Numismata Romanorum pontificum praestantiora : a Martino V. ad Benedictum XIV.

43쪽

SERIES

NUMISΜΑTUM PONTIFICIORUM

multos annos Ecclesiam veXaVerat,

eliminandum, Concilio, ii, ad quos Pontificis electio spectabat , in Episcopali Palatio vi. Idus Novembris

AI1. DOm. MCDxv 11. collecti, brevi - communi omnium consensu ad Pontificatum Maximum evexerunt Odonem Cardinalem Co

44쪽

ΜARTINUS V.

fuerat, Martinus dici voluit. Romae hic, quo commigraverat, ad X. Kal. Martias An. MCDXXXI. obiit, sepultusque

est in Lateranensi Basilica cum hac epigraphe :

MARTINUS . PAPA . QVINTUS SEDIT. ANNOS. XII. MENS. III. DIES. XXII OBIIT. ANNO. MCD XXXI DIE . XX. FEBRV ARII TEMPORVM . SUORUM . FELICITAS

I. a. ΜARTINUS. V. COLU ΜNA. PONT. ΜAX. Ponti cis e gies e pite nudo , cum pluviali arabico opere ornato . PONT. ANNO. PRI ΜΟ. Μ CD XVO. RoΜ A. Ponti scis Hemma

colu nna coronata . De hujusce illustris, excelsaeque Familiae antiquitate, atque splendore ', quam , certa monumenta a seculo Xi. Praenesten , aliaque

Oppida possedisse, formidabilemque exstitisse, testantur, poli Sum pinum V, historiam miro ordine digestain nostris temporibus eXaravit Clarissimus Vir Francisus Valesius Romanus , praeterito anno fato functus, illaque in quatuor ingentia volumina disperi ita brevi in publicum proditura existimatur. Genealogiam etiam peculiari libro contexuit Philadelphus Mugnosius, Auctor caeteroquin in antiquis rebus recensendis non satis adcuratus . Ex Epistola quadam Pauli Iosii' ad Cosmam Ι. Medicen Florentiae Ducem, a Vasario laudata, discimus, a GHore Pisano Ueronensi, qui multa cudit Principum Numismata, inter alia Martini Pontis cis Numisma expressum cum stemmate Columno sum, idque est, quod nunc damus. Celebrem hunc Artificem Ponti sex Florentia Romam accivit, atque in Lateranensi illum Basilica aliqiua pingere curavit. Notandum hic, non potuit se Uas trium, Ut ex ipsius assertione eruimus, hujus Pictoris emgiem reperire, licet duo Numisinata, in quibus semetipsium expresserat, ille cudisset, dictus ideo a Pomponio Gaurico qin se caelando ob ambitiosi mus : In primo exstat effgies in ipso

45쪽

fore juveni' & circa eam : PISANUS. PICTOR. TypuS Vero , laurea corona cum his litteris in medio . F. S. Κ. I. P. F. T. In secundo effigies jam senescens. Hoc Pontificis Martini Numisma renovatum fuit, iterumque cusum, ut & multa alia, proxime elapso iaculo sub Francisci Cardinalis Barberini S. R. E. Camerarii auspiciis, Principis litteris dediti,

litterarumque , ac bonarum artium mirifici Protectoris. II. ΜΑRTINUS. U. COLU ΜNA. ΡΟNT. ΜAX. Caput cum Tura trI- ,hus coronis referta, pulgo Tri regno, est pluptati . t ΕΜ. CREANT. ADORANT. RΟΜ. Pouti x recens electus, a

duobus Cardinalibus, caeteris prope a pantibus, coronatui, fingier

genibus flexis , ct Altare .

Hoc cusum Numisma admodum recens est, & Numisinatibus aliis insequentium Pontificum ejus pars postica est apposita . Artifex quidem multum peccavit, genibus flexis repraesentans militem de Helvetorum praestidio, quum nonnisi sub Julio II. primum Helveti Pontificum pristidium constituerint. III.

