장음표시 사용
261쪽
I Compendiosus. ιixtione, nonnullorum opimone, liberos in conditione positos vocarii
Aliqui veris per solam fideicommissariam
vocara crediderunt, nume.X. a ij denique per solam vastarem, num. 6. Sed cari etiam persi racommisariam concluditur, nume. r. se 1 . Etiam per fidei commi unam in compendiosa compraehensam, num. q.
a Compendiosam se, istitionem, MFec ione verborum,si haeres e ijs decesserit, imduci , o non esse opus verbo, quandacura
2 r. in I. Eineri fluidam rem .deIU.9pshMm. ainnionem, non procedere moditis mentiane adiectar tunc autem perfideicommissum iuuilui i Ver quando in contrarium aliqua coniectura adesset,
ariCompendiosam iuisiturionem , fideicomis variam etiam. vltra vulgarem comi.
13 ν rationem filiorum in coditione positorum, non intestui ordine successis pervulgarem, sed monuis vocatu primo loco, cen Ioi oberas in vim Deicommiss vocatos. I Compendiosa, o deicommissaria subsumtione, primo gradu ad is sequentes arimitti. Is Liberos in conditione positos, se vocator, musto magis persideicommi ariam vocatos censeri, adiectauia clausula, vulgaria ter , pupiliariter, o perfideicommisum vel adjecta dictione, in perpetuum; etiam siueta clausala in sine reperiretur, se per se staret, nu. μ. 7'Reciprocam sub irationem, non induci imur grauaros perfideicommissariam pluriab actam, ni fas mirimi, o in tota, Fiacra ustimo, carorum, non autem inconditione positorum, Glo. in d. l. Liacius Titius, o'nione ruentar limitari tamen ex iisdem conteminis, Pibus, asiniensi pariter limitatur. IS Liberos inconditione pessus, cum inressi-guntur vocati, perinde esse, ac si censeremuspatrisubstitutos. 19 Liberas in conditione positos, o oo. semientia in dicta l. Gesur, quae magis commmunir es, vocati non censeantur, vehementem tamen mentis tri antis coniecturam habere, bona ad nepotes, pronepote ubi nepotes non exsant, peruenire via sese, sesuuiums excludere.
I V M qusi sit Scribentes,' perta quam substitutionem filiuη-x in conditione positi, voc ti censeantur, tres videntur crata esse Scribetium opiniones. Prima, quod per compendiosam substitutione vocati censeantur, secundum Com. cons. 2 3. Dubia satis. col. 3. post num. 3. versic. Sed potest responderi,iib. .Carol. Ruin.consi o. Visa facti narratione, col. fin. post num. 38. versic. Non obstat quod aditione haereditatis lib. 3. & videtur sensisse Socinus iunior,cons. 29.Circa propo sitam quaestionem.col. 2. nu. 3 . versis. Stante autem hoc, quod sint vocati, non posse dici quod sint vocati in omne casum. li. 3. 2 Adiectione enim verborum, t si hartas sine filiis decesserit, substitutio compe diosa inducitur, ut ait Bart O.in l.centurio. in I I .col.versic.Secundo oppo.Dec.con- sit. zo s.In causa.col. 2.ante Dum. I. Uersic. Nam illa verba. Hieronym. Alba.cons. 28. Tres in re proposita.nu. .versic. Praeterea. Ssert. Odd. in tract.de compend. partic. q. artic. 3. in fi.versici Secundo solet fieri, sol. 4I.idem Dec. cons. 72. In casu proposi-rO.nu. I. cons6 3. Viso cleganti consilio. in prin. cum adductis per Amon. Craue.
3 samque i huiusnodi facta adiectione, etiaabsque dictione, quandocunque,censeri, dicit Alban.d.cons. 28 .nu.74 Quicquid enim Iaco. de Arena in contrarium arbitratus fuerit; compendiosam 4 absque t illo verbo, quandocunque, subsistere,adeo quod verba, post mortem ciux, cum morietur, tractum successuum habere dicantur, concludunt Glosmagna in l.
Dubijs mihi exhibitis. lib.secundo. Caro. Ru .cons. I 38. Viso testamcnt .nu. I I.
262쪽
D. Iosephi de Rusticis Tractatus
lib. 2. Pariscons. i. Duo sunt. nu. 33. cons. I s. Ser Laurentius .nu. I .cons. 73. Vt prpsens consultatio. nu. 8. lib. 3. cons. I9. Ad resolutionem. nu. I7o .cons. I 8. Conside
1 Secunda est opi .l quod dicantur vocati per solam fideicommissariam. Cur. iun.
cons. 8. Proponitur in secto. col.pen. au te nu. 7. versic. Ex alio etiam fundamento. Socin .cons. I o. Consideratis. col. I .lib. I. repetitur concri 8. lib. a. idem c. consii 3. Suprascripti insignes Iurisconsulti.
col. antepen. in i post nu.7. versic. Item dicta substitutio. lib. i. Franc. Beec. cons et q. Cum magnificus. nu. 2.post Bal .cons. 398. Prsmittendum .in prin. lib. .dicens huiusmodi substitutionem de iure & de factos dei comissariam videri, omnes ita tenere, practicamque iudiciorum ita obseruare.
s Tertia est opin .l quod intelligantur vocati per solam vulgarem. Socin. cons. 69. Viso testamento Ioannis, ante nu. F. lib. 3.
