장음표시 사용
41쪽
piis politit produrit iustitiam, vitiosi vespilonis addictus cerinnitur servituti. F hagoram plangimus harinoniae parentem, beti orum incentricibus festis flagellatu atrocite vice cantus 1 emitus edere columbinos. Miseremur principis Stoicoruna,qui ne consilium p aderet linguam morsu secuit,&eXpuit intrepide in tyrannum. Heul nam rursus Anaxarchmeritus in mortario p illatur ; certe non sufficimus angulos libros luctu lamentari condigno,qui in diversis mundi parti bus bellorum discrimine perierunt. Horribilem tame st age, quae per auXiliarios milites secundo bello Alexandrino contigit in Aegypto,stilo flebili memoramus:vbi 7oooo.millia voluminii ignibus conflagrarunt, quae sub Regibus Ptolomais, per multa curricula temporum sunt collecta sicut recitat Α- sellius noctium Atticarum i7. Quanta proles Atla
tica tunc occubuisse putabatur8 orbium motus omnes,co
iunctiones Planetarum, Galaxiae natura, & generationes prognosticae Cometarum, ac quaecunq; in Coelo fiunt, vel a
Quis tam infaustum Holocaustum,ubi loco cruoris incam stum offertur,non eXhorreatῖ ubi prunae candentes, Perga meni crepitantis sanguine,veruabisnturῖubi tot innocentium millia,in quorum ore non est inventum mendacium,flamma vorax consumpsitλubi tot scrinia veritatis arternq,ignis parc re nesciens in stetentem cinerem commutavit' Minoris facinoris aestimatur, i 'n Leptis quam Agamemnonis victima, si pia filia,virgo,patris gladio iugulatur. Quot labores celebris Herculis tunc periisse putabimus, qui ob Astronomiae peritia am , collo irreflexo coelum describitur sustulisseλ cum iam se. cundo flammis Heuules sit iniectus. Arcana coelorum, quae Ionathas non ab homine, neq; per hominem didicit; sed dia vinitus inspiratus accepit, quem Zoroastres germanus eiusdem, immundorum servitor spirituum Brachma is disseruit; quae etiam Si och Paradisi praefectus, priusquam transferretur de seculo prophetavit; Imo quae primus Adam filios docuit,sicut raptus in Ecstasi, in libro aeternitatis praevi derat,ssammis illis nefandis probabiliter aestimatur destructa.
Astgyptiorum religio, quam liber LCestium sic comendat
42쪽
egregie, politia veterum Atheo rum quae nouem millibus amnorum Athom Graecia praecesserunt, carmina considerationes Arabum & Inaeorum, caeremoniae LMaorum, me Diρ Architectura Babyloη-ῶ,Noa Georgica, - 1 pristigia,Lenvi non te- sua Planimetria, Samsimis aenigmata, omonis problemata, annur,mJμ- cedro Libani usq; ad hyssisum planissime disputata, μὲ -- modo iu- lvj antidota, Grammatica, Parnas poemata, ollia 1egigantur isu oracula , Argonautica Lis πυ,Stratagemata Ulaiamiam &rim. alia infinita Scientiarum secreta, huius incendii tempestate creduntur sublata.
Numquid Aristotelem de circuli quadratura syllogismus
Apodicticus latuisset, si libros veterum methodos Naturae totius habentium,permisissent nefanda praelia superesse'Nee enim de mundi aeternitate problema neutrum fecisset, nee de intellectuum humanorum pluralitate eorumque perpetuitate ut verisimiliter creditur dubitasset ullatenus, si perfectae scientiae veterum, invisorum bellorum pressuris obnoxiae non fuissent. Per bella namque ad patrias peregrianas distrahimur,obtruncamur,vulneramur, S. enormiter mutilamur ub terra suffodimur ii mari submergimur, flammiseXurimur,&in omni necis genere trucidamur. Quantum sanguinis nostri fudit Scipio bellicosus, cum eversioni Carthaginis,Romani Imperii impugna tricis & aemu-lς,anXius incum Debat 3 Quot millia millium,praelium decenanale Troianum, ab hac luce transmisitὸ quot per Tussis iam occiso emernarum provinciarum latebras adieruntλ quot de nobis per Theodoricum eXulante Boetio in diversa mundiciti nata sicut oues Pastore percusso sunt dispersi quot Seneca succumbente Neronis malitiae, cum & volens &nolens portas mortis adiretrab eo divisi retrocessimus lachrymantes,&m quibus partibus hospitari possemus penitus ig
Felix fuit illa librorum transsatio, quam in Persas de Atli nis merxerfecisse describitur; quos rursus de Persis in Athenas Seleuchm reduxit . O postliminium salutare & gratiosum D mira istitia,qua tunc cerneres in Athenis,cu proli suae geni ViX obyiaret tripudiansimatriceq; thalamu senescenti ia so-
43쪽
boli denuo demonstrasser resignatis hospi Aveteribit iiij iii Bdismox tabulata cedrina, cuni ligni a di tres,ibiis test is,
aptissimaeomplanantura o Minom, Epigraininatanant camerulis singulis,quibus ipsa vis lunainari ei eris,Albi Ialx suavissime collocantur; scut nulluni alteriimingsi sitim impediat,vel propinquitate nimia fratrem l dat. certini finita sunt dispendia,ρος per seditiones belloruin .uibro uiugeneri sunt illata, & quoniam infinita nullatenus 'recinsit. contingit hic finaliter statuemus querinionis nostrae Gades, ct ad preces in quibus incepimus regiramus habenas: rogat tes suppliciter, ut Rector Olympi ac totius mundi dispensator Altissimus,pacem firmet,& bella rςmoveat, ac tempora iaciat sua protectione tranquilla.
