장음표시 사용
331쪽
Liber Secandus. 3O9 tempore Titi Vespasiani tam hoc rifice,imo post subortam
Pestem tam calamitose, funeste experta fuit, ut haec& alia portentola signa, quae deteriora adhuc minitari videntur, ad conuersitonem, J salutem animarum suscitat Osint tantummodo, non in flagellum populi sui electi, quem creauit , atque redemit. Haec de Prognostici post cuius e Xamen, ad indicationes, aut sco nos nuncupatos curati uos s*pyab affectus, male anecti corporis natura, sede anc , O dicis Dog causis diligenter antea perlustratis elicitos Medicimo P ticis antematici . quales Hippocratici sunt, Galenici, descendunt, dolis id&mox ad praesidiorum materias, quando tamenn Orbi, tur. vel curam no respuut, pro desperatis relinquendi no sui, vel eorundem fruities demulceri quoquopacto potest , ut si ab aegrotorum corporibus depelli nequeant, saltem mi-tefaciti aegros ipsos longiorem vitam leui cum molestia traducere permittant. Ad haec in morbis, quos vocant perio In morbis
dicos, cuiusmodi supra dixi Epilepsia esse, Asthma, Arthri
tidem duple tempus considerant, paro Xylmi Vnum in potis exam interualli alterum, quippe in illo morbi symptomata prae Πληψ sentia tollere, vel sedare contendunt, in hoc vero causas averruncare student, ut sit mi Xta quaedam op cratio, sed seorsum facta, nempe ex therapeutice, ac pro phylactice constans, illa praetentem , haec absentcna adhuc morbum collimante. Dum ergo fami Urget i morbus iii Vesuuio quid agendumst Ante omnia censeo quiescendum prorsus
esse a purgatione, etiamsi corpus seret animatum qu Q. φ . Cholera, aut febrili morbo acuto torqueretur Siquidem li,
ait Hippocr. sedi. i. Aphor. 2 q. In morbis acutis raro , ac dicamenta
ineunte morbo mi faciendum ypharmaciae si locus At que id, adbibito antes gulari iudici aciendum Quippe si animatum quia acuti morbi pharmacorum calidorum , cuiusmodi
proelier timerant Hipp. aetate sitata, Vi grauescunt, uippocr. quod illisere excretione critica finiantur; unde morbos acutos ferme omnes natura beneficio iudicari docet idem Hippocr. 6. Epid. 2. 9. quOS propterea raro purgatione
332쪽
curamus nec non etiam, ne vires frangantur .sebrilis calor augeatur, efferaq. materia in principem partem ruat. Si non evacuantibus proritanda est materia turgens in eiusdem fluor ad exteriora, quae in corpore Vesuui nobiliora sunt, quam intimiora, secus ac in nostro eueniat,euo-Virum per cari non debet in placidiora propinanda, hypelata, &Ni00x xjVJ benedicta vocata quorum specimen Hippocrate docere
curvis in nos Voluisse videtur, cum lib. . de Reg. ac ut in curatione
Causoni Causonidis ad bilem acrem in ventriculo stabulantem Y- quo ii, in purgandam, timens Catharticorum, quibus tunc Medicis ebricitanti utebatur,nimiu feruorem,lac propinat, quod tamen alias b* '- ' lib. Aph. s. uniuerse damnat in febribus praesertim acutis)vel etiam, quod magis conueniens est , laetis serum. At huiuscemodi, leuia forte nimis in tam vasto corpore, profundo barathro, apta magis erunt comovere,agitareq.
