Numismata Romanorum pontificum praestantiora : a Martino V. ad Benedictum XIV.

71쪽

P ABVLVΜ. fALVTIs. Sancti Apostoli Petrus, ct Paulus is dentes radicibus rupis , unde egredituruens, ad quem opes m ae sitientes accedunt , supra fontem vi tur agnus cum nimbo , in dextra calix, e lateribus dux exsurgunt palmae. Petrus Patriarcha Antiochenus e Natione Maronitarum, qui Libanum montem incolunt , Romam aliquot Sacerdotes misit, qui instruerentur in Dogmatis verae fidei ab Apostolis traditae'. Ponti sex Paulus, ut bonus Pastor, non dereliquit hanc Gregis sui partem illis enime sonte doetrinar Catholicae propinavit . Quare confirmato in dignitate Patriarcha , bullatas ad illum scripsit literas , in quibus summa capita verae religionis continebantur. Palmae, quae CX utroque olatere Apostolorum conspiciuntur , regionem indicant, in qua isti Populi degunt , Palmarum feracem . XU.

PAULUS. ΙΙ. PONT. ΜAX. Caput, ut in aliis. ANNO. CHRISTI . Μ CCCCLXX. HAS. AEDES. CONDI DΙΤ - TRIBUNA. S. PETRI - ROMA. Prospectus antiquae

Nicolaus U. novam Tribunam , Bernardo Rogellinio Architecto , in Ecclesia Divi Petri construere incoeperat, ampliorem veteri ab Imperatore Constantino aedificata : Paulus II. prosequutus est aedificium, cujus meminit Eniscopus Canuessus : Ejus verba, utpote testis ocularis, libenter adduco, potissime quum sint adhuc in edita: gressus es s Paulus II. ) ab dem, quam Tribunum 2ocunt, juxta aedem priri A soli a Nicolao V. magnis centissime inchoatam, ipse is expensis perflcere, in guam supra ν. multa aureorum dedit. Credibile est, novam Tribunam, vel nunquam terminatam, Vel tantum sustentaculum fuisse veteris, musi vis ornatae operibus jam a Ciampinio h desicriptis, quae destructa fuit, quum novam Pontifex Sixtus U. inchoavit Basilicam anno ΜDLXXXVII. XVI. PAULUS. II. PONT. ΜAX. Pontis is effigies, ut in possca.

PAULO. UENEΤΟ. PAPA. II. ANNO. PUB LICATIONI s.

tibus , ct plusiali. Numisma forma ova a J

72쪽

3o PAULUS II.

Hic Numus est ovalis, & major quam alii; Bonifacius Papa VIII.

decreve1 at singulis centenis annis Iubileum Romae celebrandum . Clemens VI. tempus L. annorum constituit; & Urbanus VI. triginta trium . Tandem Paulus II. anno MCDLXX. sua speciali Bullata Constitutione Kal. Majis edita ad XXV. annos reduxit'; quod confirmavit Sixtus IV. Quare hoc Numisma, quod nullus memorat, tunc fuit fusum, quum Pontifex Paulus Jubileum anni ΜCDLXXV. , ad quem non pervenit, indixit . XVII. 8. PAULUS. II. PONT. Μ A X. SS. Petrus, ct Paulus ApoWHI. P A V L V s . P P. II. Pontifex sedem supra solium duobus nisatus Cardinalibus 'aliquot Personae ante ipsum genibus flexit. In hoc fortasse Numismate indicantur filii Thomae Palleologi fratris Constantini ultimi infelicis Imperatoris CDolis; qui appellabantur Andreas, Helena, & Zoe , sive Sophia h; omnes a Pontifice humaniter excepti, & retenti . XVIII.

VENETVS. PP. II. Papa in Con orio in medio Cardinatium, ct coram magno Populo: Inferius vero Pontis cis Insignia Gentilitia.

Repraesentatur in hoc raro , praegrandi, fusoque Numismate Consistorium, in quo Pontis ex post maturum Causis examen, postque plura monita, anathematigavit Georgium Podi brachium Bohemiae Regem Hussitam haereticum, Regno excisum illum declarans, ejusque subditos a jure jurando liberos. De hoc egregio facinore, sic Cardinalis Papiensis': Inter haec jam appeIehat dicta Iudicio dies,infractaque per Delegatos Cardinales ad sententiam erant omnia , neque Geo gius Podibrachius Bohemiae Rex ad dicendam Causam inquam aps rebat . Itaque pocatis in Senatum Patribus, Commentarii ue actorum perlectis, dato etiam ad diriguirendum spatio, tandem omnium una oratione serjurus, sacrilegus, hae reticusve, consare de hiis criminibus, non cognitione tantum , sed fama conplacitur; utque

73쪽

PAULUS II. 3I

cumritas major decernendi esset, ex quavis ratIone , omnique Antisitum ordine, qui tunc Romae erant Doctores Dipinar Legis, Pontis cis, adesse in cons um jubentur, rogati sigillatim sententiam , in Mem G- Patribus judicium conponere. Hic Numus perrarus, & anaglyptice delineatus conspicitur apud Macrum'. XIX. P A U L V S . II. F Ο N T. ΜAX. Caput nudatum cum plupuli, ct in id. rationali Insigniis.

