장음표시 사용
221쪽
DE SPECULI E. 87 tib siccibit quinetiam specula ista figurabantur exsculptis intus crebris leu speculis, VcVelino intuente,populus totidem imaginum fuit. Vt ad specula nostra progrediamur,inter multa mom- finita,ouae rerum referunt imagines, Veluti aqua,aes polit gemmae nonnullae, aurum, gladiJ, marmoreae formae,nihilaeoue perspicue reddit simulachra,ac vitru plumbo sublitum.Nam,ut ea de re differunt Ph:losophi, tuos ego viderim, imprimis Alexander Aphrodis arus in P si cudubitatundiu conuersis ab Angelo Politianopolitissimo in Leo Nollantis,quem quoq; Erasmusri Manutius in prouerbi)s allegat, vitru quide utraru&pellucidu maxime capax est imaginum; verum formatas acceptasq; no perinde retinet, ob pellucentiam: proinde plumbo sublitu ob nigrore ali- Quem naturaeq; densitatem sistit quasi imagine impressam neq; ex aduerso positam dilabi sinit. lumbi etiam natura cum vitro spledido permixta multo magis lucet, uosq; adios per vitri meatus transmittit, luplicatq; quod insuper ficie in extra vitri corpus est.Vitri itaq; splendentis aula est,arium plumburi nitor: quam diu haeret in peculo plu-bum,nuam diu non remouetur Oppositum res tam diu noremota permanet: sic oleum lucis pabulum&doctrina atq; opus spirituale coelestis nobis gloria causa est,Hilarius ad
Licet enim concesserim, sormam speculi luminoiam, habere aliquod esses, non tamen corpus recte dici,affecit Sed triuialiter literatos hic submouendos dicent i nilosophi interim tamen negandi: m non est,uisionem imagi
nis in speculo fieri per repor uisionς
Nam imago a facie nostra delata ad peculum olidum lene ab eodem ad oculos nostros repercutitur,Zabarcl-
222쪽
χialitas quippe aspectus ad plendida corpora migrans
ex reflexione, rursus peroculorum radios ad sui ipsius spectaculum remigrat: migrare vero qualitates a facie, non es h absurdum opinatur AlexanderauXta arbores manentes viridi aspectu esse consueuerunt;viridis enim qualitas viridium foliorum ad ipsam faciem demigrat. Evanescunt vero simulachra,non aliter atque candelae lumen in Sole, quoties excipiuntur in corpore nimium tenui perspicuoque veluti in aere,in Vmbra pura aqua, Chri-stallo,vitroque, non o bscurato corporis alicuius obiectu appositu Rursus in nimium densis obscuris non firmiter expresse haerent, veluti in silice ignoue, non tamen Omni: etenim nihil opponi potest, quod splendorem augeat&retineat formam receptam Insuper inficias ire non posssumus, sormam in speculo motu aspicientis , motu speculi motu aeris intermedii concipi. Quamobrem natura solertis ima , ac rerum omnium artificiosissima architectrix , oculum animantum ad speculorum imaginem finxisse videtur, quippe parti pellucenti nigrorem quendam adiunxit a tergo , quo remoto,remouetur videndi facultas: est enim oculos nihil aliud, qua videndi instrumentum , Petro Apponensi describente, complexione queum cum quadam anteriore planitie rotundum in suprema anteriore capitis parte locat una, ex septem tunicis distribus humidis constitutum, sex musculis motum, uno vel duobus seu tribus fultum: in quibus vero videndi consistatuis,hic non attingo, sed lectorem ad philosophorum opiniones remitto , qui disputant, an in
humore chrystallino, an in tunica retina,an in aranea,an in humore vitreo, an in neruorum Opticorum coniunctio ne,ponenda sit.
