Quaestiones morales selectiores a Gabriele Beato Societatis Iesu, theologiæ moralis in Collegio Romano professore, discussæ, ac resolutæ. In quibus, propositis casibus, prima quædam principia, ad plurimas alias quæstiones similes resoluendas perutili

11쪽

es, nunquam es nimium. me vero milius τι esset, principia quaedam uniuerse sumpta interserui, ex quibus facile sit, innumerabiles caseus similes enodare. Noster autem hic labor quo planior,ac fructuosior

obtingeret legentibus, in varias Hufus materias est, hoc ordine methodoque; In primo volumine, duae nostrorum operum regulae expenduntur: Conscientia , Lexo quas nobis indidit Deus, ut moueant atque impellani ad agen , quae nos ducant in aeternam. Teatitatem , atque ultimum finem; Sua plane ratione pondus innatum est lapidi , ut feratur ad centrum p igni leuitas , ut fursum ascendat. In fecundo deuenitur ad peries legi quae sunt praecepta Theologicarum virtutumatque iussit . In tertio mandata Decalus, Ecclesiaeque continentur . Quoniam vero Uinus non intima tantum is legum promouere nos

voluii a supremum ac felicissimum nostrum finem, sed infitutis quoque sacramentis, velut impressa vim tute, fortiter, ac se iter eodem impellere dignius est; idcirco in quarto volumiue faeramenta, hoc es

gratiae leges euoluuntur.

Suod vero spectat ad Scriptorum locos, qui singulis propositis casibus iubiseiuniur , haec animaduerto, qui legis, illos interdum Auctores cita i, qui li

cet peculiarem eum casum proprie non tractent, sed alium in diuersis materis, ea tamen fundamenta ponunt , e quibus eius solutio consurgat. Deinde erratum in numeris aliquando Ppographorim

Ciuitia

12쪽

ineura, praefertim transeositione, mi 13. Aco 3 a. Noris denique, Leditor op ime, si quid in hoc opere

comperies bons, non meum esse, sed Dei: Namque omne datu optimum desursum est,descendens a Patre luminum si sin erratum aliquod, uti facile multa, depraehendes; id totum esse meum. Testor tamen,

quaecumque scripsi,vel ripturus sum aα minimum apicem, directa me velle ad internam eius gloriam, , honorem, cui soli Mistur omnis honorWbori , Hmulque a Christianae cuiussique conscientiae quiete utque faciliui quisque possit er opera, atque offeyacramentorum c quae in hunc Mnem Christus ins tuti ad metam felicitatis Mernin pervem .

13쪽

ALEXANDER PAPA VII.

Ad futuram rei memoriam.

v M si eut dilectus filius Io: Dominicus Franzini Biblioia

pola in almaVibe nostra nuper exponi secit,ipse libros duos, unum videlicet, cui Titulus Qiiaestiones Morales Selactiores a Gabriele Beato CIerico Regulari Societatis Iesu, & alterum, cui etiam Titulus Directorium Chori. ad usum omnium Ecclesiarum eum quibusdam

additionibus a Ioanne Guidetto dilectis filijs respecti-

compositos typis, expensis suis mandari curauerit, vereatur autem a ne postquam in lucem prodierint, alij, qui ex alieno labore lucrum que runt, eosdem libros imprimi facere etiam curent in ipsius exponentis praeiudicium , nos eius indemnitati, ne ex impressione huiusmodi ali.

quod dispendium patiatur, prouidere, illumque specialibus favoribus, ει gratiis prosequi volentes , fle a quibusvis excommunicationis suspensis, & interdicti, alijsque Ecclesiasticis sententijs. censuris, & poenis , a

iure, vel ab homine, quavis occasione, vel causa latis, si quibus quomodolibet innodatus existit, ad effectuum praesentium dumtaxat consequendum, harum serie absoluentes , & absolutum fore censentes. Supplicationibus eius nomine nobis super hoc humiliter porrectis inclinaiati . Eidem exponenti, ut durante decennio,a praeula dictorum librorum impressione computando, duin modo tamen a dilecto filio Sacri Palatij Apostolici Magistro approbati fuerint, nemo tam in Urbe , quam in reliquo Statu Ecclesiastico mediatd, vel immediate Nobis subiecto libros praedictos , etiam sub praetextu additionum , distinctionum, alteri usile fornaae, vel tituli, sine speciali dicti exponentis, aur ab eo causam habentis licentia imprimere, aut ab alio, vel viijs impressos vendere , seu venales habere, aut proponere possit, & valeat Apostolica auctoritate tenore praesentium concedimus, & indulgemus. Inhibentes propterea utriusque sexus Christi fidelibus praesentium librorum impressi ribus , & bibliopolis, sub quingentorum ducatorum auri de Camera et amissa onis librorum , & typorum omnium fro una Camerae nostrae Apostolicae , & pro alia eidem exponenti, ac pro reliqua tertiis partibus accusatori, & iudici exequenti irremissibiliter applicandis , & eo ipso absque ulla declaratione incurrendis poenis,nedicto decennio durante libros praedictos, aut aliquam illorum partem tam in Urbe, quam ilia reliquo statu Ecclesiastico praedictis , sine huiusmodi licentia imprimere aut ab alijs impressos vendere, seu venales habere quoquomodo audeant seu prasumant. Mandantes propteta dilectis filijs nostris, S Apostoli-

