Orationes tum Creweianae tum gratulatoriae in Theatro Sheldoniano plerumque habitae

71쪽

et ad gradum Doctoris in Iure Civili, honoris causa, ab hac

Academia iam maturior admissus vir ab omni parte insignis; sollertia, Xperientia, crebris peregrinationibus cum illo Vlixe comparandus, qui more hominum multorum vidit et urbes , seu soris legationes honorificas et proconsulatus susciperet, seu domi amplissimis in re publica muneribus ungeretur. Alumnum illustrem maeret Collegium Orielense, CAECILIUM RHODΕsy de quo si non una eademque apud Omnes Constet Opinio in hoc saltem consentire possumus, virum eSSe confidentiae SingulariS, tenacissimum propositi, suae ipsius fortunae fabrum lato prospectu omnia metientem: qui quidem, ut orationem Vergilianam paulo audacius adhibeam, imperium terris animos aequabat Olympo.*Sunt qui eum saepius ad magna consilia ratione dubia atque ancipiti properare Credant, et discrimen potius quam stabilitatem rei publicae nostrae adierre. Negari tamen non potest quin quotienscunque de Africa terra inciderit mentio, strenui huius viri memoria in mentes Omnium recurrat, qui id praecipue studeret ut a Nili ostiis usque ad infimum continentis promunturium nulla regi Imperium Britannicum intersaepiret. Quanta autem pietate Collegium suum adamaret, quam persuasissimum haberet nullo vinculo artius inter se colligarinatione quam Studiorum communitate, satis declarat mirabile illud testamentum et munificenti plus quam regali qua complures alumnos a coloniis nostris, ab America a Germania in hanc Academiam invitare et quasi allectare vellet. Crediderim quoque Socios Orielenses, pontificalibus accubantes cenis et in aedificiis novis luxuriantes, simplicitatis et innocentiae insimulationem leviter esse Oleraturos ly h Right Hon. Ceci John Rhodes, b. 1853 Primo Minister of Cape Το-

72쪽

Inter Academiam nostram civitatemque Oxoniensem, quarum mutuam et amabilem concordiam paulo fortasse iactantius venditare soliti sumus, nobis quidem invitis, controversiae causa nuper intercessit, cum urbis decuriones, vectigalium adauctorum appetentes, censum niversitatis et Collegiorum novum requirere statuerint. NOS vero, ut ossicii civilis nullo modo sumus ignari, ita a cenSus ratione

inexplicabili adeo dissentimus ut expediri non possit quin res tota ad

iudices deieratur causidicis, ut vereor, uberior messi quam aut Academiae aut municipio.

Abhinc ccc annis primum inaugurata est Bibliotheca illa quam Thomae Bodlei munificentia Academiae impertitam multi alii autores et patroni libris locupletaverunt. Statuimus ergo

in mense Octobri ferias trisaeculares celebrare, convocatis in Oxoniam doctis et illustribus viris ab omni fere terrarum parte, qui hospitio apud nos comiter excepti huius niversitatis instituta atque amoenitates adspiciant et admirentur. Inter quos si forte exstiterit Croesus aliquis aut Maecenas alter, fieri potest ut non sine vero dolore adgnoscat opibus nostris, quantaecunque Sint etiam maiore esSe necessitates, ita ut re bene perpensa, et dolori su et paupertati nostrae remedium adhibere velit. Hereditatem a fundatoribus munificis iam pridem legatam et a ceteris benefactoribus cumulatam, nostrum est diligenter overe et ad Optimos USUS vertere. Ecquae autem hereditas ossiciis multiplicatis satisfacere, ecquae Voracem Scientiae physicae ingluviem Xplere, ecquae Scholarium adventitiorum postulatis respondere poterio Sunt qui putent opibus inexhaustis abundare Academiam, quae tamen magnas inter opes inops vix est solvendo. Credo equidem nullam demum occasionem huius modi munificentiae atque liberalitati aptiorem esse posset

may be maintained . . . An finali a the College authorities live secluded Do the orid, and so are like childre a to commercia matters P ould adris them to consuli, Trustest a to the investment of the various fund3, for they mould receiv great help and assistance fro the advice of myarusteus