Cur interda ouam integre educere humores, aut mineras Licet sire per pari quidem nonnunquam per talia, ricut etiam per vomitoria, secum, aut moliri vacuationem, quanquam per partem, aut ex se nO-
es bilem, aut ex ossicio, vitae necessariam , vel iam laborantem, ac male affectam, ut in Cholera fit, ac Dysenteria,adtollendam , extirpandam l. radicitus causam mali fautricem Transitus enim prauorum humorum per huiusmodi loca, pharmacorii vi attracto ru,momentaneus est,& maior utique utilitas ab eoru subitaria' urgatione oritur, quam sit noxa ex defluxu per partes aut conspicuas aut iam Vi- ar Sed neque haec medendi ratio admittetur a furen- te Monstro, si inter locum, locatum tanta inest cogna- Ne pri i ah tio, 'uod displicet, alteri non placeat.Quippe Nea- omnis quam politani omnes, parcant mihi obsecro , una cum suis aliotim /0 h i duin eruditissimis Medicis audita Minoratiui voce, hor-
exeρ' quo rent magis, a remunt, quam In hodiernis terrae motibus,rundam Pri luando illis anteponuntur , ac propinantur Catharticas '' a praeualida . Et tamen rectissime dictum a Marsilio Fi- Venetiis ne cino in Argum ad Phaedonem, Medici sapientes duplicii: ς - ςς tunturpurgatione Prima quidem leniendo. ccuvaei
333쪽
sero luendo. Scientes neque satis esse lenire , neque in Aurea Martum luere antequam lenias. Nam, dum eram Venetijs, iki 'iac tempore Interdicti P A' LI V. contient stent liticina cum D Francisco Comite de Castro qui, annis praeteri D. Francisiatis, cognita humanarum rerum S Aularum Mundi vo-ἴη '' lubilitates, atque sallacia, optimam partem eligens, Benedicti norum Religionem amplexus fuit, , culo renuntians multi Neapolitani Proceres per initia mensis Novembris inclytam illam Civitatem ingress , mox fere omnes in morbos incidissent inter quos recordor fuisse Mar Meschio Pti chionem Briensem, Marchionem I Oiosae, D. Ferdinandum i. i.
Auolos, Com. Rochae, qui tamen non aegrotauit, labos, ole. Quos inter aetate V prudentia ciuili minebat lJux Vitri, ruina cuius illius tenet e tunc aetatis grauem, dubii l. euentus com Roch morbum vix superstes euasit his minorantia medicamen Dux Vitta.
t ut statim assumerent, dissicillime persuasi,quamuis eorundem in cunctis, ac singulis necessitas euidentissima foret, quod in illo terrestri itinere mane, vesperi l. apud varios Principes,d Gubernatores Vrbium Adriatici littoris, splendide, aut e l. contriualibus epulis accepti, stomachum,prima sq. Oeconomiae nutritoriae vias tum cibis crudis, incoistis, tum humoribus te rogeneis corruptis unde&eorum aliqui vermes emouebant resertas, ac plenas haberent. An relictis purgatorijs omnibus medicamentis, insistendum solummodo alterantibus acipi Iti
cerasticis tanquam contraria Vi pugnantibus, quo rvinis lata, . adi riniculo alia retardare , imo extinguere solemus incen-Lii. Neque hic ulla euasionis spes est. Nam si marinas . .' .
aquas vicinas per supremos, infimos . hiatus, camino si. u. intra montis barathrum immittere vel hominum exercitus tentaret, qui nec ardentium aquarum torrente , nec
cinerum, ac lapidum ignitorum turbines, ac proiecitiones timesceret, hae tantum abest, ut ignes deleant, extinguantve, Ut eos potius pingui sua, oleaginea substantia iacendant, ingeminent, vel certe, nisi difficillime ac
334쪽
diuturna agusione obruant,4 sus cent. Quinimo nec sontium, lacuum, fluui jue Sarni haud longe inde oberrantis latices omnimodo frigidi, humidi, ad id mali aestuosi genus infringendum, castigandumq. quidquam conferunt. Quoniam primum , ubi sulphurei, praecalidiq. humores AE paris naturae mineralia copiose domi- Quado qR nantur, ab aquis tam ebibitis , quam iniectis ambo ex-bu, i, candescunt , velut matti carbones apud fabros ferravertitur rios, dum modica illis aqua superassunditur . Vnde Hipp. alicubi scripsit, in biliosis corporibus, febribus ardentioribus aquam in bilem mutari ac degenerare, de qua re ego diffuse in meis Cent de Quaesit per Epist. . quia
