장음표시 사용
11쪽
Deus,ut feret, apertis veruis decreuit, prout videre est ἰα in sacris p lueris,& apud Philonem p 5 Iosephu r. Qui autem semul Pontifex creabatur, usque ad ultimum vitae exitum in eadem conseruabatur dignitate, quamuis p stea dominantilius Graecis in annum, & annos dari caeptus sit. Quoquomodo res se haberet, Pontificibus semper maximum, & praestantissimum in Hebraeorum Republica iustitit, summa cum auctoritate coniunctum. etsi usque ad transmigrationem Babylonis rerum duntaxat sacrarum procurationem Peliserint, quia Regibus reseruata erat ciuilium adminis iratio. At vero restitutis in patriam I daeis, non sacra tantum, sed & Rempublicam Pontificu matellati, imperioq; commissam,creditamq; esse idem p
rhibet I Iosephus. Hinc it sud ipsum . quod de Romanis Principibus supra adnotauimus, factum quidem est , ve qui summam in Republica haberent potentiam , nihil quidem se habere arbitrarentur, nisi di Pontificatum obistinerentadq; sina testatur,t historia cui consensit etiam Iosephus in eis lem v Antiquitatum Iudaicarum libris, ve qui Princeps constituebatur, insimul Pontiscatus dignit te, di potestate fruebuur. Atque Pri ipatu in Regnum commutato, udem Pontifices, ct Reses erant. Ex quibus millo prope negotio dignosci poterit in unaquaq; Republica quoquomodo sundata, duplicem adfiiive potestatem, am stilicet, A ciuilem, seu politicam, & huic illam semperPrxsuisse non nityus,atquc corpori domitiatur an,
FRequentem utroeorundem Haebraeorum privaricati nem, aqua saeps, & saepius obvirgati per Prophetas reuerti noluissent , cum animaduerteret Deus, malitiamq; di falsoriim. Deorum cultus etiam per uniuersum terrarum orbem ita inualuiste , ut eius nomen iam se E ex hominum memoria euanuisset, tum filium suum unigenitum E sacris sedibus ad homines delegauit, ut eos ab inanibus , ct impiis cultibus ad cognoscendum, di colendum Deum
vivum conuerteret, atque ut eorum mentes a dementia
ad sapientiam,ab innisutia ad aequitatem, di iustitiam re-
12쪽
duceret: ac praei puὰ Iudaeos ipsos sibi cetes s dilectiores, quibus talis di sina mysteria saerant credita . Item, ut sibi credentes homines, ac sacro baptismatis sonte renatos a daemonum saucibus , sic transgressionis sententia liberaret.& diaboli futuram, ut ait a S. Augustinus perditione , . ne deinceps factum eius imitareturionenderet. Vnde Apo ρο--io . a.
solus b Ioannes ieribit . Ideo venit filius Dei, ut sciueret , opera diaboli.
Christium vero ipse ni esse omnipotentis Dei filium nomo , qui Christianae militiae adstriptus sit, negare potest. Namq; ipsemet creator omnium Deus testimonium perhibuit, dicens ci Filius meus es tu , Ego hodie genui te. Et apud Oseam a prophetam . Ex Aegypto vocavi filium a meum, apud Mattieume, & Lucami, Hic est filius meus . dileectus,in quo mihi bene eomplacui, ipsum audite Quem I Op. 3. talem esse,& Petrus ab eodem Christo interrogatus,quem dicunt homines esse filium hominis;& postea, vos quem me e idicitis , totius sacri Apostolici eollegii nomi respondens g consessis est , Tu es Christus filius Dei vi- sui Ad quem locum stribens B. Hieronymus ad di rentiam, inquit, aliorum Deorum,qui mortui sunt t
i Hunc quoque sacerdotem esse voluit, o Tu es sacerdos h Ual. ινρ.ι cin aeternum, & ut ait a Paulus, manet in perpetuum,& altibi . Et omnis quidem sacerdos praestb est quotidie mini- suans, de easdem semper offerens hostias, quae nunquam possunt austrre peccata, hic autem unam pro peccatis ODOens hostiam , in sempiternum sedet in dexter Dei ἀFuit quoque Rex, de dictus, 3toctus priusquam e sinu K- patris ad nos emanasset,nam in libris k Regum, de Christo . Limquens , Dabit imperium regi suo . Et regius Prophe pluribus in locis , vel iis praecipuEI. Introibit Rex gloriae, I UM. quis est iste Rex glorix m Sedebit Dominus Rex in aeter- m inuinti risia n, Dominus legifer noster. Dominus Rex - αster. Ieremia o. Regnabit Rex, &sapienserit. Tacharia os Iubila filia Hierusalem, Ecce Rex tuus veniet tibi iustus. λει saluator. Vix autem ex utero beatissimae Virginis na- . . ixo, stati ab oriente Magi venietues dixerunt g ubi est, et ' qui
