장음표시 사용
21쪽
ure puniendi transgressores Legum.
Deure constituendi Magistratus.
De Iure imponendi tributa. 237
De Iuribus in ipsium territorium
De Nomine, Definitione, ac Divisione Belli. - - MI De Causis belli justis & injustis. De Caula efficiente belli. De Obsecto & forma belli.
De Effectibus belli publici. - 29TDeArbitris compromissariis orte & singulasi certamineAt
De Induciis & Commeatu. - - 3n De Repressaliis. - - - 34 De Pace in se spectata. De Amnestia. .
De Neutralitate. - - De Foederibus. -
De Sponsionibus. - ii De Legatis. De immunitate ,& inviolabilitata Legatorum.
De Vario subditorum statu. - De Iuribus subditorum adversus SummosImperantes. 44
De Obligationibus subditorum. -
22쪽
De Fure Publico Universati,inoru
De Iure Publico Universali in communi. . SUMMARIA.
I. Vocabulum Iuris multas habeι signiscationes. II. Accipitur enim primo projusti: Iustum autem dicitur tum in s. negativo, tum posι o. III. Secunia sumisur pro qualisare morali ad aliquid juste habenaeum, vel agendum : or dividisur in perfectam, σ miniis persectam. IV. Tertio accipitur pro Lege, ct ita definitur. V. Ae dimaetur. VI. Adducitur diversa acceptio Iuris Publici. Vll.Mid in proposito imo gatur per τὸ umversale.
23쪽
VIII. Describitur μου Publicum Universale. IX. Guid Iur in Afirmativam se Negati mι X. Adducitur causa ejusdem esse sens. XI. Item subyectum. XII. Ut o obffectum.
XIII. Aspertur forma , seu disserentia , qu.ἱ distinguitur a jure publico
meis potior sit rerum cura, prior tamen verborum ratio vulgo haberi solet, & recte ; Mirium enim δε- cIrinae , ut inquit alicubi Epictetus, es consi eratio nominum. Huic recepto palsm mori ut & nos morem geramus, tractationi praesentis argumenti merito praemittimus expositionem verborum. Ubi primo loco se nobis os- fert vocabulum Iuris, quod multas quidem significationes habet, ex quibus tamen tres duntaxat delibare placet, caeteris, quia minus ad propositum faciunt, silentio praeteritis. Interim illae legi pol- sunt apud Dn. D. Gletle in Iurispruae Fundam. Lib. I. Cap. r. f. I.
Accipitur itaque primo pro justo, ut in illo XII. Tabb. Paterfamilias uti legasset super pecunia, tutelave rei sa , ita Ius ego. Dicitur autem aliud juitum in sensu positivo, aliud in negativo. Hoc posteriori modo iustum est omne id, quod injustum non est. De inde justum aliud est ex aequo inter se viventium, veluti civium, foederatorum &c. Aliud ejus, qui regit, & qui regitur, qua tales sunt. Illud aequatorium, hoc Rectorium appellat Grol. de J. B. O P. Lib. I. Cap. r. f. s. num. a. Dixi, qua tales sunt; nam extra hunc respectum quidquid inter Regentes, & parentes intercedit, id omne ad jus AEquatorium pertinet, & ideo dici solet, Principes in contractibus jure privatorum uti.
Secundo vox Dris sumitur pro qualitate morali ad aliquid iuste habendum, vel agendum; estque duplex, persecta, & minus persecta. Disiti Corale
24쪽
persecta. Persectam nomine facultatis, minus perfectam autem nomine aptitudinis insignivit Grol. Cit. Cap. I. S. 4. Facultatem, quam nos deinceps cum communi schola jus proprie & stricte dictum appellabimus, respicit Justitia commutativa, quam idem Grol.
dict. Cap. g. δ. num. I. eXPletricem vocat, ratia S, vocabulum com
mul ativae nimis arctum esse, eo quod, si posse star rei meae eam mihi reddat, nulla inter me, & illum intercedat commutatio, & tamen ad eandem hanc justitiam pertineat. At haec ratio tanti noti est, ut nomen scholastico usu receptum reformare cogat; intolens enim non est, ut denominatio sumatur ab actu frequentiore ; aut quid vetat, vocabulum commutationis latius nonnihil accipere, ut actus omnis eodem desgnetur, quo propter jus literius rigorosum res vel datur, vel traditur, vel restituitur ' Aptitudinem vero respia .cit justitia distributiva, quam attributricem, item assignatricem vocat Grol. Cit. S. I. num. I. s Lib. II. Cap. II. f. a. num. a.