SOLUΜ. IN. FERAS. PIUS. BELLATUR. PASTOR. Aper in

Silpa a Venatore, ct canibus insequutus V . Hoc novae cusionis Numisma fortasse vigilantiam Pontificis indicat, in persequendis Haereticis , qui Campos Domini electos vastabant ; ut secit occasione Georgii Podi brachii Bohemiae Regis per nos memorati , & Rochizanis impii Pragensis Episcopi.

XX. PAULUS. II. UENETUS. PONT. MAX. Urgies, ut in primo . 19.

Brachium, quod e nube egreditur, ct manu Hapem tradit cuidam, qui ex parte vi tur, quique illam manibus velatis excipit . Ad Divum Petrum hujusce noviter cusi Numismatis emblema resertur, cui tradidit Dominus Claves Regni Coelorum . Figura eadem cum iisdem literis conspicitur in novis Numis II. Victoris, &Alexandri etiam II. h. XXI.

Iacobus Gottisredus Pauli II. Archiater,& chartis', magnificas iis tem' poribus a les construxit in Foro Pas luini, in cujus senestris legebatur ζ PAULUS. II. P Ο N T. Μ A X. Hisce aedibus anno MDCXCII.

ab Haeredibus venditis, ac dirutis, Ecclesia Agoniggantium elemvata est , in earum demolitione hic Numus inter Fundamenta fuit repertus,a memorato fortasse Dictore Physico cudi curatus in Pontificis , & aedificii sui memoriam .

74쪽

FRanciscus Roboreus ordinis Minorum Conventualium Cardinatis Τituli S. Petri in Vincula, electus Pontifex

V. Id. Sextil. an. MCDLxxi. sub Sixti IV. nomine, desiit vivere Idib. iisdem an . MCDLxxxiv. 8c sepultus est in Bassilica Vati, cana mea urna conditus cum sequenti epitaphio .

SI XΤVS. IV. PONT. MAX. EX. ORDINE. MINOR UM DOCTRINA . ΕΤ. ANIMI . MAGNITUDINE. OMNIS MEMORIAE. PRINCIPI. TVRCIS. ITALI A. SUMMOTIS AUCTORITAΤE. SEDIS . AUCTA . URBE. INSTAURATA. TEMPLIS. PONTE. FORO. VII S. BIBLIOTHECAIN. VATICANO. PUBLICATA. IVBILE O. CELEBRAΤO LIGURIA . SERVITUTE . LIBERATA. CUM . MODICO AC. PLANO. SOLO. CONDI. MANDAVISSET. IVLIAN U S . C Α, R D. B. M. MAIORE. PIETATE . QVAM. IMPEN-

75쪽

SI XTUS. IIII. PONT. Μ A X. Ruti is eriles cum Tiara , ct pluviali, in quo ejusdem Inssinia .

Insignia Pontificii , hoc in diuercui .

II.sIXΥVs. I. PONT. Μ Α X. Ggies, ut in praecedenti. 1 ETSI . ANNOSA. GERΜINAT. Insignia . s in JHorum NumismAtum primum cudendum sorte curavit aliquis ex Pontificis Consas .guineis . Sscundum posterioribus temporibus est cusum . Apud Pan vinium ' legimus, Gentem Roboream valde antiq. am, & nobilem in Insubria exilitisse, inde postea Savonam transmigrasse subjungiturque , ad Pontificatum evecto sub nomine Julii II. Cardinali Iuliano , Sixti ex Fratre Nepote , existimatum fuisse eam Gentem e prosapia Comitum de Subere descendisse admodum antiqua, atque potenti in Senensium finibus. Novus cuser Numisiaiatis, antiquae huic verae, an suppolitae t) Gentis origini ad blanditur . III.

ra,Mylupioli, in quo Insignia .

HAEC. DAΜUS. IN. TERRIS. AETERNA. DABUNTUR.

OLYMpo. Pons sex in Sede Pontis iu , cujus capiti Liaram imponunt SS. Francisius, ct Antoniui .

