장음표시 사용
41쪽
G.r A toria' ἰ ac se iuste q possidere viderentpr. statim mino sei septimo, ut in historiis p -.33.pe. Petri Iustimam , etiam patratii Veneti habetur, electo Anaseno, creationem huiusmodia sanctissim', & beatissimo papa Deo lato confirmari tierunt , qui simul cum aliquibus constitutioni us des per factis pc ciatibus petro Candiano, Michael x panici apsorum venetorum oratoribus ad id tipecialiter Romam inii is perpetuo confirmauit. Hinc vi re quidem nescio ubi nam sit ista, quam tam contumaciter iactant habere libertatem: cum ex Prae arratii l quido constet ut Cxsari, aut pontisci Romano cile subiectos. sed omittamus issa; quia' non est. Hi vicebam, instituti nostri de histe agere, hoc est .de iure Iiberi principatus; sed de subiectione illa, qua j omnes ipsi summo pontisci, vii Christi Vicari , & totius Vnisue Ialis Loesiae marimo rectori, obedire tenentur. 'Nec est, quod sitam sibi quisquam queratur ademptam aucioritatem aut libertatem per regnum Christi: cum ei nemo semire cogatur inuitus, ut in Conciliis Toleta . O M. M. M.; Vpqti m apud Gratianum titeri. .,. '. ἡ .... t in GArςhydia no, Franco, Turrecremata.& aliis . . a. i. in Oinnibus notatur x. Nam lex Euangelica est lex spiritus, O. a. e. --. Vt dicit et Apostolus: Sed ubi spiritus Domini ibi ii herias, eiusdem Apostolia testimonio. Et sic legem n
lib.rtatis appellari scribit Thomas ἶ, et Sm
a ad H, d. a. sitorum , di libertatis. Mare dixerunt no-b r. - ιον. H. liri, prascrtim Inn centivis, Hostiensis e , Antoni f/.a. s. in . e de Butrio , deg alii Idolatras, ct alios Christiane religio coss. ad crue/ώ, -4 64ςm catholicam compellendos,sed sola Euann. s. d. t. s. c. g', i pr micatione, Atquis quis se ultro Christo sebiecerit r. νιλ pctri . etram obedientiam sacrosanctis ab eodem consutatis ma
ri Ecclesiae pastori. rectori.
. . Principi debeat necesse est : alioquin verifiearetur. kes,so. 'u idem asseueraui Christus bapud Lucam, Qui vos. ipernit, me spernit. a. N licet Christus, quandiu inter bomines conuersi . . tus est , ethnicis principibus, & magistratibus nullo sa
42쪽
ne modo esset iubiectus illis , tamen ultro, te prompte ciuiliter parerenon recusauerit, attamen postea quam diuina ordinatione adimpleta extiterimi Prophetarum oracula i , quibus praedictum fuerat. gentes, & regna, di Dant 'Reges. de Principes seruituros Christi regno, & ecclesiae, di postquam ultro facti lant ecclesiae*u pe hi uacrum re-
νnera ionis, hoc est baptismi, sine Orimpossibile χι ,.
ingredi regnum caelorum , atq. eiusdem Ecclesiae quaedam .. t. , smembra I praecipua, ut quorum magni interest, tanquam mis svalde necessario ossicio exigente ad salutem totius corporis, ratio etiam naturalis suadet, ut ipsi tanquam membra capiti officiorum , magistratuumq. suorum rationem reddere, illiusq omnino se iudicio submittere teneantur: . Dq.praesertim,qui nullos xv recognosciam sit periores.quod m c. .is. d. im.& pererrinus m fatetur. recum iam ante annosimille emumus Christianos principes,Reges, atq. Imperat
res .&sua sceptra stibmisisse . atque adeo tradidi is Christi Ecclesiae, atq ab ea veluti accepta , & ab eadem
recognoscere omnia voluisse, eius iudicio regnasse: Prin--m tract- Picipes , Reges Imperatores, & amotos , & restitiitos sus- se .principatu, regno atq.imperio , ut dii usius suon loco .suit scriptum.. Mini obrem mirari satis non potam, data etiam illa tibertate, qua se gaudere Veneti arbitrantur, vel expra scriptione,vel ex priuilegio, vel ex sui natura , an velint esse melioris cona tionis , quam sint,fuerintq. alii Christiani principes, qui superiorem, non recognoscunt: qui nihil sanxerunt, quod libertati, immunitatiq. ecclesia. nicae adversetur, de si forte aliter constituerunt, illa comtinuo alia sanctione contraria perpetuo abrogarunt en 'videre est in illis n constitutionibus Federici Imperatoris 1 in nostro Iustinianao Codice insertis , qui adeo clare, & C. ι D O. Clis expresset intur, ut nulli sit tergiversationi locus; quare /-M. Cossa.