13쪽
qui natus est Rex Iudaeonina. Idque Pilatus Romanor tilia partibus Iudeat Praeses diuino numine amatus Regemo rio*. Maiih.-dςclarauit, post multa subijciens ri vultis, ut ego Oh, s.D, I .. dimittam vobis Regem luci eorum. Immb discipulus ille. qui supra pectus Domini in coena recubuit , &caelestia I arcana penetrauit in Apocalypsi L, Dominum Domino-& Regem Regum esse dixit. Cui optinis conuenie illud Ieremiae vaticinium t. Ecce constitui te hodie super
vi gentes, & Regna, ut euellas, dissipes, aedifices, & plantes. -ώον. ct obed. Vbi sacrarum scripcurarum interpretes u Pontifices, acca.dere mil. 6.. iuris scientissimi non de sacris tantum illud intelligi opor- , verum de profanis etiam, de iurisdictaonera, - ..d. & imperio, quod merum ν a iuris auctoribus appella d/matior. cy ia.. tur. Quod ciuilis' naturalis', ratio suadere videtur, vex desacri Pater omnium Regem, & Imperatorem constituere debe- mm V 23 ret merito sapientiae, virtutis, ac sacerdotalis sum, mae dignitatis, quam etiam ante mortem obtinebat, di- I. i. . MI . SI. 8nus aestimaretur. Idque non ignorauit Aristoteles Masivit. 1./e osc.m seuerans. Quosdam eo natura seruos, & alios liberos, deri dominos, & quibus natura debebatur, ut ceteris praeesi
zrpuisis. ι. -& Quod si quis sic virtute, & sapientia lo
ge caeteros excellaret, ei regnum, di imperium deberetur At cui haec magis congrue aptari possunt, quam Christo qui est ipsemet virtus , ipsa sapientia e , immo Dei virtus, di sapientia, ut ad Corinthios d scribit Apostolus.
Quemadmodum enim ipsi Christo duae insunt naturae, humana, & diuina, ita duae quoque adhaerent potestates. sacra,. de politica ut presentat si quidem utcunque mlam δε & Aaronems, qua propter eidem Moysi praedictum fuit, Prophetam suscitabo in medio fratrum tuorum si milem tui. Morses autem, & ipse fuit sacerdos g, Moyses. & Aaron in saeerdotibus eius. Quare videmus in Ex i. do b eundem Moysem Deo incensum situlisse , quod utiq;
praecipuum erat laeerdoti munus. Et in Leuitico i, vesia summus Sacerdos Dei iussit Aaronem fratrem consecrauit, ex eoque nepotes constituit facerdotes .atque in eorum . consecratione sacrificium fixit. Neque id inficiantur Iu- . tis. 3. Διί Ἀ - Si quidem phili .i Habreorum doctii simus aeternae re
14쪽
, Vertio. Cap. III. yyrophetam . A quo non dissensere antiquissimi, ae hixta sanctissimi Patres tum Cr ei. tum Latini, Dionysius Areo
pagita, Cregorius ι, Naaeianzenus, Augustinus m, Hie-a myrmas n , Anacieriis o. Ex recentioribus Ioannes a Turrecremata p, di Ioannes a Capistrano, qui alios muleos collegit . eorumque dicta cumulate retulit, & anteis
eum Augustinus Triumphus q, & post Cardinalis Bellar- minus r de Ro. Pontifice .. Sed quid imus per emendica tasuffragia, si Paulus f Apostc lus Corinthios docens ait, Deum patrem sit biecisse omnia filio sub pedibus eius. Eta ipsemet filius idem confirmans dicit , omnia mihi tradita sunt a Patre meo . Item post resurrectionem priusquam Apostolos in uniuersum orbem delegasset v, ait, Data est mihi omnis potestas in coelo, & in terra. Ergo omnium Dominus.nam vulgatum est illud apud u nostros nihil excludere, qui omnia dicit , quod ratiocinatur &Apostolus ad Habreos loquens a , in eo enim , inquit, quod omnia ei subiecit, nihil dimisit sibiectum ei.
