장음표시 사용
161쪽
mationes in abscessus mutari ait , ne hinc addiscas ex materia calida abscessus fieri , sed evaporatis tenuioribus
partibus materiam in alteram naturam degenerare , quod de simpl. med. faculi lib. . cap. de coriandr. expressit,ita inquiens : Neque enim eUsipelas etiam vocari debet , posteaquam inflammatis eius, ct fruor, ac biliosum illud abierint. Potest aliquis adhuc non acquiescere:
quippe in Coacis ita habetur: Ex supprema intempestiue d senteria ab spm itest biliosa in articulus sanguinea , in lateribus , ct Disseribu/. Vnde patet, inflammationem ex sanguine,in lateribin, ct mycm-; erysipelata ex bile, inamticulis abscessus appellari: fiunt quippe inflammationes in viseeribus, ct lateribus, recurrente sanguine ad illas partes uti flumina ad suum abyssiim. Erysipelata vero in articulis,quoniam bilis sua tenuitate longissime perreptat. Hanc autem sententiam fusius explicabo infra cap. vltima huim libri. Solue tamen hoc dubium, in men rem reuocans, dysenterias siue a se guine, siue a bile incipiant, paulo post, ventriculo intestinis consentiente,
162쪽
admixtam habere pituitam ; quod indicant mucositates, quas dylenterici solent excernere. Si igitur intempestiue fluxus supprimatur,& sanguineus fuerit, secum defert pituitam , & ubicunque ficinatur, absccisum pituito si humoris participem facit. Biliosus pituitae est vehiculum,proinde eam ad articulos defert, ibique abscessum ex materia mixta producit. Memineris tamen , me initio pituitam v lurimum materiam abscessibus praestare dixiste. Dixi oviarimum , innuens hoc praeceptum , sicut pleraque in arte medica, non esse perpetuae veritatis. Galenum etiam habeo fautorem,qui ψ.acui. m. I .per inquit, magis quam per excretiones , solui febres ex pituita putrescente ortaου : apposuit magis, hoc est, maiore ex parte , quod aliquando aliter
fieri posse non impedit. Quando igitur
idem Galenus I. Fid. t. L .com. J.ait, ubi multa sit inconcoctorum humorum
copia , abscessus fieri: intelligito magiae, quam si sit copia biliosorum ; id enim
quod frequens est,non excludit oppositum, sed eius raritatem significar. Itaque dixit abscelsus fieri ab inconcoctis,
163쪽
Liber Tertius . I scoctis, insit mans id quod frequenter
CAP. IV.Futurae crisis per abscessum
cognitio. Communissima signa sunt, quae
futuram crisim significant. Communia upcat Galenus 3. cri cap. vlt. quae per abscessum ; propria , quae per quem locum fieri debeat ostendunt. Hoc ordine mihi videtur Hippocrates procedere, 6. Fidsect. 2. text. II. prius enim signa futurae crisis commemorat, Vt sunt vena temporum non frmata: quippe Galenus I .deart. rat.ad Glauci p. 11. inter signa iudicationis, ve εtemporum pulsantes recenset, cui adstipulatur Paulus lib. .cap. 9. Addit Hippocr. neque viriditas flendens. Alibi idem , nempe 4. epid. haec eadem signa iudicationis statuit , inquiens : vena temporam , ct contractiones, ct colorum
mutationes ante iudicationes, ex robro ad
viridem, ac pastidum. Adiungit aliud iudicationis signum, sistisitus intus re-G linquitur,
164쪽
linquitur,hoc est, difficultatem respira tionis,quam Galenus lib. I. ad Giauo.