non me pigebit easdem hic intexere. DoU Ereca Atatuimus, ut nullus ecclesiallicam persenam in eriminali quaestione, vel eivili trahere ad iudiciunt seculare praesumat, contra constitutiones imperiales,& canoni cas sanctiones. ini odii actor secerit, a suo iure cadat: iudicatum non teneat , de iudex ex tunc potestate indicandi piluetur. Sancimus etiam, ut siquis clericis, vel x
43쪽
s a. Oia.. -- clesiasticis persenis iustitiam denegare praesimipsericiter. iurisdictionem siuam amittat. Et in alia. seisi . a. . a. .. i iram denuntiari praecipimus omnia st ri ta. Mariari rura,& coniuetudines contra libertates Ecclesiae, eamn M C. . personaS inductas aduersiis canonicas, vel imperiales sinlc. ι. - - m ctiones: di ea de capitularibus penestus aboleri mandat noua constitutio, α de extero similia attentata ipso iure nulla esse decernit . sed si per annum huiusmodi nouella. - conuitutionis aliqui inuenti fuerint contemptores, bona eorum per totum nostrum imperium impune ab omnibus α . . HAEc Federicus Imperator. .
adLe.Eertn.εν Sed hinc nascitur dissicultas, quae dicantur constitu-o a. d. e. κι-- tiones contra libertatem Ecclesiae,personarum* α rerum Glestasticam emanatae,varia o a variis utrius i. iuris .... i. x. s. intcrpretibus in medium asseruntur sed ne ego inhoedi lius morari videar, mihi magis placet, illas dici,per quas auferuntur clericis ea, quae ipsis ex hire communi, vel . I. Cassiareo,vel Pontificio, aut ex priuilegio, aut inuetera-
-. . -γ coniuetudine, aut alio quovis legitimo modo compotum, aut competere possua , de quibus videntur intelle
ι--H.M. c. xiii e Innocentius p iiii, & Bonifacius θ octauus ; ex quia quidem laici audaciores, de elerio fiunt timidiores, Bariolus r, & post eum Felinu , Decius t , Soci se . Mi. nus N, Panormitanus x, Abba, seu Iacobus Mandellus, siue tendant contra ipsas clericorum personas, sue con-s Zabar. m3.M tra res ecclesiasticas,quae ad eosdem clericos, vel ecclesias sqffcrare possune: cum laicis nulla sit data 1. lacultas disponodi de rebus ad sacriini ordinem pertinentibus, ut ea Preste iure afuit cautum, desuperibus ii est
indirectis siue expressis, siue d velatis, ut tenuere oesro x M. 1 M. nostri ad illam celebrem innocentii e constituti E. Vas- qui f, it 3, Alba, Bursatus h. Surdusi; huius rei reddit per elegantem glossa k, quam etiam s quum Ancharan δε nam, & si verba huiusmodi constitura.x - d.e in. rionum non expressam, de claram faciunt mentionem per- ω. r. m. -- sonarum, ac rerum Ecclesiasticarum: attamen quia in
44쪽
tur , aduerilis e lesiam, eiusq. praesides, & naros diis euntur constitutae. - Siquidem m quaeri non oportet 1 cum is i ta quo quis loquatur, sed in quem voluntatis intentio dirigatur. Vnde rectissime Celsus n iuris consultus res honsitauit, scire leges non esse verba earum tenere,sed vim, di ροπε potestatem. . i sic quando Princeps alicui dat iacultatem testandi, aut appellandi inspicienda est mens ipsus Principis . hoc est cui quaq.fine ,& qua mente concesserint Nam si filiosa milias dat, utiq. dare videtur, quod non habebat: cum patria potestate impediatur : videlicet, ut perinde possit de suis bonis disponere, ac si esset pater familias . si vero si μα dat facultatem alicui, qui alioquin appellandi ius non habebat, ut puta excommunicato,qui non habet legitianiam personam standi in iudicio, ea excommunicatione non obstante appellare poteri: si vero ei, cui nihil est impedimento , quo minus valeat appellare, omissis iuris solennitatibus, appellare poterit , ut animaduerti alias r. via talis est eo edentis mens , talis intentio . Sic mens statuentium aduersus Ecclesis libertatem inspicienda est, . 'etsi verba non videantur Ecclesiae immunitatem, S libertatem lae dete: quia si indirecte , di tacite heserint, perinde sent putandi, ac si directe, & clare contra Ecclesias ,
resin personas sacras emanata essent constitutiones. .
