장음표시 사용
51쪽
die Nonis Iunii MCDXLV i. EX Platinae ' verbis eruitur , hoc factum fuisse in veteri Ecclesia S. Augustini, quae postea a fundamentis in ampliorem sormam a Cardinati Rothometens fuit redacta: Moolaum Tolentinatem, inquit Platina, ordinis S. Augustini, miraculis clarum in San Ios referens Eugenius) a S. Petro eum omni Gero , supplicando, ad F. Augusinum profectus solemnia ipse cele-hrat , a ponte P. R. ordinatiumque omnium coetu . Sed Angelus Rotua scribith, solemnitatem habitam fuisse in Basilica Vaticana: Nicolaus , ait ille , Tolentinas relatus fuit tu Sanctorum numerum Romae in Bassiaca S. Petri ab Eugenio IV. die Dominico V. Iunii. Haec tamen controversia diluitur a Laesio Petronio Austore synchrono , cujus Ephemerides manuscriptae in Bibliotheca Uaticana ς adservantur , & a Cl. Muratorio in suis rebus Italicis editae; licet paragraphus , in quo hoc narrat, sit mutilus: Ait igitur, Pontificem , facita in Divi Petri Apotheoli, ad S. Augustinum processonaliter commigrasse, Missarum solemnia celebraturum; cujus rei causa:
Per Io Amore d drato S. Nicola foro coperte , ct adornate te prodede dropsi Toro, ct de polluti, is di lana , ct moniate tutio da S losino, in no d Santo Ois , framato su , che o spe a , chefero li Frati di S. Mosmo, pales' cinguemua ducati ; Hoc est:
Propter D. Nicolaum, vix pannis auro contextis, holofernis pil sis, atyue lauis coopertoc sunt, sitque ornatae , insuperque immundulis purgatae a S. Augustini Ecclessa ad S.C W; ita ut Fratres S. Augusini, juxta ex mationem factam , ad quinque millia a
Numisiana posterioribus temporibus fuit cusum, & postica pars eadem est, ac quae in Martini V. Numismate supra a nobis recensio, conspicitur .
52쪽
NICO LAUS V.CArdinalis Thomas L anus , dictus ab aliis Parentuce
lus, Sarzanensis, in Conclavi habito apud Fratrum Ρraedicatorum Coenobium eleectus fuit Pontifex nomineo assumto Nicolai V. xv. Kal. Apriles anni MCDXLVII. Obiitque VIII. Kal. easdem an. MCDLv. ac sepultus fuit in Basilica Vaticana in urna marmorea, cui sequentes versus fuerunt
adscripti': Hic Ata sunt Ouinti Nicolai Antistitis ossa,
Aurea qui dederat secula, Roma, tibi: Consilio istas Iris, minute illus Irior omni, Excoluit doctos doctior ipse miros; AbHulit errorem , quo schisma infecerat Urbem,
ReHituit mores, moenia, templa, domoS .
53쪽
NICO LAUS V. I B er nardino I Tatuit sua sacra Senen si ,
Sandia ubilei tempora dum ceIebrat. Cinxit honore caput Friderici , ac Conjugis aureo; Res balas , idio foedere, compo uit. Attica Romanae complura volumina linguae
Prodidit: Eη Tumulo fundite thura sacro .
NICO LAUS . U. PONT. ΜAX. Ufigies Pontificis eum Tlara, ct plusiali arabice conteris .
Insignia Pontificis, quae sunt clopea decres tae J
Insignia jam descripta corona laurea circumdata . dIII.
