Martini Bonacinae vtriusque signaturae referendarij, Operum de morali theologia, omnibusque conscientiae nodis, compendium. Authore D. Antonio Goffar Leodiensi, ..

821쪽

queat soluere. ibid. num. I. of 7Sy. num. I. I . . Non committitur usura quando apponitur pactum in mutuo, ut nisi mutuum soluatur intra talem terminum , pignus acceptum in mutuo vendatur iusto pretio,aut maneat venditum , tacite intelligendo, iusto pretio quia hoc non fit ingravamen promutuo , sed ut mutuator se ipsum seruet indemnem, & rem suam debito tempore recuperet huiusmodi pactum censetur appositum in poenam lom. 2 fol.76Ο.num. 3.

F. Quaeres,an creditor seu mutuator sibi retinere possit fructus pignoris accepti ad securitatem reditia Non potest , sed deductis expensis clebet eos reddere debitori, aut computare in sortem capitalis, nisi aliqua causa iusta subsit, fatione cuius possit eos retinere, aut in sortem non computare alis causa est ratio lucri cessantis, vel damni emergentis,uel poenae conuentionalis, vel alimentorum debitorum mam vidua mortuo marito alenda est ab haeredibus Vos enim traditur ut uxor alatur,in onera matrimoni sustineantur maritus potest retinere fructus pignoris accepti pro dote non soluta, etiamsi concesserit socero seu alteri dilationem ad soluendam dotem Limo gener potest aliquid accipere

donec soluatur dos ratione compensationis debitae pro sustinendis interea oneribus matrimonij committeret tamen gener usuram sese cluso lucro cessantes tradendo socero pecuniam dotis mutuo, cum pacto, ut socer tradat rem aliquam frugiferam in pignus, non computando fructus in sortem. Item committcret adhuc usuram gener, si socero volente dotem soluere, renuit illam

acceptare , sed petit pignus frugiferum cum intentio

822쪽

tentione non computandi fructus in sortem;c iuri proinde se habeat, ac si mutuaret socero pecu

niam cum pacto aliquid recipiendi supra Ertem.

16. 4ecluso lucro cessante, aut damno emergente , committitur sura , anticipata solutione emendo minoris chirographa, seu credita in posterum exigenda , id est emendo ius quod ait ex habet ut aliquid in futurum soluatur in dubitor non potest minoris redimere, extinguere debitum in posterum soluendum secluso damno, vel alio iusto titulo. At cruditum non plane certum, sed periculosum ac litigiosum cum dissicultate exigendum , potest absque labe sarae ab eo qui non est causa dissicultatis , minoris emi quam valeat prout dissicultas cincertitudo solutionis maior et minor fuerit, minus enim valet cum tali periculo Ddificultate. Et hinc patet minoris emi posse credita, seu stipendis, seu salaria debita militibus aut famulis nobiliumvirorum , cum habeant huiusmodi credita adiuncta pericula, incommoda molestias in ipsis exigendis. Quod valet etiam non solum increditis in futurum soluendis, verum etiam in creditis quae persoluenda erant tempore praeterito, aut praesenti, sed nondum soluta sunt. Adverte tamen iis qui sunt causa dissicultatis aut malignae solutionis, aut quibus incumbit onus soluendi, non licere huiusmodi chirographa creditorum minoris emere in uia par non est ut hi commodum

17. Quaeres, an liceat accipere quinque pro centum in mutuo : Per se loquendo non licet, nisi ratione lini cessantis, vel damni emergenti

823쪽

vel rati eiericuli cui exponitur rapitale , e. Dissicultas est utrum accipiens quinque vel sex

pro centum in contractu trium , id est, societatis, assecurationis capitalis in assecurationis tu .cri certi pro maiori incerto , peccet , teneatui ad restitutionem 3 Respond.negative in hoc verum est, etiamsi isti contractus expresse non in-'eantur , sed tantum tacite, aequi ualenter seu intentione implicita celebrentur accidit quando quis tradit pecuniam mercatori credens se posse quinque vel sex pro centum exigere, intendensque contrahere eo modo quo licite potest otii dicat, confero centum in socie tatem, ut soluas quinque vel sex saluo capitali, modo lieit, vel eo modo quo docent Docto res: Propterea excusari possunt viduae lupilli, qui pecuniam suam tradunt mercatoribus cum pacto accipiendi quinque vel sex pro centum , si praedictam habeant intentionem ; secus si tra dant suas pecunias alicui quem sciunt noti esse mercatorem non negotiaturum illis e

cuniis.