ΜARTINUS. V. COLUMNA. PONT. MAX. E DI , ut num. I. . ΟΡΤΙΜ Ο. FONTIFICI. ROMA. Mulier armata, sedens super trophaeo armorum, Fnfra tendi cornucopi. , usur olidae ramum,

dextraque extens libram . 'Qui hoc Numisma expressi, Pilanus fortasse, ut ex susione elicitur, Romae figuram imitavit, quae in variis Neronis Numismatibus conspicitur, pro Paragonio, quod habet in sinistra, & pro Uictoria, quam in dextra, substituens symbola Iustitiae, Pacis, & Copiae, quibus fruebatur Roma Martini C. Pontiscatu, ut fidem facit Paulus Benedim de Magipro ocularis testis in suis Ephemeridis vulgari Romana dialecto conscriptis, quo in Bibliotheca Vaticana adservantur ': Die XX. Februarii, mor2 Papa Martino C. quale si ene to Papato XI V. sunt, is tenne uno quieto, ct tranquillo nato, che se annapa con Pauro in mano attorno a Roma docento mi lia de noue , ct de giorno curo , ct fece granni mo bene a la Citta de Roma , quae verba sic latine sonant: Die XX. Februarii obiit Marti A et nus

46쪽

- Papa V. qui fixit in Poni catu XIV. annos, remque publicam quietam, is tranquillam reddidit , adeout quirique securus diuque noctuque aurum in manibus ferre posset ad CC. ab Urbe lapidem, fuitque de Romana Urbe multum benemeritus . 1 U.

ΜARTIN US . U. COLU ΜNA. PoNT. MAX. Caput nudatum: plusicle arabicu ornatum. DIRUTA S. A C. LABANTES. VRBIS. RESTA UR. ECCLES.COLU ΜNAE. HUIUS. FIR Μ A. PETRA . Frons Ecessae cum

In hoc Numismate Vaticanae Basilicae Porticus repraesentatur, quae a Martino Pontifice fuit restaurata ; Hic alias etiam Ecclesias vetustate pene collapsas novis aedificiis communivit , & auxit , ut in illius vita tellatur, qui eodem Ceculo floruit, Plutina R: Murtinus autem ab externo hoste quietus ad exornandam Patriam, B Iic que Romanas animum adjiciens , Porticum S. Petri jam collabentem resiluit , pavimentum B Ius Lateranens s opere permiculato perfecit . Hoc Numisma susum , atque Patrum memoria fuit renovatum .

MARTINUS. V. COLUMNA. PONT. MAX. Caput, ut in aliis . IUSTI . INTRABUNT. PER. EAM. Ianua male expressa, super

a Sulpatoris Imago, ct in lateribus duo candelabra Literarum hujusce Numismatis prisco aevo susi figurae sunt admodum deformes , ut sunt illae , quas dicimus Gothicas. Vetusta Societas Sanistissimi Salvatoris Oratorii S. Laurentii dicti Sancta Sanctorum ad S. Iohannis in Laterano, habet pro specialibus insigni is Salvatoris

Simulacrum cum duobus candelabris. Harum iconum marmore ex pressarum non paucae in Urbe conspiciuntur, quarum quaedam fecu luna XV. praeseserunt, in quo vixit Martinus. Societas vero fundata, vel potius in meliorem formam redacta per Petrum Columnam , Cardinalem a Nicolao IV. ad annum ΜCCLXXXVIII. creatum, prae

est: Sacello, in quo servatur antiquissima, & Thaumaturga Icon San- istissimi Salvatoris, ut ex Benedicto de Mellinis p , qui de hac re librum

47쪽

i brum scripsit, eruitur. In memoriam igitur praefati Cardinalis Columnae, qui de eadem Gente fuit, ac Pontifex , Societas hoc Numisma cudi curavit ; cujus verba adludunt Oratorio , quod Basilica etiam appellatur, quum in eo venerentur, bc Imago Salvatoris Acherosita appellata, sive opus non humanae manus, & aliae insignes reliquiae . Hac de causa Nicolaus III. in eo Oratorio adfigi suse

sit: NON. EST. IN. TOTO. SANCTI R. ORBE. LOCUS.

Haec inscriptio adhuc ibidem visitur .

Post

48쪽

σEUGENIUS IV. ΡOst Martini fatum, convenientes Cardinales apud Sanis diam Μariam supra Μinervam qua Ecclesia pro Conclavi usi sunt) v. Nonas Μartias Anni MCDxxxI. Pontificem elegerunt Gabrielem Cardinalem Condulmerium Venetum, qui nomen assumsit Eugenii . Obiit vii. Kal. Μart. Anni MCDxLusi. sepultusque est in Basilica Vaticana hoc epitaphio: Eugenius jacet hic Vuartus, cor nobile cujus Tentantur milae si lendida fasta suae . Illius ante sacros se praebuit alter ab ortu, Alter ab occasu Caesar uterque pcd C; Alter ut accipiat si dei monumenta Iatinae,

Aher ut aurato cingat honore Caput .