. . sed exemplo res fiet illustrior: nam si lege generali, velimunicipali aut statuto caueatur,xt in toto territorioc uitatis, aut eastri non possit oriza seminari,&qui ierieus secerit, mulinetur: licet nullam in ea sat cleric rum mentio, dicitur tamen esse indirecte contra libertatem Ecclesiae,vel si prohiberetur; ne bona possint distrahi non subditis, cum Clerici non sine secularibus obnoxii po - 'testatibus, ut fuit tapius. ostensum et huiusmod coiistitu-t io diceretur infringere lita ria toti l lasasticam , S sienulla ex desectu potestatis, di iurisdictionis. Nam licet plura requirantur in condendis legibus , ut lix p iussa --deri , & dici queat: neecitaria tamen est rotissimum te. Quoris in totitas, Icu potestas, sine qua frustra hi lex, quia ' κ
45쪽
α - i. s. .ss. ... 'do' d ti ut aitq sa maς. execti Esereris, Da. i testatem. ita quoq disseruit D Felistus, de post Bariolums a. d. e. Geta & alios Deeius t , qui scribit potestatem statuentium re gulatri a iurisdictione. Et se non suffcit iusta causa; sed
his , .1 - sidςratur potestas testimonio hi Abbatis quEidem x Deeius refert, & sequitur. Si quidem potestas .mne. e cernit substantiam, sine qua nulla a qualitas potest considerari , ut bene respondit b Surdus. ut i iv abs re, I a bis ita dieζret duo esse, in quibus omnibus eonsistit eDin. n., ... δε eius, potestiis , de voluntas. Potestaη autem proprie dieis emis at nisistia tur, legitime posse: non enim possumus, ut consuluita, quod cum iniuria possumus. ivibus congruit illud; quod Plinius Traiano Imperat ori in Panegyrico: ut enim inquit selicitatis est, posse quantum /. velli se sic gnitudinis velle quantum possis. Quam breni latet, quantumuis sint maximi, 5e potentissimi,adeo, ut superiorem non recognoscant, quoad res saeras loco . priuatorum sunt, ut nullam penitus dicantur habere potes latet ita,ut quidquam in eorum odium, aut fauorem
haud possint tibiistituere; etiam si publiea adi esset utilitas; ac xima. rei neeessitas i quia de est anili , sitae stipsa se testas, vere notauit Garriasd.2 ἡ post euna e Sunius , Hustra etenim di sit finis po-
ε .ee ιώγι- testas, quae ad*ctum reddues non potest, ob id Paulus o . . iurisconsultusfresponsitauit extra territorium ius dicenti impune non 'amri. Et noni fucius octauus,constituti εEpiscopi qua exc6municii rfacit e firmi hJli re eius diros extra dici etesim iurru comitii tentes, quia viti tur non siibdit . Ita quo ressa erae extra tectitorioni lasecorum adeo videntur esse, viei, nulla attinbuta sit facultas de sis ebuς sacri disponehar, ut pius enarraturufuit, & insta etiam h enarrabitur.
