장음표시 사용
21쪽
SAPIENTIAE POTIS SPMvM SIT IN LIBRIS.
HEs AvRus desiderabilis Sapientiae&Scientiε,quem omnes homines per instinctum Naturae scire desiderant, cunctas mundi transcendit divitias infinite; cuius respectu Lapides pretiosi vilescunt, cuius comparatione a gentum lutescit, & aurum obryzum exigua fit arena ; cuius splendore te. nebrescunt visui Sol & Luna, cuius dulcore mirabili amarescunt gustui Mel & Manna. Ovalor Sapientiae non marcescens eX tempore, Virtus viarens assidue.O munus caeleste liberalitatis divinat,descendens a Patro luminum ut mentem rationale provehas usq; ad coelum. Tu es intellectus coelestis alimonia, quam qui edunt adhuc esurient, quam qui bibunt adhuc sitient,& languentis animae harmonia laetificans, quam qui audit nullatenus confundetur. Tu es morum moderatriX & regula, secundum quam operans non peccabit ; per te Reges regnant, & legum conditores iusta decernunt, per te deposita ruditate nativa, elimatis ingeniis atqi linguis, vitiorum sentibus coefossis radicita λ
22쪽
dicitus, apiees e sequuntur honoris, fiuntq; Patres Patris& comites Principum, qui sine te conflassent lanceas inligones & vomeres, vel cum filio Prodigo pascerent forte
mo lates potissime praeelecte Theseure t 3c ubi te reperia ent animae sitibundae Z In libris proculdubio posuisti faber. naculum tuum, ubi te iandavit Altissimus, lumen luminum, liber vitat. Ibi te omnis qui petit accjpit, & qui quaerit invenit, &pulsantibus improbe citius aperitur. In his Cherubin alas suasemendunt ; ut intellectus studentis ascendat, delpolo ad polum prospiciat, a solis ortu Soccasu, ab Aquilone&mari. In his incomprehensibilis ipse deus Altissimus,
apprehensibiliter continetur & colitur. In his patet nat ra coelestium , terrestrium,& inferiorum. In his cernutur iura quibus omnis regitur politia, Hierarchiae coelestis distinguun. tur ossicia, dc Daemonum tyrannides describunturi quas nec Ideae Platonis eXuperant, nec Cratonis cathedra continebat. In libris mortuos quasi vivos invenio, in libris futura provideo, in libris res bellicae disponuntur. De libris prodeunt iura pacis omnia corrumpuntur & tabescunt in tempore,&Saturntu quos generat non cessat devorare. Omnem munis
di gloriam operiret oblivio,nisi Deus Mortalibus librorum re . media providisset. Alexaπder orbis dominator, Iubm dc Vrbis & Orbis invasor, qui & Marte, dc arte, primus in Unita. te personae assumpsit Imperium, fidelis dc Catoris gidus, hodie caruissent memoria , si librorum suffragia defuissent.Turres ad terram sunt deiectae, civitates eversae, putredine perierunt Fornices Triumphales,nec quicquam reperit ReX, vel Papa, quo perennitatis privi legium conseratur commodius, quam per libros. Reddit auctori vicissitudine liber factus, ut quamdiu liber supererir,
auctor manens, αθοι ,ατος nequeat interire, tes e Stolomao in
' μου frit prologo Alm gesti; 'non fuit in quit mortuus qui sciam v,
mortuus quε vificavit. Fimna O- Quis igitur infinito thesauro librorum , de quo scriba doctus profert nova & vetera, per quodcunq; alterius speciei precium limitabat veritas vincens super omnia,quae regem, unium vi vir.