Tertio nomen Dris lapissime usurpatur pro Lege, voce hac latius sumpta , atque ita definitur ab eodem Grol. Asieg. Cap. r. g. st. num. r. quod sit regula actuum moralium obligans ad id , quod rectom est. At haec definitio etiam complectitur praeceptum, ac per consequens latior est suo definito, cum praeceptum proprie Lex non sit, sed tantum assine Legis; nam Lex procedit ab eo, qui potestatem Iurisdictionis obtinet , praeceptum vero imponere potest quilibet, qui potestatem dominativam habet, veluti sunt dominus. paterfamilias, ac personae id genus aliae : Deinde Lex per se respicithonum commune, Praeceptum vero respicit bonum privatum. Plu. res disserentias inter legem, & praeceptum studio praetereo. Quare expeditior est illa definitio, quod Lex si ordinatio rationis in bo- num commune publica aut boritate constituta, vel approbata, se pro
Dividi solet jus pro Lege sumptum in Naturale, & Postivum.
Hoc porro in Divinum, & Humanum. Humanum ulterius in Sacrum. & Profanum. Profanum iterum in Jus pluribus Gentibus commune, & certae Reipublicae proprium. Illud Jus Genti-A x umet
25쪽
υm : hoc vero civile nuncupatur. Jus Naturae ex ea parte, qua publicum est, uti & Jus Gentium nostri sunt sori, Ius autem Diviis num , Sacrum, & civile suis propriis relinquimus Cathedris discutiendum.
Secundo loco occurrit vox publicum. Accipitur autem Ius Publicum itidem non uno modo. I. Jus Publicum vocatur omne, quod authoritate publica constitutum est. Hoc sensu excusatio tutorum, detractio falcidiae, usucapio, testamenti factio, ac negotia id genus alia juris publici esse dicuntur L. ap. f. de Testam. tui. L. Is f. I. f. ad Leg. falctae L. Ios. g. r. f. de damn. infect. L. s.ff. ui iesum. fac. 's quia scilicet authoritate nituntur publica, non privatae tantum conventionis placito. II. Appellatione Iuris p u lici quandoque intelligitur jus, quod civium omnium ejusdem civitatis commune est, ut in L. Iro. g. r. . de R. I. se L. a. Cod. Ne
uxor pro marito ore. Et hoc sensu jus publicum opponi videtur privilegio, quod non pertinet ad universos, sed ad singulos. III. Nomine ruris publici plerumque venit illud, quod immediate respicit felicitatem publicam. Atque haec significatio primaria, & hujus loci est. Conser. Vinn. ad g. . num. I. Ins. de I O I
Ultimo denique loco se sistit To universale, quae vox subinde latius, subinde strictius acccipitur. Hoc autem loco Ius univem sale dicitur illud, quod vel ubique terrarum, vel saltem inter plures populos obtinet, nec intra terminos certae, ac determinatae Reipublicae conclusum est, ac proinde opponitur juri cujuslibet Civitatis proprio, & peculiari, veluti Atheniensium, Romanorum &c. Unde
Ius Publicum Universale describi potest esse illud, quod ad Starum, Gubernationem, o conservationem omnium, vel plurium saltem Civitatum per se, ac directe stertinet. Omnium, inquam, vel plurium saltem civitarum ; nam Jus Publicum Universale Partim ex praeceptis naturalibus . partim ex placitis Gentium constat; illa ad omnes haec vero saltem ad plures pertinent civitates.
26쪽
Dividitur in assirmativum , & Negativum. Assirmativum est, quod actum aliquem praecipit: Negativum vero, quod actum aliquem prohibet; multa enim sunt, quae tum Imperantes, tum parentes qua tales in bonum publicum vel agere, vel omittere tenen
X. Causam essicientem juris publici Universalis partim Deus tanquam Author Naturae, partim Gentes constituunt; nam, ut paulo ante dictum, jus hoc tum ex praeceptis naturalibus, tum ex Placitis gentium constat; cum enim hominibus ab ipsa natura insitus sit appetitus societatis civilis, necessario Author Naturae etiam Leges praescribere debuit, quibus Imperantes, & parentes, si natura ducente plures homines in communitatem Perfectam coalescerent, tum respectu sui invicem, tum intuitu exterarum civitatum ad con servandam pacem, & obtinendam salutem publicam dirigerentur, alias Deus defecisset in necessariis. Cum autem Ius Naturale sun- detur in necessitate naturae, ac ea duntaxat praecipiat, vel prohibeat, quae continent intrinsecam honestatem, vel malitiamtex adverso ad colendam societatem, & mutuum commercium inter Gentes pro communi ipsarum se licitate pluribus, & magis specialibus praeceptis opus esse videretur, quia Regulae, quas ipsa ratio naturalis ad dirigendas actiones Gentium suggessit, nimium generales sunt, neque singulis negotiis, in quibus Liberat Gentes inter se communicant, determinandis sussiciunt; ideo praeceptis naturalibus necessitate quadam, & utilitate publica exigente ex consensu Gentium plura suere superaddita, quae Ius Gentium appellamus.