Hoc Numisma est posteris temporibus cusum. Sunt qui a junt, Pontificem, quod ignobili esset genere, haec insignia assumsisse ; alii vero in causa else scribunt humilitatem, subduntque , illum suis
e gente Parentucella nobili Sarganensi'. IV. NICO LAUS. V. PONT. ΜAX. ffigies, ut in praecedentibus. s. FELIX. ROMA. Urbs moeniis circumdata, sed rudi opere In hoc Numismate commemorantur aedificia, quae Pontifex hic fieri Romae curavit; is enim Urbem, non solum tutiorem muris restitutis reddidit, ut insignia ipsius, quae a Porta Divi Pauli ad Portam Capenam, & a Latina ad Majorem' , conspiciuntur, sdem faciunt; sed etiam augmento Palatii Vaticani decoravit, necnon multarum Ecclesiarum restauratione, ac in meliorem formam reductione . Varia ejus tedificia multis commemorat verbis Iannotius B a Ma
54쪽
Maneum in vita huius Pontificis, quae in Bibliotheca Uaticana MS.
Uerba FELIX. R o Μ A . reperiuntur etiam in tegula quadam te Rus Basilicae veteris S. Petri anno Μ DCVI. demolitae, quae adservatur in Archivo Canonicorum legitur in Cadem h: REGNANTE. D. N.
Η Α G o . in Numisinatibus Maxentii, & Chil derici Uandalorum in Africa Regis, ac: FELIX. TICINVΜ. in Numismate Baduelae sive Totilae R.
VI. . NICO LAUS. V. PONT. ΜAX. Ggios Pontificis, ut supra.
RESERAUIT. ET . CLAUSIT. ANNO. I UBI L. MCD L. Pon
tifex, qui imponit primum lapidem pro Portae Sanctae occlu 5-
Artifex , qui prieterito feculo delinea vit, & cudit ambo haec Numissmata , expressam voluit vulgi opinionem circa Portae Sani ta: reserationem , nec obser Vavit, sacram caeremoniam aperiendi, & claudendi illam tempore subitet ab is andro H. seculo ineunte XVI. primum constitutam, ut suo loco per nos manifestum fiet. Nicolaus U. Annum Sanctum celebravit ΜCD L. incredibili exterorum concursi , Quo tempore res maxime infausta evenit supra Pontem ,Flium , nunc S. Angeli, a Paulo de Io Masro descripta, qui plura tunc expressi, quae in aliis non leguntur ; ideoque , licet haud brevis sit ejus narratio, non immerito, quae hic a nobis CX trateX tum donetur , existimata est , ut in suis Ephemeridis, quae manuscriptae custodiuntur in Bibliotheca Vaticana, legitur ' : Scribit igitur, ut summatim dicamus, anno MCDL. merasse Decembri
55쪽
Romam innumerabiles homines convolasse ob indulgentias: has quidem Romanos incolas menstrualibus , caeteros vero quindecim dierum precibus lucratos fuisse: Tantam multitudinem eodem tempore advenisse, ut ad parandos advenis panes nec molendi ni , nec furni sufficerent, ideoque Pontificem primum odio dies , deinde tres tantum ad preces faciendas constituisse ; hoc usque ad medium Ianuarium : Deinceps Romam peregrinis vacuam penitus
exstitisse usque ad Quadragesimale jejunium, quo, aucto peregri
norum numero , multi sub dio in vineis dormire coacti sint: In Hebdomada Sancitia adeo ad Divi Ρetri confluentium numerum CX- crevisse, ut Pons S. Angeli frequenti populo impervius esset, proindeque multi , inter quos ipse paulus, qui haec refert, cum virgis ad tertiam noctis horam jussi sint, qui turbam inde agerent, ac confusionem arcerent; R hoc ad Majum mensem: Majo vero mer se non ita turbis Romam pressam fuisse, pestilentem enim morbum invasisse, quo Romani, exterique obibant: Xenodochia, R Ecclesias aegris, mortuisque plenas: AEgros ut canes, quum ob aerem pesti serum , tum ob magnum calorem, pulveremque, per ViaS cecidisse: Pontificem cum Aula Roma excessisse , Sc Fabriani bullatam edidisse Constitutionem , qua quinaue tantum dierum precibus ad Kal. Octob. Indulgentiae elargirentur: Oftobri ineunte eum Romam repetiisse ; hanc vero Urbem adeo fuisse advenis reple
