Disputationum anatomicarum selectarum : ad chylificationem

221쪽

Quae cum ita sint , cui cimque sitis Ore perspicuuiar inde arbitror, causam, quare sanguineus late X, qui tamen ad sui dissolutionem impense pronus ac proclivis, salvus atque integer perseveret, quoad animans vivit, nequaquam sanguini ipsi, verum longe aliis esse attribuendam noli enim est ullum uspiam liquidum, quod tam

facile ad putrida n caetram tendit corruptionem, quam animalis cruor, quippe ex diversae naturae elementis, in mutuos suos an plexus aegerrime ruentibus, i coagmentatuSi quemadmodum vΕ-NERANDUT ILLE SENEX, INSTAVRATOR ET REFECTOR prope affectae ac prostratae Medicinae FRID. HOFFΜANNUS, PRAECEPTOR AC MOECENAs omni pietate ac reuerentia ad cineres mihi colendus, praeclare ac solidissime, ut consuetudo ipsius fert, demonstrauit D. g. VII.

Quantum abest, ut humanus critor sua ipsus virtute sibi mixtionem S condotiare S sartam tectamque seruare possit, tantum quoque abest, ut sibimet suas praecipuas dotes, veluti fluiditatem, calorem ac ruborem conciliare ac citeri valeat. Constat quippe ex dictis q. . . . , sitima calore penitus discusib, fugato, in coaguli in illico transire, simul atque in orbem moveri deuerit, pauloque tandem post putrescere; argrimento non ullo alio uidentiori, tam sanguinis misturae a foeda corruptione atque inte itu vindicandae , quam ceteris, quibus ornatus est, dotibus tuendis, externa utique ac longe alia vi atque potentia opus esse.

Cum autem nullae in himaana machina aliae praeter fluidas, offendantur partes, quam firmae, quae , maXimam partem, canalibus diuersissimae capacitatis, muneris, admirando sane artificio ita contextae sunt, ut alius alii semper nexus, tandem Omne in uno eoque maximo trunco coeant, qui cordi immergitur nihil quoque . est, cur hisce partibus negotium hocs, thr. cit Libr. I. Sect L e. V. L II. V. XII XV XVlli. XXIT

222쪽

hoc abrogemtIs praesertim cum experientia, in dissecto vivorum animali uni corpore cillam ingentem cordis vim vasorum actionem, qua humores perpetuo in motum quoquo versis concitantur, inermib his octilis exhibeat. Hoc solidorum, inque primis vasorum ac cordis, munere, quod in sanguine impetilendo ac per corporis regiones propellendo consistit, cruoris mistura atque integritas solummodo atque Unice ab omni corruptione custod tur sarta tectaque seruatur dum eius globuli a mutuo nexu vel iam soluti, vel recessuri in pristinuin perpetuo rediguntur connubium qui vero ita sunt immutati, deformati ac destructi, ut nullo pacto in novas sanguineas sphaerulas reduci dc compingi queant, e corpore foras Xtrudivitur per tot innumera colatoria, ubique in corpore obuia ex Chylo autem in sanguinis massam delato, ac vi vitae satis aptato novae cruoris mixtioni subeundae, novi globuli formantur, qui in mutilos ampleXus coacti, rubicundo colore induti, in locniri deperditorum surro, gantur, ut sanguinis semper mole permaneat tanta quanta canalibus implendis necessaria quin hiiidem globuli sempiterno hoc

per tot vasorum myriades motu circumacti, inter se agitati, collisi, attriti calore vitali perflua duntur, , a concretione in massulas iusto crassiores prohibentur. Iam itaque perspicies, quanti sit usus ac necessitatis solidorum corporis Iotus, isque haud interruptus, nee immoderatu ad cruori mixturam aeqtie ac dotes eius ab interitu custodiendas, quae profecto omnes brevi perirent, si absque eo forent.

f. IX.