Vnde veteros scite: lepide dixerunt ut speculum ocu
tus est arti ita cculum eme naturae speculum, S tale quide,
223쪽
DE Gp xcv E. 189 in quo notare possis,hominis, cuius est oculus,probitatem, ingenuitatem peruersitatem, versutiam, simplicitatem, superbiam , humanitatem omnes fere motus cordis S mentis: vi viuum speculum animi appellatur. Negare non possumus, oculorum sensum omnium esse acerrimum&praestantissimum , coeteris sensibus ex cellentiorem, Augustinus epist 3 volum. 2.sol. 9.Vnde Poeta: Segnetin irritam animum dimissaper aures, uam quaesunt oculis commissa 1 delibus. Bernar ius naturio durit ateamoris Derc.7 ffs Is II. quodam tamen resipectu ri μή ii ut Aristoteles loqvitur potiorem tamen auditum,quo ad animi intelligentia, exlIsocratis sententia: ad res mente cognoscendas,infinitis modis uastrumentum utilius esse asserit Bezaina tart. quae 'pag. s.Carco tamen doctiores surdis, experientia testatur,&erudite probat Camerius inproblematibus pag. III. Est quidem hominis corpus emblema animi, Farnesius i.
r.des utich. Reipub. c. g. Sed imprimis facies, omnium in te Irtionum est specu
lum,Tertullianus lib. de resurreri3.camfol. s. speculum metis est facies, setaciti oculi cordis fatentur arcana S. Hieron mus eleganter epis ad rian de viduitateserti induino es.lom .s. est oculus animaemcns Augustinus Iphis .iom. I. de cognitione Dei 5 animaevi cordis, epist. III. Augustinus , pro sensu mentis in sacra scriptura ionis authoribus accipitur Exod. at Chi Dysostomus Rc genes. mites. Et idcirco oculi ad cognosce sum inter sensus sunt principes, A uigustinus lib.Io.co Us cap.31. oculi Mineruae adsiccibu-tur, 5 inde oculos,intentionem vocat scriptura Augusti nus lib. unic.de opere Monaci tom. R. quamobrem in corpo ris fastigio locati sunt Augustinus lib. 2Aenber.arbitr. tom. r.
224쪽
mare oculi ins sigio corporis sint ρα it,.
Et indigniore soco corporis sedem habent Bernhardus de natur. ignitisumi amo olio urae Ambrosius in libro de Noe arca cap. 7 fol. I 6 tom. de iacula Salomon Ecclesiastic. a. oculi a mn in capite eius quasi mauti imperisse istutum consilium ibi contra cometu , t a munitio it o tanquam ex edito quodam tuendi totim corporisregnum imperitat , responsepro terre, crquem posimu nost os nonsolum retrosicere , eliorum quoa anteperis si videre sedetiam caeli ipsius decretaprofund obtutu sapientiae se Zare Ibi igitursumma nostr alatu, ibigratia , indecuuoia,tu- depulchritudo corpori toti ad uiritur , quae primum in uo
Decet enim esse profanitorem aula regalis nitorem , inqua, sicuti et sis maior , vastondores. Vamques pecti inguo, quae in hominis sorma ad sum alique m composita videntur, Gυs ad videndum , aures ad audiendum , nares ad odorandum , os adloquendum , ita et sumi iram, mi praestent de
Tristis ne sis dies ducimus , noctes ne luna nonplicem: ipsi enim sunt quidam mundi ocust. Detrahe emrum tamina , quaedam en in coelo ipso caecitatu deformitas Pici Gni qui orbem ocuorum praetexunt, velint , quandam ciem praetendunt , ne serri aliqua elpulueris adigine vi lutidantur excipiuVt, siquid fuerit intum quodoculum ρυsit dere, si nitu crcidant, dedecet. palpebra contractio uerit , si rada tμ Uc ilia , quaepreciosorum mon bumspecie,veluti intertextagemmis refulgent Hucisqueam brosius : cuius verbis cum elegantiae nihil adiici queat,ea transcribere volui. Et dilucidus adhuc situm Oculorum, orbium pupilla. rum , idem Ambrosius descri tob. Clic Mameron cap. ys.