laam habuimus bisorum copiam conquirena.
CAP. 8. CVm omni negotio tempus sit,& opportunitas ot testatur sapiens Ecclesiastis 3. 2 iam progredimur enarrare multiplices opportunitates,quibus in adquisitione librorum, nostris propositis,divinitate propitia iuvabamur.Quavis enim ab adolescentia nostra semper sociale comunione cum viris literatis & librorum dilectoribus delectaremur habere. succindentibus tamen prosperis,Regiae Maiestatis consecuti notitia,& in ipsius acceptati familiam, facultatem accepimus ampliorem ubilibet visitandi pro libito, & venandi saltus quosdadelicatissimos,tum privatas,tu communes, cum Regulariu,tu secularium Librarias.Sane dum invictissimi Regis Anglii EAmra terit' post Conquestum cuius tempora serenare dignetur Altissinius diutine & tranquille primo quide stra concernentibus Curia,deinde vero Remp. Regni sui Cacellarii viet. ac Thesaurii fugeremur officiis,patescebat nobis aditus stellis, regalis favoris intuitu,ad libroru latebras libere perscruta das. Amoris quippe nostri fama volatilis iam ubiq; percrebrui tantumq; librorum,& maXime veterum ferebamur cupiditate languescere , posse vero quemlibet, nostrum per quaternos
44쪽
rum luco xeniorum ος munerum, locoque donorum S io cMiuni , Ninuimu quaterni, ac decrepiti codices; nostris tamen tam fi ctibus. li/m asipectibus pretiosi. Tunc nobili instrum monasteriorum periebantur armaria, reserabanti scrinia, cistulae solvebantur, & per longa secula in sepulcsris soporata voluminas xxpergiscunt attonita, qtiaeque in iocis tenebrosis latraerant, novae lucis radiis perfundun
Delicatissimi quondam libri, corrupti & abhominabilesiam effem , murium foetibus cooperti, & vermium morsibus terebrati , iacebant eonimes , & qui olim purpura vestieban- tun & bysso, nunc in cinere S eilicio recubantes,oblivioni traditi videbantur, domicilia Tinearum. Inter haec nihilominus, captatis temporibus, magis voluptuose consedimus, quam fecisset Μedicus delieatus inter aromatum apothecas, ubi amoris nostri obiectum reperimus & sementum, sic sacra vasa scientiae,ad nostre dispensiationis provenerunt arbitrium:
quaedarii data, quaedam vendita, ac nonnulla pro tempore commodata. Nimirum cum nos plerique de huiusmodi do. nariis cernerent contentatos, ea sponte nostris usibus studue. runt tribuere, quibus ipsi libentius caruerunt: quorum tamen negotia sic expedire curavimus gratiose, ut & eisdem emolumentum accreseret, nullum tamen iustitia detrimentum
Porro, si scyphos aureos & argenteos, si equos egregios si nummorum summas non modicas amas bemus tunc temporis , dives nobis aerarium instaurasse possemus: sed revera libros non libras maluimus, codicesque plus quam flarenos, ac panssetos eXiguos incrassatis praetulimus palfridis .. Ad haec, eiusdem Illustrissimi sempiternae meis moriet legationibus crebris functi, & ob multiplicia Regni negotia, nunc ad sedem Romanam, nunc ad Curiam Francice,
nunc ad diversa mundi dominia, taediosis Ambasitatibus, ac periculo
45쪽
periculosis temporibus mittebamur: circumserentes tum via. que illam,quam aquae plurimae nequiverunt eXtinguere char, talem librorum. Haec omnia peregrinarum natiotium absinthia, quasi quaedam pigmentaria potio dulcoravit, haec post perplexas intricationes , & scrupulosos causarum anfractus, ac vix egressibiles Reipub. labyrinthos ad respirata dum par per temperiem aurae levis aperuit. O beate Deus Deorum in Syon, quantus impetus fluminis voluptatis laetificavit cor nostrum, quoties Paradisummu di Parisios visitare vacavimus ibi moraturi Vbi nobis semper dies pauci, prae amoris magnitudine, videbantur. Ibi Bibliothecs iucundae super sellas aromatum redolentes, ibi virens viridarium universorum voluminum, ibi porta Acad