Quamvis vero utilitas, quae hac constanti cordis 3c arteriarum asitatione g. . in ipsum auguinem redundat, incredibilis existat ac praestantissima praestantiores tamen muli atque adeo uberrimi fructus sint, quos ipsae humani corporis solidae partes inde capiunt. Huius quippe solius beneficio corpuscula minima, mutuo suo nexu ultima Olidarum ad unam omnium partium stamina non minus eleganter quam mirifice condexentia, suo in situae cohaerentia continentur, alia vero a suis vinculis laxata, vel e suo loco dunota δ in sanguineum hoc flumen praecipitata, aut alio pacto detrita, cruore hoc correpta d ad corporis excerni

223쪽

DE EA N UINIS ci RCUITU. Uyetili delata, bidem Xcernuntur; in locam vero detritorum, ac deperditorum alia corpus cala, iis lacunis seu interstitiis, in ultimo quoque stamine relidiis ac vacuis, de integro reficiendis id ne substituuntur, ut firmae corporis partes hac via, quoad mortalium vita, perii stat, perpetim resarciantur c conseruentur.

Quid quod ipsius vitae usuram ad simitatis diuino huic sanguinis

circulo unice in accepto ferendam esse, nemini non patebit, qui vel a limine Appollineam artem salutauerit fidem igitur excedit omnem, quanti usus ac emolumenti in scientia medie sit huius perennis purpurei liquidi circuitus per corporis prouincias cognitio tamdiu enim vita sanitas vigent ac florent, dum haec liquidorum circuitio sit libera , moderata nec interturbata : ubi primum vero libero suo progressu intercipitur, vel aliter praepeditur aut conturbatur, illico hae iacturam faciunt, periclitantur, quinimo pessundantur. Sanguinis hic circulus quemadmodum

complectitur rationes innumerorum, ne dicam fere omnium, inflata inoffenso atque incolumi phaenomenorum ita quoque

Physiologica inter principia, Mea domestica', primum omni iure sibi locum vindicat quae cum fundamenta iaciant sobriae ac selidae Pathologiae in aprico est, hunc mirabilem sanguinis motum quoque praecipuum demonstrandr inlathologicis esse principium. Nihil igitur cuicunque, Medicinam sobrie ac prudenter culturo, antiquius esse debet, quam ut diuinum hunc sanguinis circuit in sibi habeat commendatissimum atque animo teneat perquam fixum, ita enim fiet, ut nullo fere negotio omnia tam insanitate, quam morbis quibuscunque sibi obvia , vel abstrusissi

in aliasque inenodabilia expedire atque intricata extricare valeat. Rechissime igitur Viri, de arte salutari praeclare meriti, uno ore ac consensu pronuntiant : Sanguinis circuitum genuinum esse ac verum cunctarum in humano corpore actionum principium g).

Quidnam igitur mirum, si dignitate, excellentia, utilitate disii;sissima ac summa huius praeclari sanguinis circuli necessitate

224쪽

β. 8. . permotus, hac diatrabe X cellentem sanguinis cireulvinexcutiendum suscipere dubitaui nullus. Quo autem facilius intelligatur, quo pacto coccineum illud liquidum per cordis antra ac sua quaeque vasa circumferaturri ex usu inmino erit, ut dispiciamus, quaenam sit cordis fabrica, motus ab hac profe-7ctus deinde fructum vasorum quaenam sit , qua ratione cruorem per corporis loca quaecunque tu geant quibus perspectis in eo erit, ut perquiramus, quo pacto ipse sanguinis circuitus tam per cor, quam per adneXa ipsi Vasa peragatur.

g. I. Quid nobis ex adductis exploratius esse potest, quam quod hum

manu cruor, ut primum ecalueis suis coercentibus emiax

rit, quoquoversus se diffundat, nisi vase fuerit exceptus', abeundo in pillamentum quoddam, Omnis motus Xper c . a. b, quod aliquanto post in diuidentis naturae partes quiescendo seiungitin g. 3. 4. 4. . Luculentς satis inde mihi patescere persuadeo, sanguinem ex sua natura in motum semetipsum agitare esse impotentem. Iam Ver cum experientia eaque indubia ex mechanicis in comperto sit, non corpus ullum quiescens sese mouere posse b), erum ad sui motionem externa semper caussa motrice indigere: nihil quoque est dubii, quin rubicundus hic latex s. t. ad sui per canales corporis circumvectionem motore quodam, itidem externo utatur, quo iugiter impellatura in motum coniicia

Cor igitur primarium omnium liquidorum humano in corpore esse motorem, inter Omnes Medicinae Vacantes conuenit, Tote quod preti vice fungitur, quo alternis contracto, moles sanguinisi P rix misitis Cosmol generat secti II cap. N. S. O .