49쪽

7 EUGENIUS IV. Inde Syri ac Arabes , mundique e finibus Indit Magna sed haec animo cuncta minora suo ;Nam malida rursus Turcas jam Classe petebat, Dum petit alis ipsum sustulit atra dies.

Lui semper marios mundi contempsit honores, Atque haec , impressa condite, dixit, humo; Sed non quem rubro decoramit ille Galero, Sed non Franciscus , AZiva sua, clara tulit, Susceptique, memor meriti tam nobile, quod nunc cernis, tam prae Ictans , surgere jussit opus .

I unia familiae Conomeriae, quae sunt fasciae dux transpersis δε- , cum cladibus , ct Regno .

Hoc Numisma posterioribus temporibus fuit renovatum , susumque . II.

V N I T I. s V N T . Pontifex Pontificiis pes ibus ornatus, sedens eum pallio, dextra benedicens, Fnsra clades tenens : Ab utraque latere duo parva semmata , in uno cMPUS , in altero fasciae .

GRAECI. ARMENI. IN. SYNODO. FLORENTINA . CUM .

sEDE. APOSTOLICA. Ggics cor Nais genibus flexis , man

burique junctis: In dextera alia Fmilis cingies , genibus etiari flexis, re in superioriparte caput Dipi Petri inter nubes. 3 9 3 4

Pulcherrimum hoc Numisma aureum, magnique ponderis fusium visitur in Pinacotheca Magni Etruriae Ducis'. Eugenius Pontis ex ad ann. ΜCDXXXVIII. Concilium Ferrariae indixerat, quo commigrare debebat Iohannes Palaeologus Imperator Orientis, pro unione Latinae Ecclesiae cum Graeca , tot jam annos ab illa scissa ': Et quidem pius hic Imperator Martio mense ejusdem anni Ferrariam cum Iosepho Patriarcha CPolitano, aliisque Graecis Episcopis pervenit. Sed quum in

a NumUm. - . Florent. tom. I. cum animadυ. Clari . Gorii., Horat. Iustinian. Praefat. ad Act. Concu. Florent. Obbaeus ConciL Tom. I 3. col. 3.

50쪽

in ea Urbe pestilens morbus serpere inciperet, XVII. Kal. Februarias fugenius inde discessit, &VI. Kal. ejusdem Florentiam , quo Concilium transtulerat, pervenit . Insequenti mense Imperator etiam Graecus cum suis Episcopis venit; unde post varias sessiones , terminus impositus fuit antiquis controversiis, unioque compacta inter ambas EcclesiaS'. Antequam Imperator excederet, Florentiam Nuncius venit ab Armenorum Patriarcha Constantino missus, cum literis Pauli de Imperialibus Consulis, sive Gubernatoris pro Januensi Republica Theodosiae V, qui multum pro unione adlaboravit, adeo ut Armeni Episcopi se Concilii, atque Pontificis decreta recipere promiserint quod etiam factum est: mense enim Novembri articulis fidei subscripserunt . Qui igitur in Numismate genibus flexis coronatus visitur, est Iobanuri Psi cologus Imperator CPolitanus ;cujus etiam Numisma conspicitur , dum Florentiae commoraretur,cusum, in Pinacotheca Magni Ducis q . In hujus antica visitur em-gies Imperatoris cum pileo extraordinario, Graecanicoque, circum:

O .ri A A AIO AOTO C. In postica idem Imperator ab alio comitatus ambo equitantes ) Crucem adorat manibus junctis; & hae hi rae :EPTONI OΥ m CANOΥ ΖωCP ΑΦΟΥ Opus Pisani Pictoris. Hoc Numisma a Iopio memoratum , descriptum videtur apud Ducan- ium L, Bandurium ., Lucchium h , ac tandem apud clarissimum Marchionem Masse tum '. Alia eis gies, quae in Eugenii Numismate genibus flexis spectatur , non Patriarchae CPolitani, sed Armenorum potius Nunc it, sive eorum Patriarchae, mihi videtur .

6. EUGENIUS. III Ι. ΡΟNT. MAX. Erigies, ut numero I.

SIC. TRIUMPHANT. ELECTI. Pontifex habitu ueucro cum is

Carinalibus inter Sonms adscribit Nicolaum Tolentinatem ante

Altare : In superiori parte, Spiritui Sanctus.

In hoc Numismate, posterioribus temporibus cuso, repraesentatur solemnis Canonigatio S. Nicolai ab Eugenio facta Pentecostis festo III. die