dicto cons. II 3. Suprascripti insignes I
risconsulti . col. pcn. versic. Secunda ratio sumitur.& versic. Quarto allegat totum . lib. I. concio . Quoniam praesens consultatio .col. pen. nu. I o. lib. I. Carol. Ruin. d. cons. t 2. Viso dc perlecto. l. a. nu. 2.verse. Et inter filios. post alios quos citat, lib. 3.& quod per vulgarem sint vocati, non exclusue respectu fideicommissariae, tradit Socin. ivn.dicto cons 29. Circa proposita. q.nu. 3. lib. 3. ex dicta l. Lucius. la 2. is de
sequen. Tad Trebellia.ampliationes quas affert ibi vide: concludit tamen nu. 812. versic. Caeterum redeundo, positos liberos in conditione perfideicommissariam etias ubstitutionem censeri vocatos:& est verissima, ac constans opinio, quam late defendit Francis Gratianus in tract. de vulg. &fideicomm .substit sel. I 2. versic. Concludendo igitur iuncitis traditis El. l . &I s.cum sequen. Boer.decisi s s. Galli ardus. nu. 2o.verlic. Et secundum Albericum, &2 2. post Albericum ipsum in d. l. Lucius. laseconda,inti .de vulg.& pupilla. And. Barba. consa T. col. l6.liba . cons. s.col. 7. lib. 2. Pau. de Cast. consa 63. Circa primum quaesitum col. 3. in princi P .ante nu. 3. lib. 2.Iacob. Menoch. cons. I 3 . Respondendum. nu. I I. lib. a. ct nc. 69. De prima illa,nu. 6. versici Secunda est dubitatio, libro sexto. Nec obstant notata in . quidam recte l. Gallus de liber. & posthum. procedunt enim cum simpliciter esset dictum, talem 8 substituo &eius filios, sed quando teget habita mentio mortis, ut hic, tunc intelligitur per fidei commissum, iuxt. Glos in d. l.
in testamento. C.de milit. testamen. Dec. cons q3i.& pro tenui . col. 2. nu 8. dicens
csse compendiosam, in fidei commissaria adi ta haereditate re Blutam si verba, si sine liberis decesserit; adijciantur: adeo quod de huiusmodi compendiosa, idem quod
de fideicommissaria se dicetur, ut not. har. in d. l.haeredes mei. gaeum ita. col. fi. cir. fi . is ad Treb.vocarique etiam per fidei com-ς missariam ' in compendiosa comptaehensam, tradit Carol. Rui .cons. i S. Vissi testa
de cu ista declaratione, ut notata in g. quia dam recte, non procedant, cum adessent verba tractum in futurum significantia, in his terminis tradit Curi .iun. d. cons. 8. Praesupponitur in facto. nu. . post Bar. Α- lexan.&SOcin. quos allegat & Aymon Craue ita cons. r3r. Ad primum quaesitu.
nitur in facio. nu. i. lib. a. ubi egregie declarat post Bar.&caeter quos allegat.
Vel potest responderi, quod tradita in
Ad primum quae situm. nu. . Et quod fideicommissaria etiam vocetur, post Bal. tradit Rol. de Vallest cons. 2 s. Viso themate nia. Iq. lib. I. xi Cum itaque inon possit haesitari, quin ista substitutio ex verbis tractum temporis significantib.sit compendiosa, continebit etiam ultra vulgarem, fidei commissariam substitutionem, Paris.d.cons. H. Duo sunt.
nu. 37. cons. 73. Vt praesens consultatio. nu.q.lib. 3. cons. II. Ex lee tura testamenti. nu. 2. cons. 73.Inspecto testamento. nu. I. cons. is. Ad resolutionem. nu. 9l .cons. 2 6. Ex tenore testamenti. in prin. cons. 3 o. Dubitatur.nu. I a. cons. 3. D. Ambrosius. nu. I9. lib. 2. Albenscons . 29. Pro discussone, nil. I. Carol. Rui. cons. IS9. Quam uis. nu.
zi . lib. 3 . quod pro eius filio reddidit, con-
263쪽
s l. i 8. Pro decisione. nu.3.cod. vol. Nadita, cons. 3 i. Quoniam .col secunda. ante nil. lib. 3.
I i Etst ex verbis, i si sine liberis, vel filijs,
inducatur fideicommissaria, Ioan . Caepha. post alios quos praetereo, cons. 16. Visis
libro secono. 1 3 Et sic vocatio 1 ordine successivo, non intelligetur isto casu, per vulgarem subsit tutionem, sed prout secundo modo intelligebat Pau.de Cast .in d. g. quida ii rectri cuius opinio ucra est, quando in substitutione adsunt verba tractum in suturum habentia, ut mortuis vocatis primo loco, censeantur vocati liberi per modum fideico. missi, ut per Min. Crauet. d.conLi 3 i. Ad
primum quaesitum. col. I. num. 3. qu madi modum i in compendiosa, & fidei commissaria, quod admisso primo gradu, se
quentes admittantur, tradit Parisconsa LIDuo sunt. nu. 29. lib. 3.11 Haec li opinio i maxime procederet, si esset adiecta clausula, vulgariter, pupilla riter , & perfideicommissum: vel quando
est et adiecta dietio, in perpetuum, secundum Cami. Ruin .cons. I o. Visa facti narratione.col vlt. in fi. versic. Praetcrea testator. lib. 3. dicens peris iam clausulam, substitutum eligere posse, quam vult, post Bar.& omnes in l. recusare. g. sit Titius. ad Trebel. deq. ista dictione. in perpetuum, idem Ruin. consti et . Viso, & perlecto te
stamento col. antepcn. ante nil. Iq. versic.