The allusion is to the nem aggessment by the civi authorities of the bulld-

73쪽

Ad Regis nostri laudes libentissime me confero. Adspice venturo laetantur ut omnia saeclo lySublata belli nube et obmutescente tandem armorum strepitu ad pacis munera et ad administrandi artes revocamur. Iam iam praecipere videor exsultantium clamores et novam triumphi speciem non utique vinctos ad currum duces, non captivorum multitudinena, sed verecundam potius sanctamque pompam ad antiqui an ostia devectam. Adspicere videor ipsam Pacem candidis vestibus ornatam Soli adsistentem et regio capiti diadema imponentem ipsam, non sine elici vaticinio, et his fere verbis Imperii Ortunas praesagientem: Domine, in virtute ua laetabitur rex, et super salutare uulneXSultabit vehementer. . . . Quoniam praevenisti eum in benedictionibus dulcedinis posuisti in capite eius Oronam de lapide retiOSO. . . . Quoniam rex sperat in Domino, et in misericordia Altissimi non Commovebitur 'ings of th Universii and the Colleges. his attempted actis spoliation asunsuccesssul. The case a fought ut 0soro r. lsred Lytteiton the Recordor, at the Quarte Sessions and the Universit Won allislong the line. But the increas of the rates to meet the expenses of the unsuccesssul fuit, and the necessar payments by the Universit and the Colleges in preparing theircage, hau len a sense of sorenes on both fides. Verg. Ecl. v. 52. Psalm xx. Ed Vuly. g the Public Orator descendod rom the Rostra after deliverinthis speech, he was me by an ossicia bearing the stariling intelligone that the ing was thought to e dying, and the Coronation a post-

74쪽

CIR vos velim, insignes Viri, nobis Oxoniensibus pergra-ltum esse hospitio Os hodie excipere, et studiorum Om-: munitate vobiscum gaudere. Ea autem occasio quae tam praeclaram frequentiam huc attraXit neque vulgaris est neque trita; immo vero ut niversitate nostra dignissimam esse censeo, ita vobis iucundam fore pero, qui Operae pretium esse putaveritis hanc ΜuSarum sedem adire et commemorationi estae interesse. Hodie erias trisaeculares celebrare in animo est, et homae Bodleii memoriam repetere, quippe trecentesimus annus iam nunc agitur X quo vir munificentissimus Bibliothecam suam auspiciis laetis inauguravit. Neque tamen adeo sumus insulsi ut hos cc annos quidquam aliud esse aestimemus quam punctum temporis minimum aut ut

venerabilem Bibliothecae Bodleianae antiquitatem iactantius venditemus quasi huiusce solum esset aetatis libros vel tabularia condere et saeculi futuri utilitatibus hoc modo inservire. Itaque ne nimis

gloriemur, praeStat non utique CCC annorum Seriem numerare, Sed potius ad illam vetustatem ascendere quae ab aetate nostra paene eX

mille annorum spatio est divisa. Stupore quodam obruimur dum unim repraesentare conamur publicas illas bibliothecas quas reges antiqui vel in regione Accadica vel apud Nineven urbem fundaverint, ubi condita sint tot tantaque historiae scientiae religioni monumenta, nunc lateribus coctis nunc coriis incisa. Quid quod inter sescenta illa miracula quae apud Cretam insulam sunt detecta essOSSi nuperrime veteris palatii ruinis, credibile est patefactas esse bibliothecae

75쪽

reliquias ubi rudes notae tabulis fictilibus inscriptae ignoti sermonis ambages ostendunt Quae quidem ut amusei Ashmoleant custode

nostro sunt apertae, ita ab eodem Spero fore ut mox explicentur.

Quod si Aegypti annales scrutamur, hinc habetis principis symandiae

thesaurum, quem νυχῆς ἰατρειον merit nominavit, hinc Ptolemaeorum studium qui in hoc negotio cum regibus Pergamenis ultro decertaverint. Neque librorum incuriosus erat Augustus Imperator, cuius rei testis est Apollo Palatinus neque Traianus Romae, neque Byganti Constantinus in hac humanitatis parte deficiebat.

Incredibile vero damnum quis aestimabit, cum propter barbarorum incursiones et atrocem bellorum Seriem cuncta fere monumenta aut diruta essent aut ignibus absumpta, ita ut doctrinae quidquid superesset in monachorum secessus ablatum umbratilem quasi vitam SuSCipere cogeretur, ne omnino perirent reliquiae λ Quam quidem salutis viam constat nostrate tune temporis praesertim muniiSSe. Renascente autem Octrinae cultu Optime de posteris meriti sunt Italici nobiles gratia et divitiis admodum pollentes inter quos Laurentius ille ediceus primas partes sustinet. Est autem confitendum illo tempore patriam nostram adeo non ad humanitatem aut ad litterarum studium quidquam contulisse, ut neque principibus neque privatis cura esset aut conquirendi libros aut conservandi.