Suam hoc Numisinate Pontifex testatam voluit devotionem erga hosce Sanctos, in quorum honorem Sacellum construxit in Basilica Vaticanah . Devoto praesertim animo coluit S. Franciscum, cuius ordinem fuerat amplexus, atque illius patrocinium assequutus: ejus 'nim intercessioni suam promotionem tribuebat . In translatione Cadaveris

E Sixti

76쪽

Sixti in novam S. Petri Basilicam Numus huic similis in Sepulchro

CVRA. RERUΜ. PUBLICARU Μ. Pontis prooectus intro coronam lauream. Antiquus Ρons , a monte qui prope adstat Ianiculensis dictus,

deinde Antoninus , sumto ab Imperatore, qui illum instauraverath, nomine, pene disje Rus Tiberinarum aquarum impetu plura iscula remanserat, unde sontis rupti, & Pontis in unda nomen aucupa Verat, quae denominatio adlia it Ecclesiae adjacenti 5. Salvatoris, ut Constitutio Leonis IX. anni MXLIX. fidem facit, in qua memorantur Episcopatus Portu ensis bona ; hunc Pontem Sixtus denuo restauravit ob annum Jubilei, qui adventabat, opus que est aggressus ope Baccii Ρintellii β, primo impolito lapide, reserente Stephano Infissura in suis Diariis, m.Kal. Majas anni MCDLXXIII. multisque Nuniis huic similibus injectis. Non tantum Pontem construxit Pontifex, sed Templis Urbem,viis lute ornavit,teste Raphaese Haterranos: In operibus publicis aeque maximus Urbem astu, sic coeno vindicadit, viis primum munitis, positabui quosve ejectis , quae piam occupabant, vicorumque Magi 2ris, ac Curatoribus insi- tutis . Templa insuper vetustate si tu, omnia restituit, Romam denique ex lutea lateritiam fecit, Acut olim Augunus ex lateritia Marmoream δε cerat. In quodam hujus Ρontificis argenteo L Denario essgies visitur, circumque illam: SI XTUS. I L I I. URBE . RESTAURATA. RE sTAURATOR. URBI s. Et in alio , in quo Ostiae propugnac luna exprimitur, legitur: sIXTUS. IIII. PONT. MAX. URBE ἀ

ficii e giei, ut supra .

77쪽

Ponifex in Throno , juxta eum multi genibus μxis . OPUS. VICTORIS . CAΜELIO, VI. Sixtus IV. excepit Romae splendore , qui ejus animo par erat, duos Reges, tresque Reginas . Primus fuit Chrisianus Daniae , Sueciae , & Norvvegiae' Rex, qui cum Iohanne Saxoniae Duce Romam pervenit Aprili mense anni MCDLXXIV. Huic Regi Numus tunc fuit Romae custis, in cujus antica ipsius emgies , &: CHRISTI ERNVS.

DACIAE. REX. C U I . ENSIS. ET . DEUS. III. SUBEGIT.

REGNA , in postica multi equites s solemnem ingressum Romae

minoribus litteris :ΜELIO LUs.sACRAVIT. , quod est Artificis nomen , qui mihi , comparatione facta, aliquot etiam Sixti Numoscudisse videtur. Alter fuit Ferdinandus Rex Neapolis , qui Romam venit ad annum ΜCDLXXV. VIII. Idus Ianuarias , ut notat btephanus Infissura, animo Iubileum lucrandi. Reginae vero fuerunt , I. Cariotta Cypridos Regina , a Fratre illegitimo Regno ejecta; erga quam a Praedecessoris temporibus Romae commorantem , Pontifex liberalitatis , & paternae charitatis specimen praebuit. II. Calliarina Bosiniae Regina , Thomae Regis vidua, quae Romae obiit, & in Ecclesia S. Mariae in Ara-Coeli h sepulta est. ΠΙ. Ferdinandi Regis Neapolitani uxor. Excepit etiam Sixtus Andream Palaeologum , & Peloponnesii Despotam . Omnium meminit Volaterranus , dicens: Miseros, atque a Turcis uectos Princ pes , Bo niae , Osrique Reginas, praeterea Andream Palaeo gum Peloponnesi, di Leonardum Toccum Epiri Dessotas aluit, Saxoniae Ducem , Christernum Daciae, deinde Speciae , nopissime Ferinandum Siciliae Reges Asopolorum limina salutatum venientes, magnis centi me excepit. Victoris Camuli hujus Numismatis su sor is, artificisque iis temporibus diligentissimi, praeter nomen, nulla sere habetur cognitio . Em-giem quidem sui a se ipso in Numismate expressam habemus, unde dignoscitur, vixisse usque ad principium XVI. Saeculi, quum circa

eam legatur: UICTOR. CAΜELIUS. SUI. IPSIUS. EFFI

78쪽

Nunaos efformatum cum : FAVE. Fo R. s ACRI P. Haud scio , an hic Victor Camelius idem sit , ac Victor Gambeum paucarum litterarum immutatione ) AEneae Uico memoratus, qui illum inter excellentes suo iaculo artifices numerat , ob imitationem antiquo rum Numismatum Romanorum Imperatorum R. Hunc Mometim primum incidisse Numismatum typos asserit h. VI. s. SI XTUS. IIII. PONT. ΜAX. E figies s His numero L