14쪽

ea Sedis de Latere Legatis, seu eorum Vicelegatis, aut Praesidentibus, Gubernatoribus, Pratoribus , di aliis Iusitiae Ministris, Prouinciarum; Ciuitatum, Terrarum , & locorum Status nostri Eec Iesiastici praedicti ;quatenus eidem exponenti, seu ab eo causam habenti praedictis in praemissis effcacis defensionis praesidio assistentes quandocumque ab eodem exponente fuerint requisiti, poenas praedictas contra quoscumque inobedientes irremissibiliter exequantur. Non obstantibus Constitu rionibns, & ordinibus Apostolicis, ac qui hysuis statutis, & consuetudinibus etiam iuramento, confirmatione Apostolica, vel quavis firmitate alia roboratis, priuilegiis quoque indultis, & literis Apostolitis in contrarium pra missorum quomodolibet concessis, confirmatis , de innovatis, caeterisque contrariis quibuscumque. Volumus autem, ut praesentium transumptis etiam in ipsis libris impressis manu alicuius Notari j publici subscriptis, & sgillo personae in dignitate Ecclesiasti. ca constitutae munitis eadem prorsiis fides adhibeatur,quae praesentibus ipsis adhiberetui si forent exhibitae , vel ostensae . Datum Romae apud Sanctam Mariam Maiorem sub Annulo Piscatoris Die septima Nouembris MDCLXII. Pontificatus Nostri Auno Octauo.

Locus Θ sigilli

15쪽

IO AN N ES PAULUS OL I V A

eietatis Iesu vicarius Generalis.

VM Ouaestiones Morales P. Gabrielis Beatic a nostrae Societatis Sacerdotis aliquot eiusdem Societatis Theologi recognouerint, Sc in lucem edi posse probauerint, potestarem faci- .

mus, Ut typis mandentur, ii ita ais, ad quos pertinet, videbitur, in cuius rei testimonium has li- 1 teras manu nostra subscriptas, sigilloque irem, nostro munitas damus. Romae χs. Martu a 662. i

Ioau. Paulus oliva, Imprimatur si videbitur Reuerendisi. P. M. Sac. Pal. Mossici Archiepisc. Patraceu. Viceia.

16쪽

6 An eonfitentia practis , puo esse regula operandi. 7 An eonfitentia Beculatine dubia eirea ius, possit esse regula operandi. 8 An eonfitentia seculatiu/ dubia eirea factum,possit esse regula operanes.s An constentiasseeniatiue dubia, in materia insitiae, pini esse regula operandi, quando datur titulus posse uis. 3ro An eonfitentiasseeulative dubia, postis esse regula operandi in materia aliarum Cirtutum, nando datuγ titulus p essionis .rr An constentia dubia possit esse regula operandi, quais possim es dubia ara An eonfitentia dubia circa factum, ollam pariat obligatiovem . I3 An constentia dubia eirea circunsantia facti,ollam pariat obligation f . rq an quaelibet eoiniensia dubia et ea eirennsantiam fact i Ulam pariat Obligationem. Is An praeeeptum de re dubia , obliget . I 6 An votum de materia dubia obliget. 7 An consisnita neeniatiue dubia, reddat votum irritabile . 18 An ignorantia, meust d culpa, ct 4poena .r9 An ignorantia Uine, bilis, sit pereatum speriale. ' ' . ao An gnorantia vincibilis,plures malitias contineat .aa An ignorantia vincibilis finekns ad peceatum , sussciat etiam ad ep

rationis valorem.

aa An ignorantia vincibilis, aliquando fauem ad actus malorem Di iat.

a 3 An error circa personam,cum qua agitur, reddat actum inuali dum. 24 an error eirea motivum operandi, reddat verationem inualidam. 23 An error circa causam i uisuam, operationem reddat inualidam .a6 An aliquan fallem, error circa causam impus uam , reddat verationem inualidam. 27 An error eirea conditionem, reddat operationem inualidam. 28 An resfante una causa operarionis, eesset etiam eius Ualor, ac scacia. as An quiluet error eirea cauom alem , sperationem reddat inualida . 3o An error circa quamliset causa natem, operationem invalidet . 31 an error circa svalitatem causa materialis, operationem innativit.