23쪽
ω iustitutione Bibliothecae. q
uinum,Sc mulierem superare dicitur τ quam amicis praeli Ur norare ossicium obtinet sanctitatis; quae est & via sive daevio, Atur. vita siue termino, cui sacer Boetitu attribuit triplex esse, in mente, scripto, & voce, in libris videtur manere utilius, &fructificare foecundius ad prosectum. Nam virtus vocis perit cum tonitu, veritas mente latens, est sapientia abscondita, Scilies aurus invisus: veritas vero quae lucet in libris, omni se disciplinabili sensui manifestare desiderat: visui dum legitur, auditui dum auditur; amplius S tactui se comine dat quodammodo, dum transcribi se sustinet, colligari, corarigi, &servari. Veritas mentis clausa,licet sit possessio nobilis animi, quia tamen caret socio, non constat es e iucunda, de qua nec visus iudicat, nec auditus. Veritas vero vocis, soli patet auditui, visum latens, qui plures nobis rerum disterentias monstrat, affixaq; subtilissimo motui incipit & desinit quasi similiter: sed veritas scripta libri non successiva sad permanens, palam se prςbet aspectui, & per sphaerulas pervias
oculorum, ' vestibula sensus communis,'& imaginationis a- viria transiens, thalamum intellectus ingreditur, in cubili memoriae se recondens, ubi aeternam mentis congenerat veri
Postrembpensandum quanta doctrinae commoditas sit in libris, quam facilis, quam arcana, quam tuto libris, humanae ignorantiae paupertatem, sine verecundia deundamus. Hii libri sunt magistri, qui nos instruunt sine virgis & cholera, sine pannis & pecunia: si accedis non dormiunt, si inquirens interrogas, non abscondunt, non remurmurant si o berres, cachinnos nesciunt si ignores.
O libri soli liberales &liberi, qui omni petenti tribuitis &omnes manumittitis, vobis sedulo servientes. Quot rerum millibus typice viris doctis recommendamini, in scriptura nobis divinitus in spirata . Vos enim estis profundissimae Sophiet fodinae, ad quas Sapiens filium suum mittit, ut inde thesauros effodiat 'Proverb. 2. Vos putei aquarum viventium, quos pater Abrabam primo fodit Aac eruderavit,quosq; nituntur obstruere Palesimi Gen. 26. Vos estis revera spicae gratissim , plenae granis,solis Apostolicis manibus consticandae,ut egre B a diatur
24쪽
dlatur cibus suavissimus famelicis animabus Math. Ir. Vos estis urnae aureae,quibus Manna reconditur, atq; petrae mellia suae imo potius favi mellis,ubera uberrima lactis,uitet promptuaria,semper plena . Vos lignum vitae,&quadripartitus fluvius Paradisi, quo mens humana pascitur, dc aridus intelleis ctus imbuitur & rigatur. Vos area Noae, & scala Iacob, canalesue quibus scelus intuentium colorantur; vos lapides Testimonii, & lagenae servantes lampades Gedeonis: pera Davulsi e qua limpidissimi lapides eXtrahuntur, ut Gebatbyrosternatur . Vos estis aurea vasa Templi, arma militiae Clericorum , quibus tela nequissimi destruuntur ; Olivae foecundae, vineae Engaddi, ficus sterilescere nescientes, lucernae ardentes, semper in manibus praetendendae s & optima quaeq; Scripturae libris adaptare poterimus, si loqui libe. at figurate.
SI quidlibet iuxta gradum valoris, gradum mereatur am ris, valorem vero librorum inestabilem persuadet praecedens Capitulunupata liquet Lectori quid sit inde probabiliter
concludendu. Non enim demonstrationibus, in Morali materia utimur, recordantes quonia disciplinati hominis est certitudine quirere sicut rei natura perspeXerit tolerare, Archi- philosopho attestante primo Ethicoru; quonia nec Tullim requirit nec Tullius fidem facit: hoc revera sive Logice, sive Rhetorice suadere conamur, Q quaecuq; divitiae, vel deliciae, caedere debent libris in anima spiritalis ubi spiritus qui est charitas ordinat charitatem. Primo quide quia in libris Sapientia continetur potissime, plus quam omnes mortales naturaliter comprehendant: SMpientia vero divitias parvipendit, sicut Capitulum antecedens allegat. Praeterea Aristoteles de Troblem. particula 3 o.