mica, trementia terrae motu e Genarum diverticula, Feripateticorum itinera, Pamassi promontoria & porticus Stoic rura : ibi cernitur tam artis quam scientiae mensurator
ristoteles,cunus est totum quod est optimum in doctrinis, in regione duntaxat transmutabili sublunari. Ibi Stolomaeus Epicyclos Sc Eccentricos,Auges, atque har Planetarum, figuris & numeris emetitur 3 Ibi Paullis arc na revelat, ibi Dionysiui convicinus Hierarchias coordinat &distinguit; ibi quoque quod Cadmin Grammaticae recollegit,
Fhoeniceo, totum virgo Carmentis .charactere representat Latino. Ibi revera thesauris apertis, & Sacculorum corrigiis resolutis, pecuniam laeto corde dispersimus, atque impretiabiles luto redimimus & arena. Nequaquam malum est, insonuit omnis emptor ; sed ecce quam bonum 3c quam iucundum, arma clericalis milititiae congregare in unum, ut suppetat nobis undelaaereticorum bella conteramus, si insurgant. Amplius, opportunitatem maXimam nos captasse cognos cimus per hoc, quod ab aetate tenera, Magistrorum & Scolariv,ac diversiarum Artium Sc Professorum quos ingenii perspicacitas, ac doctrinae celebritas clariores effecerat, relegato quomodolibet partiali favore eXquisitis ima solicitudine.
nostra semper coniunXimus comimercia,quorum consolationis colloquiis confortati,nunc argumentorum ostensi vis in v
stigationibus, nunc Philosophiccetum proc essuum, ae Ca
46쪽
tholicorum Doctorum tractaritum recitationibus , nune moralitatum excitativis Collationibus,velut alternatis & multiplicatis ingenii serculis,dulcius fovebamur Tales innostro trocinio commilitones et egimus, tales in thalamo collaterales habuimus,tales in itinere comites, tales in hospitio commen- sales,dc tales penitus in omni fortuna Sodales. Verum quia nulla selicitas diu durare permittitur, privabamur nonnun quam luminum aliquorum praesentia corporali; cum eisdem Promotiones Ecclesiastici,&dignitates debitae prospiciente oecoelo iustitia p venerunt,quo fiebat,ut incumbentes sicut oportuit) curae propriae,se a nostris cogeremur obsequiis absentare. Rursus compendiosissimam semitam subiungemus, per quam ad manus nostras librorum pervenit tam veteru,quam novorum,plurima multitudo. Religiosorum siquidem men. dicantium paupertatem susceptam pro Christo, nunquam indignantes horruimus:vcrum ipsos ubiq; terrarum, in no strae compassionis ulnas admisimus mansuetas,affabilitate familiaristinia n personae nostrae devotionem alleXimus, alle cto'; beneficiorum liberalitate munifica sevimus propter Deum; quorum sic eramus omnium benefactor communis, ut nihilominus videremur quadam paternitatis propriet te singulos adoptasse, istis in statu quolibet facti sumus relagium,istis nunquam clausimus gratiae nostrae sinum. Quamobrem istos votorum peculiarissimos Zelatores habere meruimus,& t m opere quam opera promotorς , qui circuentes mare & aridam, ac orbis ambitum perlustrantes; Vniversitates, diversarumq; provinciarum generalia studia perscrutantes,nostris desideriis militare studebant,certissima 1pe mercedis.Quis inter tot argutissimos venatores lepusculus delitesceretλquis pisciculus istorum nunc hamos, nunc retia, nunc sagenas evaderetZA corpore S .Legis Dominicae sq; dquaternum sophismatum hesternorum, nihil istos praeterire potuit scrutatores, si in sente fidei Christianae, Curia Sacr sancta Romana sermo devotus insonuit;vel si pro novis causi quaestio ventilabatur eXtranea.