PARCERE . SUBIECTI R. ET . DEBELLARE . SUPERBOS. SI XTE. POTES. - CONSTANTIA. Mulier Iarpam supra co

lumnam tenem , ct dextra arripiens hastamὸ variis armis circum

Numi epigraphe sumta est ex lib. Vi. AEneid. Sixtus certe pluries sui ansemi robur , & constantiam in Sedis Apostolicae juribus vindicandis demostravit; ideo bellum movit Reipubl. Florentinae , cum qua foedus inierant Veneta Respublica , & Dux Mediolanensis. Post anno MCDLXXXII. Ferdinandum Siciliae Regem expertus est hostem, qui in eum Columnenses, & Sabellos incitavit; Romamque Calabriae Ducem cum eXercitu misit , qui , expugnata Tarracina, Civitate Lanuvina capta, praeclusa ad commeatus per Tiberim Romam inserendos Uia , Pontificis animum non valuit frangere, donec in ejus auxilium Robertus Malalesta a Venetis conductus venit, qui cum hostibus in Campo mortuo prope Ueliternas congressus, eoS CD . fregit. Tunc Pontifex, qui victor bellum prosequi commode, immosito maximo fruetu poterat, Pacem donavit Ferdinando Regi, eam expetenti; & in memoriam hujusce rei, Templum in Sanctissimae Uirginis de Pace honorem excitavit' . VII. . SI XTVS. m I. ΡΟNT. ΜAX. VRB. REs T. Erigies Pontifris, ut in numero I. visitur .

Turribus prospectui. 4 J

Julicnus Cardinalis Roboreus Sisti IV. nepos, qui postea Pontificatum

etiam

79쪽

etiam est adeptus nomine Iulii II., prope ostia Tiberina, ubi Claudius Portum magnificum construxerat, Arcem ita eorum tem porum more munitam excitavit , ut sub Alexandro VI. Pontificis iram veritus, I oma per flumen habitu mentito in hanc arcem se receperit, unde, postquam illam ab expugnatione tutam reddidit, in Galliam transfretavit . Arcem tamen non multo post amissam , Carolus UIII. Galliae Rex, quum Regnum Neapolitanum recupera tum Venit, recepit anno ΜCDXCV . Alexander Pontifex post duos annos, a bello in Ursinos liber, arcem oppugnatum suum exercitum misit cum Hispanis dictis a Consalvo Cordubens, dicto Magno Duce, ab hoc obsidione Arx pressa, tormentorum bellicorum adspectu , pactionem secit; ideoque Consalvus Romam triumphans ingressus es f h. VIII. SIXTUS . ΙΟΙ. PONT. ΜAX. MEDI Pontis Icis, ut numero VI. 6.

cum Ticra. CITA . APERITIO. BREVES. AETERNAT. DIES. Pontifex ,

qui solemniter Portam Sanctam reserat, cum duobus Angelis supra, circumque multis Episcosis, ct aliquot Peregrinantibus genu

GLORIOSA. DICTA. SUNT. DE. TE. CIVITAS . DEI. Pon

tifex Portam Sanctam reseram . f A J

Pero: R Ο Μ Λ . Porta Sancta . Quatuor haec Numismata sunt noviter cusa . In primo verba indicant Constitutionem a Sixto IU. anno ΜCDLXXII. ' publicatam ad con

80쪽

firmandam Pauli II. Constitutionem , qui, ut supra dictum est, Iubileum ad singulos XXV. annos indixerat. Altera annum indicant Jubilei MCDLXXV. a Sixto IV. celebrati. Epigraphes indicant curam Stati in suam Urbem, & populum, pro qua merito Restitutor Urbis, dictus fuit. Apud Sculam ' Numus argenteus ad hanc rem adducitur , in quo legitur: S I X T U S . IIII. U. R E S T. Sigias iterpretantur , Urbs RUTrituta ego potius , quia posteriora verba punctis expressa id permittunt , urbis RUGitutor , legerem . Iohan

Scilla delle Monet. Pontis pag. 2s.