Problem I o. istam dcterminat inaestionem: propter quid a
25쪽
tiqui pro Gymnasticis & corporalibus agoniis praemia statu
runt potioribus, nullum Vnquam praemiu Sapientiae decreverunti hanc quaestione ita solvit: In Gymnasticis exercitiis praemium est eligibilius &. melius illo pro quo datur, Sapientia autem nihil melius esse potest, quamobrem Sapientiae nopotuit praemium assignari: ergo nec divitiae nec deliciae sapi tiam antecellunt. Rursus, amicitiam divitiis esse praeponendam solus negabit insipiens cum sapientissimus hoc testetur amicitiae vero veritatem Hierophilosophus pr honorat, Sc ue rus Zorobabes omnibus anteponit. Subfiunt ergo divitiae veritati, veritatem vero & potissime tuentur & continent Sacri Libri:inimo sunt veritas ipsa scripta, quoniam pro nunc, librorum asseres librorum non asseriamus esse partes. amobrem, divitiae subsiunt qhris prsse tim cum pretiosissimum genus diuitiarum omnium sunt amiaci sicut secundo de consolatione testatur Boetim quibus tamen librorum veritas est per Aristotelem, praeferenda. Amplius , cum divitiae ad solius corporis subsidia, primo & principialiter pertinere noscantur; virtus vero libroru sit perfectio rationis, quae bonum humanum proprie nominatur; apparet quod libri lunt homini ratione utenti divitiis chariores. Praeterea,illud quo fides defenderetur commodius,dilata retur diffusius, praedicaretur lucidius, diligibilius debet esse fideli: hoc autem est veritas libris inscripta , quod evidentius siguravit Salvator, quando contra Temptatorem praeliatus viriliter, scuto se circundedit veritatis, non cuiuslibet imo Scripturae: scriptum esse praemittens,quod vivae vocis oraculo fuerat probaturus Math. .Rursus etiam felicitatem nemo dubitat divitiis esse preponenda:consistit autem felicitas in ope ratione nobilissime & divinioris potetie qua habernus,du Viri intellectus vacat totaliter veritatis sapientiae contemplandae, quae est delectabilissima omniti operationu secundu veritate
sicut Princeps Philosophorii determinat Io. Ethicoru, propter φ dc Philosophia videtur habere admirabiles delectationes puritate,&firmitate ut scribitur cbsequete conleplatioauteveritatis,nuqua est perfectior qua per libros, dum actualis Imaginatio cotinuata per libru,actu intellectus super visas veritates non sustinet interrumpi. B a. Qua-
26쪽
Quamobrem, libri videntur esse felicitatis speculativae,iminediatissima instruinenta; unde a fristotelis Sol Philos phicae veritatis, ubi de eligendis distribuit methodos, docet, quod philosophari est simpliciter eligibilius quam ditari:quamvis in casu m circumstatia puta necessarijs indigenti, ditari quam philosophari sit potius eligendum 3. Top. Adhuc,cum libri sint nobis magistri commodissimi ut praecedens asstumit capitulum 2 sisdem non immerito tam hono rem quam amorem tribuere convenit magistralem. Tandem,cum omnes homines naturales scire desiderant, ac per libros,scientiam veterum praeoptandam divitiis omnibus adipisci possimus ; quis homo secundum naturam vivens librorum non habeat appetitum Z Quamvis enim Porcos spernere Mirgaritas sciamus, nihil in hoc prudentis leditur opinio, quo minus oblatas comparet Margaritas. Pretiosior est igitur cunctis opibus sapientiae Libraria, & omnia quae desiderantur huic non valent comparari ProNer. 3. Quisquis igitur se fatetur felicitatis, sapientiae vel scientiae, seu etiam is dei zelatorem, librorum necesse est ut se faciat amatorem.
