Isagoge ad libros propheticos et apostolicos

81쪽

turo

III. A decimotertio capite usis ad finem mnunt Iudae triumphum pori uictoriam 'hostiis bus intersectis gut gratias Iudith,et ipsa Iudith DE O gratias agito idem in bona fenectute ex hac uita disces it Laus Gloria ' Homor DEO, qui profligatis imp s suos electos, quis buficans tandem med sidefendit e seruat.

HESTER.

LIBER Hester ab Hester inuliere Iudaeammen habet, quaeducta est iu uxorem ab A. hasuero, qui alias dicitur traxerxes c ri imperio Persico succesor. Quae enim in hac Hiis floria conti nentur, contigerunt in Monarchia Persica, post reditum Iudaeorum ex Bab lania,

sed ante instaurationem populi. s Porro

82쪽

isAGOGE AD LIBROS Porro Deus, ut conseruaret populum suum in quo christus nasceretur, O hic mirabiliter propulsuit periculum, quod in omnes Iudaeos, qui reliqui adhuc erant in Persa, intendebatur, ut hoc exemplo consolaretur eos,qui domum, dierant, et excitaret eos, ut confitenter et ala. criter pergerent in restauranda ea politia, in qua christus praedicatum est et Euangelium, vinchoaturus suum regnum. Quantum ad libri diuisonem ait met,obserauandum est, nouem priora capita tantum in E. brae haberi, Reliquum uero usq; ad finem in Ebraeo non haberi. Ideoq; et in Germanico L

theri a reliqua parte separatum vi per seipsi, tum influe testamenti.

Sunt alioqui Sedecim capiet,sicut dimit.bro Iudith, quae se dividantur, quas in modum Comoediae. t primus Actus fit fis ad Quartancaput, in quo Regina VASTHI marito suo Hobediens repudiatur, uirginums pulliberrirna HESTER eligitur in Reginum. Sed perra aetationem Aman, et in diu ipsius lugent Iumdaei, dum omnes de uita propter literas Regio edicto contra eos emissas periclitantur,V m hoc exemplo Vasthi Hester uideamus, quomst o Desis mirabiliter deponit potentes desede, et exulasV

83쪽

urre, ut tandem eo grauius cadantis punian:

Secundis Actuse a capite quarto usq; ad nonum n quo sequitur consolatio,per hoc, quod Regina Hestera Mardocheo multu tandem prea cibus inducta suorum Iudaeorum patrociuium fuscipit O Mardocheo Regis amiciliam concia est. Unde tandem Amansi pensio,postquam fidiaetas Regi sunt inanitiessat dati literis quae priori u contrariae fuerunt Iudaicit pom e ma pulus mortis periculo liberatur,et eorum luctus in gaudium conuertitur, ut ita uerum fit de Arimati s Psalmus habet Incidit in foveam quam fecit. De populo Iudaico uero Laqueu colias est tritus est, et nos liberati sumus.

Tertia ictus eri in nono capite de vindiesr; stillia chri,quam Iudaei nunc ni filios Aman, nunc in re

se 'quos hostes suos exercuerunt. Huc si in te Qq rt actu reorum quae fiunt Ebraeo,

imae somnio Mardoche ilia cum interpretationei fides item contra Iudaeos uulgatis, et tandem eoratione Mardochei, usis ad decimumquat a. . sit m caput.

84쪽

is o oor D LIBRO sQlinitus Actius ad finem, de luctu dieratione Hellanula interces ione eius ad Regeri Ahaserum pro luctare, et literis euulgati conitra priores, de salute Iudaeorum adeos de con fitutione Festi diei, in memoriam tibenefici Iudaeis i Deo per Hester. Ahasuerum ira ea Mardocheum, exhibiti. Sic et hodie et semper ades Deus suae Ecclesiae suo populo diu, uandum in omni neces ivie. Sit chrisso scru

m aeternum,Amen.