deinceps, cum coruscationes, ignesq. Vesuuiani mineris haereant bituminosis, quae ab aquis omnibus , tanquam ab igne ignis, inflammantur, malum augebunt, nedum imminuent. Quare, dum ea, qua prodeste solent , potius laedunt , quam in angusto spes reliqua sit, pro tanto malo debellando , aliorum iudicium est . Quod si curativa methodus morbum , eius . dira symptomata praesentia sanare incassiim doceat, obnitaturq propter allatas rationes , aut quod iam morbus ipse sit ex se, si non penitus, saltem maiori e parte abolitus, nullis indisens Medicorum auxiliis curatoriis, cuiusmodi nunc Vesuvianus esse dici potest, licet paucos ante dies Augusti mensis praeteriti Vtrum, cum densissimos sumos , cineresq. cum antegressis bombis, vo-su:: ibi mitibus aquaru ac horrificis terrae motibus, cum damno,
bussere ex pavore accolaru,vicinorumq. euomuerit;virum boni alb
quid pr bebit Prophylactice ad ide mali genus no subeun
ce locunt , dum Ne scilicet amplius paroXysmus eius reuertatur, haberep0iij aut,nisi per distantissima interualla, seu, valde modestius, PE, shleam quam hodie seceris Huc etenim vergunt Medicorun collineari scopi in Praeseruatione . Quam prouinciam nihilominus
is a. i. ii dissicilem δε arduam iudico superiori, quoniam aegritudo
possibilis vel haec in Vesuuio ab utero manat, a primis dico exordijs,
, eis h. es est animantibus semen simi δε sanguis, in monte vero
335쪽
Liber Seci dus. LIGest primaria constitutio, quam Dctis illi in creatione totius Mundi tertia die indidit, quae tam in structura partiunt
eius , quam propria temperatura, de qualitate minerarum consistit. Morbi autem alemine, de sanguine implantati, Ni tibi es, qui haereditario quodam iure in posteros descendunt, in vicio cur plasanabiles iudicantur, quod in vile eribus praecipuis fixas egerint radices, idest, hecticas,non scheticas disci asias ina- presserint, quarum culpa noua rursum colliguntur excrementa,in periodicorum morborum instaurationem. tiare desperata videtur elle mali huius in X esuuio tam lanatio, dum presens Sigit, quam praeseruatio, tempore medio, interualli appellato , quo emissaria vocata, seu fonticuli Fonticulorunon leuiter iuuare creduntur,ad retardandam humorum, 'I et vaporum l. collecitionem, quod per huiusilaodi aperturas marini hocuo centur ambo, iXpirent Vnde e voragine Iaodierni
tremoris, di incendis occassione, amplissime dilatata pro dilatatissim .sundae montis exhaliniones qu hucusque intra angustos nimis maeandros in uitae cohibebantur, proinde l. aureae, concitatiori motu percitae, nec promptum, idoneum cxitum reperientes , modis supra enarrati , cum tremorem, tum flagrorem inuehebant in latur tun iugiter ad libitum proditure, in causa fortasse erunt,ut malum hoc Vc- seu Ius non sentiat, aut, nisii per longiora spatia , quam siit hae tentis obteruatum, aut deni l. mitiori paroxysmo. Vtcnim ab initio hodiernae accessionis vehemens tantopercsuit , non solum ob copiosae ninais materiae , C qua is subleuabantur X halationes , incens: Onem , sed etiam . quod inchoans per valde angustiori licia tam ignitae, luam non, sed tantummodo agitatae exhalationes ipsa e Xilir cogebantur, sic viceveria, reseratis vijs, tam l. lata ,
obἶonga, qualis hodie facta apparet, dehiscentia perscue
rante, verissimile fit,in posterum minori admodum cum impetu de fruiturum. Nonnulla tamen denique menti occurrunt remedia, in accolarum, proximorum populorum beneficium, obliuione non obruenda. I. Antidotum est ad- . . Rr uersiis
336쪽
Atui dot 1 . uersus Pestem decantatis imum, quod ali Pilula deis A. . . ' bus nuncupant,Citῖ, Longe, Tardὸ mu , finiri Tarde ponem ondii 4Cretur Nunquam Vtilius prorsus soret quippe etiam
