장음표시 사용
11쪽
Quid quod istos latuit probatis auctoribus esse
clarum,ut ex dicendis apparebit,unum elindeq; HAEisse dictum Faliscoru monte,& Soracte ex V rbe Roma conspicuit His accedit Strabonis autoritas,quo teste aliqui Falerios in Tusciae regione minime lo/candos else aiunt,sed Faliscos per 1e gentem,cui etiaGratius poeta adstipulatur, qui in libro de Venastione Fallicos a Tuscis disiungit. Nemo autem dubitauit unq3,an mons Flasconus,et illi vicinus lacus V ulsiniensium,& demum quicquid est ultra monte Cyminium in Tuscis regione comprehendatur. Sed reuertamur ad id unde digressi 1umus. Cape nates a Capena Vrbe primaria cognominati Cyminium ipsum Romam uersus, &reliquos adiacentes monticulos incolebat,quae vulgo nunc dicitur Motaneola,In qua extat etiam oppidum, Capenae no/'naria seruans,licet corupto vocabulo appelletur vulgo Canapina. Veientes item,a Veiis principe ip sorum ciuitate sic dicti,possidebat quicquid agri esta Cremera fluuio Vrbi in pratis uicino usi ad Soractis Falis corum montis confinia,ubi nunc est op pidum Arinianum inter Tyberim, S maritimam regionem atq; agrum Nepesinum. Falisti vero tene bant quicquid reliqui est ab Ariniano & Soracte ad amne vetiam, qui e Cyminio mole in Τyberim la hitur inter Tyberim ipsum,& Nepesinum Capeonalemm agrum. Nepe Ciuitas,ut auctor est Liui , libro VI fprius fiscia Romanorum ,cum fuisset Pdeditionem ab Etruscis occupata,per Camillum et Valerium recuperata est, securi percussis deditionis auctoribus, innoxiae multitudini reddits res,oppi, dum licum praesidio relictum,donec tertio deinde anno triumuiri Nepete coloniae deducendς creati sunsi
12쪽
sunt,quit eam deduxerunt. Sutrium Romanorum societatem ab initio contractam semper obseruaui
aequataq; Etrusci cum Romanis bellum gesturi
semper Sutrium,& Nepe occupare contenderint ac saepius occupauerint, semper tame Sutrini sunt
a Romanis defensi,& uindicati. Nam* inquit Lisuius libro VI. cum ea loca opposita Etruriae,& uelut claustra inde portae pessent,et illis occupandi ea
cum quid noui molirentur,&Romanis recuperanis di tuendit cura erat. Quomodo aut Veientes, de Capenates in Romanorum uenerint potestatem miis quae non ita multo post de Faliscorum rebus ie/stis exponam, manifestissime apparebit . De cyminia hac regione Silius V II libro. enarrans et duce Galba Romanis aduersus Annibalem auxilio fuerit inquit .Hos iuxta Nepesina cohors, aequio Falisci: i tuos Flavina focos, Sabatia quim sta igna tendi,Cyminil lacum,qui Sutria tecta, Haud procul A sacrum Phoebo Soracte frequetati Virgialius autem qui c5tra Aeneam duce mesapo iuerae in bellum referens,ait. Hi Fesceninas acies, aequosmFaliscos: Hi Soractis habent arces,=laviniam aru & Cymini cum monte lacum, luco Capenos. Utero tamen Veientes subticuit, propterea quod ut ego quidem existimo deleta iamdudum Civita. te tu uiciniore tu insensissima,illius nome Romanis odiosum esset. Haeci de uniuersa Etruria simul de Ciscyminia dicta sint.Caeterum quia nobis de Fa liscis est sermo institimis, omissis aliis, dicemus ea
quae de uniuersis etiam Faliscis occurrunt. Qua late pateret haec Faliscorum regio, pro certo dicere mihi difficile est,praesertim cum videam eos interaulongius rise progressos,ato etiam Alsium in liti e
13쪽
thusci maris,ubl nue est arx sanctae Semeraedicata ab Haleso Faliscoriam auctore conditum esse. Illud
igitur facilius erit ostendere, intra quos terminos necelserio continerentur Falisti, quo tempore cum Romanis bella gesserunt. Quum enim oriente uerssus estet fluuius 13beris S ultra fluuium Sabini,et Amerini:ad Meridie uero Surbem Romam essent
Veientes, quorum primaria ciuitas decimo tertio distabat lapide ab urbe Roma. eratq3 ex ea parte etiamops Soracte Faliscorum Necelle est fines inter Faliscos & V eientes extitisse inter Soractem S urbem Veientum . quasi dixeris circa oppidum Arinianii, distans ab Urbe xx.lapide, Ab occidente Sole erat Nepe Ciuitas adhuc extans,di Capenares populi, de quibus est drctum. A Septentrione erat mos ipse Cyminius cum silua illa um ad Dbium consule in uia & horren O,ac demum Vadimon is lacus,quibus disterminara Faliscosa Vulsiniensibus populis Sagro Ferentinate uerisimile est,tum ex qualitate 'luae tumeX ipso lacu ad quem ueluti ad commus