DE LIBRO

LO B. Liber Iob, db ipso Iob nomen habet, e quo Detechielis capite A. Si fuerint tres uiri is in medio eius,Noe,Bam Io Iob psi iustici fuliberabunt antinas suas, ait Dominus exercutuum. Quis autem hunc Librum scripserit, a Moses,re ut quidam pumit incertum est, Nec multum refert hoc scire, cum constet hanc ibrum Spiritus sinet eloquia continere. Summa libri est, quod tractat hanc quaestia,nem An etiam pi a Deo adfligantur ad proibat Iob firmis argumentes, quod Deus etiam pili metocentibin adflictiones immittere soleat, mitum ad suum gloriam, ut chri si Iohan. N:

conato Ioauitur.

em met

85쪽

missis ueri milibus argumentis contendunt, Iu

Deinde contem uiri iusti miseria, osse, runtur occasiones multiplicium iussumtionum, praefiertim de sumimo explicabili prouidentiaspientia etiam,et meis bili scientia Dei Ad

rixam admirabiles uaria cum sancto uiro collo. quia miscent.Superuem et quartus,nempe Emi hu,ta contra eum acerrime conte dit. At tota

huius libris mirum inter hos qt sviros agima tur contentioliem tandem dirimitiisse Deus. Continet autem hi liber Quadrata ginta duo capita, quae sic di i iunci Uiduntur. est Id primit tribus capitibus continetur isto. in de uari s fictionibus Iob, et tentationibus es primam ii ero et postionem Iob, ubi uero haec omnia patientifime tulit, midem Erperforam imius inuadentis,ubifluctu impatienso dolam magnitudinem, non solum maledicit horribiliter diei suae ruitatissed etiam seudat martem contra ummimc cum inm omnino

86쪽

isAGOGE AD LIBRO scoepit sucietas, Vbi obseruandum est, quonBDi ille Sami tenrando, donec hominem contra Deum enormiter peccare faciat. Quarto capite usa ad Octauum descripla est, prinia dissumio inter Iob c amicum suun Eliphan Themaniteri Argumentum est, quod E. Iiphas opposivit Iob Deus punit homines inituri propter illorum peccam Iob autem restondens, Ita hoc se habere negat, et quaeritur de amico.rum inolestia, quod magis eum terrealit, quam

consolentur.

Ab octavo capite fis ad undecimum,des pia est 'cunda dis uratio inter Iob di secundari amicum Bildad Suiten, de eodem argumento,s Deus Iob propter peccata sua punit. Quod ite. rum negat Iob imis fle, cum querimonia, quo Uuore causam suae adflictionis. Ab undecimo capite usq; ad decimum quillitum, 'quitur tertia dissuruio de eodem argui metito,inter Iob di tertium amicum Zophar Naamathiten, cui Iob proponit hanc quaestionem Quare bonis interdum male sit. Deinde plui: ipsius argumentum, O trundem quaeritur de mseria omnium hominum in terra. A declinoquinto usq; ad uicesimum secudualiterum ordine incipiunt tres amici Iob contra

ilium dissutare. Primus Elipha arguit Iob es

peccate

ram; et m

re tritu

87쪽

γRo pNET ET APOST. peccam ei. Id quod Iob non negat , sed interim redarguit, Eliphandi socios es malos conseis

latores Secundus Bildad commemorat quem,

admoduni oleat Deus multis plagis impios pu rure, di uult inferre Iob spe impium, quia mulitum a Deo punitur Iob respondit instentio suisam esseefortitudinem. Tertius Tophar arguit: Malis bene esse quidem,sed non diu, Iob talenes e contendit Iob ostendit contrarium in utraq- parte uerum esse, ficilicet di imp s diu bene elle in hacum, Et se nesse impium. Avicesimo siecundo usis ad D duo illi amici Iob,Eliphaso Bildad ertio ipsum Iob adhuc uehementius aggrediutitur, eadem opinione, qua prius ex huirtam ratione nitebantur. Sed fru bae Stat enim Iob infracto animo, tametsi tacet hesumma miseeria, Et nuli docet eos avnc iterum addit querimonias,dunc se purgat coram amicis

quod puerit inculpata vitae. Tricesimo ecundo Us ad finem concio.