ducentia. Seneca o Q LPst. nat. I narrat Vesuuianos olim plurimos,r m in ingentem susceptam cladem,monti, Campanie renutiasse in t alia migrasse loca,quod tamen no ab omnibus factu fuit,ut nec hodie fiet,amoenitate loci contrariu suaden- te praeterita damna e memoria obliterante. Quod remedi genus commune erit cum tremota una flagrori Vesuvij,&aliorum locorti m. Quae vero sequuntur, ad terrae recundum motum magis pertinere Videntur. II.Itaque remedium est, quod cmpore, quo sentiuntur terrae tremores, eligenda est potius habitatio in humilioribus tabernis, aut pauperum tuguriis, quam in sublimioribus Regum turribus, altis q. aedifici js, quoniam haec praecipiti casui subiacent, non item illa, quae etiamsi decidant, nullam tamen effatu dignam iacturam inserunt. Quare legitur,cum, Romae olim, dictVNT s tib Traiano,magnus perseueraret terrae motu S, quo a dificia multa diruebantur, iussu illius domos altiores sexa- Tertium. ginta pedibus fabricari non potuisse. III. Remedium
' ἡ i. hit, ut in agris , natis camporum spatijs, sub dio , intra
tua su di , domunculas ex ligneis agis leuissimis constructas traduca-x mpore e vitae imitatione summorum Principum , secus ac facere
hi π soleant, dum fulmina de Caelo Vibranturi quippe tunc in
sinas specus abditi sun a specus confugiunt , ut Tiberium Imper face-MQx-0 Hii consueuisse e Suetonio alibi annotauimus Quem ne Plin. in quo scio an Plinius tacite carpere voluerit, dum lib. 2. cap. s. Tiberium car fulmine loquens ita scribit: Nec nquam quinis alitisspς ς , -- νὸdibis de sendit in terram . Ideo pauidi altiores speclis tutissimas palant. In qua diuersitate nihil est quod miremur. Siquidem ambo hostes acerrimi, sed alter intrinsecus, domesticus j. sub pedibus quoquoversum nos vel antra proprios parietes vertamus, idcirco remedium in fuga ad exteriora loca sub dio posita alter extrinsecus ab aere in nos desaeuiens; unde spes salutis in intimioribus domicilio-
337쪽
Liὴer Secundus. 3ISmiciliorum recessibus. Quantum vero ad terraemotum,' praeter superius allatum exemplum Bonifacij Oetaui it agro Rheatino, narrat etiam lolephus Iud Antiquit. lib.
II. cap. 7. quod, cum Iudaea terra quali nunquam ante Exercitus Iamotu concussa suist et , magnantii per totam eam regio istases nem iacturam incurrisset, pecudima, quin hominun L , tu tempore oppressaeiseat ruinis aedium circiter decem millia, mili N iqn Q taris tamen multitudo nihil cietaimenti accepit , ut pote sub diuo a itans. Ita quoque ad lysiipponem Lulitaniae ς ''
Metropolim maximo sulcitato terrae tremore Ann. 'ne in si uil-MDXXXI. quo supra mille, quingenta corruere h. aedificia , magna cum hominum strage , cui l. non a li QS uaue 'poli dies ferina Lues successit , Rex, Regina in aperti tant. S sub dio positis locis aliquandiu intra ligneas casas cohabitantes,ab altiorum Vrbis domorum decidentium ruina ambo praeseruati fuere. Quinimo de Theodosint, Secundus tot eo lo-
tium terrae motu mensibus quatuor, Una cum alij coacitus temporis,ubi
rbem relinquere , locum sub aperto Caelo elegit, Quem Campum vocant ubi admirandus prorSUScatu cuncti icitur. euidens apparuit. Nam dum simul omnes ad Deum preces fundebant alta voce dicentes Lyri eterson, en coram omni populo in aerem lubleuatur puer,VoXq. auditur hortans sim gulos , ut Litanias cantarent, illis Hymnum addente: Sanctus Deus , banctus Fortis, audius Immo talis. Quo peracto, demissus in terram puer statim animam efflauit, sepultusq. fuit in Templo Pacis, nocum , equo puer in sublime sui elatus, Disemathion dixere , hoc est Diuinam exaltationem. 'nde Proclus Episcopus san- cirrit ut annuatim solennes preces fierent, ac supplicationes cum Litanis publice canerentur, cum Hymno, quo ex aeri regione audito , mox terra motus cessauit Addo quod Beata Pulcheria Imperato iis soror simul cum fratremandauit,eundem Hymnum quotidie in cunctis Ecclesijs decantari , ut factum sui . Quo exemplo abunde nimis I consta
338쪽
constare potest cuiqtie vere Christiano, quantae energiae suturum si quartum remedium , quod iam iam subnecitetur quam mirabiles sint es e citus ab omnipotenti Dei