Quod autem. eod. volum. Ioan . phal. consi3 . In praesenti conlultation C, nu. 3. lib. t .cons. I 6. Visis omnibus .n uaccundo. eodem volum. ParisconLIq. Cum in f eto.nu. qui b. 2.16 Quod est verum, t etiam si dicta clausula in fine esset apposita, & de per se staret,
ut Ruin. inquit in citato con ante d. nu. I . versic. Praeterea perfideicommissum . ct tradit Hieron.Zanc. in d.3. cum ita. nu. 8i3. versic. Quod maxime procedit.
1 Et q uoniam i ex communiori opinio. ne in prςfatione diximus, reciprocam non induci inter grauatos, per substitutionem fidei commistariam pluribus factam, nisi sit facta ultimo, & in tota, ultimo ii vocatorum , non autem in conditione posito rum, si glo. sententiam in d.l. Lucius, retinere intendimus, non in omittendum , lsicut dicta opinio pluribus modis, ex varijs coniecturis quas vidimus, limitatur:
ita limitari potest pricedens conclusio, ut non procedat in casibus, quibus prsdieti
in conditione tantum positi, censerentur aliqua coniectura uocati: tunc cnim cael ris concurrentibus, censerentur illi reciproce quoque substituti: ct ita in specie limitat Franc. Ripa in i .haeredes mei. s.cum ita.nu. 29. is ad Trebul .ex mente Socinita
consilio ibi allegato: sed ipse non firmat,
dicens non videri expeditum, quia ex tacito non debet aliud tacitum induci. l. se uum fili j. g. fin .de leg. i .ut per eum scandutamen limitatione sequuntur, Caro. Ruin. cons. I 39. Visio, ac perlecto testamento. n u. 2 i. & seq. lib. 3. Aym. Crati. consi 3 o. De anno. nu. s. & 6. D. SHrt. Odd. Perus.
in trac. de compend. par . . art. 6. conci . l.
Claris limus Do. Ioannes Bonsus Eques S. Stephani, Patritius atque Ad uocatus Florentinus praestantissimus, cons. I a Mincipien. Quamuis dubia , verse. Nam idem est, lib.i i. ubi alios ad hoc propositum citat, nempe Curtium Iuniorem,&Tiberium Decianum ut pa cum: Volui huiusmodi limitationem retulisse, ut finis huius operis principio consonet.
18 Sciendum est etiam, i quod cum filii inconditione positi censentur vocati, perinde est ac si ipsi patri essent substituti. Hic. rony.Gabcont Ii s. selix Palinus. nu. II. post Cur. iun.quem in hoc approbat, & in alio reprobat, ut per eum. 19 Item est aduertendum quod & si secundum dictam Glo.& magis comunem Opi. filij positi in conditione non sint vocati: vehementem tamen coniecturam mentis testatoris habent quod voluerit bona sua ad nepotes, & pronepotes, ubi nepotes non tant, deuenire.& substitutum excludere,ut post Olci. Salyc. & Com. tradit Celsus Hugo, cons. 3. In casu proposito, nu- me. 7. versici Et permendo, vide Marci
264쪽
D Iosephi de Rusticis Tractatus
haeredes eensolos AndRada. nu. a s a Haredem scriptumdici, qui legi potest. 3 Legi etiam idi melligi, quod extrinsecus, exm Iiserae percipitur. 6 Iure accrescendi venientem, cari ex verbis illis, quisuis mihi haeres retur quibus haeres sicriptusignificatur. D c accrescenae venientem, tanquamsub-Bitutumsuccedere. 6 Statuto dic ante, quod testamenta ad Meraseruentis sine ulla interpretatione,vel extraneo intestem. sus expressa vulgari, pumarem laeuam non contineri , ct o. r. 8 Statutum ιmerpretationem auferens, desti- ωola intelligi, se nu. .esar. 9 Starutum generale, dictam statuta des re adlueram intelligi, exiensim saluti
I o tiberos positos in conditione. O vocatos, non per extensionem ,sed caseus express
II Exprasium non dici,quod ex metvrouenit. I a L.tutela, in princi V. de legitim. tui. δε- clarari. I 3 Interpretationem ex ratione legis natural ter descendentem, necessariam esse. I unica, sita . testamnusiae extatant, declarari. II L.cum auus de conditio.se demonstratio.
16 Masurum iuctans, testamenta ad literam inteltigi, argumentum a contrario sense
Praesumptionem legis, liquidam probatio.
I 8 Ansumamulo, in iure ciuili Inueniri, re misitae.
Cohaeredem contra cohaeredem, actione ex te mento non agere, sed petitione har aetasis,ut cohaeres declaretur; rerum auterestitutionem peio iudicis feri.
α s L.f. .de edicto diui Adraol cinterpretari. 28 Delegatione iudicis, ut causa appellatione remota cognscatur, stiuolas tamam, se calumniosis appellationes submoueri. 29 Exceptione omni ex leges flata contra inis
Emmentum, Misententiam uolas tantum exceptiones reyci .
3o tiberis in conditisne possis, data inorum uocatione, aduenientea. Os ubstitutio. nica Itonem ex tes amento competere, se benestum. I L .de ed ι.diui Adraol 3i Liberis in conditionepositis actionem ex testamenio, se beneficium Uscomperere, Isauem in casibus coniecturarum, ex gubbas in dies iisne censim r.