Ad Bodleii laudes libentius accedo Bibliothecae nostrae fundatoris :quanquam, Si paullo accuratius dixerim, restituendi potius quam fundandi gloriam sibi vindicat quippe nullo modo est Obliviscendum quantum debeat haec Academia ut ceteros sileam Humfredo Gloce- striae bono Duci, inter amplissimos niversitatis benefactores in perpetuum commemorato ita ut ipsius Bibliothecae pars media etiam si patroni dona diu deperierint Humiredi nomen etiam nunc conservet Pudet enim recordari 'irreparabile illud rei litterariae dispendium , et hominum ignarorum vel vecordiam vel malevolentiam, quae e inhumanitatis est progressa ut neque libris tanto labore collectis neque ipsius Bibliothecae vel torulis vel etiam subselliis parceret. Sed quattuor fere annis post hanc infamiam Vniversitati inustam, Collegii Sanctae Mariae Magdalenae ordinibus adscriptus

76쪽

est homas Bodleius, iuvenis haud singulari, ut videbatur, ingenio

praeditus, neque aequalibu Sui admodum praecellens. OX autem, in Societatem Merionensium receptus, Ostendere incepit quanto Opere

litterarum Graecarum et philosophiae esset peritus. Deinde legationibus honorificis et publicis muneribus iunctus XOniam suam matura iam aetate reverti Statuit, et Officio civili quantum posset satisfacere. Itaque multis peregrinationibus actis, Baculum. inquit, meum ad ores Bibliothecae XOniensis defigam, quae vastationem tam calamitosam est perpessa. Quid plura Ilis etenim verbis inclusam habetis summi viri intentionem ac pietatem cui nihil fere est quod addam, quippe taedium adferret si cunctos optimi Bodleii labores fusius Xponerem praecipue cum, nisi allor, in manibus vestris harum rerum teneatis diScriptionem plenam, neque vos fugiat

aut numerus librorum aut aetas. Neque credo, ignota Sunt virorum

insignium nomina, Henrici Savile, Gulielmi Laud Ioannis Selden, Ricard Rawlinson, Francisci Ouce, rederici Hope, ceterorumque omnium qui Bibliothecam Bodleianam patrocini et munificentia identidem adiuverint. Pessimi autem esset exempli in nostris ipsorum negotiis adeo commorari ut debito officio aliquid deesse videremur quoniam huius diei proprium est salutem praeclaris illis hospitibus dicere, quibus omnibus. si modo suppeteret tempus, viritim gratias agere vellem haud ignarus quanto studio tum temporis impendium tum longi itineris fatigationem libenter toleraverint ut laetitiae nostrae hodie fiant participes. Primo quidem niversitatem Cantabrigiensem salvere iuberem, Academiae nostrae tam diu et amicitia et fortasse aemulatione honorifica obstrictam, quae hodierno die inter legatos illustres Procancellarium

suum ad nostras sedes miserit. Nec minore Observantia excipiendi

sunt viri insignes qui a Londinio regni capite aliisque Angliae

urbibus, ab Academia Dubliniensi, a Walliae, Scottae coloniarumque nostrarum niversitatibus adsunt, quibus omnibus gratias referre iuvat Longum autem esset, viri docti, si ea omnia de hospitibus nostris dicerem quae in animo sint; si antiquarum in Europa nive sitatum laudibus iustis satisfacerem, si de vigore iuvenili dissererem

77쪽

quem quasi nobis senioribus Xemplum praestiterint niversitates Americanae. Pace autem vestra liceat mihi virum eruditum nominatim salutare, Professorem Croiset, qui Odie cum collegis tam illustribus adest, non tantum propter Xcellentem cultum atque humanitatem, sed etiam quia apud nos hodie niversitatis Parisinae vicem implet. Etenim si Scholarum nostrarum et administrationis Academicae memoriam repetamu antiquam, neminem fugiet quantum

Parisiis debeat Oxonia, quot homines excultissimi doctrinam liberalissimam et philosophiae Aristotelicae rudimenta a Parisiis usque

Oxoniam reportaverint quos inter honoris causa Giraldum Cambrensem, Robertum Grosseteste, Rogerum Baconem numerare licet. Neque tamen totus de rebus Academicis debet esse sermo, ne forte finibus iusto angustioribus circumscribatur. Vniversa litteratorum Res publica terrarum Orbem ita complectitur ut plurimos habeat cives in uapte quemque provincia Ximios. Quo fit ut hospites nostri, undecunque gentium advenerint, pulentissimam humanitatis et doctrinae copiam quasi in publicum ferre et coram nobis exponere videantur. Adesse cerno viros honorabiles permultos, qui iuris Sint

peritissimi; qui scientiae physicae lucem attulerint novam; qui litteris, qui ingenuis artibus, qui libris et scribendis et edendis summa cum laude incubuerint; qui doctis praefuerint Societatibus; qui in rebus civilibus et in regni administratione feliciter sint versati. De

tam praeclaro Virorum consessu quid quaeso in hac qualicunque oratione dicendum est y Immo vero quid non dicendum y quidem, si modo meae ipsius vires Vel temporis spatium Sinerent, non Solum laudes unicuique debitas impertire vellem, sed etiam laetitiam nostram verbis idoneis declarare, quam ex hac amicorum honorifica frequentia simus Xperti. Etenim quo magis viri illustres, auctoritatem amplitudinem gravitatem cultum humanitatem vobis ineSSe cernimus, tanto maioris est pretii voluntas vestra et benignitas quae vos adduX- erit ut hodie nobiscum una gaudeatiS. Cum ver tam breve sit vobis commorandi tempus, id maxime est cavendum ne quid pro nostra parte desit quod vobis gratum esse possit et iucundum. Bonam autem spem habemus, viri docti, Ore ut

