장음표시 사용
21쪽
bus argumentis hanc nostram telam texere , si liquido constat tantum in esse sumino Romanae Ecclesiae Rectori auctoritatem,tantam dignationem, tantam deniq. pol statem , ut Caesares ipssis , Reges, aliosq. potentissimos principes principatu , regno, atq. imperio Privet, ali item , cum libet, in eorum locum substituat. Et quanuis id non agere soleat, nisi grauissimis, ei demque vrgentissimis decausis fidem catholicam , aut Christianam rempublicam, aut singulare alicuius Pr uinciae bonu,& utile respicietibus sulcbtingit Zacharit uaduersus Childericu Franciae Rege latae dignitatis titulo, di honore indignum P magna quoque , & prudenti habita deliberatione, umina expediat,& qirando,& quomodo,&per quem id perficiendum sit, ut adnotarunt rectissime innocetius x, Baldus 1,Franciscus a Vergas, Rodericus b, Zamorrensis, atque etiam alij ci attamen iuris certissimi est id facere postri faciam. cum utilitas postulat, aut vi get necessitas. Quod pluribus, ae quidem illustribus exta plis,si opus esser,comprobari possetacum plena sint sacri
rem canonum,eorumq. interpretum volumina, atque Hiastoricorum scripta. sed ne lectorem diutius in hisce co numerandis detineamus,legi poteruut, quae extant apud Albertum d Pighium,Card. Bellarminum e, & in meo tractatus, ita ut aprime conueniat illud iam memoratu Ieremiae vaticinium Ecce constitui te hodie superge tesin Regna, ut euellas, & dissipes, aedifices, & planiss. Quod b dictum est no a quolibet,sed a Deo, non Regi, Ied Sacerdoti,non de regia stirpe, sed de sacerdotali prosapiade cendenti.
si quis fortasse diceret, quid ergo sibi volunt illa Petri
Apostolorum Principis k , subditi estote omni creaturae sue Regi, qnasi praecellenti, siue Ducibus tanquam ab eo missis ad vindictam malorum, laudem vero bonorum. Idem quoq. asseuerare videtur Paulus ad Romanos ipsi scribens I, omnis anima potestatibus sublimioribus su dita sit, omnis enim potestas a Deo est,& paulo post. Nons ne causa gladium portat. Dei enim minister est, Vindex
in iram ei, qui male agit. Quapropter, & Christus apud Mattheum is, Reddite qua uni Caesaris Caesiui, ει quae
22쪽
Dei Deo. Quae , & alia similia nullam nobis saciunt dubitationem,immo nostram confirmant opinionem, nostra sententiam. Hisce nanq. omnibus mirum in modum videntur satisfecisse in sitis responsionibus idem Cardinalis nvellarminus, Ioannes o Antonius Bouius, di latissime,& pluribus ante annis ipse in meo p de sacrorum immu pnit. tractatu lectorem relego: ne idem repeterein opus in immensum augere me uelle appareat.
Et quanuis in unaquaq. Republica, & quouis in loeo
Pontificibus,Sacerdotibusq. non modo ius semper fuerit, verum etiam pro commodo, di bono publico necesse, ve - . in profanis, atq. in omnibus , quae ad politiam spectant, se immiscerent i nulli bi tamen reperias, ciuiles magistra . tus, aut Principes viros in iis, quae ad rem sacram , reli- .gionem, vel Dei cultum attineat, se ingessisse: sin secus pro malo omine , pro opproprio,pro scelere,pro ignominia habitum. Illud P. Claudii Appii filii, atq. P. Lentuli tiapud q Veteres notum est exemplum: qui cum sacrificiis, . . . ruibus minime debuerant, interfuissent, perpetua notati ρ .d . ....unt infamia. De quibus intelligens Lactantius ν Firmi amis, Abstinent, inquit, aspectu , quibus contaminare illa non licet, & si tarte vel errore, vel casu quopiam vir aspexerit, primo poena eius, deinde instauratione sacrifieii scelus expiatur. Hi ne sertan condita est lex illas publicus sacerdos inn- fatiatae . . prudentiam consilio expiatam metu liberet . audaciam in Gusis. admittendis relisionibus Qedis damnet, atq. impiam iudicet. Tacitus de Tiberio sermonem habens si Quando , de Religionibus tractabatur, dilatum nuper responsum aduersus Seruium Maluginensem, Flaminem Dialem promisit Caesar: recitauit decretum Pontificium. Lampridius item de Alexandri Ro. Imperatoris pietate, re religioneti actans t, ait, Pontificibus tantum detulit,&Quindecim in tim Atim viris , at l. Auguribus,ut suasdam causas sacrorum a semitas iterari ,& aliter distingui pateretur . Plinius quo