Esrax t pro huius materiae 1 absolutione,ut ad illa questionem deueniam, Nun quid positi in conditione ,
praesupposito, ipsos a testa . re vocatos este, dicantur haeredes in testamento scripti: Et pro opinione negati
ua, Primo inducitur haeredem t scriptum illum dici. qui legi potesta i .isde his quq i
in testa.delen.non qui extrinsecus intellimgitur,per quem l . ita declarat Barto. in l.qui liberis S.haec verba. cois. nu.7. Ve
sic.Nam scripti.isde vulg.& pupill. Caro. Rui.consio 6.Quoad primum, nu.q.ll. sed positi in conditione, non pollunt haeredes legi in testamento, ergo scripti non dicuntur. Huic rationi, ex eo quod tradit Glo. in , d.l. I aesponderipotcst id legi l etiam pos' se intelligi,quod extrinsecus ex ipsa litera vel ex ui literae percipitur: secus si alicuius ingenio uel subtilitate: & ex his sorte quς praecedunt in testamento, vel sequuntur. Comprobatur haec solutio, secundum S bH.Sapia,nu. 66.& Vber.Luccar.nu .l63. in i .fin. C.de edic. diui Adr.tol L nam per haec uerba, 1 quisquis mihi haeres erit, haeres scriptus uocari intelligitur,l.cum filio, isde uulg.&pupA tamen censetur uocatus ueniens perius accrescendi n5minii Aquam si caractere literarum esset scriptus haeresa. si in testamento,ifco.tit. Ulterius,1 nam i ueniens per ius accrescendi tanqua substitutus succedit. lui Titio & Maevio. Saen. ff. dele at. 2. Secundo facit dicitum Baldi in I .precib. col. 3.nu.I .uersic. Et nota.C.de impub.&6 alijs substit.Quodsi adest statutum 1 testamenta debere ad literam seruari, sine ulla interpretatione, uel extraneo intellectu: isto casu pupillatis tacita non continetur sub explesta uulgari.
265쪽
An,&quan. lib. incond. post .voc. Lib. VI. II 3
Sed respondetur, statutuin praedictum non se restringere ut ad literam testainenta intelligantur, sed longius processisse, interpretationem etiam interdicendo, indicans quod si ad intelle,stum tantum literalem se coarctasset, contrarium esset, licet
ga.& pupilla. salvet dictum Bald. propter
uerba statuti, ad liter . sed tamen ut Wbertin. aduertit, in dici L filia. nu.l9o. di cha saluatio est praeter eius intentionem,
qui pondera quod interpretatio sit extra
Secundo melius responderi potest, dictum Bal .non usquequaque tutum esHeu enim statutum interpretationem aufert,
de hominis interpretatione intelligendu est,non autem legis: t interpretationes nim secundum alias leges semper possunt fieri.I.quamuis. C. de adult. & ideo Io. de
Imo.in cap. Rab nutius.in mater. pupillar. substitu. Baldo contradicit. liaec enim reies istio i interpretationis ex statuto de friuola intelligitur secundum Bart. in I.omnes populi in 6.quaest. principa.in fi.cOl.pcnu. versic. Vltimo quaeritur.de iustit.& iur.ubi Barto. loquitur in statuto idem dictante, quod statutu in ex Baldo dictabat,& incacius : subdens hanc opinionem aequiorem esse, & rationabiliorem: proindeque amplectendam . arg. l.benignius. is de legib. Sed Bal. opinionem communem dicit So
s in l. a. de patrib.qui fit. distris. t voluit, quod si generale statutum disponat, statuta debere ad literam seruari extensionem non fieri: litera enim est, quae oculis videtur,non quae solo intellectu perspicitur, ipsumque sequuntur Alex. in d.l.post adita.
sic.Aut dicit statutum .la in I .non dubiit. nu.ra. de legib. Sed in proposito com- praehensioniagisest, quam extensio: vi s-mus extra dispositionem statuti praedictitio Vel dixerim, i non per extensionem, sed
per pressionein casus, positos in conditione vocatos censeri,ut Alcia. verbis utar in I nominis.versici Verbum .de verbuign. in d. l.Lucius, in fi. de hqr.instit. II Tertio, nam expressiim inon dicitur, quod venit ex mente.l.tutela in prin.isdelegit. tu. ubi Bar.& Bal.Inst. de legit.patro. tute.in princip. Hunc t . in eo non procedere,quod venit ex vi verborum expressorum: sed de eo
loqui ,quod ex verisimili mente procedit:&in quandam ceti consequentiam Zuce. arbitratur non autem ex significatione expressorum, & prscise Bariolum ibi loqui
ia Paruifacienda insuper i est dictae legis
inducito,cum non dicat expressum non esse, sed nominatim, vel specialiter: adeo traliter expressum praesupponit, veterum interpraetatione,volentium legem etiam xij. tabularum tutelas ad eos pertinere,vi eiusdem aequitatis,&rationis,ut lex loquatur, di disponat licet non nominatim,quia plerunque ubi successionis est emolumen tu, ibi & tutelae onus esse debet: unde cum agnatos quos ad lisreditatem lex vocat, eosdem & tutores est e iusicrit, in consequentia haereditatum, eadcm ratione in patronis esse spectandam in suscipiendo tutelae munere decreuerunt,d.princi .Insti. de legit.patron.tuto.vera autem interpretatioi 3 quae t ex ratione legis descendit, naturaliter est necessaria.La.*. his legib. s de orig. ivr.aulliori lateque ipsorum legislatorum fit.ut And. Alcaib. 2. de versic. sig. BL Ii 7. aduertit:alioquin absurda, inepta, ac inbqua quamplurima adolescerent .