Quae in primo Libro continentur.

Suanta si eonstentia e ronea obligatis.s an confitentia erronea, plus obliget, quam praeceptum P Pratiis. . Anim obabilis, pessit se regula operandi. N Constentia erranea, possit esse regula operandi. An qualibes conseientia erronea, pini esse regata

17쪽

3' AxiquissFeste or eirca causam e obissum materiati ope ationis,eam mittet. 3 an semper ignorantia eirca qualitates materiae intrinseras,st rationem reddat inualidam. 3 3 an error,ortus ex dolo illius, en quo agitur, operationem iure eivili, redin δει inualidam . 36-error,srtus ex dolo Tert*,operationem iure elaui,reddat inualidam. 37 An error, ortus-mera deceptione ipsius operantis, operationem, iure eivili, reddat inualidum. 38 an error ineidem in operationem, iliam rure naturae,irritet. 39 An metus, praceptorum bumanorum Uiolationem impediat, clo An metusgrauis, a quo ueu 3 prae toru humano si Diotatione mensit. I metus grauis,a Leeis Diuina positiva transgressione excuset. 41 An metus grauis , L gis naturalis violationem impediat. Φῖ metus, actuum valorem impediat . θε metus,ad acta aliqup extorquenm ivse incussis,eius Ua νδ impediat. 43 metus,ad extorquendum actu intu se ineusius,eius υalorem impediat. 46 An metus, ad extorquendum actum intus e incusso, eius Dialorem, po tiuo, impediat. 67 an esanio ad actum, eum libς tue ad lori, Delpersona elictionem, eius

Iorem impediat. ..

48 An eoactio iusa senn si allegata, is probata, actus valorem impediat. 49 an metus leuis, in foro eonfitentia , contractum rescindat. so An preees importunae, in foro conscientia, eontractum rescindantis .s I as peceatum, sit essentialiter ossensa Dei. I r an esse Ius pereatist pecea um is 3 3 An peeeati malitia, ex boni Anis intentione minuatur. ψ an pereatum, Me, mortiae,ex imperfecta libertate, feri possit Oeniali. 33 An preeatum ex se mortale ae superioris voluntate, ieri posit veniale. 6 An peeeatum ex genere mo tale,ex materia leuitate eri possit veniale . 7 An quodlibet pereatum ex genere mortale, seri possit Oeniale,exleuitate

materia.

8 an pereatum oeniale, fieri possit mortale ratione perieuli proκimi. 9 Au peccatum Daeniale , fleri posset mortale ratione seandali. oo an peccatu Oeniale in ri possit mortale,roe multiplicationis,aefrequentia. σι An plura venialia diuersae rationis, consituere possinι Unum mortale. 6 3 an omnes actus eum νe praeepta ineo ossibiles, i precatu mortale. 63 An propositum non abs inendi ab υllo Dentati, si peccatum mortale.

6 Per quid peeeata, speeie inter se deerant . 6 3 Per quid peccata,quae exterius persoluturum erse,numero aestinguatur. 6 6 Per quid preeata mere interna, di tinguantur inter se numero . dy an Onus actus pbrseus, plures numero malitias continere possit -

18쪽

DE LEGE INTERNA.

ROXIMA ac immediata nostrarum ope in rationum regula, est conscientia, quae, quia intra nos est, appellari solet Lex interna , squia vero indita nobis est ab Auctore na

turae, ut per eam nos inclinet ad recte operandum, & pereas operationeS , quasI mo

ueat ad nostrum finem ultimum, qui est Beatitudo, ac summa selicitas; sicut per grauitatem inclinat lapidem.

ad motum deorsum , & ignem per leuitatem ad motum , sursum, dicitur ius siue lex naturalis. Huius conscientiae, siue legis internae, quinque sunt species ; erronea , dubia , , probabilis, recta, ac scrupulosa . Singularum ergo specierum natura, ac proprietates, varijs casibus propositis, examinantur, in ordine ad culpam, ad poenam, & ad actuu Valorem. Et quoniam Conscientia dubia esientialiter supponit ignorantiam rei, de qua dubitatur, & erronea errorem quae duo opponuntur libertati, sicut aliquo modo opponi etiam metus; ideo simul etiam de his impedimentis quaeritur , an & quomodo excusent a culpa, & a poena, &actuum valorem impediant. Denique; peccati, quod legi im ςxn opponitur,natura,passiones, ac species perpendun ur

19쪽

De conscientia

-π conscientia erranea possi esse r gula operandi.