225쪽

DE SANGUINIS VIRCUITU. 2o9m universa in motum eum assid in percietur, tamdiu perseverantem, quoad animal spiritim ducit corde autem a suo motu quiescente, sanguinis quoque progressus in orbem cellat,deque vita actum est. Ut igittu perspiciatur, qui fiat, ut admirabiliscordis machina suos motus alternatim, modo sese constringendo, modo dilatando repetat, compagem ipsius tam mirabilem, ut nihil fere supra, mihi omnium praecipue est perscrutandam arbitror breuitate tamen quanta potero maxima, elegantissimum hunc cordis contextum retexere sina allaboraturus. g. XIII. Di Cor quod initiorace residet, est muscuhici quadricanus V, omnium robusti si us l), a coni figura non multinnabludens m), peri cardio laxissune inuostitus, intra mediastini geminationem collocatusis deque truncis valorum maximis sua basi suspensus, qui ventre suo diaphragmati fere transuerse incumbit, ita, ut sinistrum thoracis spatium parte sui maximari minima vero, eaque amplissima, dextrum occlipei, sanguini in arterias appensas ab ternato motu expellendo, refluo per venas recipiendo inserviens.

s. XIV. Inuollacrum hoc membranaceum pericardii nomine salutatuaris f. 3. , notabili spatio a cordis peripheria distans , ne libertati eius motus, quo cor perpetim utitur , sit impedimento cordis machinam obuolutam cominimit intus capacitate , ambitu cordis omni multo ampliore, cui cor inliaeret inclusum est instruptum. Superna sui parte in apicem obtusum, vel si mauis, sub- rotundum desinepte, truncos vasorum, egresses amplectitur:

226쪽

tis p tam arcte inter se connectantur, fit aciem ciuitri, hanc ficinam connexionem disiungere tentaturi, eludant, nec arde est

a se inuicem diuelli patiantiu g. XV.Capsa haec cordis membranacea f. it.), praeter illam cum vasis totius corporis maximis cohaesionem 3. Iq. , tum antica,

tum postica sua superficie medias in coniungitur, quo interueniente, sterno gulae dorsi spinae adhaerescit. Ibi vero vasis

speciatim arteriosis inque primis ortae trunco adnectitur, ubi maximum sanguinis ex corde expulsi impetum sustinet inque arcumflecti incipit, inmortae in sanguinem renixum hoc pacto augeat, LANCIsro id omnium praecipue animaduertente postquamentin tres circiter uncias a cordis basi progressa inque arcum cur- Vari coepta est, pericandi munitur. Arteriae vero pulmonali 1- militer ibi adnascitur, ubi cruor a corde dextro proiectus in eius latera validissime incurrit: quid quod huius ramos prius pectilia Ioribus vaginulis inuoluit, quam palmonis viscus intrant, quae eos per omnes interiores pulmonum recelsis usque eo assectantur, donec ad ipsas eiusdem visceris vesiculas, quarum quaelibet suo ramulo bronchiali adhaerescit, pertigerint. Venae cauae autem

superiori paulo supra, quam ad saccum descendit venosum, conspicitur accretum inferiori vero, ubi haec diaphragma permeat. Hei enim loci tam arcta diaphragmati cum pericardio intercedit in homine connexio, ut non ulla arte a se inuicem disiungi queant.

Cognito , quibus partibus cordis receptaculum f. M. Is. st adnatum, ipsius quoque fabrica, nec dum omnibus ita perspecta,.