tam , ut desciente pane, hospitiis, domibusque , ad defendendos
mostrato Io Volto Santo , & tulte te reliquie dele Chiese ; lo Papa fac eva la Benedi Zione, & non suppli vano te Mole . Lo Papa concesse tre di a confessi , & contriti , & questo durae da Natale
a meχZo mese de Gennaro , e pol relicite , chenon ci venia quasi persona, talche gl' Industriantiste vano mal contenti, quasi dissatiI; Et a me ZZaQua resima comineio a rivenire tanta la Gente , che per tui te le Uigne ste vano a dormire per lotem po bono , S essendo la Settimana Santa inter . Venne, che per quelli, che gi vano , e quelli, che veni vano era tanta folia ne la salita de losonte , che durae sino a doe , e tre ore de nOἰ te ,
Paolo colli basioni in mano , and assimo a Stollare , altrimenti sariano periti molli , & la notieremia nevano per li Porticali , & strate, & chi ave-va Patre , chi Matre, clii Figli uolt, chi Fratelli, e chi Compagni spurduli , e chiam avarili l 'uno ali altro, peccato a vederit, & durae infino ali' Astengione de Margio . Pol la Gente restetto , perche veniae gran moria , & inori vano Romani , dc altri, talche Ospedali, & Chicse crano plene tra ammalati, & morti, & cas cavano morti per la strada, come cani , tra i 'aere inscito, & lidis agi, abbrus elati d i lo caldo , & da la pol vere erano de morti infiniti, & molli ave vano denari, A non li vale vano . Falte te FunZioni, se parti loPapa , & la Corte de Roma, , andae a Fabriano,& fece una Bolla , cheinc inque di se aves le loperdono tutio pertuito Scitembre . Passato questo tempo tornao lo Papa , & la Gente reven ne tanta, cha in Roma non se poteva stare, & ogni Casa era Albergo , A non bastiva , domanda Vano perl'Amor di Dio tostero albergati, & nontrovando rema,evano per te strate a dormire morti de freddo , non se pote va sit pli re a lo pane per li Molini, de Forna, & il Papa pisti te nec
56쪽
a fame , Κ frigore homines, Ponti sex lingulis Sabbathis Apostolorum Capita, Dominicisque diebus Uultum Sam tum ostendi curaverit, Benedictione insuper impertita: Harer nihil profuisse, nam plateas semper gentibus plenas, quum Benedictio daretur, S. Petri atrium plenum , nec non Neronis Montem, Vulgo Palazzuolo, vineasque conterminas, licet dissitas, unde tamen Ponti sex conspiceretur; donec Decembris die XV m. obeuntium, & redeuntium per Pontem AElium multitudinem, ad CLXXII. hominum sint ne
cati , IV. Equi, & Mulus : Tum Paulum de Sarto Pontis Regioni Dra sectum, alisque , qui pro Viderent, advocatos Arcisque Praesectum Portam aeneam claudere jus una: I. icet hi cum duobus Ma
rescallis gentem a Ponte arcerent, cada Vera lue focus viam acer
vatim collocarent, plenis nihilominus Pontis Zonis, Arcubusque , hominibus, plures in flumen dejectos; Post se fuim cadavera, ipso
Paulo adjutante, ad Divi Celsi translata. Hic deinceps commemorat Urbis de hac re ludium , clamoresque parentum , filiorum , fratrum, ac sororum ad mediam noctem protractos; additque , Pontificem, ter sex curribus adhibiti S, CXXV m. mortuos ad Campum Sanctum , ubi usque ad Dominicam insequentem , ut a suis agnoscerentur, insepulti remanserunt, adduci curasse, sex in S. Mariae supra Minervam , reliquos in S. Celsi sepultos: Ex mortuis, plures