HIs ita generaliter positis siperest , se ad singula de
creta, quae a Duce; & Senatu serenisi. Reip. Venetae. - edita sunt, deueniamus ;'eaq. diligenter examinemus, an contra immunitatem, libertatemq. ecclesiasticam esse dicantur , prout esse constanter asseueramus. Et si M. A
46쪽
ton. Peregrinus, ac duo alii in eodem Patauino gymnasio iuris Antecesbres contrarium verius putarunt, vel ita constituere Senatum posse haud tueri verentur. Quae licet quatuor sint, de tribus tamen solis erit no bis negotium: m quartum, quod est in ordine primum videlicet,ut bona emphileutica a laicis possessa a s Ecelesias , aliaue pia loca,quorum est directum dominium, nul- Io unquam tempore redire queant ; ita , ut directum cum utili dominio reuiari, & consolidari nunquam possit9ab eisdem legum interpretibus consulto fuerit omilitum, tanquam inuisum. De inualiditate, &nullitate eiusdem Decreti liquido constat: ac primum ex natura eiusdem rei. nam Emphyleusis praece, latine senat insitionem seu plantationem , vel ut scribit Durandus inspeculatore a ab emponemate. 'emponema Graecis est , quae a nostris melioratio appellatur . nam , di a Gregorio b nono Emphyleusis contractus naeliorationis dicitur. Datur enim in Emphyleusini fundus ea lege , ut accipiens rem reddat meliorem , & ex . sterili , vel squalida , vel saxosa , vel deserta, preciosam, . salubrem,pinguem,aut,ut dici solet, bonam , & sertilem
Quam ob causam, & ob casus sortuitos e regulariter e Noues r.seu
Em Mileuri sexta pars pensionis , sue reditus, qui fuit rem, e vjatim. ab initio , remittitur: ut si locari solebat sundus sexagin- τυ ς phyleutae pro quinquaginta addicatur. At eum Ee clesia,aliaq. pia loca dederint sua praedia siue rustica, siue urbana in emphyleusim, hoc est ad meliorandum , fa- illa pensionis diminutione, si locus iactus fuerit caducitati, vel ob temporis lapsum , vel ob finitam lineamo, . vel generationem, vel non selutionem canonis , aliam- nue ob causam; debent ne priuari utili dominio, ita , ,
47쪽
ae etiam , ut scribit Lrtholus, ciuiliter,cum sit factus locupletior.
. Neque mihi quaestionem saeit,quod nonnulli obii iunt,
videlicet non improbari praescriptionem,seu usucapione , quae nihil aliud est, quam lucrum g cum damno alterius coniunctum , nihilominus pro iusta les' suscipitur, & ab omnibus habetur rectissima , atque utilissima.diuersa et: nim est rario , siquidem usucapio iam ab initio fuit re - ta propter bonum publicum, ne rerum dominia diu, achre semper in incerto essent, & esset possessoribus aliqua securitas, & finis aliquis sollicitudinis, de periculi litium, ve Cicero h dicebat, &respondebat Neratius ι Iurisconsultus,quoniam dominis suiscere visum est ad inquiredas res suas spatium legitimi temporis , ut eis sane imputari possit nerligentia st sita, si intra id temporis res sitas non perquisiuissent L non vindicassent. Quinimo cessante usii capione, seu praescriptione haud parum Reipublicae damnum inferretur, quod nullo tempore certa essent re rum dominia , quo quidem fieret, ut hominum commercia de facili intermitterentur, atque inculti remanerent agri, quorum cultura quam sit Reipublicae non utilis tantum, verum omnino etiam necessarijssima, nemo est, qui nesciat, timens enim possessor, ne quando verus Di di dominus eam sibi auferret, illius abiiceret culturan ,& incultum illum iacere sineret, uti rectissime scriptum reliquit m Theoplitius. Sed quod commune,& publicum bonum est, non videtur priuatum damnum, si modo bona fides ab initio interuenit, vel potius non videtur alteri inferri damnum, qui usucapit, quod nescit