Quarto videtur casus in Luni. ffs tabu. testaeext.ubi quod legi non potest,non est proprie scriptum. Textum istum de eo loqui Zucca .a serit, quod nullo modo legi poterat, nec
scripto colligi: ita enim nomen dei tum erat, ut penitus legi non posset, inquit Paulus.1 'Sed est aduertendum, 'cum text. dilitarentiam costituat inter proprie scriptum &ex coniectura: adeo quod non videantur scripti positi in conditione, dum vocationem, descripturam, ex coniecturata me
te desumimus, Nisi forte dixeris, Paulum ibi,discrimen non facere inter proprie scriptum,& ex coniectura; sed nomen haer
dis ibi non proprie scriptum videri, cmiectura, & iudicio, quod ex deletione fit: Vel dixerimus, coniecturam ibi accipi, extra vim verborum venientem, solique muti innixam, quς nec in contractibus,nec intestamentis obseruatur.l. quidam cum filium. Ede haere .insti.quoniam in eis, licet primum locum mens obtineat, attamen eam oportet aliquo modo, verbis saltem
improprius exprimi, ut And. Alcia.in Commen.de verbuignific.in pmsm .admonuit in ista autem quaestione verba non desunt: ex quibus mens colligatur, & ex quibus
scripti haeredesdicipossint. Vnde And. Barbaran I. cum acutissimi.
266쪽
D. Iosephi de Rusticis Tractatus
col.8 6.in princiversic. Venio nunc ad alia si omnes filios scriptosinstituisset . ubi est
praemissam haesitationem .sel. 23.C. de fideico. in contraria erat sententia, istos scilicet in conditione positos, hqredes scriptos seri,datoquod simi vocati, idemque
videtur confirmare in repet.capitu. in praesentia. colum. 7. antefin. versic. Eco duxi ad plenum in I. cum acutissimi .extra de probat. Affert primo text. in d .l .cum auus . de conditio.& demonstrarubi dicitur, minus scriptum quam dictum.& licet nulla libororum metio adesset, tamen dicitur quod scriptum non fuerat, ut liberi substitutum excludant: cum autem in proposito dictu
fuerit, quod liberi substitutum excludant, dicentur scripti in testamento Aruntque scripti haeredes. 13 Quantum vero ad hanc.l.n sic t attinet,
non video unde Barbatiae argumentu n
cessario desumi possit: esto enim Papini num respondisse fideicommissi conditi
casus,quod mater mortua in puerperio,Glium iam praeteritum, praesumitur in testamento haeredem scripsisse: ergo multo Hrtius in ista questione,cum liberi scripti laerint intestamento.
Huic t .rcspondent aliqui quod ille filius iam praeteritus,est quidam liaeres an nymus: quod negat And. Barba cum sit lis res ex testamento, lexque prs sumit illum esse scriptum heredem: ista itaque inten-17 tio, lime legis pressinaptio, liquida dicitur probatio Glos in t .si tutor. .de peritatui.l. I. C.de test i l. & iacit ca. requisisti. de testa. cum sim. Notabiliter itaque dicebat in d.l. 3. Guliel .de Cun filium illum a matre prsteritum partem de lua ibi, extestamento actione vendidasse: authoritate
enim illius legis habetur, ac si in tcstamento expresia institutus heres fuisset: quod
Bar.ibi nu. 6.recipit. Proinde cum non cocedat lex ista filio hireditatem immedia. t sed per medium testamentum ut in i .le
nem coiectura pietatis defecisse,quod mi enus scriptum,quam ductum nerat inueni- se obuenire,de verb. sign.merito scriptui retur,non aliud dictu fuerat, nec scribi po- χ8 heres dieitur. Sed anonyma
terat, quam simplex liberorum in conditione positio, quae dispositioncm non m- fert:quam si inducerevolumus ad sensum mentis testatoris recurrendum est , eiusq; interpretationem,quae statuto excluditur: cum velit ad literam testamenta intelligi,
idque scriptum dicitur,quod legi potina.