Subjectum Iuris publici universilis sunt illi, qui hoc jure diriguntur. Diriguntur autem eodem Ι. Imperan es qua tales in ordine ad subditos, & quidem non tantum summi, sed & inferiores, ac subalterni, quibus potestas regendi, & administrandi certam Rei publicae partem ab iis, qui summum obtinent imperium, concessa est, quorum functiones procul dubio Regimen civitatis, ejusque statum publicum concernunt. II. Hoc jure diriguntur subditi in or-
27쪽
ι .dine ad Imperantes, se suam Rempublicam, cujus sunt membra. Si autem inter se invicem considerentur, non jure publico universali, sed tum universali privato, tum suae Reipublicae proprio reguntur. III. Denique eodem diriguntur OisIates vel omnes, vel plures inter se tametsi enim nonnulli sint, qui ius publicum universale ad solos Imperantes, & parentes cujuslibet civitatis restringant, nihil tamen obstare videtur, quo minus etiam jus, quod inter Gentes quatales intercedit, publicum appelletur, cum & ipsum publicam Gentium felicitatem respiciat. Consentit Grol. Dis. .. ubi in appendice ita scribit: Iin publicum ordinat totum ad partem, er parIem ad rotum, se duo tota inter se, addens, juris publici magnam partem esse jus fecisse, quo totam belli aequitatem sanctissime praescriptam fuisse, testatur Cicer. Lib. I. de offic. Cap. II.
Objectum Iuris Publici Universalis sunt actiones publicae, quo
nomine non illas tantum intelligo, quae ordinem imperandi, & Parendi respiciunt, sed & illas complector, quibus Gentes qua tales . tum tempore pacis, tum belli inter se communicant; nam & hae ad conservationem, ac felicitatem Reipublicae tendunt; licet enime. g. jura belli, pacis, foederum, & Legatorum directo non in imperio in subditos, sed in naturali fundentur libertate, ab eo tamen, qui summum obtinet imperium, in bonum Reipublicae sibi commissae exerceri debent.
XIII. Forma consistit in differentia specifica, qua Ius publicum Universale distinguitur a jure publico particulari, quae, ut ex dictis elucescit, in eo sita est, quod jus publicum Universale immediate pertineat ad statum, gubernationem, & conservationem Omnium, vel plurium saltem civitatum, ac proinde ab omni ci sitate particulari penitus abstrahat, jus publicum autem particulare respiciat certam, ac determinatam Rempublicam.
Effectus stat in ejus vi, & essicacia. Obstringuntur autem hoc jure, quatenus ex Praeceptis naturalibus constat, populi omnes;
28쪽
quatenus autem continet placita Gentium, illae tantum civitates ligantur, inter quas illud communi consensu coaluit. De utroque hoc jure jam plenius nonnihil disseremus. Sit igitur
S. II. De Iure Natura. sUM MARIA.
I. Unde Jus Natura nomen traxerit PII. Appellatur ab A A. variis nominibus. III. Evolvitur ejus Homonymia. IV. Consideratum, ut est in Deo, definitur, se explicatur Definitio. U. in es in nobu, spectarar vel in actu primo, vel in actu secundo, se in utras accepitone desinitur. UI. Dividitur in Affirmativum, es negativum. VII. Caesa ejindem efficiens es Deus ut Author, or Gubernuor na
VIII. Subjectum es omnis, o solus homo.
IX. Jus natura in bruta non cadit. X. Adducitur Olectum juru naturalis. XI. Socialitas non est princi um cognscendi universale , sufficit tamen ad costigenda ista osscia, qua homini erga alios homines
XII. Rejicitur istorum sen/enria, θυι obecta Dris naturalis ex Dec leto cognoscenda esse contendunt. XIII. Restantur duae Regulae a Balthasar. I emero afignata. XIV. AFertur alia Regula, se probatur. XV. & XUI. Explicatur. . XVII. Euid expediat esse licitum, praeceptum, vel prohibitum ad felicem satum naIura humanae XVIII. Gomori jus natura asseνat a constentia tXlX. Gomodo flat e us promulgatio 'XX. Ad cιιur efectus Iuris naturalis tum generalis, tum specialis. XXI. diuoties actus Iure naturae prohiberar ob defectum potesatis, vel saltem in agente deficit sufficiens voluntas, toties actm ex natura sua es nullas, or 1rrisin. XXII. Euam