225쪽
Dt rapsc vi P. ORI G N E. prEt Lactantius lib. dei, cap. Io.pag. OI. ut oculi munitio reses iit ab iniuria, cilioru tegminibus occuluit: unde oculos dictos esse Varroni placuit. Sunt itaque oculi duces corporis, vas lucis, indices animi moditores affectuum onestrae mentis, Augustinus ad PFalmum Chrysosto homi Tan PD .Fo. tom. IsoLyI7 ex Cap. Hierenua in Mors intraui erfenestras nostras, ubi pie eleganter inquit Chrysostomus: Domine ponesi seprsras nodos: LEpiphan. lib. I. contra Haere tom. I a.' φθί S. Inde Hiobca. 3 podii testamentum oculis meis, ut nonsentirem in virginem vel pepegii dus cum oculis meis, 'ine cogitarem quidem de virgin Lumen oculorum esse nostrarum mentium fenestras quodammodo repetit Salvianus Massiliensis lib.3. deguber Mimne Deis l. 7'. Mante scriptura dixerat Mail. 6. Lucemicorporis esse oculum , quod egregie explicat Clemens Alexandrinus b.3pa' agoic I . 1 LTribuimus hanc vim oculis abusive ocimus enim in corpore sensum esse milium, sed vias horum, teste Cicero
ne,a sede animi ad Calos,adnares,ad aurES perforatas, a nimumque videre dc audire,non eas partes , quae quasi fenestrae sunt animi: hinc Plato volui verius dicissi quis di cat, e instructum oculis cernere, quam ipsit oculis: cipi eharmus inqui tamen videt,mens aut i asurda curcaque reliquasunt. Huius etiam speculi insignes sunt utilitates, Vsus ET AB usus oculi enim primum ad videndum sunt nati: qui enim cum Epicuro ad videndii creatos negat Oculos,quo niam prius sint nati,quam esset usus videndi inepti sunt, S mihi contra ipsos non est disputandum, quoru portenta S ridicula refutare ineptum censet a tantius kbro de ira Dei cap. o. pag. For. Qibro de crocultis cap. 9.pag. 37I. uaquit dedit nobis oculos D EVS , non ut flectemus,
s8. Oculi duces corporis, indite animi, proditores .ctu m.
226쪽
tur ne disso ne ab eo qui videt.
statemque captamus essed ut videamus,propter sari qui pertinenta vitae neces temo a De loriam. Et de oculi vi tute cossicio Leon hartus atrus ob I. de fino cap. r. late dissem S. At rosius Psalm.IISsermone Io fol. 7I . In uniuersum operam demus quotquot sumus boni , neu uod videtur,disonet ab eo qui videi Asuescamus oculos nostros videre quae dilucidad clara sunt, spectare vultum continentiae utemperantiae omnesque virtutes in quibus nihil scrabrum , nihil obscurumi tortuosum sit se ipsum spectet qui , conscientiam suam , illum oculum mundet, ne quid sordidum habeat : eo pacto intelliget , quantum in nobis ignorantiae , vanitatis, prauitatis , infirmitatis , inopiae, malitiae, corrupti ni haereat: operam det,ut peculo purgato, simul omne defectum corrigat, non alibi summum bonum,perfecta stelicitatem, solidam Virtutem, tranquillitatem animi, iustitie praestantiam , quam in Deo sitam & quςrendam esse ut laudisvi gloria cupidi infirmitatis nostrae peculum inspicientes , imbecillitate nostra quasi popysmo,tanquam pulli generosi excitemur. Qui enim propria neglecta facie,aliorum maculatas inspicit,idem agit,quod illi,qui dimensionibus terrarum student,& se ipsos nesciunt metiri. Inuocemus Deum,Vt hoc speculum tanquam pupillam oeuli custodiat , tutissimo vallo munire dignetur, quia puritas,leui sorde aspersa,Violatur&gratiae fulgorem amittit ideoque uti pie Ambrosius alio in loco monet,prospiciendum est, ne quis illud puluere erroris oblinat aut ulla