I. 1 f. de his quae in testam. delen. Nec O,
sta id etiam scriptum intelligi, quod vi libterae comprehendimusmam haec interpretatio non ex vi, sed contra vim litem dici tur: cum conditio, ut clarum cst, de vulga re admodum non ponat in esse nec dispore ciuili inueniri, &sub iuris regulis con stringi euidens est: de quibus cum Vldari Zasllespon. lib. I .cap. I in rursus lib. a. capit. .ac in l. a.s.liis legibus. in versici Sed communi .ff.de orig.tur.&alij alibi multa tradiderint, in ipsorum cxplicatione no est immorandum. Dixerim tamen decipi Andream Barb. dum filium scriptum tisredo esse, eique ex testamento proinde actionsi edari ex Gulielmo de Cun: & Bariolo cre i ρ didit, ut Iasiau.7.aduertit cum inter 1 ipsos colis edes non sit locus actioni ex testamento: unus enim ex colitredibus, alij ex re admodum non ponat in esse,nec cupin mςV V ' - , ' ii 1 ἡ x 6 nati Proindet quod sensu contrario dedu testamento obligatus non est: sed quilibet citur exclusum videbitur quod Bes.sensit, parte suam a se ipso capit,non a colisrede.citur,c , iris. iii l.si uost diuisionem. C de iur- & Alcia. admittit, libro a.de verbor. sign. BI. II . versic. Et in primis. subdens in substitutione expressa vulgari, non coniseneri pupillarem,ex ipsemet Bal. in d.l. precibus. C de impub. Andreas Barba. insuper argumentum fere in se attrahit, dum
inquit,hic dictum esse, quod liberi substitutum excludant, non autem quod ipsi m- cludatur, uti scripti haeredes: semper enim eo redire oportet, ut quamuis snt vocati, perargumentum & interpretationem id contingat, quae excluditur ut est dictum τεe circa istud, expressio non potest opera ri, repugnante vi litem ex natura comditionis. Secundo inducit pulcherrimum lan a.in I. 3. deinOinta testam. versic. Aca Glos. in l.si post diuisionem. Q de iur. Isac.ignor.concludens fili si agere petitione hqreditatis, ut colis res declaretur pro virili, occasione testamenti, mediante huius legis prssumptione: rerum autem restitutio fiet iudicis officio ut declarat Bar. in l. licet. is de petit .hς res. Quod non dicatureto scriptus lirres, ' patet in emendatione repentini casus,ciusque iniquitatis,ob comiecturam materiae pietatis , quam lex ipsa facit.Nec obstant verba, ac si omnes filios instituisseimam noluit Imperator ostendere,id aliqua scriptura gestum suisse, sed ta. tum legalis emcndationis effectu, merito dixit ibi,tribuendam csse portionem, non vi institutionis scriptae, sed illius emendationis: ecti tum tamen postea demonstr*n
267쪽
An, dccluan. lib. incond. post .voc. Lib. VI. il
do perinde id censet, ac si omnes haeredes instituisset: cunque matris in puerperio praedelanctae cogitatio nulla adsit voluntatisque designatio, merito conlocturam assumendo Imperator, iure ipso assumit: ut potius hic tex. recte perpensus, contra iii
probare videatur cu mentem coiecturadi,
multiplex sit causa, prout alibi explicaui . Tertio est text. in d.l.Luciusda seconda isde ii red. instit. in fi .ibi non enim se trem solum praetulit substituto,sed& eius liberos, si frater fuit scriptus in testamen-φ to ergo & eiusliberi patre no adeunte dicuntur scripti in testamento, quoad substitutionem: cum illa dictio,sed &, importet identitatem in iure. Pro resp6sione ad hunc text.utar Soc, ni nunc intellectu, in iure conuenientiam considerari, quia ibi de substitutorum exclusione tractatur: unde & a statre & aliberis statris excluduntur: & sic est conueni ita in eo quod principaliterquiritur, de exclusione scilicet substitutorum: licet no sit in admissione statris,& liberorum, de qua non quaeritur: & sic an sint scripti hir des ibi in conditione positi: ut stet regula d. l.si quis sub conditione .issi quis omisis
cauctest.& quamuis nos vocationem ex testamento praesupponamus, tamen edi illo tex.neutrum deduci diserim, Nisi respodeas,ut in praecedentibus explicaui, dum quartam Soc. responsionem quam in d. l. cum auus.attulit, impugnabam:& cum ad saturitatem Brtasse super huius Scaeuolae nodoso responso diseruerim, incongruuesset iam tradita repetere. Vnum tame addam, scripturam haeredum, magis ad metum, & ministerium operis testantis reserri,quam ad ius: ut potius retorqueatur, si
in iacto diuersitatem, ex dictione illa in plicativa praesupponimus. et a Quarto facit, i nam beneficium.l.fi.C. de edie.diui Adr.toll.haeredi stripto competit, sed tacite substitutus ad istud beneficium admittitur, quia scriptura plus significa quam loquatur. l.precib. de impii. LI.C.de rei .act.l. I. C. comm. delega. cum pater.6.cum impersectam. de leg. ra. verbum volo,& l. quamuis . C. de fideico.
l.fin.C.de hqreffinst.ergo idem erit in proposito, ut isti inconditione positi,dicantur haeredes scripti in testamento, superueniete casu substitutionis: & ita dicebat Bald.
cite substitutus, de edi.diui Adr. tol. &Md.Barba.in da. cum acutissimi. col.8 5. idem Bal. in l. r. ff.de his quae in testam.delen.&esse communem dicit Franci Areta in I. si in testamento,col.fi.Ede vul.&pup.
za Idem dicimus in patre,1 qui venit loca iiiij.l.fi. in prin.Qde bo.quae lib. Bal .in ea.
a Idem in episcopo, ' qui venit nomine pauperum,de quo per Bes .in da. si quis ad
declinanda .col. 2.ibi, Iuxta hoc quaeritur. ubi Sal.col. a. in fi. Q de epis & cier. & in
Ad idem,quod notat Bal.cxt.de constitu. Vbertin. Zuccard.in d.Min.nu. ao6.vcrsic. Deinde Bariolus.& versic.Quibus non obstantibus ubi de communi opin. And.Barba. in d .l .cum acutissimi. col.8 6
i Idem in fisco, i qui auseri ab indigno.