ir alterius ei l . Detrimentum quidem sucit , qui dominium amittit per usum meum, sed id ipse plane non videor dedisse, cum nescius damnum dare noluerim. Cum igitur non sit eadem ratio, neque idem ius o p test constitui, immo i ge diuersissima, nam usiacapio, uti dixi, praecipue adinventa sit ob publicam utilitatem , ne rerum dominia ferme semper in incerto essent , di ob hanc unam quidem incertitudinem auri remanerent in ruti. At firmo remanente illo Decreto , quis dubitet, qui maximum Reipub. inseratur damnum Z nam lablata spo
48쪽
non reuniendi,& consolidandi utile cum directo dominio, rerum domini eorum praedia nunquam in emphytheusini concederent, immo potius permitterent,ut ita sterilia, Laxosa, squalida, ac pene instuctuosa remanerent, quam so illis in perpetuum utili dominio expoliari. Et eo magis detegitur iniquitas Decreti, quia suprema tribunalia,& praesertim sacrae nostrae Romana Rotae Auditorium omnium integerrimum, quoad fieri p'test, interpretantur,ne locus fiat caducitati,seu deuolutioni . Et ineprimis agenti ad caducitatem incumbit onus probandi dominium, & rem, qua de agitur, e emphytheuticam , testimonio speculatoris n, cui adstipulatur Berous o. Qualprobatio fieri debet seriptura . Et quanquam in ancipiti videatur esse huiusmodi axioma,attamen receptior est sententia,ut striptura fieri debeat, ut post glossam p tenuere Baldus q, & Iason r. Ita quoq. responsitarunt AlexanderL& Parisius A atque stripserunt Aretinus v. Catheranus x,& Clarus 1, quos secuta est Rota in una Foroliuiensi Parochiali corant Orano. Neque sussicit Laudem ij,quod do mino directu praestari tantum moris est, solutiomam licet selutio Laudem ij faciat iudicium ad probatione praesumpti dominii,non sussicit tame, nisi coadiuuetur instrumentis emphyleuticis,ut consulti responderunt Romanus a,&Siluanus b, quibus ad lis serut Bursatuse, & recentiores d. Neque etiam lassicit confessio ipsiusmet partis, asserentis se soluisse canonem,quia talis confessio videtur perrorem tacta ,si de existentia rei,de qua orta est quaestio, nocontat in specie,ut tenuit Rota etiam coram e laena Orano in una Romana Vineae. Quamuis etenim ad citectum consequendi solutionem canonis leuiores suffragetur probationes,ad effectum tamen inducendae caducitatis, cum sit quid, ut ait Caputaquensis Godiosum plena, & concludens dominii probatio requiritur, ut post eundem speculatorem s asseuerarunt Bariolus g, Ruinus b, & Craueta l. Porro tunc caducitatem tantum procedere receptum est,quando dominium directum unius praedij sue rustici,siue urbani penes unum, Si penes alterum utile existit, noria
item si quid soluitur . . Immo ut poena caducitatis evitetur,in dubio semper ex causa potius censualis, quam emphyleutica fieri praesumia F a tur
49쪽
tiar lutio, ut post recentiores h Vrbinates sirit in Rotata
frpius resolutum, & praecipue in d. Romana vineae. Plena I igitur dominii probatio requiritur , quoties agitur rei vindicatione, adeo ut non admittatur in supplementum iurisiurandi religio, ut post Iasonem au consul vit Craueta mi Qiiod si diceretur fuisse aliquando pronuntiatum rem esse emphyleuticam, etiam directo dominio non plene, &cxpresie probato, respondetur raro id contigit se, etsi in terdum,plures tamen eo casu concurrisse coniecturas, rasedemq. vehementes,vtputa inuestituras, selutiones per longi temporis spatium, consessiones possidentium, conuentiones,denunciationes, libros antiquos, in quibus mentio fieexprellia, bona scilicet, super quibus lis vertitur,esse emphyleutica,ut fuit obtentum in me Laudenti deuolutionis coram Corduba .