cap. IJ. & 3.cri cap. I I. inter .futurae crisis signa connumerat. Porro haec tria commemorata, ideo futurae crisis
signa sunt, quod perturbationem , &subinde pugnam naturae cum morbo ostendunt. Nam perturbationes , qtiae in particularium accessionum initiis fieri solent,eadem initio iudicationis, quae particulari accessioni correspon-det,accidunt. Postquam vero suturam crisin significantia signa attulit, unum apponit signum significans decretorium abscessiim : illud est tussi sicca non ferina,
quam etiam commemorat eodem 6.epiaesect. 7. Si vero huius signi rationem quaeras , accipe , pro hypothesi, tussim istam fieri ex materia crassa , &lenta, quae expurgari quidem nequit; aut ex aquosa , quae etiam tussis impetum effugiens non proiicitur ; quod enim proiici debet, resistat oportet tunc adde, si nihil excreatu, aut copiosa mictione effundatur, abscessus necessario fiet,& hoc vel maxime fiet, siussis non solum sicca fuerit, sed etiam
165쪽
non ferina,lhoc est, non malignaAt enim s maligna est, iudicatio aliter quam per abicessum fiet: quippe ut mox dicemus)abscessus sperantur in morbo salubri. His signis Hippocrates , suum seruans ordinem, postremd adiungit signum loci, in quo futurus est abscessus , de quo in capite sequente. Interim
conditiones tibi offeram, quas recipere est opus,ut crisis per abscessum Prae-.
Prima conditio,vi morbus , in quo expectatur crisis , sit saluber: quis enim inquit Gal. r. ad Giauc. citato θ bonam crisin in morbo pernicioso expectauerit 'Morbi omnes vel coctu facilem habent materiam, & subinde sunt salubres;vel dissicilem : & isti vel salubres sunt sed diuturni, vel pernicios. Qui
coctu facilem materiam habent,vel iudicantur κατ' ἐκρείω, id est,per uxum, vel soluuntur , hoc est, per simplicem transpirationem terminantur. Qui vero dissicilem , & sunt perniciosi, pos. sunt quidem habere abscessus, sed non bonos;qui vero dissicilem, & salubres sunt,abscessus salutates habere possvnr. ac proinde per abscessus iudicari. Haec G α igitur
166쪽
igitur erit Prima conditio ad expectandam crisin per abicessum, nempe ut morbus sit ad salutem proclivis r eam teperies apud Hippocratem 3. Progn. 23. his verbis : Si qua vero febris prorogetur,saluofacto homine , nec dolore detinente aut ob infammationem , aut ob aliam aliquam occasionem euidentem, expectare oportet abscessum , ctc. Vbi noto dictum aluofacto homine, quod consonat cum iis,quae iam in alio prognostico scripserat, nempe 2. pro n. 6S. EUumerans enim conditiones futuri ab cessus, adiungit, promittitur vero salutaris snempe febris) ab omnibus aliis signis salutaribin; his tales fore absistis
sterandum est: intelligito tamen abscessus bonos,& iudicatorios; nam praui,& symptomatici etiam in pernicio sis apparent . ut de pestilentibus dic
Sed quamam sunt isthaee signa salutaria λ nempe quae desumuntur ex facili tolerantia, bono decubitu,somno, sitis priuatione, pulsu bono , & tandem mente constare , ct bene se habere ad ea qua offerantur. Multa ex his affert Hippocrates in prognosticis, a. prog. 61.dc.66. Aduerte
167쪽
Liser Tertius. I 4965. Aduerte tamen , signa,quae ex fa- cili respiratione,& hypochondriorum salubritate,as muntur,non solum ab L. cessum sed etiam cui dicemus) absces.sus locum praeostendere. Non aurem quaerenda sunt signa , quae morbi dis celsum significant: nam haec non pos sunt conuenire cum Vrina cruda,quam futuros abscessus significare dixit Hippocrates 2. progn. 34. his verbis: tenues , crud que diutius urinas mingunt , si catera ut in conualituris indicia fuerint .in iis abscessum ad sedes infra pra- cordia expectare oportet: ubi noto si catera ut in conualitiiris, hoc est, si reliqua salutaria si lat. Ex huiuscemodi urinis , quae cruda diutius minguntur, accipitur secunda suturorum abscessuum conditio : nempe morbi longitudo . Tales enim diuturnitatem morbi ostendunt: & morbis diuturnis abscessus fiunt; nam ut Galenus 3. cri cap. ro. & 3. aph. 36. dixit 9 acuti morbi per excretionem , longi per coctionem, ct absessus iudicantur:
longi inquam & faciles percoctionem , hoc est, sine crisi ; longi de difficiliores .crisi facta per abscestus.