nastur tandem DEVS ipse coram Iob, comineae morans omnia opera suae potentia, uolens ipsus docere, quod iniuste ab eo sit accusatus. Ad quam concionem Iob ultimo capite poenitentriam agit Ceres scit,ac in integrum restituitur, Nobis omnibu in exemplum uerae poenitentiae. Tantum de libro Iob, in quo habetur de cruce

88쪽

SAGOGE AD LIBRO ssanctorum, de carni impatientia, quae colla donatur Sanctis a Deo. Sit etiam gratia Deo in

terti m.

DE SALTERIO

DAVIDIS. Psalterium assistendo iumen habet,quod cinere significat, quia carmine conscripturi est ad canendum Antiquitu vocatum est SO. LILUUII Vsta,qui solius christiani homunis cum plo Deo colloquium habetur. Dicitur et PARUA BIBLIA, quia breuiter omnia quam Biblijs habentur, contiuet,liti. Historias.

Legem. 3. Provisiones. . Fidem . s. Consolationes c. Poenitentiam.'. Bona opera.

Autor Psalteri D A VID Rex ratostra

est,dicitiante SPIRITU Sancto. Matthaerra. Quomodo Dauid in Spiritu vocat eum Do VINUM e Sunt autem Psalmi numero centum et quin

qua et,qui tripliciter diuidi posunt.

89쪽

PROPHET ET APOs mPRIMA DIVISIO.Alis uocantur proprie Psalmi, si uero Hyrini. Psalmi dicuntur,quoties Dauid aliquid a Deo petit. H mni uero quotiei pro accepto benescio gratia agit. SECUNDA DIVISIO. asterium diuiditur apud Ebraeos in Quinisque libellos, qui discernuntur in uulgata aeditioane Latina perimen Amen, seu Fiat Dat. I. Primus libellus continet Quadraginta alimor unum, qui sunt omnes imus Dauidis, Vnde et totum scurium ei adscribitur. Et duis rat hic primus libellus Us ad Psalmum Quemaadmodum desiderat cervus etc. II. Secundus libellus contineto Psalmos,qui in principio bis chorae cantatoribus a cri. buntur . Deinde feni Dauidis omnes praeter unum Asaphi, et ultimum Salomonis. Et durathi fecundus bellus usq; ad Psalmum Quavi

bonus ti Israel Deus oec. III. Tertius libellus continet '. abnos,quoarum undecιm Ajapho res si s choreunus Dauid . duo postremi duobus alijs cantoribus adscribuntur. Et curat hic tibiarum resis ad uia viam : Domine refugium suctus es obn. E Quartus

90쪽

isAGOGE AD LIBROS II in varius libellta continet etiam an mos,s crevi primi usum tribuuntur Mo serisu Dei. Reliqui uero Davidi Durais hic libet, ut is Quid Ps mira centesimumseptimum, constem ii O MIM O etc. V. Quintus libellus Quadraginta quinque Minos continet, quorum multi quidem Dauidi

tribuuntur, Sed interim quidam incertu tunautoribus, insignantur nunc ante Psalmum, nunc pori Psalmum, nunc utros loco per Ebrata cam uocem HALLELUIA, ut uideatur ese Gratiarum actio Deo pro lassi Psalmo, cum auator UUoratur. Et durat hic Quintus Liberusscdsuem Ps ter . TERTIA DITI SI

Orationes.

Gratiarum actio Psalmi omnes sunt Qvma nes. tuplices. Nam alijsunt, consolationes. I. Propheticu Doctrinae. I. Orationes fiunt omnes Psalmi, quibus illis

quid DEO petimus. t miserere mei Delis etc. item, Exaudi nos Domine. Item, Domine ne nisurore tuo arguas me e c.