Sic etiam, licet regulariter emphateuta si per spatiun biennij,'el triennii non soluit pensionein,cadit a iure suo, cadit a. ipso iure, nec ulla requiritur hominis sententia , dummodo directus dominus declaret, velle locum esse caducitati,ut post Bariolum p tenuerunt pleriq. esseque t munem Doctorani opinionem asseuerauerunt Parilius q , Curtius r Iunior, Decius Γ, Alexander c Iason ti, & it . communiter obseruari testatur Ppolia oe, re ite etiam tenuit a Rota. Si inter partes tame pactum fuerit,ut ob non solutionem canonis, seu integri census per tres annos continuos possessio in emphyleusina data deuoluatur, emphyleutaq. iurauerit se taluturum canonem singulis anni vel de semestri in semestre,uti Romae constretum est, an priu tur statim iure emphyleutico, si non soluerit,non expectato b biennio, vel triennio,in catholica nostrorum conclusio, testibus CoZadinoe, Curtiod, Iuniore, Rolando ea Valle. N Rota I in una Romana deuolutionis domus,non priuari,firmo remanente pacto. Neque obstare pactu soluendi de semestri in semestre, quia illud videtur adiecta ad effectum commoditatis partiam , non quoad p nam caducitatis, ut eadem tenuit g Rota. Sic ad cifectum, etiam consequendi plenariam liberationem a canone empti eteutico,licet requiratur non solum oblatio, sed consignatio etiam,& depositio adcilectum tamen euitandi poenam caducitatis lassicit ista oblatio , ob eamque caiis una deci
50쪽
declaratio voluntatis domini non retrotrahitur ad diem morae Emphyleutae, ut resoluit b Rota, ob id nimiru, quia ubi agitur de incursu poenae, non potest aequitas considera ri iuxta Pauli iuristonsulti responsum i . Nulla autem sa-best aequitas , ob quam fieri debeat ista retro tractio, quae non utique fit, nisi interueniente i aequitate. Vnde cum ita sepremi iudices, quoquo modo fieri potest , conentur deuolutionem euitare, nescio vide is qua ratione stare ρος sit tam rigorosum, & durum Decretum .
. Praetercia de eius inualiditate, & iniustitia apparet manifeste, quia non modo ad suturam emphy teusim, sed ad Praeteritam quoque porrigitur, cum dici soleat fi leges , constitutione sue ad praeterita non extedi. Legis enim proprium est hominibus praescribere , quid agendum, quidue fugiendum. Et leges non malis medentur praeteritis , sed futuris,quantum possunt, occurrunt. Quare Marcus Tullius in Verrem, eundem reprehendit,quod huiusmodi proposuerat edictum. Qui ab Aulo Posthumio, di Flatiio , poneaue fecit, secerit fecit secerit Quis unquam edixit isto modo λ quis unquam huius rei fraudent, aut perimalam proposuit edicto, qui nec ante edictum prouidere prituit λ Et paulo post . De iure vero ciuili, si quis noui quid instituit omnia,quae ante acta sunt,rata esse patitur. Qui bus mirum in modum cogruit illud prudens Iustiniani Idictum, Quid enim peccauit antiquitas, quae praesentis legis inseia pristinam sequuta est obseruationem s. Eadem ratione si lege cauetur municipali, ut filia dotata excludatur ab haereditate dolantis, eadem lex locum, non habebit, si nater sIiam dotauit, & decessit ante conditam legem, cum intelligi debeat de haereditate deserenda, non item de iam delata,vi egregie adnotauit Baldus m, quem secuti sunt Brunus n, & Croletus o, qui illam reddit rationem,quod quando pater decessit ante statutum, actus iam est perfectε consummatus,& ideo ad illum non extenditur virtus statuti. Ita quoq. fuit tentum in una Romana supplementi legitims p coram Cantuccio. Sic virtus Decreti Veneti nullo quidem modo ad bona iam ante in em
pluteusim ab Ecclesia, alijsq. pijs locis concessa extendi potest,