Duo autem sent, quae nobis maximum videntur sacessere negotium , aliud Ioannis, a Regnum meum non est de hoc mundo, hoc est, ut Ecclesia interpretatur,Non eripit mortalia, Qui regna dat coelestia, alterum Lucae . bQuis me eonstituit iudicem , aut diuisorem inter vos multi asseruntur ab antiquis Patribus intellectus, qui omnes mihi videntur & verbis, di menti apprinis conuenire, de quibus Ioannes e a Turrecremata: sed incer alios mihi apparet dixisse, quod oportuit unus Beatus d Thomas, vir, ut nemo nescit, doctrina insignis, ingenio praestantissimus sanctitate perspicuus . videlicet non de regni potestate, aut iudiciaria potestate dixisse. Si quidem est e, & erat iudex vivorum, & mortuorum constitutus,eique s omne iudicium dederat Pater, sed de eius usu dumtaxat dicere,& intelligere voluerac, ea nempe uti noluisse, dum nostrae redeptionis mysterium exe ceret. Non quod non haberet, cum illam haberet. Etenim non dixit Christus,non habere se potestatem iudicandi, sed non venisse iudicare . At dubium non est, quin, quando se obtulerit occa sio , tuam exercuerit . Idque , ut se Dominum, & Regem esse B oste
15쪽
n. fidelior so. ais. ruta natant omnes do maior.
ostenderet. sicuti legem ipsam carnaliter adimpleuis, octava die circumcisus, go. die in templo cum hostiis praesentatus, ut in se ipso eam sanctificaret, postea veri, D, se Dominum legis manifestaret, illique minime subiectum monstrarer, contra legis litteram in die sabbathi lepro sem mundauit. Ex quibus sane haud obscvia apparet, Christum omnipotentis Dei filium non sacerdotem modo, sed legislatorem quoque Dominum. & Regem nobis esse a Patre datum, quod etiam testantur Athanasiusti, Cyprianus k, Bernardus I, Thomas m Aquinas, &aluiere omnes Theologi. C A P. I Ι I I. REl iquum est, ut videamus do Summo Romano Pomtisice cuius occasione scripta hact enus sent dicta P ab ipso Christo in terris Vicario sibi deputato, cui hassi tandum non est ipsim eam omnem, quam a Deo Patre accrptam, ut homo mortalis, auctoritatem, potestatemq; tribuisse,atque eum totius visibilis Ecclesiae principem, recaput constituisse. Quod testatur S. Cyrillus aB. Thoma in opusculo de Primatu Petri citatus dicens, quemadmodum Christus a Patre plenissimam in totam Ecclesiam har 'buit potestatem, sic Christus Petro, eiusque successoribus omnem dedit potestatem . Nam statim atque interroga-.tus Petrus de ipsius Christi filiatione respondisset, Tu es filius Dei vivi, tuum fore Vicarium velle demonstraui is quiens in . Et ego dico tibi, quia tu es Petrus,& super hae petram aedificabo Ecclesiam mea. st tibi dabo claues critarum Et quodcunq. ligaueris super terram, erit ligatum,& in caelis,& quodcunque solueris super terram,erit solatum, S in caelis. Per quae quidem verba rectissime arbitrantur Theol gi o, & sacri iuris Pontifici j p interpretes, Petro uniuersali Ecclesiae administrationem esse promissam, non aequEactu traditam, ijdem tamen atque q alij constanter asseuerant, tWnc vere datam, cum Christus post resurrecti nem eidem apud Ibannem diseriir, Pasce oves meas, P .sce agnos meos. inae verba sic accipienda esse Constantinopolitanum Imperatorem docuit Innycentius huius
16쪽
nominis tertius, non soldm Pontifex Maximus, sed maximus etiam Theolo 's . Siquidem ante nulla suit necessitas, ut Dominus aliquem, qui eius vice in terris fungeretur, constitueret,cum ipse per semetipsum nauis gubernacula tuto regeret.