29쪽
XXII. XXIII. XXIV. XXV. XXVI. XXVII. XXVIII. XXIX. XXX.
XXXI. XXXII. XXXIII. XXXIV. XXXV. XXXVI. XXXVII. XXXVIII.
Euando actus prohibetur jure natura ob incapacisatem materia , is it/dem est nudua, or invadidus. Idem dicendum, s prohibeatur ob tarpitudinem perpetuam, ac in ipso effectu durantem. Extra hos tres casius acIus jure natura prohibitus HIesus
quidem es, non autem invalidin. Ius Natura contIner rectiIudinem intrinsecam. Es norma omnrum caterarum Legum. Est universale omnes homInes obtigans. Non recipit ex diversiaIe locorum variationem.
rum possi invincibiliter ignorari t i immutabile, ubi tamen mutatio impropria, o materialis separari debet a mutatione proprie dicta, o formali. Materia Legis naturalis quandoque subffecta est potestati humana , vel saltem Divina, quandoque vero ne quidem
Ius natura permissi m mutari potest. Jus amem natura pracvιιυum, O prohibitorium mutati iem proprie dictam, or formalem non recipit. Si vero respiciat materiam sebiectam potestati Divina, vel humana, fastem impropria musarι potest.
Ei quidem, s respiciat materiam subjectam potestati hum
nae , voluniare ipsorum hominum hoc modo mutari potest. Si autem respiciat materiam potestati Divina subyectam, siarem improprie mutari stotest voluntare Dei. Male tamen propterea asseritur, quod Deus in jure Natura
Si denique jus natura respiciat materiam ne quidem potestati Divina selectam, nullam penitud recipis mutaIIonem. JUs Naturae. seu naturale nomen suum ex eo traxit, quod ex ipsa natura rationali qua tali tanquam intrinseca proprietas profluat, nobisque congenitum sit.
II. Romani Iuris Authores illud saepe appellant Iin Gentium, quasi quo jure omnes gentes urantur, ut inquit JCtus in Ly.A. de Is I. &
30쪽
post eum Imperator is l. r. Ins. de I. N. G. s C. Princeps orato
rum Cicero pro Milon. illud vocat Legem non sir tam , quam non didicimus, legimus, verum ex ipsa natura hausimus, accepimuου, expressimus, ad quam non docti, sed facti, non instruit, sed imbuti sumus. D. Ambros . est Lex innata ; nam, ut Lab. s. Epist. .r. loquitur, hae Lex nonscribitur,sed innascitur, nee aliqua percipitur lectione, sed profluo quodam natura fonte in sngulis exprimitur. Senec. de Ben c. Lib. 4. Cap. r. illud nominat Legem Divinam, quia Deum Authois rem habet. Pussendorss. de I. No G. Lib. a. Cap. R. g. r. nuncupat Legem universalem, se perpetuam. Alii vocant Legem mentis, quia mens humana vi haminis naturalis non solum cognoscit intrinlecam convenientiam, vel disconvenientiam actuum cum natura rationaliqua tali, sed etiam intimat homini, contrarias actiones displicere authori Naturae tanquam Supremo Domino, & curatori, ac gube natori ejusdem naturae. Theologis denique plerumque venit sub nomine Legis aterna.
Accipitur non uno modo, & quidem I. pro instinctu naturae, guo ad certas actiones brutis, & hominibus communes inclinamur. oc sensu maris, & sceminae conjunctio, liberorum procreatio, ac educatio ad jus naturae reseruntur in L. r. f. s f. de I OJ. o princos. de I. N. G. s C. sed haec acceptio est valde impropria. II. Sumitur late, ut etiam complectatur jus permissivum. Hoc sensu libertas , potestas venandi, ac jura id genus alia revocantur ad jus naturae. III. Accipitur stricte pro regula humanarum actionum, qua jubentur, aut vetantur ea, quae creaturae rationali qua tali sunt consentanea aut dissentanea. Et ita porro considerari potest, velut est in Deo, vel ut est in nobis.
Consideratum, ut est in Deo, definitur, quod sit redinatio diviana sapientia, per dictamen recta ruionis nobis mamifestata , praecipieno ea, qua ereatura rationali qua tali sunt consentanea, ct prohιbens ea. qua eidem sunι dissextanea. Ita Dn. P. Schmier de Iur. Legia. CV. M