cessores scripti, vel quasi scripti, vel locum
corum tenentes: iure directo, idest principali non fideicommissario, ut dicebat ibina quem reseri, diminute tamen, in d .l. cum acutissimi. And. Barb.& Zuccar.ind. l.fi.nu. 226. I dem denique in posthumo amatre in puerperio defuncta, praeterito, iux.d.l. 2.C. de inoffc. testam . ut ibi Bald. nu.7. versi Quaero nunquid .&Paul. de Cast.post nu.8.versi Ultimo qu ili Bald. id declarans in versic. Intellige dictiim G
ivr.ciuil. tomo I .c. s. de fideic. sub st. post nu. et q.versic.Tertio intellige. Haec quoque ratio submouetur, nam a s t .lin d .l.fi.vult tectamcntum debere mstendi. quod autem ostensio debeat fieri ad literam, hoc non dicit, sed solum q uod testamentum ostendatur, in quo . sit scriptus haeres: nimirum itaque si tacite sub stitutus pupillaris, beneficio edicti poti,tur,ut statim ostendam. Et si cum Vberti.
Tuccar.diceretur, ostensionem importare lectionem,l. 2.g.si dubiteturiisquemad.testam .apcr.Rcspondeo tex. istum loqui de inspectione,& descriptione, non autem de ostensione, de qua meminit in d. l.ta. Imperator: imo cum velit tectam et . um ostendi ex eadem.l. 2.in prin.quam Uber.
adducit, intelligitur etiam quodcunque quasi ad testamentum factum sit, in quaciique materia fuerit scriptum, ouod contineat supremam volutatem: ista cum vulgaris pressa tacitam contineat pupill
268쪽
D. Iosephi de Rusticis Tractatus
rem, ipsam ostendi cum testamento dic
tur: imo ut subdit text. cum tam principales, quam secundae tabulae contineantur,
quis dixerit, & tacitam pupillarem non ostendi cum secundis tabulis vulgaribus, cx lege contineatur Θ inspectio igitur cvtibi Vlpianus inquit tabularum,etiam lectionem earum indicat,non dixerim ostensionem cut Zuccar. inquit indicare lectio nem. Nec videtur sertasse impertinens disputando asserere, praecitatos edicti beneficio minime gaudere: & omissis quae de materia correctoria tradunt, in d.l.fi. Scribentes, ex verbis Imperatoris ibi satis colligi posset:cum voluerit no solium ambagibus ac difficultatibus obviare, remediumque afferre: sed indiscretis narrationibus, imo ipsi antiquitati & alijs omnibus quae circa
repletionem vel interpretationem eiusde edicti, suci antpromulgata: in latum quod contra mentem videatur, beneficium edicti, illis personis, quae proprie haeredes scripti non sint tribuere:ut puta Episcopo, tacite substituto,& similibus nouas interprptationes inculcando,ut caetera prs teream: quamuis a communibus traditionibus nosit iudicando recedendum; ijsque retentis, quid repugnat vi ad casum tacitae pupillaris beneficium edicti trahatur, vi quadam
non extensilia,sed compraehensiva, ex potestate legisΘ ut Polit.& ZaLaduertunt, intestamentisque ita interpretemur, cum
largo modo etiam dici possi scriptum vi literae inteli igitur Glo.in d. l. i. ff. de liis quae in testa.desen.Qu'd si ad statutariam
materiam proprie & stricte interpretanda trahere velimus, durus videtur transitus: maxime quia contra vim ut est dictum literarum, scripti haeredes dicerentur in coditione posti: r luctante natura conditionis,&statuti potissimum , cum velit test menta ad literam intelligi, absque aliqua interpraetatione:Inducerctur insuper duo
specialia, unum quod coditio disponeret, aliud quod dicerentur scripti haeredes, cotra vim literae, sicque instituti, & scripti: quod non est dicendum. Quod vero ad Opiscopum attinet respondetur id esse cum ipsi haeredum ius, &nomen lex tribuerit, si
ne Falcidiae tamen legis emolumento: ut necesse sit, eos debita exigere,& creditoribbus respondere, d.l.s quis ad declinanda, versic. Si enim C.de ep se ciealuod etiam cum summa pietate,ac speciali captiuor
& rotantium fauoresit introductum, ut ibi dicitur non est in consequentias trahc-
sum .deciditur igitur haec dubitatio per
Imperatorem ibi, Eps,& oeconomus haereditatem suscipiant i & inserius ibi oecon omus sacrosanctae ecclesis vel episcopus ligreditatem accipiat: Sique recte aduertatur, impotentium etiam suppletur deis
ctus, cum aegrotantium atque captiuorures agatur,ut ibi, Et omnimodo in redemptione n captiuorum. & ibi, Quis enim pauperior est hominibus qui & inopia tenti sunt,& in xenone repositi, & suis corporibus laborantes, necessarium victum sibi non possunt afferre Θ Venit etiam ut pater episcopus, item velut procurator, ex Zuo vor.& quo ad filium id voluit Bal. cum patris imaginem gerat, simque eadem persona, sed nunc non aggredior identitatis rationem,ad inueniendam scientiam corum quae tradunt in proposito Scribentes, ne prolixitate nimia laborem. x 6 Non ego i ab opinione And.Barba. r
cedendum esse arbitrarer, uti veriori: &quamuis complura possem adducere quet ipsam comprobare videntur: tamen breuibus again.Moveor primo per tex.in l.fi.