partito , che ogni Sabato saecva mostrare te Teste , & la Domenica lo Volto Santo, & aliouscire da te grade Essio dava la Benedi Eetione , & indulgenZia , accio non ita affamata Roma, & non bastava , lo Sabato ieguente era pleno Ogni cosa , laestrat plene , lepiarre tuite plene , & quando loPapa dava la Benedi ZZione , era la piaZZa plena ,& lo monte di Nerone , cloe it Patara uolo ,&le vigue de qualunque loco se vedeva la Loggia, dc
Ponte Paclo de to Sarto , & Cittadini , dc su dato ordine a lo Castellano , che serrasse la Porta di
bronZo, che non ci entrasse piu persone . In
Ponte sie vano ii dot Caporioni, & i dot Maliscalchi parati a lo salire de to Ponte , che nullo passasse, &scostorno li corpi morti da la 1 irata am- montonati de qua , & de la da la via , & cosi facemmo siallare la Gente : Erano plene te Zone de to Ponte, & quelli Archi, talche a loro dispello se caseava in Fiunie , & sfollato portam-mo li Corpi morti a S. Celso , & io Paolo neajutat a portare circa I 2, gran pieta avedere 172. corpi morti, e chi plagnere Patri, chi Matre , chi Figlio, chi Sorella , chi Fratello, se raddoppiavano te strida usque ad inediam noctem . A meZZa nolle lo Papa mando sei carri tre vol-te , che foro dici dotio carri, & felli portare a Campo Santo , & vi stet tero tutia la Domenicas eguente , che non volte sostero sep pelliti, aeci oeche li loro li riconoscessero, & suro in quelli carri 8. corpi morti, sui ne iuro portati ala Minerva , & lo resto in S. Celso , & la maggior
parte de ii morti erano Jovani gagii ardi, & Fem-
57쪽
juvenes sortes, foeminasque, senum, par Vulorumque paucos vestimenta in S. Celso contigua domo, ut sua unicuique distribueret, custodisse Benedi flum Pauli patrem De caetero hoc anno Trapezitas, Pharmacopolas, & sacrorum Uultuum is ictores multum fecisse lucri, ut & hospitia praebentes, eos praesertim , qui cauponas in plateis S Petri, & S. Iohannis, ac in viis habebant;
CV ACA LOTIS . Pontifex in napi, cui inscriptum es, ECCLEsIA.
Anictra tenet crucem, a qua pendet parpum quosi zelum , in quo duae Hazes .
Fudit hoc Numisma Andreas Guacalotis , sive Guacia tus, post obi tum Pontificis optimum ipsius regimen, dum vixit, ostensurus;& licet non affabre fadium , ob raritatem tamen est in pretio. Aliud ejusdem artificis Numisma melioris est notae apud Baronem Sto- schium, in quo repraesentatur effigies nuda Nicolai Palmerii ordinis S.Augustini Episcopi Hortant,Viri docti, cum literis hisce: NVDVs.
EGRESUS . SIC. REDIBO &in secundo circulo : NICOLA Us. PALΜERIUS. SICULUS. EPISCOPUS . ORTAN. Ita postica
adest figura nuda habens clepsydram in dextra, hastam in laeva ;
Hoc Numisma memorat Ilustrissimus Fontaninus', & apud Ughe lium V in ligno expressum visitur . Cl. Dominicus Georgius San 'isse simi Domini Nostri ex intimis Sacellanis pluribus probat, Andream e Prato in Tuscia ortum traxisse, multaque munia in Urbe obiisse S. Apon
c In Vit. Nicol. V. pag. I s 3. mine, pochi Uecchi , de poche Creature; livestimenti foro dati in guardia a Bene letto mio Patre , 8c messi in una Cammera a S. Cel1b , Scmolli quaerebant suos , ii panni justi erano cer-chi . La connietoae de to Jubileo tu questa , liBanehieri, & li Spe riali , 8e Pentori de Volti Santi ferno gran tesoro , Hostirie , & Taverne , massilie quelli , clie te fero fare per te strate , Scin piaZZa de S, Pietro, Sc de S.Janni , dc tuitele arti , ma queste sopra tuite .