sit pretium Uimandum. CAP. 3 c Orollarium nobis gratum de pridie is elicimus, paucis tamen ut credimus acceptandum,nulla viet. debere cha ristiam hominem impedire ab emptione librorum, cum sibi suppetat quod petitur pro eisdem:) nisi ut obsistatur malitiae venditoris, vel tempus emendi opportunius eXpectetur. Quoniam si sola Sapientia pretium facit libris, quae est infinitus thesaurus hominibus, & si valor librorum est ineffabialis ut praemissa supponunt qualiter probabitur esse charum commercium,ubi bonum emitur infinitumλQuapropter libros libenter emendos,& invite vendendos sol hominum Salomoti nos hortatur, Traver. 23. Veritatem
27쪽
inquit eme, & noli vendere sapientiam : sed quod Rhetor,
ce suademus vel logice, astruanius historiis rei gestae. Archi philosophus Artiiteles,que Averrora datum putat quasi regulam in Natura, paucos libros Speusippi, post ipsius decessum, pro Trooo. sestertiis statim emit . prior tempore, sed posterior doetrinis, Philist Pythagorici librum emit pro I oooo. millibus denarioru,de quo dicitur Timai dialogu emcerpsisse sicut resert Agelluia Noctium Atticarum β. 3. .I6.9haec autem narrat Agelm,ut perpendat insipiens quam nihili pendant sapientes pecuniam, comperatione librorum ; & E contrario, ut Omni superbiae stultitiam cognoscamus an
. Libet hic QSaperbi stultitiam recensere, mimpe sione librorum, quam refert idem Agelinisb. I. V. I9. Gum Vetula qu dam omnino incognita, ad Superbum Tarquinium Regem Romanorum 7. dicitur accessisse : Venales offerens Ix libros in quibus urnssortiit divina continebantur oracula: sed immensam pro eisdem poposcit pecuniam,in tantum ut Rex diceret eam delirare. Illa commota, 7.
libros in ignem proiecit, & pro residuis summam quam prius,eXegit: Rege negante,rursus 3.alios in ignem proiecit, &adhuc pro 3 residuis primam summam poposcit: tandem stupefactus supra modum summam pro 3 gaudeteXsoluere, pro qua 9- poterat redemisse , vetula statim disparuit, tu nec prius nec postea visa fuit. Hii sunt libri 'bissini quos quasi quoddam divinum oraculum per aliquem de Is .viris consulebant 'ramani, dc Qui e-cemviratin officium originem creditur habuisse. Quid aliudh c prophetissa S3billa tam vasto facto Superbum Regem edOeuit, nisi quod vasa sapientiς, sacri Libri, omnem humanam aestimationem eXcedunt, &sicut de Regno Coelorum dici:
Gregoriinitantum Valet, quantum habes'
28쪽
men nequam ingratissimi Cuculi, qui cum vires acceperit virium largitricem nutriculam suam necat,sunt Clerici de generes erga libros.
Redite praevaricatores ad cor,& quid per libros recipitis,m deliter computate, & invenietis libros totius nobilis status vestri quodammodo Creatores, sine quibus proculdubio defecissent caeteri promotores: ad nos nempe rudes penitus &inertes reptastis, ut parvuli loquebamini, ut parvuli sapiebatis , ut parvuli eiulantes implorastis participes fieri lactis nostri; nos vero protiniis lachrymis vostris', mammillam Grammaticae porreXimus e gendam, quam dentibus atq;
lingua contrectastis assidue, donec dempta vestra barbarie,vestris linguis inciperetis magnalia Dei fam post haec philosophiae vestibus valde bonis,Rhetorica & Dialectica quas apud nos habuimus & habemus vos induimus, cum essetis nudi quasi tabula depingenda. Omnes enim Philosophie do.
mestici,sunt vestiti duplicibus,Vt tegatur tam nuditas, qua ruinditas intellectus. Post haec, ut alati more Seraphico super Cherubin scanderetis, quadrivialium pennas vobis quatuor adiungentes,transmisimus ad amicum,ad cuius ostium dum tamen improbe pulsaretis)ῖ .panesc5modarentur intelligentiae Trinitatis,in qua cosistit finalis felicitas cuiuslibet viatoris. Quod si vos haec munera no habere dixeritis, confidenter
asserimus; quod vel ea per incuriam perdidistis collata, vel in principio desides respuistis oblata. Si huiusmodi videantur ingratis pusilla,adiicimus his maiora: vos estis genus electum, regale sacerdotium, gens sancta & populus acquisitionis, vos populus peculiaris in sortem domini computati,vos Sacerdo. tes Ministri Dei, immo vos Antonomatice ipsa Ecclesia Dei diciminii quasi Laici non sint Ecclesiastici nuncupandi vos lat. cis
29쪽
