caballis vastaverit , Elimato damno secundum legem in triplum componat. Et si liber homo hoc fecerit, bannum dominicum pro

hac re componere cogatur. Seruus vero

secundum legem tripla compositione damnum in locum restituat, & pro damno disciplinae corporali subiaceat. Si quis inexercitu infra regnum sine ius- Lib. i. sione dominica per vim hostilem aliquid ς 'praedare voluerit, aut foenum tollere, aut granum, siue pecora maiora vel minora, . domosque in frangere vel incendere, haec

ne fiant, omnino prohibemus. Quod si ab aliquo praesumptioso factum fuerit, LX. solid. si liber est,ut culpabilis, & omnia si-

339쪽

milia restituat', aut cum xra. testibus se purget. Si vero seruus hoc fecerit, Capitali crimini subiaceat, & dominus omnia similia restituat, quia seruum suum no correxit , nec custodiuit, Vt talia non perpetraret. quoniam si nos ipsos comedimus, cito deficiemus. Unusquisque tamen custodiat exercitum suum, ne aliqua depraedatio infra regnum fiat. L s . Si quis infra regnum rapinam fecerit,t. 96. aut cuiquam nostio fideli,eiusque homini

aliquid vi abstulerit, in triplo cui aliquid abstulit legibus componat, insuperbannum nostrum, id est LX. solidos nobis persoluat. Postmodum vero a Comite an te nos adducatur , ut in bastonico rettu-sus,dum nobis placuerit, poenas luat.Nam

si publicὸ actum fuerit, publicam inde

agat poenitentiam iuxta sanctorum Cano num sanctionem. Si vero occulte , sacerdotum consilio ex hoc agat poenitentiam. quoniam raptores, Ut ait Apostolus, nisi veram egerint poenitentiam, regnum Dei

non possidebunt. Qui vero de rebus Ecclesiarum aliquid abstulerit, grauius inde iudicetur. quia sacrarum rerum ablatio sacrilegium est,& sacrilegus Vocatur, qui ex eis aliquid abstulerit, aut rapuerit. Ex-

340쪽

CAPITULA. II λtorres namque a liminibus sanctae matris Ecclesiae tales personat usque ad satisfactionem Ecclesiae,quam laeserunt,sunt habendae , atque firmiter denotandae.

XXI.

Apud S. Quintinum. ADNUNTIATIO LAROLI,

tinum, Lal. Mart. anno D C C C L U II. Incarnationis Dominicae.

I. AETOLUM Vs vos scire, quod fuit V insimul noster conuentus. Postquam Deus nostrum seniorem vocavi de hoc iaculo, semper inueni tale consilium in meo dilecto fratre Hludouuico, sicut mihi necesse fuit, de ego in illo quaesiui, ω illum ostendere decuit. & illius adhortatione , & interuentione deuenit, Deo gratias ,talis Unanimitas inter me, & bonae memoriae fratrem meum Hlotharium, sicut inter fratres esse dabebat. Et propter