me ostendit u praeclare reru sacrarum notionem, ad Pontisces pertinere, in eisque nullum has, nullan . actioncm
suis Principibus competere. sed de iis latius Dionysius υ Halicarnass.qui postmulta concludit,quod si que animad
23쪽
uertebant praescripta sua circa religionem contemnere, eum mulctabant pro delicti magnitudine, ipsi nullius potestati erant obnoxij, nec debebant , vel senatui , vel P pulo de se rationem reddere . Neq. id ignorarunt Poetae: quippe qui passim dixere prosanos a sacris esse arcendos. unde Virgilius
Conclamat vates,totoq.assentire Deo. Ouid. yHine pro Metaonide pro I hine iubet ire mini os, Et monet Areanis oculos remouere profanos. T. Calph. a te proculfaceres locus,itemfam. Horat. b, ι, ait,profaνum vulgus θ' arceo. Hoc idem testatum reliquit Tertullianus e ,ut a sacris semper arcerentur profani,hoc est oinnes,qui sacris non erant initiati, ut in annotationibus ad Padinas explicauit Guilernius Budaeus d.
Sed terrere nos deberet illud , quod Oriae Regi oblisit, qui, cum sacerdotum officio fungi mallet, de Domino in censum adoleret d eo ipso, Azaria Pontifice, omnibus'. reliquis sacerdotibus conspicientibus a Deo lepra per cussus, de domo Domini illico eiectus est, & Ieprosus evita excessit.OEa etiam d, qui tantum extendit manum ad arcam Dei,& tenuit eam,ob eius temeritatem percul-isus, & mortuus est. Voluit enim Deus omnipotens nobis
manifestum sacere; quod sacra a profanis esse deberent omnino seiuncta,aliud ius in sacris,aliud in politicis, alia templorum,alia regnorum auctoritas,& maiestas. Ac pi inde sacra etiam aedificia Regum domibus disiuncta, &separata adeo praecipit, ut Regibus nebs esset illum ab ipso Deo constitutum finem transilire , jmmo eidem pro prius accedere vetuit omnino. circa in Reges ludavehementer apud EZechiele inuehitur Dominus dices erFabricati sunt limen suum iuxta limen meum, & postes
suos iuxta postes meos, & murus erat inter me eos.& polluerunt nomen sanctum meum in abominationibus, quas fecerunt, propter quod consumpsi eos in ira mea. . em sane veteris testamenti murum in Christi redemptoris nostri Ecclesia non unum duntaxat,quasi discrimen inter sacra, de profana collocatum cernimus, sed murum quoque, & antemurale, ut multo temporis ante vaticina
24쪽
tussest Isaias Propheta carminibus en trans: Vrbs lar- t.
titudinis nostrae Sion, Saluator, ponetur in ea murus, &antemurale . Aperite portas,& ingrediatur ris iusta custodiens veritatem . Non autem profanans Laco bcra, ut lu- lenter interpretatus est Baronius Cardinalis e amplisi simus, striptor rerum sacrarum eximius, libertatis E clesiaticae de sensor acerrimus diuina conculcans, temerans sancta, di dissipans sanctuarium, quae cum intus fuerit , iubetur proiici ab Ecclesia secundum illud Apocalypsisti: Fori s canes,& venefici,& impudici,& homicidae,&idolis seruientes, & omnis qui amat,& iacit mendacium. In quorum sortem coniecisse subiungit eundem Isaiam i, qui iniquas condunt leges, & iniustitiam statuunt. At l. longe magis includuntur ii, qui non subditis leges imp
nunt iniquas, quod tyran idem sapit manifesta, & sacrilesium,si lacris discernunt. Idq. eo execrabilius scelus eianeitur,si lata lege firmetur, ut iure fieri posse appareat, quod contra ius diuinum etiam ustirpatur. ea re exaltati a Christo parietes stare debent altissimi, iidemq. firminsmi sacra a profanis funditus separantes, quibus dominia sent diuina constitutione seiuncta, uti cum ipsona et Dei unigenito respondi possit lc, ut quae Caesaris sunt, Caesari,quae Dei, Deo reddantur.