nem quendam locum initiari solita erat militiaTusca.Poterat igitur possideri a Faliscis haec regio se cundum Tyberim e conspectu superiorum Sabranorum A agrii omermi,ab Armiano ad Vadimo/aris lacum,longitudinis millium passurim phismi nus uiginti trium.latitudinis ferme septem, ubinalbnimum qua Vor,quo in spatio nunc sunt Castrum
sancti Sitnestri inuugo Soractis Stabia, Ciustas Cafejllana FabricλCorchiamina Burgum sancti Leoriardi, si trium, Bassanellum orta, Bassanum Munianum, ymartiti m. Sed illud mirandum
O, quod Gubpius in fine Libri secundi, & Oro
14쪽
sus in quarto libro ex tam breui R angusta regum cula,dicunt uno praelio quindecim milia Fatuco . rum Quinto Luctatio A. Manlio Coss. filiiseeaesa, eteris pace concelsa. Qui autem hominuante Fatidicos eam regionem tenuerint, explicatu dissicile est, propter eam quae inter antiquitatum scriptores est discrepantia, certior mihi tamen ut
detur Dionysii sententia,qui de Pelasgis in Italia Profugis loquens ait, Multas Vrbes alias quidem
antea Siculis habitatas, alias autem ipsi conitruen res una cum Aboriginibus Pelasgi incoluerunt. quarum urbium est Caeratinorum Vrbs, quae tunc
Agylla uocabatur ,& Pisa, de Saturnia, Alsium λει alis qusdam,qui post longu tempus ablat s sunt
a Tyrrhenis.Faleria autem,& Fescennium Sc aeta tamea habitati erant a Romanis, paruas adhue quasdam seruantes reliquias Pelasgi generis,quae Urbes prius suerant Siculorum, hactenus Diony sus. Faliscos nomen fuit se totius gentis,Falerios autem Civitatis dumtaxat eorum principis haud obscure intelligi potest non solum ex M . Catone S T.Liuio cuius verba inserius loco suo referem'. uerum etiam ex Plutarcho,qui in Camillo in hune fere modum scribit, Camillus sumptis copiis aduersus Faliscos imo erum fecit ,& Falerios Vr bem ad bellum munitam omnibus rebus bellicis habentes, Castris circuit, sic certe obsidionem Fale, rijs despicientibus. Sc. &non multo post,Su hito Falerii postquam proditionem magistri ludi senserunt. Sc.& deinde,Redactis in ditionem Rosmanorum Faleri is,factam pace cum omnibus Fali
scis,Camilliis uasa colligere fussit ius discessi
15쪽
Resio tota. xcepto Soracte, & Ousea iuxta Trheri collibus,sere plana est:nisi crebris, confragrosis,& inter saxosas rupes profundis aquarum peremum alueis interrumpitur,omnium fere segetum, arborum,fructuum, S armentorum feracissima. Princeps uniuersae regionis Ciuitas erat Faleria seu
Falerii,quam ab Argivo Falerio conditam esse testatur Solinus,& qua exemplo Iustitiae Camillum Romanorum potestati subdidisse,nemo est qui nesciar,
eadem successu temporis corrupto uocabulo Fata ris caepta est dici, quod &Mactobius usurpauit, de alii nonnulli, & seruant eius ruinae quae stantibus ad huc moenibus uidentur, S Falaris appellantur. quemadmodii ea quae iuxta est planities, dicitur vulgo Falariensis,Inperantiquo etia squod vulgo di cui Martyrologio id scriptum reperi Pridie idus Augusti i urbe balari saneorum Gratiliani,& FCralicissimae virginis,quorum primum ora lapidibus pChristo sunt contusa ,deinde gladio percussi opta tam martyrii coronam susceperunt. Fuit autem ea
Ciuitas Episcopali quoq; dignitate ornata,ac multis post Christum natum s culis habitata,quod patet ex synodo habita Romae sub Gregorio tertio Papa circa annos Diat D C C. X X X.& altera sub Nicolao primo circa annos Dni DCCCXVI. b. inter alios episcopos,illi uidelitet Tyburtius, huie
oannes Falaritani episcopi subscripserunt. Erat ea ciuitas antequa a Romanis subigeretur una ex pri cipibus Etruriae ciuitatibus, e quibus magistratus annui numero pari ad regendum uniuersam prouiciam mittiebantur.dicti Lartes,&Lucumones,quod ex uno Liuio posset atamari,cum is saepenumero
Fanum Volturne in comuni Etruris
16쪽
Concilio Interfuisse, nisi ex aliis pleri' locis estet