Si Parisiosiis.liaraugiuae plus A ntiquitati discendae,quam
47쪽
veritati subtiliter producendae iam studet a Si a scami perinspicacit quae antiquis perfusa luminaribus novos semper radios veritatis emittit, quicquid ad augmentum scientiae, vel declarationem fidei promulgabat, hoc statim recens nostris hisundebatur auditibus,nullo denigratu semini verbo nulloque nugace corruptum; sed de praelo purissimi torcularis, nostrae memoriae dolium defaecandum transibat. Cum vero nos ad civitates & loca contingeret declinare, ubi praefati pauperes Conventus habebant, eorum Armaria, ac quγcunque librorum Repositoria visitare non piguit: imo ibi in altissima paupertate,altissimas divitias sapientiae thesaurizatas invenimus, & non solum in eorum sarcinulis Sc sporteI- Iis,micas de mensa dominorum cadentes reperimus pro catellis a verum panes Propositionis, absque fermento, panemque Angelorum omne in se delectamentum habentem;
imo horrea Ioseph plena frumentis, totamque Aegypti suppellectilem, atque dona altissima, quae Regina Saba detulit
Hii sunt sermicae quotidie congregantes in messem , & apes argumentosis, fabricantes iugiter cellas mellis. Hii succeLsores genasiet, ad excogitandum quicquid affabre fieri potest in argento, & auro, ac gemmis, quibus Templum Ecclesiae decoretur. Ilii prudentes Polymitarii,qui sirperhumerale & rationale Potificis,sed Sc vestesvarias effictui Sacerdotum.Hii cortinas,saga,pelles sarietum rubricatas resarciun quibus Ecclesiae militantis tabernaculum contegatur.Agricolae seminantes, bouestriturantes, tubae buccinantes,Pleiades emicantes, & stellae manentes in ordine suo, quae Siμ-ram expugnare non cessant, &vt veritas honoretur sabvo praeiudiciocuiuscunq; licet hii nuper undecima hora vineam sint ingressi dominicam csicut amantissimi nobis libri
capitulo seMo anxius allegabant plus tamen in hac hora brevissima secrorum librorum adiecerunt paginae, quam Om nes residui vinitores et Gubi sectantes vestigia, qui vocatione novissimus, praedicatione primus, multo latius aliis
48쪽
via. Sc inrum nostris assistentes lateribus,nostraeq; familii
commensales 3 Viros utiq; tam moribus insignitos, quam literis,qui diversorum voluminum correctionibus, expositionibus,tabulationibus,ac compilationibus, indefessis studiis incumbebant.
Sane quamvis omnium Religiosorum communicatione multiplici, plurimorum operum copiam tam novorum quam veterum assecuti fuerimus a praedicatores tamen eXtollimus
merito speciali praeconio in hac parte, quod eos prae cunctis Religiosis,suorum sine invidia gratissimae communicationis invenimus,ac divina quadam liberalitate perfusos sapientiae luminosae probavimus; non avaros,sed idoneos posses res.
Praeter has omnes opportunitates praetactas,Stationarioru ac
Librariorum notitiam, non solum infra natalis soli provinciam :sed per R egnum Francia, Teutoniae, & Italia dispersbrum,
comparavimus faciliter,pecunia praevolante; nec eos ullatenus impedivit distantia, neque furor maris absterruit, nec eis
pro expensa desecit, quin ad nos optatos libros transmitterent vel afferrent. Sciebant prosecto quod spes eorum in sinu nostro deposita,defraudari no poterat, sed restabat apud
nos copiosa redemptio cum usuris. Deniq; nec Rectores scholarum ruralium, puerorumque rudium Paedagogos nostra negleXit communio, singulcrum captatriX amoris;sed potius cum vacaret,eorum hortulos & a. gellos ingressi, flores superficietenus redolentes collegimus, ac radices effodimus obsoletas,studiosis tamen accommodaras,& quae possent digesta barbarie rancida,pectorales arterias eloquentiae munere meditari. Inter hujusmodi pleraque comperimus renovari dignissima,quae solerter elimata rubigine turpi larua vetustatis deposita,merebantur venustis vultibus denuo reformari : quae nos adhibita necessiariorum sufficientia in futurae resurrectionis eXemplum,re sulcitata quoda modo, redivivae reddidimus sospitati. CVterum apud nos,in nostris maneriis,multitudo non modica semper erat Antiquariorum, Scriptorum, Correctorum, Colligatoruiri,illuminatorum,& generaliter omnium qui poterant librorum servitiis utiliter insudare. Postremo omnes
49쪽
utriusq; sexus,omnisq; status vel dignitatis conditio culus erat cum libris aliquale comercium in cordis nostri ianuas pulsi poterant aperire facillime, & in nostrae gratiae gremio, commodosum reperire cubile.Sic omnes admisimus codices afferentes, ut nunquam praecedentium multitudo,fastidium posterorum essiceret, vel hesternum beneficium praecollatum, praeiudicium pareret hodierno. Quapropter cum omnibus personis memoratis, quasi quibusdam Adamantibus attractivis librorum iugiter uteremur, fiebat ad nos desideratus accessiis vasorum scientiae, & volatus multifarius voluminum
optimorum, dc hoc est quod praesenti Capitulo sumpsimus e
plius amarem-,non tamen damnarum studia modernorum .
