장음표시 사용
201쪽
IN;erdum possunt parotides,ratione materiae fieri iodifferentes, hoc est,
nec omnino bonae, nec penitus prauata hoc accipe ex I.epta ecta .rext. Io.vbi 'parotides describuntur , quae obsura omnibus euansebam : neque enim ex his malum aliquoiu remanebat, quorniam non suppurabam;neMe rnrsus ex eisdem bonum aliquod accidebat,quia non erant iudicatoriae. Itaque ut Hippoc. ait, eκtincta omnibus sunt elara imc stdum adde tu,non tamen Gmtilita te. Haec autem neutra conditio parotidibus adest benignis Hut erant istie: utpote quae sine febre apparebant L nam aliae vel febres habent consed neas, vel sunt consectaneae febrium. Si ad eas febris sequatur , sebris ista, febrium ex bubone rationem subit:
bo duntaxat soleat appellari rumor, Qui est in inguinibus, nihilominus. sta
202쪽
omnes tumores praeter naturam p
test haec sententia trahi , dummodo animaduertas , rarius in parotidibus, quam in aliis abscessibus febres ellediarias : partis enim situs membro Prinicipali propinquus, non sinit febrem non malignari. Si verδ parotides vid febrem sequantur, tunc eas habent dissicultates , de quibus supra. Reli qui tur,ut si nec febres antecedant,nec sequantur,a materia fiant vaporosa ut Galenus ibidem notat quae facile eua- nescit.
C A P. XIII. De bubonibus pestilentibus. QVamuis bubo ut diximus proprie
inguen dicatur, tamen usus obtinuit, ut omnis tumor in emunctorris
nascens, siue sit in inguinibus, sine sub alis, siue retrδ aures', hoc vocabulo tignificetur. Porro per febres pestilentes apparentes bubones,magrs ad epige- nesin, quam ad metastasin referam. Si- inuidem nullum ex iis leuesanieri , nulla maturae victoria, sed infelix omen , --
203쪽
rum est apparitio : tunc enim & vires languidiores , dc morbus ferocior sese ostendit. Cur autem post bubonis apparitionem , soleant in pestilentibus Omnia fieri grauiora. existimo causam cile , quoniam prius, dum Venenata materig intra vasa erat inclusa, consortio sanguinis, & spirituum aliquantulum coercebatur; eadem vero extri effusia, ἀχαλίνωτος, id est, granis redditur, tot inque suam pestiferam conditio-Mem , nullo prohibente, exercet. Hinc . est, quod in his non conueniunt repellentia, sed semper attrahentia , ut virus in abscessii consistens, omni ingenio, M vi, omnibus machinamentis extrahatur : Nam malignitas in tumoribus Praeter nazuram , apocrousticis uti nos
Porro de pestilentibus bubonibus
Hippoc.loquutum existimo,cum 6.epid. text. IO. ait: Abscessia , veluti bubones,signum quidem sunt germina habentium,tum aliorum,tum praecipue visierum: i maligni aut e sent hi.Sane βλας ημαlae ger- . mina sunt, quae ex arboribus propter
nimiam foecunditatem pullulant: sic. autem appellantur bubones pestilev-
204쪽
186. Sua ex quibus.-res , qui non exoneratam naturam, sed materiam redundantem significant : &quemadmodum germina cum pullulant, arbor nihil minuitur, cum secantor aut arescunt, augetur ; ita bubones pestilentes si appareant, morbuS non fit minor, si evanescant euanescunt autem saepissime euadit maior. Pulchra metaphora , & Hippoc. aut Oce
C A p. XI V. Abscessus uniuersales , alij per modum plurium , alij per
Nieri τά ξυμφεροντιε χάρur, loca eua- acuationibus conseretia, cur m uniue sam recenset Gal. I. aph. M. quam pro Pterea uniuersale emunctorium iure possumus appellare : quicquid vero ad' eam decumbit , uniuersalis abscessus nuncupabitur is autem vel in myriades diuisus est , vel continuus: Graeci omnia quaecunque in cute essiorescunt, communi vocabulo εξα θήματα ab εκθυ- ματα semiamam seu ecth mata appellarunt; .
