Numismata Romanorum pontificum praestantiora : a Martino V. ad Benedictum XIV.

61쪽

I Neas Siletius Piceolomineus Senensis a Cardinalibus

Iu ad Pontificatum supremum fuit evectus XIV Kal. Septembres anno MCDLvili. Obiit Anconae quum Classem Venetam adscenderet in Orientem transfretaturus contra Τurcas xvII. Kal. Septembris an. MCDLXIV. Cadaver Romam

translatum fuit; ibique marmoreo sepulchro conditum in Basilica Vaticana ; inde ab Alexandro Cardinali Peretto ad Ecclesiam S. Andreae a Valle transportatum, quae Ecclesia exstructa fuit, ubi erat Palatium Gentis Piscolomineae , ibi haec inscriptio legitur.

PIUS. II. PONT. MAX. NATIONE. TVSCVS. PATRIA SENENSIS . GEN TE. PIC COLOM IN EA. SEDIT. AN N. VI. AUGUSTA. IN. AUGUSTO . PONTIFICATU . GLORIA CONVENTVM . CHRI S TIANORUM. MANTUAE. PRO

FIDE

62쪽

PIUS II

. a. PIUS. II. PUNT. MAX. Effigies Pontificis cum pileolo, pulgo Camauro , ct parvo pollio, vulgo MoZZetta .

lunae corniculatae intra Crucem dispostae, quae hujus familiae δενς

Hoc Numisina fusum ab aliquo indocto censeo , quum ad Pontificatum evectus est Cardinalis Piccolo mineus , ut ex epigraphes simplicitate , partim Latine, partim Italice expres, , adparet. II. . PI US. II. PONT. ΜAX. Effigies, ut supra . PONT. ANNO. SECUN Do. Μ CCCCLX. Insignia gentis Pictai

63쪽

Optimi Principis laudem Veteres in Numisinatibus dederunt potissimum Imperatoribus Antonino Pio, R Trajano Re & jure merito Pio II. Ρontifici eadem laus adtributa in hoc uiso Numismate , qui ob egregias animi dotes desiderium sui omnibus reliquit , attestante Cardinali Papiens , qui sic Cardinali Senensi scribith: Audis quotidie Ρium ) magis, edi magis laudari, ct resu multos etiam de pririum ejus esse.

in praecedentibus.

ALES . UT. HAEC. CORDIS. PAUI . DE. SANGUINE. NATOS.

Peticanus, stui ros suum vulneratfemur, ut fluo anguine clat. QIn hoc Numismate alluditur Pontificis erga suum gregem eximiae charitati, qui licet senex, morbisque amistus, saepe voluit Anconam visere, ubi quum navim adscendere meditaretur, populum suum a Turcarum tyrannide vindicaturus, diem clausit: Mortuus inquit Cardinalis Ρapiensis ) pro peritate es; er pro redemptione plebis captisae, osserens se hostiam Deo, di relinquens exemplum Sace dotibus , quales esse pro suis plebibus debeant. Fudit hoc Numisina , juxta Molinetium , , A dreas Cremonensis, versum appinxit Cam

VELOCITER. SCRIBENTIS. SOBOLES - NE . TANTI. EC CLESIAE. PACIS QS E. AMANTIS. DELEATUR. ΜΕΜΟΡ

Ρaulo post mortem Pii, doctissmi, indefessique viri, hoc Numisiana fusum fuit. Opera, quae edidit, recenset Ludosicus Iacobus de S. Carolo in Bibliotheca Pontificia , & in vita adhuc inedita Pii ILR. P. Bandiera Seneniis, Presbyter Oratorii S. Hieronymi de Cha

64쪽

PIUS II.

Hoc Numi a majori modulo fuit novissime rufum . I J

PIUS. II. TERΜAX. PONTIFEX. Eriter , ut in aliis.

Tre; bosi serui ornatae, supra mediam sat Cherubim alis in Crueis formam compactis , supra dexteram Aquila , Θωπι fur.

Hoc Numisma in sorma ovali fusum non facile invenitur; ejus postica notatur Pontificis in tribus Artibus , Theologia , Philosophia , dc humanis Litteris , excellentia .

