장음표시 사용
171쪽
tridorum humorum , & calore liqua torum genita , quae tanto laboriosior est, quanto aegrum magis defatigatum suscipit; tanto etiam curatu dissicilior, quanto iam causam magis impressam habet. Quarta conditio est , ut sit febris continua, quod etiam ex magni dictatoris decreto habemus , sic enim 3. Progn. 27. pronuntiauit: Oportet autem talim expectari abscessum per febrem continuam : in quartanam vero discessuram esse, quoties intermittat, prehendatque errabilem in modum. Hoc Galenus tum in
commento, tum 3 . cris. cap. II. libenter recipit.Si autem quaeras,cur continuis, non autem intermittentibus, accidant abscessius,in promptu causa est.In continua, humor intra vasa inclusus continetur , quem si natura evacuare ne
quit,saltem ad ignobiles partes satagit
detrudere , ut venas ab ea sarcina ex neret:abscessus autem ita fiunr, nempe humoribus a vasis ad partes ignobiles depulsis. In intermittentibus , extaa
vasa , & subinde in loco ignobili pu
trescit materia, quam naturam alium
locum transferre non laborat , sed ibi G 3 eam
172쪽
eam vel discutere, & sic febris simplice solutione terminatur ; Vel coquere, ut ita morbus, aliqua euacuatione per loca conferentia facta,iudicetur. Quinta conditio , Anni tempus: quamuis enim omni tempore per abscessus morbi possint iudicari, nihilominus non ita commodo , nec ita fre-quenter in aliis, sicut in hyeme. Ideo ab Hippocrate est dichrum s. Progn. 25 Abscessis eme fiunt magis , tardi qua desinunt, ac miiuus recurrunt , quod humori tunc dominanti, videlicet pituitae , conuenientissimum est. Iam enim diximus , pituitam , magis quam alios humores,abscessibus materiam praestare. Quod autem tardius desinant, pituita etiam tacit; sicut etiam quod nota recurrant. Sed de recursu seorsim di
Accedit ad facilem abscessuum exi
tum,non exiguum adiumentum aeta
Si quidem 3.progn. a . & 28. Talis absces magis , ac minore tempore eueniι rumoribus , quam trigesimum anuum
agentibu . Et quamuis in Coacis iubeat expectari abscessis , in iis qui trigesimum σημm sevciar ι : non magni momenti
173쪽
Liber Tertius . I Symenti contradictio est ; neque enim
omnes aequaliter suarum, aetatum ter
minos transcurrimi , sed alij tardius, alij vero citius e ideo Galenus primum terminum conuersionis ,ait, ad habitum rigidiorem esse trigesimum , nouissimum vero trigesimum quintum. Sed si ante trigesimum annum , Vel saltem circa trigesimum, expectari abscessum iubet, cur I. progn. 3 3. & 3. progn. m. sanguinis fluorem e naribus in iunioribus, & trigesimum quintum agentibus annum, iubet expectari Θ Ad decernendum hoc, non Alum ad aetatem, hoc est,ad robur,nec ibium ad humori S naturam, sed ad utrumque simul respicere oportet. Nam ubi facultas iuuenilis fuerit,hoc est,robusta, & humor calidus , excretio fit, nempe vel sanguinis e naribus, vel alterius humoris , per desti natas natura vias. Si frigidus, vel concoquitur , & ita simplex accidit solutio , vel abscedit, &i fit abscessus. Et en tibi in iuuenili corpore abscessus , videlicet ex humore frigido. Si virtus sit debilis , qualis in aetate senili, raro humor calidus prae- dominium habet; si vero aliquando. G 6 habeat,
174쪽
habeat, tunc morbus aut erit saluber, aut perniciosus: in pernicioso , nihil bonum expect ito;in salubri,abscessum:& ecce abscessus ex humore calido, ob virium infirmitatem , in aetate senili. Cum audis ex humore calido, & aetate senili, ne calidissimum tenuissimumq; consideres,sed eum qui seni est calidus, talis autem iuueni forsitan non foret. Restat adhuc humor frigidus in senibus : hic in valde senibus coctionem
dines, ct grauedines in valde senibus coctionem non admittunt ; at in senibus, quibus cruda adest,viridisque senectus, concoquetur , sed tarde. Media aetas cum frigidis humoribus, si valenter agat,abscessum facit;cum calidis , licet
valenter non agat,abscessus emerget.