Imo excusari potest is , qui praedictos contractus celebrat, tradendo pecuniam mercatotibus cum assecuratione capitalis clucri certi, ut euitet incommodum conficiendarum rationum &accepti, vel quia non est certuso e fidelitates ocu nec facile debet ei fidere. Idem valet pro eo quoque qui ponit solam industriam in huius

modi contractu tom. 2Jol.764.num. I. isset.76D n. 2.9 seq. I 8. Petes, quid fit mons pietatis in utrum iaeo inueniatur usura Per Montem pietatis, intellige summam pecuniae, aut frument , aut alierius rei similis publiε deputatae ad subueniendam

824쪽

Vsura. 773

clam pauperibus in in hoc non est usura, sed potius pietas, iustitis; cum ex hac summa soleat

dari mutuum pauperibus, accepto pignore ab ipsis ad certum tempus ea conditione ut pauperes qui mutuum accipiunt , aliquid soluant pro sustentatione ministrorum ad hoc munus deputatorum in pro aliis laboribus, expensis necessariis ad hoc munus praestandum , ad custodiendum pignus,in referendam in libros rationem dat iri accepti, c. Si autem contingat

mutuatarios non soluere termino praefixo, venditur pignus sub hasta , ut ex eo vendito satis in fiat monti, Meius ministris quod vero superest , restituatur domino pignoris. Fiet tamen hic mons usurarius , si aliquid accipiatur ad augendum montem, vel ut dominus montis aliquod lucrum referat; sic enim acciperetur aliquid supra sortem in mutuo absquenusto titulo. .

I9. Licetne petere mutuum ab usurario, quem mutuatarius scit non mutuaturum nisi sub su-rii Non licet,seclusa extrema necessitate , quia,

non licet mihi petere quod alter non potest facere sine peccato , hoc enim esset alium inducere ad peccatum , quamquam non videtur illicitum petere mutuum absolute ad subleuandam.

necessitatem propriam vel alienam, seu ex iusta causa ; secus si petatur ad vana, inutilia , t ad superfluas epulas , ad ludos otiosos, c. etiamsi usurarius alias paratus esset dare ad usuram, rom.2GAI768 m. I. is seqq.2o. Vsurarius non acquisinit dominium eorum quae supra sortem ob mutuum N ob usurarium contractum accepit , quandiu ea quae accepit,

825쪽

etiam respectu fructuum quos percepit ex re aliena accepta per usuram 'uia res vero domino qualis non est usurarius fructificat. Aduerte tamen usurarium vendentem rem per usu ras acceptam, fieri dominum pretij, quando em pior emit rem illam bona fides, nescieρs alie nam esse, ut dictum est,. Venditio tom.2fol. 7s'.

2I. Petes Numam μGaAtur ad restitutionem propter suras Tenentur hi: Usurarius realis; qui aliquid accepit mala fide seu mente, fur xia , credens illud non sibi liberaliter donari, sed dari tim quam pretium mutui etenetur quoque ad restitutionem rei acceptae, donec cognoscat rem sbiaiberaliter fuisse datam. Item qui aliquid accepit credens illud sibi donari, cum tamen id tanquam pretium udui tradatur, tenetur ad restitutionem statim ac cognoscit illud tanquam mutui pretium sibi datum truisse. ι-.2. fol.77o.num. .θ .itemst.TTI .uum .s. α Qui vendit alteri merces rigoroso re rio, allias postea redimit pretio infimo vel medio, sedluso pam retrouendendi minor pretio, non tenetur ad restitutionem,quia sunt duo con tractus distinctii ibid.n 6. 23. Qui celebrauit contractum, quem seco gnouisset esse usurarium, alium iustum cele brasset non potest retinere lucrum eo contra in aequisitum nisi uterque contrahens CX presserit velle se obligare omni meliori modo, aut velle contrahere meliori modo quo pos set iam expressio illa qua celebrantes co tractum usurarium intendunt se obligare eo meliori modo quo possunt, hoc operatur , ut

tD0iligo b Coost 'i

826쪽

rsura.

succedat in ipsius locum ibi .num.' θfol. 77 a.

24. Praeterea concurrentes effective ad contractum usurarium, vel ad exactionem usurariam , agendo partes surarij, tenentur in solidum ad restitutionem , quia cooperantur em - caciter ad damnum alterius: secus dicendum de eo qui cooperatur ad usuram , agendo partes mutuatarij, quia quod agit , agit volente4 sciente mutuatari, volenti autem & scienti non sit iniuria, iniustitia. Tenebitur tamen ad restitutionem si consulat vel suadeat celebrare contractum usurarium , vel mutuare sub

usuris ibid. n. II. I 2.2s. Hae de usurari tenentur ad restitutio nem, si usurarius non restituit , dum viveret, sicut etiam tenentur haeredes furis in defectum furis , v. tua nos uris. Quod si duo sine haeredes usurarii, Munus nolit, aut non possit tutionem, sed solum ad ratam haereditatis ι nisi res eadem numero obnoxia sit restitutioni mam tunc illa restituenda est a quocumque retineatur. Sed petes , an haeredibus usurariinolentibus restituere , legatari aut donatari teneantur ad restitutionem ae spond. negati ue , modo usurarius reliquerit haeredibus bona lassicientia ad satisfaciendum debitis, praeterea legitimam, Vel quartam, quae ipsis de iure debetur, iuxta locorum statuta tom.2fL773. num.r3. Ο .

item fol. 77 . n. IS.

26. Vsurariorum notoriorum seu qui tergi uersari non possunt, aut a iudice condemnati sunt, poena sunt ut non admittantur ad E

charistiam , donec publice satisfeceriat, neque ad

827쪽

ad epulturam Ecclesiasticam Put nullus intersit testamento quod est irritum' usurarij man1- festi , nisi prius praestiterint satisfactionem, quam pretestare possimi Wante non admittantur ad confessionem sacrame alam denique ut sint infames in ut non admittantur ad obla