78쪽

vos neque loci amoenitatum neque amicitiae nostrae neque publici qualecunque sit hospitii citius fiatis immemores. Inimo ut Omnia uno quasi verbo comprehendam, Vergilianae illius Didonis votum, quo Aeneae comites amabiliter excipit, in honorem vestrum libenter adhiberem: Iuppiter-hospitibus nam te dare iura loquuntur- hunc laetum Tyriisque diem rotaque proiectis

esse velis, Ostrosque huius meminisse minores. Verg. Aen. i. 731.

79쪽

ΝΙVERSITAS Oxoniensis, quae e officii insignibus ium

nunc decoravit, salutem dicit plurimamri quam quidem, ut mihi persuasum est, benigne et clementer accipies. Intellegis enim quanta spe, immo vero quanta fiducia, quam unanimo Academicorum consensu, niversitas nostra fortunas suas uis manibus commiserit, eque ad Cancellarii munus libentissime evocaverit. Sed tamen hic dies quem summa laetitia in uum honorem

Celebramus non potest non communem denuo suscitare luctum, cuius Τ partem nobiscum capias necesse est. Etenim aureum nobis ramum non est quin vero dolore desideremus avulsum, etiam si gaudeamus alterum non deficere. Quartus et tricesimus agitur annus X quo vir summus ROBERTVS

MARCIII DE SALIABVRIA, Aedis Christi alumnus, Collegi omnium

Animarum olim socius, Cancellarii munus suscepit. Is quidem nobili ortus familia, quae semper quasi more tradit cum patriae tum regiae domus utilitatibus inservierat, a vetere maiorum Xemplo nequaquam degenerabat, qui iam tum adulescen curiae supremae senator actus rebus publicis summa diligentia operam navavit.

ciuis unquam in regiis conciliis auctoritatem graviorem, quis in variis legationibus, propter facundiam et agendi peritiam, maiorem praestitit gratiam λ Quis unquam aut pacis studiosior fuit, aut regni Britannici propugnator constantior Ingenii sane austerioris et ab Omni adulatione atque lenocinio aversus fieri non poterat ut cunctis

80쪽

placeret illud tamen habet praeconii quod perraro cuiquam contigit,

quod etiam illi qui cum illo vivente saepius dissiderent, eundem mortuum tum ob integritatem morum tum ob vitae sanctitatem debita laude proSequerentur. Neque vero in rebus civilibus adeo est demersus quin, si quid Otii sinerent negotia operosiora, humanitati litteris scientiae totum se daret. Quapropter Cancellarium Omni eX parte insignem niversitas nostra iusto dolore deplorat. Itaque cum tam diu talis viri praesidi ac patrocinio usa sit Academia, haud in procinctu fuit alterum reperire qui votis nostris prorsus responderet quo fit ut eo magis nobis sit gratulandum quod Tu vir honoratissime, pro benignitate ualetitioni nostrae obsecutus, munus obieris haud ita leve quidem vel otiosum. Quippe magnis in rerum vicissitudinibus versamur, nec quid sit futurum facile est dignoscere. Nihil hodie magis in controversiam venit, nihil acrius disceptatur, quam qua potissimum ratione iuventus nostra educanda sit et formanda. i autem qui novas res avidissime captant institutis antiquioribus nunc irridere nunc invidere gaudent: quo fit ut niversitas nostra haud leve periculum subeat, alii Obsoletam et essetam appellantibus, aliis vetera eius privilegia aegre

ierentibus. Bene ergo nobiscum actum esse puto quod eum Cancellarium nacti Sumus, cuius experientia sagacitate gratia freti ea quae optima

sint rite exsequamur ita ut quidquid apud nos, propter insitam excellentiam, aetatem tulerit, id omne conservemus : quidquid autem novi vel publica utilitas vel studiorum propagatio postulet, id libenter quatenus iacultates sinant excipiamus ac foveamus, ne forte niversitas xoniensis existimationi suae ulla ex parte desit. Quem ad finem ut pro certo scio Te vir iustissime, fautorem habebimus et adiutorem Pessimi sane esset exempli si nos, aut veterno demersi aut amae incuriosi, splendidam hereditatem neglegentius administrare, et ad utilitatem universam parum conterre Videremur. Stultitia autem esset si vel aemulatione inconsulta vel infirma trepidatione commoti ea quae extra vires Sunt temere aptaremu et

venerabilem Almae Matris imaginem in peius fingeremus.