Demum signis futuram crisin per abscessum indicantibus , nequid in hanc rem dee Te videatur ) adiunge signum ex pulsibus , quod Galeno acceptum refertur : inquit enim, in sita θηεο, ad sinem : Vbi autem pituit σηmorbin sit, quando ex in aqualibus pulm in mutatio in plures, vehementes , ct quo sit, per ubsicessum erit crisis. Cae-
175쪽
Liber Tertius. II Iterum ut ingenue loquar) non video, cur magis pulsus isti crisin per abscessum , quam per euacuationem fgni ficent. Pro coronide etiam adiicito sgna sumpta ex cessatione dolorum sine excretione. Adiunge etiam suppressionem aliarum euacuationum. Et peculiariter si abscessias suturi sunt parotides, horum signa esse coma , aut surditatem.Tandem si futuri absceisus signa quaepiam adsint, nec abscessus sequatur , malignitati id tribuito , ideo in Coacu, Que signa futuri absicessussi ab iis non sequatur abscessin, malignum.
C A P. V. Praecognitio loci , in quo futurus' si abscessus.
ΡRosequitur Hippocrates in s.epta.
citato , & postquam signa futurae critis , & signa crisis per abscessum aliqua recensitit,accedit ad signa, quae locum futuri abscessus praemonstrant, in qui ens , expectare oportet secundum distentisarum rectum incessumiqua in ve - tre
176쪽
tra fiunt. Hoc est , ut Galenus in com. ait: Vtrum in dextram corporis partem,
an in sini iram morbi abscessu futurus sit: huiusmodinamque disientiones secusedum i arum rectum sitima, abscessus foro nunciant. Cum enim ut idem Galenus Α.de praesex pulscap.vis ) spectandas eia. se dicat inclinationes natura , & sedit. 3 ..prorrh. com. 7 I. humorum consideran-
dam inclinationem , ad quam videlicet fiat partem ; cum rursus inclinatio semper κατ ἱξim, id est, secundum rectum dirigatur, documentum hoc optimum est,quo iubemur abscessus futuros expectare versus eam partem , quae cum parte prius patiete rectitudinem quandam habet. Atque ita habes modum praecognoscendi, num dextrorsum, an sinistrorsum abscessus futurus sit. Vtrum velo sursum, an deorsu accipe ab Hippocrate, qui 2. progn. 66. id in peripneumonia praecipue docet praecognoscere, in quiens : Abscessin it, hi quidem ad infernin regiones quibus allinqua inflammatio cima Θpochondria adsit,nam hypochondria inflammata iam lindicant e pulmone descendisse in Leriam, quae protinus magis descem dera
177쪽
det, & ad inferna di labetur: Ille vero, ad se pernas, quibin hypochondrium quidem molle , ct dolorid expers sit, di ultas autem θirandi aliquo tempore facta, desierit sine occasione aliqua. Si vero materia ad hypochondrium non descen dat, quod indicat hypochondri j λ et πα-
ροτης, mollities, & α νωδυω α, doloris va-Cuitas , & tamen απιοια, difficultas re
spirandi, sine manifesta causa cesset, signuin est aliorsum, nempe sursum materiam tendere : si difficultas, inquam, respirandi cesset, non quidem omnino , nam in peripneumonia semper adest, c at tunc increuerat, & solito maior erat) fiatque sine manifesta causa derepente minor; in aliis vero morbis, in quibus dissicultas respirandi non necessario adest, si adsit,& posteaces.set, nec malum ad hypochondria dilabatur , ad superna ascendit, atque ad' plandulas, vel quae retro aures, Vel quae sub mento sunt , se recipiet.. Porro si frigidi,& crassi humoris si gna adsint, decubitus ad partes inferiores praedicendi sunt, ideo Hippocrate S 3. pro N. 23. Si febris prorogetur salue affecto homine , quod humorem frigidum,