205쪽
larunt;vt nobis non constet,an eorum
seculo vari j cvtanei assectus floruerint,uempe morbilli, variolae, puncticular, quorum cognitio iam ab Arabum temporibus ad nostra Usque manavit. Praeterea etiam sani, qui tamen sunt cacochymi, abscessum istum ad cutem patiuntur, si videlicet antequam cacΟ-chymiam deponant,forti V tantur exercitio Iccirco Hippocrates 6. idsect. I. text. 34. Si impargatm, inquit, laborauerit , ulcera erumpent: quia exercitio, quicquid in corpore. latet, ad cutim propellitur; ubi prauus latet humor, mordax atque ulcerans , cutim facit ulceribus sordescere. Sunt aut=m di- uersi horum ulcerum effectus , pro di- uersitate humoris quo constant, Vt ex
cus , tenuis, mordens , O immotus in νι-
cerasis affectibus ; multu , salsus , crassur, ct immotus in lepris, ct scabie ; paucuν,
tenuis mordax, eum exiguo motu in
horroribus. Luod si vel vehementius mouetur , vel copiosior, mordacior ve est. n-cutientem rigoram infert, non horrorem:
206쪽
maximum quidem , qui plurimus est , ct mordacis mus , ct vehementissime mosvi; minimum vero , qui propter unum aliquid horum mediocriter audit in , ex horrore in rigorem transire facit
De morbi is. Morbillorum materia renuis est,
sed facilis. propterea febrem quidem excitat valde magnam , non Ia'men perniciosam; quippe humor tenuis ingentem excitat flammam, sed quae non magno negotio discutitur: Exemplo tibi sit febris diaria in spiritubus accensa, in qua calor ingens est, non valde acris, & parum durat. Sic in febre ex morbillis, quae si non admodum morbosium inueniat in corpore apparatum , synochus sine putredine est, &ad diarias reducitur,nulla adsunt
praua symptomata, sed cita disi ussio, di solutio sine periculo. Mihi quidem nullum contigit vidisse, qui ex hoc malo periclitaretur , praeter unum,qui puncticulas admixtas habebat, quales
207쪽
in febribus valde malignis apparere solent,ut non ex morbillis, sed ex pun- isticulis periisse dicendus foret. Non negabo posse retrocedentibus morbillis aegrum interire, vix tamen retro cessum citra aegri culpam agnosco , Ut si aeri se exponat, aut aliquem alium errorem committat, a quo si caueat, res in tuto est.
decertatio est non parua : quippe ex Arabum secta omnes, & ex nostris quam plurimi, hoc malum ad reliquias excrementitias sanguinis menstrui, quo infans in utero fuit nutritus, referunt. Aliis hoc impossibile videtur. Caeterum ne tibi cramben recoctam praebere videar, clim hoc argumentum
latis superque in meo de Meteowis M crocosmi opere tractauerim , ab hoc labore libens supersedeo, praecipue quia a praesente instituto valde alienae lunt disceptationes , & conta ouersiae, quas seorsim
208쪽
-19O ex quibuK. seorsim agitare, magis consentaneum est. Unum duntaxat in mentem reuocabo, Variolas inter morbos culaneos
reponi; quia id quod in iis manifeste
se prodit, est cutis foedatior nihilominus in dissectionibus, sere semper reperiri viscera,non secus quam cutem, his
tuberculis conspersa,lienem,iecur,pul- mones pancreas, S reliquas interiores
Magnum in omni euentu periculum huic malo adest. Si paucae exeant variolae , diminutae euacuationis suspicio urget ; si multae, corruptionis: nam tabo suffocatus aeger inter foetores , &dolores vitam finit, & ante mortem morticinium quoddam toto corpore exhibet, ut recte dicat Fernelius L de rerum causis, cap. 32. corpus sic affectum non aliter contabescere, M macie,nigroreque torreri,quὲm si meses quatuor e furca pependisset. Multi oculis confossis,prorsus occaecati postea vivunt ό multis etiam cicatrices indelebiles romanent ue aliqui viceratis intestinis dysenterias grauissimas p tiuntur ; omnes faucibus, & aspera arteria oppressis rauci fiunt. Principio
209쪽
febris ingens , coma. dolirium , conuulsiones, faciei rubor , quo tempore venam secare utilissimum esse, experimento edoctus testor, atque profi-; teor. Postea secernente natura venenum, quoad potest , ad cutem transmittitur. Apparent prius rubrae asperitudines, quae paulo post: albescunt: tuc si melius habet e aroer videatur san-
guinis missio non habet locum; sin adhuc plenitudinis notae persistant, cur Omittetur hoc auxilium ξ num quia timetur ne materia retrocedat tantum
abest ut futurus sit iste retrocessius,quia potius ob natura a sarcina exoneratami potentius ad externa eiicietur, sed hoc obiter. Fit in corpore veneni coacer uatio, quae longo tempore non offendens latet, postea secernitur aliquibus citius,aliis vero tardius. Aliqui visi sui,& mihi unum videre contigit, qui intra uterum matris hoc malo correptus periit. Alij vix nati eodem laborarunt. Aliis iam pueris adole scentibus ,. iti uenibus, & quod raris., simum est, etiam senibus, hoc contigit infortunium. Cum autem variolarum ad cutem
210쪽
transmissio sequestratione veneni fiat, crisis censenda est. Ne tamen in hac
crisi coctionem antecedentem e XpOstules : venenum non concoquitur;
praeualet venenum in hoc malo, & ut Fernelius bene adnotauit in pauca putredinis in urinis signa apparent. Estne crisis ad malumὶ immo ad bonum:nam si aeger saltiandus est, hac expulsione saluabitur. Quod si natura sub magno symptomatis pondere ingemiscit , nec tantum onus ferre potest ; si symptomata , ex halitu , & vapore venenosi ichoris, ita grauia sunt, ut occidant si denique expulsio,quae a natura sine cognitione fit, quippe non ducitur intellectuin aliquas partes Occupauit,quarum ratione aeger periclitatur,hoc non tollit quominus euacuatio sit facta, iuxta naturae, causam morbificam foras propellentis,institutum. ..
Comparatio inter Variolin, ct Morbisios . . IN aliquibus quidem . conueniunt