t Sed ad Patrem reuersuro fuit necesse sibi Vicarium deligere,& sic Petrum ceteris praestantiorem, suique taman- tissimum , eius l. deinceps verE successores in sui vicem su- stituit, in omne'. alios suam delegauit potestatem. C ius fides ne ullo unquam tempore deficeret, se Patrem rogasse affirmauit,lustiitq. u ut ipse aliquando conuersus con- 'tirmaret fratres suos. Et ne idem Petrus tanto onere se grauatum sentiret, parumq. de virium suarum imbecillitate fideret, sed ut magno animo, de sorti prouinciam susciperet, eidem dixit: Duc in altum, cui Petrus sortior viribus,animoq. maior effectus respondit x, In veria tuo s. relaxabo rete. Vicariatum igitur antea promissiam suscepit Amstolorum princeps, ac moriens eundem suis legitimis succestaribus regendum, tuendum,conseruandumq.
. - Sedhinc maior exoritur dubitatio , an idem Petrus , eiusq. succetares poIiticam, seu directum dominium, vel, ut ἡostri loquuntur , temporalem iurisdictionem directEhabuerint, habeantq. alii asserunt, alii negant, sed mihi lange magis placet opinio existimantium habere direct E. Nam ex iam dictis de Christo Rege satis constat manife-
M, summo Romano Pontifici competere, ac semper com- . Petiisse omnem ,& quaiacunque directam iurisdictionem temporalem. Cum sit catholica tam Theologorum, quam iurisperitoriam sententia Christum , ut hominem Petro , 'eiu'. successiribus tantam tribuisse, ac reliquisse potesta- ' .' tem, quanta erat necessaria,& expediebat ad regimen to . i. tius Ecclesiae. Quod aperte videtur indicasse apud Ioannem sicut misit me Pater, ita mitto vos. Vnde S. Au- . ninus eleganter,&docte, ut solete, ait. Omira potentia,& ineffabilis gratia Saluatoris3 quis plebeium piscat rem Apostolorum facile crederet Principem, & Regibus stere ρ regnis omnibus imperare λ mundum stellare . .. B a legibus,
17쪽
legibus, & quae sequuntur. At rogo, quid tibi volunt illa verba, Regibus obsistere regnis omnibus imperare mu dum restenare legibus nisi habere gladij potestatem ad animaduertendum in facinorosos homines. & claia explicaui d annis preteritis, qui etiam pluribus comprobata tam veteris e, quam noui testameti Sacerdotes huiusmodi potestate usos filii se, praecipia vero ipsum Apostoloriam Principem, & Christi vicarium quando auriculam Malabo Principis sacerdotum seruo amputauit item g in Anania ,& eius uxorem Saphrram , qua conscia ille praedium venundederat, & partem pretii mentiendo, Apostolis occubtauerat, hac summa gladii potestate animaduertit . Qua propter Nicolaus Papa de Christo loquens ait b . Qui beato Petro aeternae vitae clavigero terreni. simul , dccaelestis imperii iura commisit. Et B. i Augustinus. At ubi tempus, quo se pati permisit , aduenit, praeterquam quo tri xa magis, quam bellum imminebat, armatos iubet e disti pulos, non ut repi aret , qui pati volabat, sed ut in potestate habere pollessionem suam ostenderet. S. j Tho mas, Papa, inquit, qui utriusque potestatis apicem tenet scilicet spiritualis,& temporalis, hoe ille disponente , qui est sacerdos, de Rex, Sacerdo in aeternum secundum ordia nem Melchisedech, Rex Regum, Dominus dominantium, cuius potestas non auseretur , de Regnum non corrumpsetur in secula seculorum. Si quidem illos duos gladios apud E Lucam utriusq; si risdictionis,sacrae,de profanae, seu temporalis,& spiritualis symbolum referre tenuerunt sancti Demardus I, Beda m . Titusn, Bostrenus, Helibertus o Coenomanensis Epist pus,Bonifacius p Papa