CASUS,

V M homicidii cuiusdam auctor quaereretur, & de

Titio iam daretur semiplena probatio, Rusticus qui dam, qui homicidio fuerat praesens, in iudicium VO catus, dc a iudice interrogatuς, num auctor homicidi, esset Titius; cum iuramento negauit, inuincibiliter putans, id sibi ad eius vitam tuendam licere i quaeritur, virum, Pelerandos mortaliter peccauerit .

tia . etiam externa eonscientia er

I 2 Cur conscientia sit proxima romae eontraria o est mala in regula operandi. 22 Confitemia estones obligat δε- 33 Ruo principi oratur prudentia lam per modum appBrationi ad opemtiones Goluntatu re- 19 Et quatenus, creditur esse prα- gulamas ceptum Dei . 1 Rua constentia habeat vim 3I. esse actu , opera pracepti, ct qua Consiij . muros Cur conscientia erronea exeυ- 32 Cum dictat duaramones oppost a culpa - . sitas,preeari non potest zo, Voluntas amans, quod furvero EI, testis, Iudex, ct Regula . sue stropomitur ut bo

num,non peccat,

et a morarit actum in tutis ..ΣΣ. Et de eo gaudere potes Constentia erranea nunquam es Diuinae legi contraria .

OV nta: sie Conscientiae, siue

legis internae vis ad obligandum ,, Colligi facile poterit exui, uuam habet conscrentiaee, ro-

20쪽

Erronea

periurio, peccasset, peccauit etiam illud volendo ; non minus enim intentio essicax pertur ij, est actus vo-Iuntatis, quam gaudium . Quartoiquia, si non peccasset,

maxime quia Conscientiam errantem secutus esset I sed conscientia errans sequenda non est , quando est diuinae legi contraria; semper enim sequenda est lex Divina; haec autem obligare non potest ad sequendam conscientiam errantem,

qua udo est illi contraria , a Iioquin ipsam et lex diuina esset sibi ipsi

contraria , dum ex una parte praecipit, ob nullam causam Φ etiam ad saluandam vitam, esse peierandum;& ex alia , obediendum esse con scientiae errasti, dum dictat, esse peierandum Quint δ, quia in tantum sequi te nemur conscientiam, in quantum est regula a lege aeterna derivata ἔsed conscientia dictans , esse peierandum ad saluandam vitam , non potest esse derivata a lege aeterna, cum lex aeterna contrarium. dictet ;ergo illam sequi non tenemur. id e

que illam sequendo,rusticus adhuc

peccauit.

Sexto quia minister,falsam Principis legem promulgatis , subditos non obligat ad illam adimplendam ; sed conscientia errans, dum dictat id , quod est malum , falsim Dei legem promulgat; neque enim

De us , malum Vnquam potest praecipere I ergo non obligat voluntatem ad illi parendum 3 ideoque rusticus,illam sequendo, peccauit.

Septimo; quia, si conscientia erronea dictaret , Deum non esse sumaea ; si enim haec tam stricte, ae in- dispensabiliter obligare potest ,

quae erit vis conscientiae probabilis , ac rectae ut autem appareat Conscientiae erroneae vis ad obligandum, & conscientiae simul natura innotescat, praesens casus proponitur .

Aliquibus ergo , quos tacit nomine refert Diuus Thomas I.

a. q. 3. a. s. Rusticus videtur mortaliter peccasse. Primo, quia vere commisit periurium; hoc autem est diuina lege prohibitum. Neque obstat, quod conscientia erronea dictauerit, non esse prohibitum ;nam, cum auctoritas Dei maior sit, quam conscientiae, voluntas illam magis sequi tenebatur,quam istam; imo , cum conscientia contra Dei legem aliquid dictat, sequenda omnino non est ; expedit enim stunc obedire magis Deo, quam conscientiae. Secundo, quia, si non peccasset ,

feci sset actum bonum; feci siet enim

actum charitatis , cum periurium ad vitam hominis tuenda in , ordinauerit; consequens autem est impollibile , neque enim dari potest actus bonus , qui habeat obiectum

malum in

Tertio;quia, si non peccasset,potuisset deinde, cognito errore , de tali periurio, ut pote bono gaudere; consequens autem est- falsum ;quia gaudere de periurio, est intrinsece malum, non minus quam gau de re de adulterio; est enim velle malum; hoc autem idem est, ac velle peccatum , & consequenter

Pςccare i ij ergo gaudendo de