65쪽

PAULUS II. Post obitum Pii Pontificatum adeptus est Petrus Barsus

Cardinalis Venetus ΠI. Kal. Septembres MCDLXIv. qui nomen sibi indidit Paulli II. Ecclesiamque moderavit ad VIII. Kal. Sextil. Aia. Dom. MCDLYx1. & sepultus est sequenti addita inscriptione, in Basilica Vaticana:

nudo , sluptati iconibus Apostolorum ornato, Pontificiis insigniis. ANNO. Μ CD LXIV - ROMA. Insignia Gentis Barbat, Leo salieni

cum transversa fascis

siali simplici. Insignis eadem corona circumdata; a Bonannio omis a . J III.

66쪽

a PAULUS II.

III.

. . PAULO. VENETO. PAPE. ΙΙ. ITALICE. PACIS. FUNDA -

ΤΟ Ι - R o Μ E . Ggies dimidiata Pomi seis cum pluviali.

Pontificis Insignia .

IU. Aliud simile cum Inflantis intra coronam , ut numero III. Quum animum Paulus II. ad bellum contra Turcas, qui sibi Albaniam subjecerant, intendisset, primum incubuit sedandis litibus inter Italiae Principes vigentibus, praesertim inter Ferdinandum Regem Neapolitanum , Venetam Rempublicam , Galeagiumque Mariam Ssortiam Ducem Mediolanensem , ac Rempublicam Florentinam , Sc in hoc voti compos factus est. Pace itaque Italiae restituta, commeatu, apparatuque bellico constituto , exercitum legit sub Bartholomaeo Coleonio Bergomate Duce invictissimo, mare transfretaturum, ac gentem Turcam e propria domo expulsurum . Bullatam insuper edidit,pro Pace inter memoratos Principes confirmmanda, Constitutionem , quae incipit: in liberius jus si num bellum ' ; & B. Uirginis festo Purificationis die solemniter publicare curavit dictam Pacem in Ecclesia S. Mariae in Ara-Coeli anno Domini MCDLXVIII. h Novis deinceps difficultatibus ortis, Pontifex S. Marci sesto die ejusdem anni, in Ecclesia suis AEdibus adjacenti, in Divi Marci honorem Deo dicata, officia celebravit, R ipso praesente, Legati Regis, Rerum publicarum , Ducisque pacis signo juxta Ecclesiasticum ritum se invicem salutarunt, junistis mutuo dextris, cujus astus publici memoriam nova Constitutione Ponti sex φ servatam voluit. Sed haee omnia, novis in diem exsurgentibus dissicultatibus , in cassum ivere .

Aliud Numisma cum eadem e te, re epigrapho in utraque parte . f J

ANNO. CHRISTI . MCCCCLXX. HAS. AEDES. CONDIDIT.

AEdium prospectui .

Petrus Cardinalis Barbus nondum Pontifex anno Dona. ΜCDI V. initium

67쪽

PAULUS II. as

tium dedit construetioni valde illis temporibus magnificae AEdium juxta Ecclesiam suam Titularem Samsti Marci: & ut vetustorum Numismatum erat amator', posuit , Antiquos imitatus, in fundamentis Numismata , quae cudi curaverat, cum propria esstgie, R

his verbis: PETRUS. BARBUS. VENETUS. CARDINALIS.

SANCTI. ΜARCI. & in postica insignia, cum galero rubeo, &: ANNO. CHRISTI . Μ CCCCLV. Hujusce aedificii meminit Michael Cannelius, sive Canensius Viterbiensis, Episcopus Castrensis, qui illis temporibus floruit, conscripsitque vitam Pauli II. asse Guillelmo Epouisulco Cardinati Rothom agenti dicatam , quae nondum edita reperitur in Bibliotheca Angelica Sanini Augustini de Urbst . Hunc Michaelem nomine tantum indicato) memorat Ughellius in Catalogo Episcoporum Castrensium V; quum scribit: Domum juxta dicto, Lenes in S. Marci) Litulisi magnis impensis, resudineoque aedis o con uxit, cujus in fundamenta caeremoniali cum benedictione aliquam auri, argenti fae Numi Matici depositionem , ut aedificiis fleri u olet, optiωis auspiciis jecit. Pontifex factus arei 1ficium amplia Uit, Iuliano Majanensi architecto , insumsitque , juxta

memoratum Cunnesium, centum , sexdecimque aureorum millia . Hoc etiam Numisma maximo modulo cusum , ad normam veterum deauratum , ac circulo inclusum conspicitur .