Qu ,& ipsi Caesares ethnica adhue obcaecati caligine, ut paulo ante est dictum, secere, & libentius executi sunt alii item Caesares sacro baptismatis lauacro regeniti, de Christiana imbuti disciplina. Inter quos Conilantinus apud Sozomenum It vos Dii estis, a vero Deo constituti ite,& inter vos causas vestras discutite riambis non licet Deos iudicare. Theodosius, & Valentinianus m. Fas, in quiunt, non est, ut diuini muneris ministri temporalium potestatum subdantur arbitrio . Arcadius vero, & Hon 'rius 33 rescripserunt. Quoties de religione agitur, Episcopos conuenit agitare : & alibi O; Qv ibuscunque mota fuerit quaestio, tuae ad Christianam pertineat sanctitatem, eos decebit sub eo iudice litigare, qui Praesul est in suis partibus omnium sacerdotum. Lege cauit p etiam Marcianus Imperator, ut si quid circa morem, ritu'. sacrorum, & pristinos canones, quod indigeret interpretati C a ne
25쪽
ne , Oriretur, cognitio, & interpretatio esset sacerilatur, Honorius item,& Theodosius q decreuere,ut libri improbate fidei mandante duntaxat Episcopo,coburi debereta eiusdemq. solius iudicio venerabilem Cruce,& sanctorum Martyrum reliquias iii Ecclesiis collocari debere sanxit Leo. Iustinianus irriterea laicis interdixit f Litanias s cere,nisi interessent Clerici. Immo profitetur t omnia qua ad Ecclesiarum statum spectant,sestinasse ad notitiam d serre Romani Pontificis, &post aliqua subiungit: Nce enim patimur quidquam, quod ad Ecclesiarum statum pertinet, quanuis manifestum , & indubitatum sit quod
mouetur, ut non etiam vestrae innotescat sanctitati,quae caput est omnium sanciarum Ecclesiaru. idem Iustinianus .: maxima quidem in hominibus sunt dona Dei a suprema collata clementia Sacerdotium,& Imperiunt; Se illud quiadem diuinis ministrans; hoc autem humanis praesidens, ac diligentiam adhibens. Illud ell, ait Constantinus u , veritatis auctoritate firmatum, illud incorruptum, quod a sacrosancto homine conscientia mentis illibatae prot Ierit . Quibus congruit illud Symmachi papae:Quis enim, ait x, sanctum dubitet esse, quem apex tantae dignitati attolli Z Inquo si desunt bona acquisita per meritum, sus .ficiunt quae a loci decessore praestantur. i
Ex quibus liquido costat Principe seculi nullam in iis,
quae ad rem sacram attinent, habere auctoritatem, nullam potestatem,imperium nullum: sed a Deo optimo ma- ιximo summis Ecclesiae rectoribus, animam pastoribus, de . totius Christiani orbis moderatoribus omnino reseruas in a.eυ. 33.δε tam. Unde Innocentius Fliuius nominis tertius, potestas . s. c. , nostra non est ex homine, sed ex Deo, eius enim vicem in eap. s.' . d. terris gerit Q. Cuius sane,tanquam catholicae Ecclesiae ab νη- ι uiseo. ipso Christo Iesu a, de eius Apostolis eruditς,atque a Spia a Luc. aa. e .ι. ritu sancto,illi omnem veritatem in dies suggerente, ed 7. Clis. τ ... in iudicare de vero sensu,& interpretation 6σι M.,.. si rarum scripturarum, prout b patres in sacrosancta,&ι f . o. in D.is Cecumenica Tridentina synodo aperte declararivit.