Quam m 3 in anu enaan Ute S. Qilarium denique sit auxilium diuinum, ut imuin, sed quod est omnium tutissimum , ac maXime praesentaneum
'' ' ad quod semper in morbis cunctis, afflictionibus confugere debemus , sed in his potissimum casibus adeo portentosis, in quibus aliquid diuini inesse creditur, ut pluribus supra demonstraui. Licet enim med ijs causis secundis ad hos promoue dos Dominus persepe tatur,ipse tamen primaria causa est, qua valde maior in eis edetis, ac cuentis inditur , imprianitur l. vehementia, quam a causis simpliciter fiat secundarijs, proinde l. idem solus est , qui prae sua immensa pietate ab huiusmodi accidentibus nos miseros mortales ad libitum inlaeto conseruare potest. Experti id hodie sunt Neapolitant,qui,postquam per Interces ores,&Advocatos apud Sanctiss. Triadem, per i lacrymas,
Omne genus humilitatum,ieiunia, orationes, flagellationes voluntarias , ac eleemosinas, diuinam iram placaverunt, illico tanti mali impetus, qui in horas dis omentes rutu&ingruere videbatur, diuina miseratione mites actus appa- Exemplum is ruit. Qua in re nolo silentio inuoluere Xe implum, quod pii Vimu inconsimili casu dedit Iustinianus Imp. cuius aetate cum
periculo Iu terra motus quam magnu Antiochiam conc astaret an
uiniani In p. ternecione multorum , de quibus fuit Euphragius Episse pus, qui sub Templi ruinis obrutus inuentus est, quo se Verteret, ignorans, Indicibili humilitate, attritione ad Deum confugit, sacco vestitus , , Imperatoria deposita corona , dii tantam deplorauit calamitatem . Qui terra tremor tunc cillans, nihilominus uos post annos, denuo Vrbem illam inuasit atrociter , unde omnes, qui a priori concussaone salui remanserant, nudatis pedibus publice incedebant, clamantes Drie eleson quo tempore, viro integrae, ac sancta vitae reuelatum fuit , ut cunctos hortaretur ad perennes supplicationes , assiduas . preces , Ianuis
339쪽
Ad quae tremo cessarit, lubit Oct. Imperator pecunias pietas, largiter rogauit , ut collapsa masna ex parte Ciuita lium litas, ac reaedificarctur nomine mutato, Theodiolis vocaretur. Eadem pictate, religione idem vere Christianus Im' qua ido , perator circa Ania. DLVI MD LX. cum terrae motu SConstantinopolim exaret multis diebus, per hos nunquam Diadema suo capiti imponi permisit, Onociebat. Domini ad Templum iuit , inter liccns ibi de more antea celebrari solita nescio quae conuiuia, iubensit impensam illam in pauperes diitribui, in i cos maXime, qui in numconuenientes quotidie per Ἱbem Litanias deuote cprecantitabant. Dictum denique Hippocratis est in Epi
deni liis GLien fit. ιtem an alio , ' aliud ibidem eiusdem est a ritiem simul maleni Ludem sunt praeserti uionis remedii iri u 'io quae anationis: Si ergo Deus hodie, sicut Malias, ana cui denter per Beati si imam Virgin cna Mariam 4 S.Iainuarium Intercessi, i cs, Neapolitanis, caeteris vicinis populis praesens adsuit, ac frementem inici centem J. bellua , a supremam minitantem ruinam , ac Vltimum, per ignem, terrae q. apertusam, eXcidium, tot precibus, tot
lacrymis effusis, tot j. alijsii istinis ditis operibus placatus, cito reprelli , nec non tantae eiu Vehementiae,
tanto l. iii rori mirabiliter obstitit, ad Deum plum Parentem indulgentissimum perpetuo mentis oculi collinc entur, di quotannis,dic , quo malum mites ere, ac declinare visum est, solenniter laetus sit, ac feriatus, ad grates solum, pro tanto beneficio, sirio De Opera Sci d. dς uiuiiνstinatus Cui ideo omnipotens, milcri cor Dominus, Ut tis ac pr se
nunc curtatis Medici munere sungens, Vesuuii Motum,&
Incendium compescendo, sanauit, ita in posterum,aegii tu heus. dinem tam grauem funestam & reuersiua, stata fere perio dicatione ab accolis, vicinis, honte ipso, causarum congeriei praepeditione, longe arcendo aut os omnes inte rostra cauebit. Cui laus omnis sic gloria.