VII. AIIud Numisma cum eadem epigraphe intra coronam quernam. 3 J VIII.

PAULUS. II. UENETUS. PONT. MAX. Ubios praecedentibus similis .

In medio In gnia Pontis ua cum Tiara triplici corona redimita, ab

Existimatum est, in hoc Numismate, significari aedes D. Marci; sed hae non nisi improprie arx possunt appellari. Uerosi milius igitur mihi videtur, designari arcem a Paulo construetam Tuderti, Urbem illam pacificam ut redderet, in multas factiones divisam, Pontificique inobedientein , ex relatu Canne 7: In Umbria cum Cisitas Tudertina continuis eisium discordiis, gravibus factionibus, ct D D-

68쪽

intestis odiis a mare eo ueperat, ct contumaci , verbo ecerpice Pontificibus ob eret , ad eam rerum fluctuationem testendam insignem in ea arcem ingentis molis, miris eique operis, fundi

tus erexit .

His diebus Numus hic inventus est sub moeniis Arcis Cascii : λrtasse Paulus , si non exstruxit, restituit tamen hanc arcem . IX. PAULUS. II. PONT. MAX. Cfigies ut supra. HILARIT A s. PUBLICA. Mulier naus, cornucopiae in Iaepa, palmam in dextra habens, juxta pedes spicae: ct corona in altero la

Hilaritatis typus ex vetustis Numismatibus erutus fuit , atque mirifice imitatus . Talis es , quae conspicitur in Numis' M. Aurelii, Lucillae,& Didiae Clarae. In nostro vero Num o adjungitur corona juxta pedes,ad Ueteres, qui se in festivitatibus coronabant,exprimendos. Pontis ex Paulus honesta praebuit obieetamenta, & speet lcula populo , qui sub illius Pontificatu copia fruebatur . Bacchanaliorum diebus, homines, ac animalia varii generis currere iaciebat per Ulam , Latam a Porta Flaminia ad proprias Edes, quae via hac causa Cursus est: appellata . Plutina coaevus scriptor sic rem narrat h: Ludi autem erant pallia OA ,qui cursu certantibus in carnis privio proponebantur singulis diebus. Currebant senes, adolescentes, DBeneI, Ja aeri, ac seorsim, pastilis primo quidem plenis, quo tardiores incursu essent. Currebant is equi, equar, a ni, bubali, tanta cum omnium Poluptate, ut omnes prae risu pedibus stare pix possent. Cur si autem, sarium erat ab Areu Domitiani, urique ad indes Sant Ii Marci .

PAULUS. II. PONT. MAX. Effigies, ut aliae, pluviale plex. HILARITAS. PUBLICA. Mulier symnis cum cornucopiae, palma, duobus pueris, qui circa eam ludant. In quodam Hadriani Numo inspicitur Hilaritas cum uno puero . In utroque sortasse Numo significatur AEtas aurea, quum genus humanum erat in infantia . Aliqui putant ex montibus , e quibus Palma egreditur, Numisma ad Iulium III. pertinere .

69쪽

PAULUS II.