t O Quidquid igitur sanxerit Ro. Pontifex, vii Apostolicet. Eis, caput ν α Princeps perinde e est ad unsuem obse stare s. uandum, atque si a Beato Petro,immo a Christo ipso conilia
26쪽
Hinc non immerito infertur, etsi immunitas, qua gaudent sacerdotes,alii l. sacris initiati omnes,ex novo, veterive testamento expresse colligi minus possit cui aliqui existimarunt, praecipuae, Petrus Ferrariensis e , Andreas Alciatusf, Didacus Couarruvias , Dominicus Solus b, Ioannes de Medina i,&alij recentiores2 originem tamen ex iure diuino illam traxisite,& credere debent,& tenerentur: ex quo ipsi Pontifices Maximi diuino afflati numine, tum per specialia rescripta, specialesq.constitutiones,tum per sacrosancta generalia Concilia in Spiritu sancto legitime congregata,& per tot Sanctissimos Patres celebrata pluries declarauerint esse iuris diuini, opula Felix j. h, seu iij. Ioannes item Primus I, Nicolaus Secundus ni,Gregorius primus cognomento Magnusn, Alexander Tertius o , innocentius quoque Tertius p , Bonifacius Octauus q. Item in Concilio generali Lateranensi r sub eodem Alexandro Tertio c5uocato,& consummato,in Colonie si ri in Lateranensis sub Leone Decimo . Denique in Oecumenico Tridentino 1, omnium nouissimo, cui interfuerunt sere,& consenserunt omnes non modo Episcopi Ecclesiae occidentalis,vel per semetipsos,vel per eorum nucios, seu procuratores, sed prope omnium etiam orthodoxoruBegum, Principum,Rerum publicarii oratores: in cuius vutima sessione, ac serme in ultimo sessionis suit uno animi consensu decretum in haec,quae sequuntur verba. Cupiens, sancta Synodus Ecclesiasticam disciplinam in Christiano populo non solum restitui, sed etiam perpetuo sartam tectam a quibuscunque impedimentis conseruari,praeterea, quae de Ecclesiasticis personis constituit,saeculares quoque Principes ossicii sui admonendos esse censuit, confidens eos,ut Catholicos,quos Deus sanctae fidei, Ecclesiae protectores esse voluit, ius suum Ecclesiae restitui, non tantum esse concessuros, sed etiam subditos suos omnes ad debita erga Clerum, Parochos,&superiores ordines reueretiam reuocaturos, nec permissuros, ut ossiciales aut inferiores magistratus Ecclesiae,& personarum Ecelesiasticarum immunitatem, Dei ordinatione ,& canonicis sanctionibus
constitutam, aliquo cupiditatis studio,seu inconsiderati
27쪽
- ne aliqua violent, sed una cum ipsis Principibus debitam sacris summorum Pontificum, de Conciliorum constituti nibus obseruantiam praestent . Deccreuit itaque di praecepit, sacros Canones , & Concilia generalia omni di, necnon alias Apostolicas sanctiones, in fauorem Eeclesiasticarum per narum, libertatis Ecclesiasticae, & contra ' eius violatores editas, quae omnia praesenti decreto innouat, exactE ab omnibus obseruari debere. Proptereaq. ad. monet Imperatorem, Reges, Resp. Principes, & omnes,de singulos, cniuscunq. status, & dignitatis extiterint,n quo largius bonis temporat ibuς, atque in alios potestate sunt ornati, eo sanctius,quae Ecclesiastici iuris sunt, tanquam Dei praecipua, eiusq. patrocinio tecta,venerenturi, nec ab ullis Baronibus, Domicellis, Rectoribus , alijsq. Dominis temporalibus, seu magistratibus, maxime ministris i plorum Principum laedi patiantur; sed seuere i n eos qui illius libertatem, immunitatem, atq. iurisdictionem impediunt , ' animaduertant, quibus etiam ipsemet exemplo ad pie
tem, religionem, Ecclesiarumq. protectionem existant,imi-
tantes anteriores optimos, religiosissimo'. Principes, res Ecclesiae suae in primis auctoritate , ac munificent a . a Verunt, ne dum ab aliorum iniuria vindicarunt. Adem ea in requi'. ossicium suum sedulo praestet,quo cultus diuinus de te exerceri, & Praelati, caeteriq. Gerici in residentijs,&officiis suis, quieti, de sine impedimentis cum mictu, & aedificatione populi permanere valeant .