58쪽
AI fossus Cardinalis Borgia Valentiae in Hispania natus,
qui nomen sum sit Casisti , Summus Pontifex electus fuit sexto Idus Apriles MCD1 v. obiitque um. Idus Se Xtiles An. MCDLv111. sepultus est in Basilica Divi Petri, unde precibus Illustrissimi Pohahhis Baptiniae Cimes Paulus V. transferri permisit ad Ecclesiam S. Mariae Montis errati Nationis Araisgonensis, quod private factum est tertio nonas Februarias
ALFONSUS. GORGIA. GLORIA. Is PANIE. Pontificis insignia
Non sine causa temporibus suis Calixtus nuncupatus est: GLORIA. HISPANIAE . ipse enim , ut ait Volaterranus' , fuit Iuris Pon-
59쪽
t dii scientia doc fissimus. Ipse Hispaniam, schisma ab ea eliminaturus , missus fuerat, ibique ita apud Asson n Regem se gesserat, ut fridius Barchinonensis post obitum Petri de Luna creatus schissematice Pontifex, huic cedens dignitati, ad pedes Martini V., eo auctore, se substraverit'. Pacem insuper issensum inter Aragoniae Regem , 8c Iohannem Regem Castellae procuravit, atque conciunt . II.
Idem Numi a minori forma nouissime resituram . 3 J
ELEXIT . ΜΕ. pro elegit. Aliquot triremes in mari ord
In hoc Numismate no viter suso innuitur votum a Calixto factum bellum inserendi Turcis, 1i ad Pontificatum eveheretur . Hujusce rei, poli S. Autoninum V, expresse meminit Plutina S, qui etiam voti verba refert. Glixtur revera S. R. E. Cardinales, ac alios, ad Europaeos Principes, ad Ny wca unum Persarum Regem , ad Armeniae Principem, & ad Tartarorum Gentem legavit, ut eos contra Turcas adducerent: Quare maxime laetatus est, quum ipsi nunciata fuit victoria contra hos a ohanne Hunniade apud Albam Graecam, vulgo Belgrado, decimoseptimo Kal. Sext. anni MCDLVI. relata . Misit insuper Pontifex Scarampum Cardinalem cum sexdecim Triremibus,
quibus ille Classem Turcarum fregit, & ab eorum conatibus liberam reddidit Insulam Mi lenem , quam Calixtus restituit Principi, qui eam possidebat q, sub directo Apostolicae Sedis dominatu .
bis propugnaculis munitae, ct in medio Insignia.
ο Matina in Calix. III. pag. 239 b Histor. pari. 3. t. 22. cap. I 2. pag. ς78. tom. 3. edit. Lugdun.c Platina in Vit. Calix. pag. 239. col. 2.d Rast nata. annal. Ecclu. tom. I 8, ad anu. I 37. num. II.
60쪽
Calixtus III. quum se totum dedis et bello in Infideles promovendo , parum, vel nihil aedificia curavit. In hoc novo Numismate moenia repraesentantur urbis, fortasse Romae, quasi ipse ea, vel restituerit, vel exstruxeritised hujusce rei nullum habemus testimonium, nec Martisellus', qui Urbis aedificia multis describit, meminit; unde dicendum est, per errorem Numismati adjectam posticam partem , alii sortasse Pontifici adtribuendam .
CALIXTUS. PAPA. LII. Effigies Ponti is, ut praecedentes . CLAVES. REGNI. CAELO RUΜ. Gades Pontis ii coronatae. Post icam hujus Numismatis partem potius Nicolao C. adsererem , cujus specialia insignia erant claves ; ita ut, quum Calixtul Pontificatum assumsit, sola effigies fuerit immutata . Eneas