vexet festuca peccati. Si tamen amiserimus oculos carnis, non supra modum hanc calamitatem deplorandam sciamus, modo retinuerimus oculos mentis Magnu Antonius, i Palladius re fert, cum Dydimum oculis capvum inuisisset,eumque de
227쪽
rebus diuinis non sine magna admitatione disserentem auara set , 5 ex eo quaesiuisier, num caecitatem moleste ferret , isque tacendo magis quam loquendo animi perturbationem indicasset Cur, ait Antonius,gravis r rs, quo oculis P cares quos formicae habent , cum eos tamen habeas qui tibi cum est commune uni videamus itaque ut oculos habeamus, quibus lucrici damna aeterna, non mundi conspic: amus. Esten in oculus carnis mentis: Orige n. ltomis.I f.adc. 2. Luctari. sol. 25 O. Et oculis animae non secus ti&abuti possumus ac corporis Origenes in t f. ad Roman. Hibr . pari. afol. Ι . Ocul Oscaria: smel appetens, Vte ibin prouerbio , quem etiam simi strum theologi vocant, respicit tantum terrenas&temporales Vanitates, opes, potentiam,genus, formam, honores, diuitias, mores, scientias, machinationes,fraudes,Versutiam,calliditatem, simul lationes. supra enim monui, anima fenest ram md portam oculos cile, perquam Omnia patent per quam onarium species ac formae ingrediuntur ad arianam gene 'ap. f. diluuii causa libido,libidinis oculorum culti,d a math, uti lapsus Dauidis, .Ecg, tr. Oculi om num infitiabiles sunt Eccl l I. O v nes nam ille unprobas cupiditates in cor,per oculos quasi peria iturales cuniculos introire inquit Salvianus Masii insis lib.3 gubemat. Dei ag. 79. Qii mdiu talis tibi est oculus Deum non vid bis , sed quan rosae sis alis , ut nihil te prorsus terrenorum dele- et i, mihi crede eodem momento,cod in Dira luteΓ4pOris videbis a d cupis, August. lib. I sel O illisve. o dexter spiritus contemplatur spiritua laa: oh . ., terna diuina: oculus quo videmus Chri si iam, sic ipse dexta . dicit ad sponsam, Cantic. Gorde nos ccc pia labuno oculorum tuorum Origenes homil. a. incant cantis. mlh ut C
228쪽
specului abili operat onis diuinae Pau
lus&P ruscisque similes D cuna Vident OrigCnes hon . .R. in comm . Euor Iohanni ol. Ita.
Videmus enim Deum etiam sine corpore Axag H is torna, Vbi coepit corpotalia non videre. Deniq; ille, Actoiuo qui Chiustum non videbat prius quam oculos ammeret vidat eum, pos aquam amisit visum oculorum: Vici: C-nim qWi dixit: a 4 3 E DOMI, Et videbat uti luc tiri itii, quem et mi Dominu fatebatur Domin inquit, quid me Vis facere Non ergo videbat cum, cuius expectabat imperium: quibus igitur oculis videre Paulias plus coepit,nali 0S,mios nobis ipse monstrauit, licens 'Oἴabo spiritu,orabo mente. Sic Omnes Christiani oculi statum mentis Chta stu
et vident , Iudaei tantum oculis carnis, Apostoli virisque. qui in Sic beati mundo corde Deum videbunt oculis cor tis,id-
est cum virtute intelligentiae Deum enim videre cit cum mente intcbigere ac cognoscere Origenes deprincipiis a. I. lib. I. stri . . Utrumque vero oculum, faena interiorem exteriore vocare possumus, tria ad videndum impediunt, cinctenebrae, humor concrctus, puluis iniectus: jsdem ille impeditur tenebris, hoc est, peccatis, ius confluu it in memoria quasi in quandam sentinam,&cst tanquam humor Ocretus,&cura terrenoru actuum quasi puluere iniecto, S. Bernhardussermon.1.Lassumptio Mariae fol. 1 I. Orandum itaque est, ut quom admodum Deus animalibus,quorum EZechiel O. I. Dention Civicit,&locat. . oculas sine numero assignauit,hoc est Vigilantiam&prospicientia,ut ante&retro, naisse dica ur: sic nos speculis oculoruinfinitis ornati simus,ne Diaboliis sinistro vel car nis oculo seruato , di xtrum Osidium mentis stodiat,