Totum igitur hoe Tridentini Concilii Decretum hie intexere malui, ne lector aliqua impensa , aut Ia rub r acti e 3 C, i d ad inuenire valeret; si vero intermitti post
putatierit, intermittat, praetermittat, sed eum admonitum
, 2 volui quM si hae in re,seu disceptatione nulla alia extam
n P Apostolica sanctio, ista satis omnibus deberet facere . Lino ρς νη- ἡ eo magis, quia celebrationi, ut praenarratum est, ipsius ' interfuerunt oratores principum, atque ili, do et si eorum consensus non utique erat i necessarius m' excepi. iate ἐι- senserunt: verum in suis quoque regnis , Principatibus , M o. D ' atque dominiis publicare curarunt, atque ut obsedi tur, operam darent, iusserunt. Atque inter alios pijsim religiosissimi Dux & Senatus Venetiarum, anno P.
28쪽
eonfirmationem a Pio iiij. iactam, hoc est Iss . die i6. Octobris. Hieronymo Priuli tunc eiusdem inclytae Rei p. Principe. Nam in Consilio, ut vocant, Rogatorum coli cti, praeuia fidei professione super obligatione, qua omnes Orthodoxi Principes Oecumenicorum Conciliorum Decreta obseru re tenenturi, nominatim,& expresse acceptarunt, atque in omnibus sitis dominijs publicari, a suisque Pectoribus, Potestatibus, Gubernatoribus , di omnibus liis masistratibus seruari praecipiendo mandarunt,atque insuper accreuere .ut si nondum Concilium ipsum esset tota Veneti Imperij ditione publieatum,vel cum Patriarcha, vel Archiepiscopo,seu Episcopes, seu alijs Ecclesiarum Praelatis, quibus ea praecipue cnra incumberet, cura tenta gerent, ut idem Concilium publicari facerent, de pro debita illius executione omne auxilium, & sauorem praesarent. Quare mihi placet mirificE sententia a glossae assere iis, sacerdotes , seu Clericos ante omnem humanam constitutionem fuisse, & esse a iurisdictione secularium Principum omnino exemptos. Constitutiones vero, . quae subsequutae sunt, non ad exemptionem pertinere, sed ad diuini iuris declarationem . Neque enim videbatur habere dubitationem cum Deus mei apud Psalmistam diceret. b Nolite tangere Christos meos,hoc est e sacerdotes, quasi unctos. Ripassim in steris paginis Dij appellantur. nam Moyses a , Applica illum ad Deos , id est sacerdotes , & paulo post, Dijs non detrahes; nempe sacerdotibus. Et Malachia e, labia sacerdotis custodiunt si lentilam, & legem requirunt ex Orectus , quia Angelus Domini exercituum est. At si Deus , di Angelos, & Deos appellatiquos etiam appellasse videtur Christus cum discipulos interrogaret, I quem dicunt homines esse filiu hominis, & postea adderet. & vos quem me esse dicitis,qui homines,ut eleganter notat S. Hier nymus , non estis, sed Dij. Id rue fassiis B est imperator Constantinus, vos Dii estis . & a vero Deo constituti. At vero si Dij sunt atque ita a Deo omnium factore,& domino dici meruerunt, quo iure, aut qua iniuria possunt mortalibus, di prosanis subiici hominibus λNam,& Christus eos esse ab omni humano iudicio exc-ptos
29쪽
ptos tunc etiam manifestauit, dicens, i Reges terrae a quia bus accipiunt tributum a filijs suis, an ab alienis accepto autem a Petro responso. ab alienis, Christus eones dens, inquit, Filii ergo liberi sunt.Quod ,& Ciuilis, nat rati R. ratio suadet. Si enim Principibus saeculi essent subiecti, nec muneri suo ea, qua decet, cura incumbere possent, nec Apostolii mandatum j diligenter exequi. Nemo militans Deo, im plicet se negotiis secularibus. Idem sere dicere voluit Paux in L non ἀ- Ius iurisconsultus,etsi ethnicus . Sacerdotio, inquit k, o Dv mmsD- ueniente videbimus, an cogatur arbiter sententiam dice- ω'. sis . tantum honori personarum, sed maiestati Dei indulget, cuius sacris vacare,sacerdotes oportat. Nec ι i. ad Cis c. profuisset eisdem interdixisse I sorum seculare, admones. Nescitis,quoniam Angelos iudicabitis quanto magis s m ι.εδεῶν in s. cularia λ Nec vera esset illa iuris m vulgatissima regula, - nullam habet iurisdictionem , quae cum i se aiis, .1. d. dubitata sit, tum dubitare ridiculum esset, quod inferiora bis . in superiorem ullam haberet auctoritatem,potestatem vi tam . At sacerdotes ex praenarratis manifeste apparet longὰ omnibus temporalibus potestatibus maiores esse . . eam νr, M. cum isti n illis non praeesse, sed parere teneantur.