XI. P A U L V s . II. PONT. ΜAX. Ggies , ut supra .

CONUIUIU Μ. PUB. ERGA. ΡΟ P. ROM. Duplex cornucopiae , is

in medior RoΜA. 6J Non satis habens hic Pontifex, Populo spectacula praebuisse , voluit etiam plures annos publicis eum epulis excipere. Audi Episcopum Castrensem rem totam describentem : Pon diem Agonalium consista Romanis Magi ratibus, ct uniserso Populo ante indes, quasi e connruxerat juxta Bossicam B. Marci, quotannis exhibuit, interdum electi mis piscibus, aliquando autem exqui iis undique i primis carnibus , vino quoque parii generis, albi, nigrique coloris electi via adhibuit, ct in i s quidem convisiis tantus omnium rerum, ac mensis fervientium ordo, taciturnitarique fuit, ut nihil prorsus a quoquam impertinenter , ct incommode factum, dictumsefuit ; ipse autem Pontifex, exactis conviviis, ad maj rem er . sRomanum Populum benevolentiam, animique hilaritatem sendendum, e domus fenfra, unde convivantcm populum secrete per icere poterat, Nummos argenteos in omnem multitudinem diffundere solitus es. Paulus vero de Magi Iro in suis Ephemeridis, diem notat , in quo epulae saetae sunt, dicens , MCCCCLXVI. a di XV. di Febraro a Santitd Sua fece fure uno Conpito da magnare nobili mo , chefaria coria incredibile a chi Pu se raccontare, a tuiti i Cittassini Romani, allo Senatore, e a tuiti ii Forasteri, De erano in Roma, egoistico grandi ma quantud de denari, magnato che s . La Do-wenica di Carnobale la dimane Nostro Signore Papa Paolo II. fece uuconpito da magnare cui Consertatori, allo Senatore, is a tuitigii altri O ciali, est Capitani, con tutio si Popolo di Roma, ct fu uno convito nobilis o Papale, e Io se bripete negli altri anni.

Hoc est: Ad XVI. MI. Martias anni ΜCDLXVI. Pontis em tam sum tuosas epulas, ut pix erediposset, civibus Romanis, Senatori, exterisque omnibus , Romae degentibus, praebuisse , pos deinde magnam auri

copiam di uni e . Die Dominica forta e ultima uis pristi,

mane Paulum II. prandio excepi e Conserpatores , Senatorem, alio que Magi ratus, Ducerique cum omni Populo Rom. , hocque conviviumpere Popule, insequentibus annis continustum . XII. P A U L U S . II. PONT. MAX. Ggies praecedentibus similis .

70쪽

PAULUS II.

LAETITIA . s CHOLASTICA. A. Bo. Mulier sans florem in deintra tenens , circumque duos puero; . 3 J

Sigis A. Bo. leguntur a R. Ρ. Phu so Bonannio' per A ecademia Bononiensis, quasi nova Pontifex huic Universitati privilegia conces erit. Nullus tamen ex Historiarum Bononiensium Scriptoribus hanc rem memorat, ne diligentissimus quidem Antonius Mas)niush, qui tantum a Paulo asserit numerum Bononiensium Senatorum auctum. Dicere quis posset his litteris claudi Artificis nomen, qui Numum cudit, appellatus fortasse Antonius Bononiensis ;sed & hoc auctore caret. Pontifex Paulus in Universitatem ere xit , juxta ejus bullatas Litteras datas bissexto Kal. Martias anni MCDLXVIII. atque a Ronsido memoratas, Scholas Urbis Andreo- politanae in Scotia. XIII. 6. P A U L U S . II. PONT. ΜAX. Effigies Pontificis cum Tiora, ct pD- siali .

num duobus Cardinalibus comitatus ; vir genua flexus illius pedes deosculatur, alii genibus etiam flexis, manibraque ante pectus Du-

Dyis , supplices illi pracsentantur . 3

omni nota sumus destituti , qua possimus tuto dicere, in hoc Numismate significari, ut quidam volunt, Bursum Atesinum Ferrarue Marchioriem, qui nobili pompa F omam quum venisset, Paschatis sesto a Pontifice Ducis Ferrariae titulo fuit insignitus: multo minus Federicum ΙΙ. Imperatorem Romam solentia iter ingressum ;Unde tantum demostrari voluisse , credibile est, benignitatem , &clementiam Paum qui initio praesertim Pontificatus sui, etiam vilissimis quibusque aures praebebat, eosque in necessitatibus sublevabat, attestante Canneso, qui sic scribit: Fuit autem in audiendo patiens ad multarum horarum satium , sidulus, atque hilaris , nullius etiam infimae sortis personam a pernatus, attrecta fuepe a se Caputiolum, quod ei ab utroque armo ante pectus pendebest. XIV.