VIlI. &alij quos in medium adducit Iosephus q. Stephanus in suo de potestate eoactiva li. bro . Id quoque confirmat ex plurium grauissimorum virorum auctoritate ex recentioribus Ioannes r a Capita strano in suo de potestate Patri tractatu,& M.f Antonius Peregrinus in tractatu de priuilegijs, di iuribus fisei. g. 3 . Neque hanc temporalem Ecclesiasticam iurisdictionem ignorarunt Imperatores ipsi, quippe qui, tantum abest,ut illi fuerint impedimento , quo minus lata lege praecepe perint ι, ut quid esset sicerdotali scatentia terminatuim
18쪽
pro sancto semper, & venerabili haberetur. Immo liberasitigantibus dedere saeuitatem sacerdotis iudicium eligendualtera etiam parte contradicente. Neque a tali sententia appellari poste sanxerunt u Arcadius,& Honorius, Aris. Idem Theodosius Magnus,si Gratiano x credimus,& Ca- alia. us' item Magnus. Theodoricus quoque Cotthorum Rex, & si Arianus, tempore, quo uniuerse dominabatur Italiae, ut videre est apud Magnum α Aurelium Cassiodo Ir - ad Petrum uiaeopum eiusdem Regis nomine
Quinimmo Valentinianus Imperator, vacante Medio. ,3 Ianensi Ecclesia hortatus est a Episcopos , ut talem eligerent Episcopum , cui inquit,& nos,qui gubernamus impe res. Pq. p. .. crium,uncere capita nostra submittamus . . eum his.' Si de uno simplici, & particulari Episcopo ita sensi Ini c. sa . r. perator. iuid putare debuerat de fiammo Christi Vicario, . a. eui uni omnes subsunt Episcopi, Archiepiscopi, Primates, qui Ma.' Patria resue nisi quod omnem omnino haberet potesta Iad cnouit.δεια tem, omne prorsus imperium. dic. 13n αδε. Etenim Ioannes Hieronymus Albanus b tradit utriusque Doctores votis frequentioribus tenere Pontim . . . M. . . Micem Maximum utriusque gladii potestatem habere,atquec.sqωando, dera ideo imperium ab Ecclesia dependere; & ita de necessit - μ x cons arae te salutis credi,& teneri firmiter oportere. ut Abbas e quo ζ-- ique, Aretinus d, Barioluse, & alijs plures. Idem quoque Bariolus I affirmat Papam ubique esse Dominum, & Pos -n-- se omnia, dummodo contra fidem non sentiat,asserunt Α-asu 's. lexander b, Felinus i,& Decius k. Socinus I. Quod sacris
Et quatenus ipse summus Ecclesiae princeps non haberet, 'uod tamen firmiter negamus, politicam, seu meram, ac directam in temporalibus iurisdictionem. nemo tamen Otholicus inficiatur a Christo Iesu creditam illi essie potestatem non rerum modo spiritualium,atque earum.quae ad salutem n antinae i pectane, sed etiam temporalium in ordine ad sacra, seu spiritualia,quietemq. Reipublicae, &eius omnino procurationem attinentium. Sicut enim ho ' in να-arno,cuius o gratia omnia a Deo comparata sunt, circum- 'Adeus r. spicitur ex duabus potissimum , quibus constat partibus, cx
19쪽
ex anima scilicet, de corpore:Sic duplicem qnoque curam habere eummui illum dirigit, necesse est. Corpus vero animi causa suisse a rerum omnium parente conditum etiam Aristoteles testaturp. IEt quemadmodum ab initio creationis uniuersi ne eduo constituta in caelo luminaria maiora, quorum ait rum q maius sel, minus luna . ita in terris duae r potcstates Plestis, Se terrena, & veluti Qt praeest diebus, sic illa spiritualibus, & sicut luna nocitibus, ita humanis dominatur terrena. Et quemadmodum luna luce, lucet, ut ait Cicer' , aliena, sic a spirituali virtutem,& splendorem accipit profana . In homine quoque duo luminaria magna,intio,& sensus, ratio autem longe maior, di honora tior habetur, quia melioribus, ct dignioribus praeest i .: Duae item considerantur potestates,duoque genera u su ditorum. At cum anima iit praestantior x corpore, ratio sensu, praefantiora quoque, & mrtiora aestimentur spiria' tualia temporalibus, dubitari non potest, quin summus Ponti sex diuina prouidentia totius Ecclesiae caput, Ni Princeps habens animarum curam, rerumq. Omnium ad utem ipsarum pertinentium, queat omnia, quae corpo ris sunt, regere, tueri, Se conscruare.Et sicut corpori P ualet anima,quod etia caeci,& surdi satentur,sc.ille, qui