manifestum,ut interim Blondi quom forolmiensis testimonium omittam. Quando aute desolata meo rit pro certo non comperi,sed coniectura uerisimile
est id accidisse per Albericum Etruris marchionem. qui Ioannis decimi eius nominis papae odio ductus circa annum domini nongentesimu & decimu sep timum orta munita,ibi se recepit,& Ungaros pre miis sellicitatos in Italiam uocauit,qui prouinciam ingressi plus prope calamitatis Italiae intulere, qua olim Saraceni,nel ipsis quide Etruscis pepercere quos oportebat ex foedere Alberici esse itactos, imo uero magis in hos qua in caeteros Italos est saeuitu, incensis S euessis omnibus fere oppidis quae ipsi oecupauerant,praeter Ortam ab Alberico munita,nec
post id rem pus ullam de Falari habitata mentione anueni. Ex Ipsa aut Faleria, siue ex alio huius regionis loco natus est Gratius poeta quod ipse testatur in eo uersu. At contra nostris imbellia lina Falis scis Quantus aute hie poeta fuerit,ex P. uidit serentia iudicari potest,qui in illustrium sui temporis Poetarum enumeratione hunc Virgilio mox sub iungendum duxit illis versibus qui sunt in ultima elegia librorum de ponto.Tityrus aliquas et erat a pasceret herbas, Aptam venati Gratius arma daret. de quo etiam tum primum in luce edito et ad se delato Pontanus haec dicit,visus est mihi vates ille le/pidus ,numeros ,& tersus . Inter illustria Falisco iseca mos erat Soracte, quod testatur PorDhyri' moden:Vides ut alta stet niue candidum ci oracte,&Cato dicens. Soracte Faliscorum mons,& Plinius
Libro. VII. Haud procul ab urbe Roma in D
liscorum agro Familiae sunt paucae,quae uocantur
17쪽
Hirpiae,quae sacrificio annuo quod.fit ad montem Soracte Apollini, tu perambustam ligni struem ambulatues ito: i adarum ur. Ob id Perpetuo Senastus consulto inllitiae Omni uni aliorum munerum
vacationena habent. Hinc dc virgilianus Arunsair, Summe Deum cultos sancti Soractis Apollo, ueni primi colimus,cui pineus ardor aceruo Pa κscitur,& me dium freti pietate per ignem Cultores multa premimus uestigia pruna.& Silius libro V. Tum Soracte satum praestanti corpore dc armis
Aequanum noscens,patrio cui ritus in arvo Cum Pius arcitenens accensis gaudet acervis Exta ter
innocuos late portare per ignes. Sic in Apollinea semper uestigia pruna inuiolata teras, & quae se
quutur, de libro VII. Phoebei Soractis honos Carmelus agebat. & V II I .Haud procul Ssacrum
Phoebo Soracte frequentat. Quanq3 Strabo non Apollini sed Deae Deromae, Varroq; non pietati, sed medicamento id tribuit, quo illi plantas tino guerent.eandem rem enarrans Solinus ait, Vulgatum per omnium ora quod paucae familiae sunt in agro Faliscorum, quos Hirpios vocant, hi sacri ficium annuum ad Soractis montem Apollini fase ciunt, id operantes gelticulationibus religiosis exultant, ardentibus lignorum struibus in hono/rem diuinae rei flammis parcentibus. c. Soras ctis autem eum esse montem qui ex Vrbe via Fla minia uenientibus dextrorsum conspicitur,& ap
pellatur Sancti Siluestri mons, eo quod ibi san. ctus ille vir aliquandiu principis iram ueritus latitauerit, ex ipsius diui Siluestri vita est etiamvslgo notissimum, S comprobatur exsuperius ci
rata ode Flacci Horatii, qui quasi montem digito
18쪽
idicarer: amico Thaliarcho,sue 1 agro suo sabinoi
siue in Urbe Roma constit titus ita loquitur, Vides ut alta stet niue candidum Soracte,& ex Seruio,qui clare dicit,Soracte mons est Hirpiorum in Flami nia collocat iis,&addit quamobrem illi uocaremur
Hirpit,quoniam c inquit eis in hoc monte, qui
Manibus consecratus est, Diti patri aliquando 1 a crificantibus,cum lupi subito uenientes exta rapuissent, illos diu insequentes delati sunt ad quandam speluncam halitum ex se pestiferum emittentem, adeo ut ilixta stantes necarer, exinde est orta pesti lentia quia fuerant lupos sequuti,de qua re responρ sum est posse sedari si lupos imitarentur,idest rapto
Viverent,quod posteaq; factum est dicti sunt ipsi Hirpi Sorani quasi lupi Ditis, nam lupi Sabi