CAP. 9 LIcet nostris desideriis novitas modernorum nunquam erit odiosa, qui vacantes studiis ac priorum Patrum semiatis,quicquid vel utiliter vel subtiliter adiicientes, grata semper affectione coluimus: antiquorum tamen eXaminatos ii . bros vel labore securiori aviditate cupimus perscrutari. Sive enim naturaliter viguerunt perspicacioris mentis ingenio, sive utriusq; suffulti subsidio perfecerunt, hoc unum comper,mus evidenter,quod viX sufficiunt Succestares priorum comperta discutere,atque ea per doctrinae captare dispendium, quae antiqui anfractuosis adinventionibus estoderunt Sicut enim in corporis probitate praestantiores legimus praecessisse quam moderna tempora eXhibere noscantur; ita luculentioribus sensibus prεfulsisse plerosq; veterum opinari, nullatenus est absurdum, cum virosq; opera quae gesserunt in attigibiles posteris aeque probent. Vnde Pseca in prologo Grammaticae suae scribit: Omnia cum veterum sint explorata Libelm, uulta loqui straviter x xcvitatω ν M.
50쪽
Nempe si deservore liscendi, & diligentia studii fiat serismo,illi Philosophis vitam totam integram devoverunt; nostri vero seculi contemporanei paucos annos servidae iuventutis aestuantis,uicissim incendiis vitioru segniter applicand, & in sedatis passionibus discernende ambiguς veritatis acumen attigerint,mox eXternis implicati negotiis.retrocedunt, & Philosophiae Gymnasiis valedicunt;mustu sumosum iuvaenilis in. senii,philosophicet difficultati delibant, vinsiq; maturius de , faecatum Oeconomicς sollicitudini largiuntur.Amplius sicut
Oviim de Vetula merito lamentatur. Omues declivant adea qua Lucra ministrant, mi sciant,discunt pauo: plurea ut abundent. Sic leprostituunt O virgo scientia, te et enalem faciunt castu amplexibin utων. Nou te,propter te quarentes, sid lucra pro te rvitaris volunt portus, quam Philosophari.
Et ita sicut Plutosophia emitum patitur, Plinopecunia regnat, quam constat esse violentissimum Tomcum discia
plinae. Qualiter vero non alium terminum studio posuerunt antiqui,quam vitae, declarat Ualarim ad Tiberium lib. 8. ca8. 7. Per eXempla multorum. Orneades inquit laboriosus ac diuirinus Sapientiae miles fuit siquidem eripietis 9 o. annis,ydem illi vivendi ac philosophandi finis fuit. Socrates 9q. annum a gens,nobilissimum librum V Sophocles prope centesi-Imum annum agens; Simonides 8o anno carmina scripsit. gegius non affectavit diutius vivere, quam esset idoneus adscribendum teste seipso in Prologo Nostium AtticarΜ. Fervo rem vero studii quem habebat Euta es Socraticus, recitare sOlebat Taurus Philosophuς, ut iuvenes ad studium anὶmarer, sicut refert Agellius M.6. c. io. voluminis memorati. Atheni est namq; cu odirent,decreverunt, quod si quis de Megurensibus Athenas intraret, capite plecteretur z iunc rader Pai Megarensis erat, Scante illud decretu audis
erat,muliebri ornamento contentus est; de nocte ut Socratem
audiret ibat de Megaris ad Athena titillia passuum, Nrodibat.Imprudens di nimius fuit fervor ArchimedisseOm ,