178쪽
frigidum, crassaeque naturae indicat; .abs cestum expectari iubet ad aliquem articulum maxime, inferiorem. Hoc tamen signum suam exceptio nem habet: nam Hippocrates 2.ρr n. 67. in peripneumonia, qui affectus a
calido fit humore , laudat absimius qui
ad crura sunt. Ad crurane humor calidus λ maxime: ubi natura valde robusta humores etiam tenues, contra nam liuam eorum propensionem ad loca inferiora in quoad potest,proculamembris nobilibus detrudit. Nonne natura robusta poterat excretionem moliri pote at quidem , si omnino victrix exultaret, hoc est , coctione peracta. Verum Hippocrates non supponit hos abscessus, cocto humore apparere,sed vel cruda adhuc existente materia, Vel saltem semicruda : inquit enim. Absiccssus qui ad crura sunt, in pulmonias di hementibus , ac periculosis , omnes utilesse ni, optimi vero , qui, ubi screatio iam .n muta iove est m. Dixitan mutatio-m est, insinuans abscessum optimum apparere, cum incipit coctio; abscessu autem apparente, coctio prosequitur. Iccirco adi ungit: Si enim aedema ι ac dolor
179쪽
Liber Tertim. I cIdolor fiat , ct screatio proflava purulenta existat,ac foras excernatur, ita securis me , ct homo sepererit, ct item absiυμνeitissime citra dolorem desistet. Qua si di-
cat, apparente Cedemate , & dolore,
hoc est , abseessu, sputi concoctio in melius abibit, & pro flava fiet purulenta : ex quo duo bona sequentur, unum securitas a morbo,alierum facilis sanatio abscessiis. Pergit tandem :At si excreatio non recte excernatur, nec viana videaturi bonum habere sedimentum, , periculum clauditatis in articulo, vel multi negotir imminet. Hoc est, si tota materia inconcocta decumbat in articulum,neque pars aliqua cocta per sputum expurgetur, periculum est ne in malos abscessus abeat,& pars putrefacta decidat,aut amputetur, Unde necesse sit patientem claudicare. Itaque materia non frigida potesta natura robusta,ante coctipnem, pr
pelli ad inferiores partes: potest & non admodum robusta,in superioribus abscessus moliri. Hoc patet exemplo in febribus quae κοπω ις appellantum, hoc est,tassitudinaria , quippe in his φ. vh. si in articulu, ct circa maxillas p
180쪽
iissimum abscessus sunt. Hoc vero contin git, inquit Galenus , in com. in propter eam qua in corpore est caliditatem , relata multitudine ad caput;mox inde Iuscipientibus illis,qui circa maxilla. adenes se nn, Uuti qui circa inguina,st ala sunt quando ad illas partes multitudo peruenerit. ln conualescentibus etiam est cognoscendi modus , in quam partem humor decumbat, ex 4.aph. 32. Guibusiunque resurgentibus ex morbis, siquid laborauerit , Hic fiunt abscesses. Quod etiam contingit aliis,antequam incidant in morbum .apir. 33 . Si anto morbum aliqua pars laborauerit , humorbus sermatur.
C A P. V I. Abscessus qui boni, quipraui.
QV muis cum Hippocrates I .epta.
sect. Σ.tem. 3 3. 36.au : His succedebant abscessιs , aut maioret, quam ut ferri possent, aut minores, quam ut prodessent quicquam,Galenus hanc sententiam ad abscessus per Muxum trahati