Id. Propos L

227쪽

DE SANGUINIS CIRCUITU. IIut 1ihil amplius addi posset, venit perlustranda Anatomicorum plerisque est persuastina, hoc cordis munimentum , .cit. ydupliae duntaxat lamella esse conte X tum θ, quarum exteriorem a medias in producia interiorem vero a truncis maximorum vasorum oriri perhibent verum DoctissImus LANCIsivs , qui in elegantissima cordis textura retexenda ac pervestiganda omnium fuit laboriosissimus, membranaceam hanc capsam, quae cordi propognaculo est, nequaquam binis, sed ternis a se inuicem dc crassi-ue, fabrica, diuidentibus, construi membranis , primus edocuit J, cui alter succedit testis INs Lovius θ: Cum his quoque concinit Vir in re Anatomica tum praecipuus ac facile prim1 ceps, tum exercitatissurius C ASSEBOHΜIVS, quo duce atque auspice, prima mea in Anatomicis rudimenta mihi ponere hucusque contigit, cui cum, non pro eo, ac meretur, gratiam referre

possim, habeo tamen habiturusque sum, dum vivam. Extima vero harum pericardii lamellarum, genuina est mediastini proles, vel 1 mauis, ipsum mediastinum quippe quod gemino pariete, quibus cellulosa quaedam substantia conspicitur interiecta coagmentatum est. Binae hae mediastini lamellae, ad pericardium aduentales, a se mutuo discedunt, hoc in medium 1num, qui inter mediastini parietes ea se mutuo recedentes, relinquitur, recipiendo dc recondendo. Altera lamella, ea intermedia, est satis crassa ac firma , fibris tendineis albis: quae doctissimo LAN- cis Io musculares visae sunt compositissimo ordine ac serie inter se

consertis, concinnata, quae exteriori tunicae, interueniente cellulosa substantia, in superiori pericardii parte facile visu obvia,

in inferiori autem vix ac ne vix quidem conspicua, pro Xime adnectitur. Vtrum vero fibrae hae tendineae, vel si cum LANCis 1 loqui tibi arriserit, musculares, ita se inuicem decussent, ut perspicacissurio huic Viro perhibetur, id mihi oculis usurpare nonduun fuit integriun Tertia tandem dc intima quae est pericaesii,

Prop. , P. 24.

228쪽

ricardi tunica, tenuitate a teneritate reliqtiis plurisnuin antecellit, ita, ut ab illis caute atque letificiose auulsia, ac lumini obversa, transluceat. Haec niaxintopere est expolita ac levigata ea facie, qua cordis machinam respicit secus vero in illa supersicie qua interinediae agglutinatur lamellae peri cardii. Quod extima membrananti tales ducat suos a mediastino, ex dictis liqii et intermedia vero ibi, ubi pericardium vasis pulmonariis, ipsos ut 12 monos iamiam ingresturis , adnatum deprehenditur, ab intima seu tertia substrata pellicula discedit, qua relicta, ramis arteriae ac venae pulmonariarum aduolititur, quos peculiaribus vaginis seta capsulis incliadit per pullaiones comitatur 'l. Tertia tandem eaque intima lamina, ab intermedia sic deserta, cor versus reflectitur : vasorum quippe arteriosorum ac veno rum segmenta, quae intra perical dii batium delitescunt, inuestiens, ad cordis basin descendit, inde aciei totius cordis exteriori instrata obducit tir, sicque membranam cardiacam cssicit exterioreau

Haud igitur obscure ex recensitis j. 6. cuiuis cernetur, praeter cor, cum suis auriculis, saccos quoque venariam pulmonalis Meauae cum spectabili huius venae segmento, ut truncos arteriarum pneumonicae, atque ortae, in arcum insignem hei curvatae, cui in ortam descendentem abeunti, tubus sic vocitatus

arteriosus Boae ALLI inseritur, pericardi capacitate esse complexa. De pericardii vasis nihil attinet hic dicere, ne longior sim in Iaac dissertatione , quam lutius termini permittunt. Me etiam nonnaonente quisque haud aegre perspiciet, quid do illis quinque foraminibus, quibus hoc cordis integumentum a vasis communibus periundi fertur censendunt sit id sabina genuine atque aperte noc loco confiteri non vereor, mihi inquam contigisse tot perforationcs in pericardio oculis usurpare arteriae quippe pneumonicae dextra aeque ac sinistra prius in ramos se spargunt, quam peri-

229쪽

DUI ANGUINIS CIRCUITU. 26 pericardsi cauitatem egrediuntur ipse vero saccus venae pulmonariae quatuor insignes venas recipit I).

g. i XVIII.