168쪽
Didicit hoc ab auctore magno, cuiuslLec est sententia 3. aph. 13. Bulbud febres longa,his tubercula, vel labores in articulis fiunt: idem intelligit, cum ath . Q. Α . Siqua febris prorogeιur,saluo facto homine, cte. Longitudinis mensis-ra ab eodem addiscenda est : nempe ut vigesimam diem morbus transeat. Vbi
morbus inquit ille, D progo. 21. P vi gesimum diem transiis, abscessus expectare licet . quippe ultra hunc terminum,
frigidior morbus esse incipit. . Verilata Oppones , eXtib. A. aph. si . In febribus abscessus , qui ad primas iudicationes non soluunt, morbi longitudinem significant. Vnde colligitur, abscessus fieri in primis diebus iudicatoriis , ac proinde non expectandam longitudinem febris , quae eos significet, verum ipsos
longitudinem significare. Varij varie hanc sententiam explicant, & quidam fluunt active, alijseruantum passive le
gunt , Vtrumque tolerante verbo λυο
ιμα, id est, redimo, libero , Hluo. Caete rum active legendum puto, cum bonis expositoribus, & solutionem non ab
cessus , sed febris intelligendam. Per primas autem iudicationes , intelligi
169쪽
Liber Tertim. III primas in quibus fiunt, hoc estis abs
cessiis v.g.contingens die vigesimo non luat tunc febrem,sed solutio differatur, iam non potest non esse cum morbi diuturnitate : quippe est decretorium non decernens, quod quidem, quatenus abscessus est,fit in morbo salubri,propterea non potest mortem significare ; significabit ergo dissicile iudicium, hoc est,tongitudinem. Tertia conditio,vt febris sit κοπώδης, hoc est,iassitudinari ,iuxta alium aphorismum, .aph. y I. Lassitudinem habentibus in febribus,in articulos,st circa ma-κistin potismum abscessu siunt. Sunt autem hae febres κοὐδειέ, lassitudinales, vel lassitudinariae appellatae, non quae a labore fiunt immodico, siue assuetus ut, sue insuetus, haec enim lassitudo dicta , saepe ardentium febrium causa est, atque comes, febris autem ardens c ut dixi in magis iudica
τω, lassitudo spontanea, atque haec quidem non quae febrem praecedit, sed quae eiusdem est epi nomenon. Accidit autem,cum materia a venis ad musi
170쪽
culos propagatur. Et haec interprora tio Galeni interpretationi aduersatur,
qui voluit frequentiores fieri abscessus in febribus,quas lassitudo a causa manifesta orta excitauiti quippe in his , caliditas adest articulorum , qua ad se trahunt materiam,vnde abscessus fiunt: aliam vero febrem, quam lassitudines
spontaneae praecesserunt , communi duntaxat ratione, per abscessus terminari censet; nempe quia ampla articulorum spatia prompte se habent ad abscessus recipiendos. VeΓumtameir considerare debuerat inprimis ideam febris : quippe in ea quae a praecedente labore accidit, acuta cum sit, at
que ex magna tum decoris , tum cordis , & omnium membrorum phlogo si procedat, biliosa materia abundans excretionem expostulat. De in Q de etiam lassitudionem spontaneam quandam esse , quae futuros morbos praenuntiat, & haec vel est τονώδης; id est, tensiua, quam plenitudo facit; vel id est,ulcerosa , & fit a e cochymia; vel &ab utra que causa fit. Alia est quae superuenit febribus , utplurimum a fluxione pu tridorum