Hine huiusmodi exemptionem iuris diuini, non aeque .aadd. n. ri. humani post o glossam tenere oldradus p , Cardinalis q,
c, e. a. p co L. Panormitanus r, Felinus Rotat, Deciusu , Aust δῖ ' μή - rius ae, Grammaticus 3 in Neapolitanis decisitonibus, &G i. 'Isis . V Ruius m Hispanuscin tractatu de successionum creati
ν ad cap. ne,hanca. esse conamunem opinionem auctores sunt idem EeA. S. Maris a Felinus cn, Rochuς a Curtius, Rebustus b , Iulius e Cla-7 - μή - rus , & ego d ubi omnibus in contrarium facientibus co--TI . . .,r-rςspondi . Immo probo e idem iuris esse de bonis.
T. i r ridis . atque de personis, bona scilicet Ecclesiastica perinde, . Me ure. au- ac personas ipsas immunitatum gaudere priuilegio, necariquior. - seculi Principibus nec a sumniis Ecclesiarum Rectoribus, A. , isses' 'Vtimo maximo eisdem bonis concesso. Hane ad . . . L. d. quoq. esse i quendiorem interpretum sententiam praecis
30쪽
eitati Doctores testantur qui fulciri volunt ex auctoritate sacrarum seripturarum, librorum videlicet Genesto f, f t& Esdraeg, qui, de in Concilio b Lateranensi sub Alexaniacto iij. ita videntur declarari,& a Bonifatio 8 .cofirmati. . Qui vero contrariam tuentur opinionem, de quibus si seM . in eis data,priesertim Didacus 3 Couarruvias, qui alios c. qui tur,post multa concludis, summum Romanum Ponti' i eap.ri. min. scem potuisse Clericos , eorumq. bona a seculari iurisdi- ρυα εα
ctione , di imperio eximere, de ita Christianae reipublicae conueniens suisse , cumque eadςm tota Christiana respubliea,& ipsimet seculi Principes in hanc exemptionem, seu
immunitatem consenserint , eam hodie nec reuocare, nec
illi propriis legibus, propriave auctoritate dero Iare posisunt. Nam S. quoque Tliomas, & si non expresse fateatur esse iuris diuini, dicit tamen L habere aequitatem natura- Iem.Immo in suo de Regimine Principum I tractatu aper V adtissimis verbis tradit iuris esse diuini, prout tenuere alii Theologi, ut Ioannes m Bacconus, Almainus nBri edonias a. Siluester ρ, Anselus q, & recentiores alii. Illi ve--ame... ro supersus citati , qui contrarium tueri videntur , non .ese etiam dissentiunt ό Didaeo ν Couarruvias , videlicet smtus, Victoria Lelina,& Baiane ut Romanus Pontifex sum isti . ., ma illa potestate a Deo tributa potuisse clericos' eximere, ρ M. Lirim metiam contra voluntatem Principum temporalium, prout iam asseuerauerat I Innocentius. Quinimo receptum quidem est eundem sanctissimum pontificem haud posse hanc libertatem, vel immunitatem ν ti ades. ριν-i sacro ordine auferre, & in uniuersum tollere, ita ut Cle- murimur deIen. rici possint coram prosanis 'iudicibus conueniri . Ita opi 'Donati sint Cardinalis t, Abbas u, Romanus x, Grammati cus Decius b, Iacobatius e , Surdus d a quibus non vi - .detur alienus idem Didacus e, non ex illa ratione , iqua ii . - Σ , omnes mouentur, quod a iure diuino proueniat immuni- itas, sed quoniam maxima fieret sacro ordini iniuria , di- in Sed -.is. minueretur diuinus cultus, diuina vilescerent ministeria,euerteretum. penitus sacrosancta illa sacerdotum , totiusi acue elericalis ordinis dignatio, & maiestas, a tot religio .....1issimis Imperatoribus, Resibus, & Principibus iam ab initio nascentis Ecclesiae militantis hucusque pluribus priuilegiis ornata , aucta , & communita .