340쪽
Tibi, Lector eandide, in legendo bo meo opusculo oecorrent
errata, esperarum incuria, siue etiam mea oscitantia,
qui obsecro , bonid. facito, inter quae grauiora mihi Cis,in hune modum eorrigenda esse statui.
Pag. a. eo, quod ,lege eointi Od. p. 78. vergeabat, . Vergebat. p. 23. insiluit, i. in siilij t. pG7. Aetnae quae l. Aetnae, qui p. 39. saugine, i sanguine. p. o. in marg. Monstro sum l. Monstrosus. p. q1. sequutar US, .sequuntur. p. q6. monti S, t. n ontium.
p. I. Arti. Ali l. Araiij, ala Arelij p.ra indagari l. indagare ibidem difficile, i. dissicile. . Hoc in loco ad xxtremum Capituli subnectenda erat historica notatio Incendiorum Vesuui in nominati P.Iesultae, quam post errata iam notari cςpta ante oculos ponet Typographus ' p.7q. quippe qui , . quippe qui Neapolitani . ibidem, vasculum primo loco positum deleatur. p. 76. Paralello, .Parallelo p. 8 .cofertim, . confertim. p. a. continuam, l. continuum p. 3. in marg. vi terrae motum, l. vi terrae motuum. sicut ibidem ad initium primae lineae, terrae motum Occasione; l. terrae motuu occasione ibidem in extrema linea de e ipso l. de se ipso. p. 83. alia S l. alias ab idem , circum- nullantia, l. circi m mallantia. p. 87. mandasse l. amandasse p. 89. auctam l. sanctam. p. 93. Vtriusque l. Vtrisque .p. peristatico, l .perist altico p. I l .eficiens,l .essiciens. p. Quod, LQuod . p. ILI. tantvlm,l. tantum. p. 3 2. lunari, l. i errenos. I 37. accederet, . accideret. p. qi. egredis, i. egredi. P. I 3. cancantet, I cantet. p. qq.&χX deleatur . . qo. Dialecticalia, l. Dialectica. p. I 7. Multos l. Mulos p. I 9.
miralblis i. mirabilis. p. 36. ad Praesagium, l. prius ad Diagno sim .i,i6 . oblediunt, . obediunt. p. I 68. De O l. Deos.
p. I 69. in marg. Aetna, . Aetnam. p. ITI. in ferrantur l. inferantur p. I 77. inhabinata S, t. inhabitamuS. p. I92. commentita, l. commentitia ibidem, in tex. Graeco Arist. l. πνε ατα. p. 98.euidenter emanat, ponito, aut legito post seruesce te. p. 2O9. fomite S, t. sente S. p. 2I9. interclunio, l. interlunio. p. zz I. post vasorum, adde, referatur. p. aza. Talci S l. Talci.
p. 23. in marg. v Auia l. ubi uia. p.ra 9. ab illi, l. ab illis.
p.ri .c6probatur, i csi probantur. p. 246 rcciduar l. recidivare. p. 2I9. in rem, l. in re.p. 288.quat ordecim, l. quatuor. decim. p. 297. in marg.c5bustio, . combusti. p. 3οι. in marg. quomodo, . quo modoq. p. 3Oq. populus, . populos p. 3 cI. enectat, i. enecat ' conflagrauerint,l consumpserinis.