norum lingua uocantur Hirpi &Ditis pater So ranus , cui persoluebatur sacrificium cum lupi exta rapuerunt. Sub Soram monte Sraboni est Vrbs Feronia, cuius qliod ego quidem nouerim nulla extat uestigia . His propinquum ponitur Straboni & Solino Fescennium, Plinio Fescennia. quam male propterea Serilius Campaniae Vrbem esse dixit contra etiam ipsius Virgilii mentem,qui
Fescenninas acies cum Faliscis numerat, Eam autem Civitatem autumant nonnulli fuisse quae nunc est Ciuitas Castellana nullo tame auctore certo, Illud, aute est certissimia, quod ibi n5 eratVeientu Ciuitas, quod a non ullis etprudeter ast aeratu ,Naut Omitta qii odereκ iis quς dictas ut facile pspici potest Ciuitate Castellana logo spatio intra Falisco' fines posita esse qa Veietibη disiacti maximel diuersi fuerat . certe Dionisi' historic li. a. auctor est Veientu
19쪽
de Tyberi aruie loquens libro tertio ait mox e*
tra tredecim milia passuum urbis Veientem agrum a Crustumino dein Fidenate,Latium . a Vaticano dirimes.s e cum ita sint, nequaquam fieri potest ut ibi retiterit Veientum urbs,ubi nunc est Ciuitas eastellana quod isti uelle uidentur. quum uti dictu est)illa tantumodo XIII.milia pallitu ab urbema abfuerit,hancuero ultra X X V. milia,& non minus ducentis stadiis distare omnibus notum,ac perspicuum sit.Caeterum quo in loco Ciuitas Veietum sita olim fuerit,quid nos assequi coniectura ualeamus cu dicat Propertius. Et Veii veteres,& uos tum regna fuistis: Et uestro posita est aurea sella soro. Nunc intra muros pastoris buccina lenti Catar, Ec in laestris ossibus arua metunt.& L.Florus,N une Veientes misi equis meminit quae reliquiae' quod uestigium laborat annalium ficies,ut Veios fuisse credamus.Huius autemmoui nominis Ciuitatis Castetanae aliquior memoria qua inuenerim est apud
Platinam in vita quarti Adriani pontificis circa annum D ni MCLV.Quamobrem uerisimile est euersa Falari,eκ illius reliquiis costructa, & habitata mee Ciuitatem Castellana ,locu natura munitiore,& illi admodu propinquu. Ab ipsa aut urbe Fescennio dicti sunt Fescennini uersus, qui cuius modi essent cum parum intellexisse uideatur Popeius Festus innuptiis dumtaxat eos cani solitos arbitratus,mellus
intelligetur ex illis Horatii uersibus. Agricolae prissci fortes,paruol beati,C5dita post frumenta leuates tempore festo Corpus, S ipsum animum spe fi nis dura serentem, Cum sociis operum,& pueris,&cositu e fida Tellurem porco,Sylvanum lacte piabant,F ribus et gino Genium memore breuis aeui. Fescennina
20쪽
Fescennina per hune inuenta licentia morem Versibus alternis obprobria rustica fudit, Liberta currentes accepta per annos Lusit amabiliter. Nelabsimile est: quod libro septimo primae decaclis scriobit Liuius, Non sicut ante Fescennino uersu simile,
incompositum temere ac rudem alternis iaciebanta Tenendum ital pro certo est, Fescenninos versus
fuisse,per quos inductae Rusticorum personae tum in se,tum in alios iocosa conuicia alternis canerent non solum in nuptiis, ut Festus ait,& satis ex Seneca tragico colligi potest,apud quem in Medeam nuptiis Glauces reginae chorus canit, sta dicax fudant conuicia Fescenninus,& ex illo Catulli in Ephthalamio. Nec diu taceat procax Fescenina locutio, itemq3 Auinii,Verum quoniam Fescenninos amat celebritas nuptialis,alletia ex Plini qui libro x ait,Nuces iuglandes quanq; et ipsae nuptialiu Festenniorum comites,multo p eis minores sed etiain conuiuiis,ati aliis iocosis hominum couenti ,
quod eκ Horatii Liuiit testimoniis, & Aniani
poets carminibus, quae infra recitabuntur, liquido patet. Eiusmodi autem iocis adhunc u diem no astrates Rustici,prssertim uero messores ac uinito res utuntur. Illis autem temporibus adeo grati erat
Fescennini versus.ut ne Octauius quidem August ab illis sci ibendis abstinuerit.Vnde apud Macrobiusecundo Saturnalium libro legitur, Temporibus Triumuiralibus Pollionem, quum Fescenninos in eum Aug. scripsisset, dixisse. At ego taceo,non est enim facile in eum scribere,qui potest proscribere. Omnium autem elegantissime Fescenninos scripsit Anianus poeta,de quo Ausonius in Centone num