Iaicis postpositis, hymnos & Psalmos concinitis in cancellis,
dc altari deservientes, cum altario participantes:verum conficitis Corpus Christi, in quo Deus ipse vos non solum Laicis, immo paulo magis Angelis honoravit. Cui enim aliquando Angelorum diXit,tu es Sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedechῖ vos Crucifixi patrimonium dispensatis . paupcribus, Vbi iam quaeritur inter dispensatores ut fidelis quis inveniatur. Vos estis Pastores gregis Dominici tam eviemplo vitae,quam verbo doctrinae, qui vobis tenentur repen dere lac & lanam. Qui sunt istorum omnium largitores,o Clerici ' nonne trubri λ reminisci libeat, supplicamus, quot per nos Clericis sint concessa privilegia libertatum egregia. Per nos siquiadem vasa sapientiae eκ intellectus ' induti,cathedras scanditis mn Q. magistrales, vocati ab hominibus per nos, in oculis Laicorum mirabiles velut magna inudi luminaria, dignitates Ecclesiae,secundu sortes varias, possidetis. Per nos eum ata huc careatis genarum lanugine, in aetate tenera constituti, tonsuram portatis in vertice prohibente statim ecclesiastica sententia sermidanda; Nolite tangere Christos meos, S in Prophetis meis nolite malignari, & qui eos tetigerit temere, violenter anathematis vulnere iotu proprio protinus se
Tandem aetate succumbente malitiae,figurae Pythagoricae bivium attingentes,ramulum laevum eligitis,&retrorsum abeuntes sortem domini praeassumptam dimittitis,lacii factissi-rum : sicq; semper proficientes in peius,latrociniis,homiuidiis,& multigenis impudicitiis maculati, tam fama quam conscientia tabefacta sceseribus, compellente iustitia in mani6s Sccompedibus coarctati servamin morte turpissima puniendi; tunc elongatur amicus & proXimus,nee est qui doleat vicem vestram, Petriniurat se hominem non novisse,vulgus clamat iustitiario crucifige,crucifige eum,quoniam si hune dimittis castris amicus non eris. Iam periit omnis fuga nam ante tribunal oportet assisti nec locus suppetit appellandi, sed' solum suspendium eXpectatur et dum sic triuitia complevit cor miseri, di istae Camoenae lachrymabo leti εο ors
30쪽
fit vallatus angustiis, undiq; memor nostri, & ut eviter moristis propinqua: periculum,antiquatae tonsurae quam deditnus, parvum presert signaculum , supplicans ut vocemur in mediaum, &collati muneris testes simus: tunc misericordia moti, statim occurrimus filio Prodigo, &a portis mortis servum eripimus sugitivum i legendus liber porrigitur non ignotus, ct ad modicam balbutentis prς timore lecturam, Iu aicis potestas dissolvitur, Accusatqr subtrahitur Mors fugatur. O carminis Empirici mira virtus Z O dirae cladis Antido. tum salutare Θ O lectio pretiosa Psasterii quod meretur hoc ipso , Liber Vita deinceps appellari. Sustineant laici seculare iudicium, ut vel insuti culeis enatent ad Neptinum , vel in terra plantati Plutoni stuetificent, aut muscano per incendia holocaustum se offerant medullatum, vel certe suspensi victima sint Iunoni; dum noster alumnus ad lectionem unicam libri vitae, PontiHis commendatur custodiae,& rigor in favorem convertitur, ac dum forum transfertur, a librorum alumno clerico mors differtur.
Caeterum iam de clericis qui sunt vasa virtutis loquam nr. Quis de vobis pulpitum seu scabellum predicaturus ascendet nobis penitus inconsultis Z quis scholas lecturus vel disputatu. rus ingreditur qui nostris conatibus non sulcitur Z primum
oportet volume cum Set ecbiete comedere, quo venter mem
riae dulcescat intrinsecus, & sic more Pantherae resectar redoleat extrinsecus conceptorum aromatum odor suavis,ad cuius anhelitum coanhel et accedere omnes bestiae, Sciumentarsic nostra natura in nostris familiaribus operante latenter, a ditores occurrunt benevoli, sicut adamas trahit serrum nequaquam invite.
O virtus infinita librorum, iacent Parisiis vel Athenis, Similiterque resonant in Britannia & in Roma . Quiescentes quippe moventur, dum ipsis loca sua tenentibus auditorum intellectibus circumquaque feruntur. Nos deniq; Sacerdotes , Pontifices, Cardinales & Papa ut cuncta in Hierarchia Collocentur) in ordine literarum, scientia stabilimus. A libris namque sumit origenem quicquid boni provenit statui Cleria