pe qui animae praeest, multo tacilius corpori,& Omnibus Diquae eius sunt, & imperare valet,& leges imponere. Vnde a S. Bernardo a , & Bonifatio viii. b optima ratione dictu est Papam utrumque habere gladium, temporalem, S sp ritualem. Est enim quasi Deus e in terris, maior quovis homine, lotestatis d obtinens plenitudinem. Cui omnes e necessario tenentur obtemperare. Ipse siquidem totius orbis possidetj principatum, supremum totius orbis magia stratum. Neque abs re Tertullianus antiquissimus Theonlogus , Apostolorum tempori proximus ad uxorem striabens .e, eum Regem seculi appellat. quasi in hoc seculo existenti Imperatores .Reges, alij l. summi principes non dedignantur iissa submittere capita, eiusq. pedes magna cum laumilitatq eosculari. Quam pedum exosculationc ab omnibus uni Romano Pontifici praestandam esse perpulchre docet i Iosephus Stephanus in suo de adoratione
20쪽
I. l l . , spiritualis enim potestas temporalem instituit,eamque . iudicat,quod non concilia, non Pontifiees, non alij legumitatores eorumve interpretes, aut Theologi asserunt, sed auri ipsa veritatis Apostolus Paulus ad Corinthios se monem habens h. Nescitis , quoniam Angelos iudicabi- , tis Quanto masis secularia i Quod sane praeceptum si omnibus I Ecclesiae praesidibus conuenti quanto melius Romano Pontifici maximo aptari potuerit Z eum ipsi fas ait de omnibus iudicium sacere,dem solus Deus. De quo intelligens B. Ignatius, Presbyteri na,inquit,atque omnis clerus sinuat cum omni populo, cum militibus, &Princi- . pibus , sed de Caesares obediant Episcopo , Episcopus ,.Christo. . . . Huiusmodi autem politicam gubernationem, seu iurisi .
dictionem non modo, ut Christianam, verum etiam, ut m i . liticam esse sacrae seu Ecclesiasticae potestati sebiectam ex . . . .sne utriusque haud obscure monemur. Finis namque ter
aenus , seu temporalis sni spirituali labordinatur. Siquidem selicitas temporalis non est ultimus finis cum consisat,ut ait S.Thomas n,in voluptate,diuitiis,potestate,di- ignitate, & fama: atque ideo referri debet in felicitatem Memam , quae in o Dei cognitione, de fruitione consistit et O , saubordinari vero iacultates, ut subordinantur fines,s -- .ptum reliquit p Aristoteles. Plaeterea Imperator,Re es, δε Pontifex , clerici item , ac laici non aeque duas faciunt respublicas, sed unam, unam scilicet Ecclesiam, quia unaeshq columba mea. sumus enesin unum corpus Omnes, ve Caintc.e--
tradit ν Apostolus, & in omni corpore membra inne connexa , & unum ab alio dependet. spiritualia vero, ut su- pra ostensum est,non possunt a temporalibus pendere,vel ab eisdem emanare et cum terrena seu temporalia a sa- .cris,& spiritualibus omnino pudeant,illi'. subiiciantur. Multae aliae similes in medium afferri possent rationes, anisi , & breuitati, esset penitus studendum . quae tamen nullo ferὰ labore videri poterunt apud Nicola pinssanderum,& illustrissimum, ac iuxta dotiissimi, ri Cardinalem monarena r