Prius vero quam, quid commodi utilitatisque inuolucrum hoc 3. 4. Dcordi adferat, Ostendaria, omnino praemonendum duxi, cunctos eius, quos coidi praestat, usus a me nequaquam Omnes, utpote breuitati liic ludente, expositum iri, sed praecipuum di-- taxat ex iis ac palmarium, qui inde in cor redundat. Cum enim artificiosissima cordis machina a sapientissimo conditore eo consilio tam affabre constructa, hocque loco collocata sit , ut perpetuis motibus, qui in contractione eius ac relaxatione positi sunt, concussa impulsum humanis liquidis largiatur, non potuit non eiusmodi situm intra pericarditina obtinere, ii ipsius antra Undique aequaliter ac liberrime coarctari Qvicissim diduci possent.

Iana vero cum vulgari eXperientia neinini non exploratum sit, cordis motum humano praecipia in genere non semper esse eundem, sed perquam nullabilem,quid quod in singulas horas non raro vel nimia coi poris exercitatione quacunque, Vel animii inpetu de commotione vel quacimque alia caussa reapse ita immutari, ut modum inte

dum excedat; perquam neceste fuit, ut cordi huiusmodi sepes praetenderetur, i quaecipuus motum utcunque, siue animi siue corporis motu esseratum atque effrenum refrenaret ac limitibus circumscriberet, quos ipsi excedere Ron foret integrum Clare hinc perspicies, quid cauiae sit, cur cor pericardio, tanquam claustro coerceatur, ne videlicet motu suo violentiori atque adeo interdum

indomabili, vicinis partibus inque primis praemollibus pulmonibuν, assidat vimque inferat.

Ne autem hoc sepimentum cordis superficiei uspiam adnascatu

licet exempla quaedam , de utriusque mutua concretione litteris commendata, disperse extent, a natura sapienter cautum est, ut peri-

230쪽

pericardii concauitas ac cordis convexitas nunquam non adore blando obliniatur, ne utraque exarescant, nec cordis perpetua amgitatio forte languescat aut impeditior excedat. Late hic, qui Anatomes peritis, pericardii aqua cieri solet, in homine sano per- qtiam eXigua utplurimum deprehenditii copia, coloris plerumque limpidi est vel substitui sapore insipidus , qui si igni admoue, tur in gelatinam cogitur in aegrotis vero saepius tanta abundat copia, ut cochleari eximi possit, quin multis modis a sibi usitato colore S sapore deflectit.

Nondum vero inter Anatomicos conuenit, ex quo fonte hoc perieardii liquidum I. 10. yemanet. Veterum variae de eius ortu ac scaturigine semper fuerunt sententiae , quas ad unam omnes mihi recensere conaturo foret metuendum, ne nimis longus se nio esset meus pleraeque tamen eo fedeunt, aquam hanc abit moribus, e corde eiusdemque vasis exhalatis, Wintra pericardii cancellos ita condensatis oriri et . Si forte cui voli1pe esset dissi-ddnte illas, in quas vetustiores Medicorum abierunt, de fonte huius liquid opiniones cognoscere, sibi habeat commendatasAND LAURENTII Anat Libr. . Quaest. s. IOHARIOLANI Anthropogr. Libr. g. cap. 7. ubi fusius explicatae leguntur. Nec vero recentiores Medicorum inter se omnes consentiunt, locum designaturr unde hic liquor promanet. PEYERV a , Cui Μ.ΜALPiGA1vs f iccinit b), eum per foramina, intimae pericardi tunicae insculpta quae emissaria tot exiguarum glandulamim per pericardium disseminatarum ALPIGIlio perhibentur, exsudantem viderunt. Quae sentetitia vel inde confirmari videtur, quod ILLUSTR. BERGERVs pericardii glandulas in quodam hydrocardia exstincto, sero turgidas moleque multum adauctas suis ipsius Culi comperit P. PΕΤ R. 1 o T. glfindulas peculiares animo sibi

finxit exiguas, in adipos cordis basi sitas unde hic late depluat, quas Lo Rus Proque iuxta cordis basin constituit, , ex qui-