foedus contrahat cum suis subditis , sicut Naas . Ammo l
229쪽
Cum enim speculum alijs modis Martibus par gerexente hostis antiquus nos' ioq; mille oculo habeamu5OPOrtet, quibus tot eius fraudes&msi has deprehcnderce foeculo, in speculo possimus. Piobe intellexerunt hoc AEgyptii Hieroglyphici, oculo sapientiam di inteLectum
Tractant Physici,&credit volgus , neq; Iere pugnat experietia, morti vicinos pii pilias 5 imaxnes,qua in oculis non in promiscue omnium hommuna ncq sagaruria videmus ante triduum mortis non habere Seruius apud Virgilium Ibi: Da somnos adimitaue o lumina morte resignat. Dicuntur enim nupillae&pcrcosequens imagines mor te ap ropinquante ali, icci Capitolinus mPertinace: Eima interitus haec stur L. Ea die uaoccisus es',negabant m oculuta vi . cum imaginibu , qua oculi reddu θι cuntibus uii vieiti mo immersi amittunt pup llam Oculi N Oculos ipsos, quil, as spiritualem tuam lucem aspicere,& ternam: eri debebant. Hae quando in oculoria mentio ne incidimus, licet nostra' 'γ- futura clamabunt praeterire siletio non potui. singulare Florentinorum speculum quoque in publicut est roserendum iri. n. lecoctores ac turpMudicio con o enu: cui Reipub iuste debita pecunia eX magastratus
230쪽
mam ratem visusve auditus proantior.
Ciuium licebat intueri Brutus lib. I. storia Ilorent i muti lias alias L L. propicr potentes constituer ni Nili Lenim utile esse in Repub putabant e quod est contra dignita
Orandum est, ut Deus etiam oculussa Carni S, JUoadiae scessariam rerum visionem , conscrta es, Ct me ius is in Omnibus non sit aequalis languidior si ii a in iunioribus qua doque ac senibus Scribit spiphanius lib. 2. to m. contrahae reses Lyrs Hieracam quendam supra nonaginta anno vi sque ad diem qua mortuus est, pulch rescripsisse Scoculos illaesos habuisse Vestandem conchidamus, fatemur in rebus humanis fere oculorum usum auditui praeferendum, Unde prouerbia nata, Oculatae manus, quae promissa volunt eXhiberi re, non verbis:Oculata dies, qua numeratur praesens pecunia Oculatus testis,&auritus fixis oculis intueri, hoccst,ar tentius, accuratius&pressius rem considerare puluci cinob oculos offundere, hoc est, rem obscurare de industria,&iudicium aduersario eriperes: Oculus dexter mihi salit, id est, mihi spes, me visurum laetum quippiam: Vehemeter exoptandum: sic, Oculus iustitiae, lyncerum re incorruptum iudicem denotat. Et haec de speculo naturae oculo scilicet ad speculum artis in viam reuerto , qua mea opinione, non multum aberraui, demonstrans , quantum res postulare videtur, oculum recte speculum dici, esse, tam mentis quam carnis quorum oculorum C legantem conscripsit comparationem antiquist: mus Theologus Theophilus ad Autolycum religionis Christianae calumniatorem. Illud extra controuersiam est olimque fuit, speculum non tantum repraesentare simulachra rerum fere omnium quaecunque ob )ciuntur verum etiam intervalla ut spe culum in arce Moguntina et colores, motus numerum,