E. de haer.inst. Vbi Pactuleius rumore perlato mortis Pactule Magnae quam instituerat, mutatoque testamento, ac Nonio
haerede instituto hac prs fatione quia lis edes quosvolui habere, hi contingere nopotui Nouius Rufiis haeres esto: cum viveret, supplicatione Imperatori exhibita, ex voluntate testoris putauit Impator ei subuentedii: haereditatem ii ad Pactuleia Magnam pertinere, sed perinde ac si in posserioribus tabulis ipsa fuisset haeres scripta, legata ex posteriore testamento praestentur. Si igitur id praefatio operatur, ultra 'falsus rumor non obsit, multo magis scribptos haeredes dicemus istos in conditione
positos , dato vocatos censeri , attenta testantis voluntate, qui praetulit: non ergo plusoperabitur illa enunciatio, quam inconditione positio , saltem ad hunc eitactum,quod scripti hqredes dicantur,omni
Secundoper tex.in l. 3. g. conditio.sside
pserit, generaliter conditionem adim i noposse. nec enim datur conditio inquit, sed ascribitur : quod autem ascribitur, non potest adimi sed quod datur.Vlpianus tamen lib. et .ad Sabinum:melius,inquit,est sensum magis quam verba amplecti, & coditiones sicut adscribi, ita& adimi posse. idem itaque in proposito dicendum erit,
ut mentem amplectentes,quamuis specifice scripti hircdes non sint,posti in condib
269쪽
tione: tamen scripti dicatur, lato ipsos vocatos ex testamento censeri, idque ex sensu 27 & mente. Quantum enim ad statutum, linterpretationem remouens pertinet , ut ad literam intelligatur destiuola ex Bart. ut dixi interpretatione intelligitur, & tradit Alex. cons. 89. Circa primum dubium.
nu. H. lib. 6. Iac. Mand. Alben. cons. o. Clide interpretatione. nu. I . Cur. iun. cons. Iaa. Viso col. fin .ante nu .i i .ubi plures alle
28 gat: sic videmus demandata iudici causa,
ut eam appellatione remota cognoscat, tum friuolas calumniosasque appellationes submoueri .l.i. g.fi.a qui b. appel. sic e-αρ tiam i cum lex ait, contra instrumentum, vel sententiam nulla exceptio admittatur,no censetur reiecisse nisi friuolas exceptiones. l. ita nobis. C. de adulte. And. Alc. li .i. deverb. h. sol. 19. opinionemque illam Anae Barb.quam sequi libuit, sequuntur etiam Iac. Niger, in l. I . in princ. nu.q8. E. de osti. eius cui mand .est iuris d.&Iac. Menocicons. 3 a 3. De prima proposita dubi .nu .eti. lib. . Decium allegans, ut per eum.
3o Ex praedictis insertur, i liberos istos inconditione positos data ipsoru vocatione, adueniente casu substitutionis posse actio. nem ex testo intentare, & beneficium d. l. f. C. de edicto diui Adr. toll. ac si expresse essent in ipso testo substituti, ita dicit And. Barba. in d .l. cu acutissmi. C. de fidei c.col. 8 6. Gl. a 3. versic. Et pcr ista concludo. at Quod saltem verum eriti in casibus pridictis coniecturarum, ex quibus positi inconditione vocati censentur, si simpliciter ab opinione ψ.&magis comuni recedere noluerimus:& ad illius statuti, & iussitonis materiam vide quae in tra dc taci. condit.si sine lib. decest. disserui, in illa ardua
qone, an tacita illa coditio, ex l. cum auus.
subintelligatur, stante dicto statuto, quod testamenta ad literam intelligantur. s VM MARIVM.
i meri in conditione positi, cum ex aliqua coiectura in iussositione censemur, nunquid patrigrauaro ius detur, unum ex plura seligendi cui haered talem deferat, se ex id. Papinu rem dari: cuius optorrifi
a Rebctum, quod in familia remaneat, vel ne de nomine exeat, omnibus, vel dini, arbitrio grauari, relinquiposse. 3 I feminae, C.de secvn. Z.in eius etiam ratione corrigi, per authaucrum, eo int.bret Lira alios declarari. tiberos in condisione positos, licet non censeantur vocat vehememem tamen coniecturam mentis testatoris habere quod volueris eius bona ad nepotes,pronepotes, deuenire sub tuomsexcludere. 1 tiberorum in conitione pomorum vocati nem ex confessione auari induci.
6 Fideicommissum confessionegrauari probari, o quando.
pae opinio, quam in decis se 18 . in illa quaestione . nu.
3. uersic. Sed an hoc casu, attulit; quaerendo an illis casibus quibus liberi in conditione positi uocati censentur instituto patri grauatoque eligendi facultas remaneat, cui ex liberis in conditione positis uoluerit relinquendi : tellantisque uoluntati, unius, uel plurium optione satis fiat: ubi constantissime concludit , grauato patri id licere: Primo ex l .filiusfam. S.cum pater. uersic. Sed si omnes .de lega. I. Sed hic tex. parum stringit, cum ut Pau. Castr.ibi inquit, testator gi auauerat, P in a familia relinqueret: via de si uni tres iquerit, uel dispariter, defuncti uolutati satisfecit: secus si vixist et,quod post mortem si ij haereditas illorum de familia, uel nepotum suorum foret: tunc enim ex dispositione vi,qui directo reliquerat ius illi haberent: grauado aut filium,' in familia remaneat, in eius reponit arbitrio, qualiter relinquat dummodo relinquat, subdens istam esse
ueritatem. idemque asseruit cons. 3 2. Proprietarius. in s. uerb. lib. I. de quo meminit And. Alc. in l. pronunciatio. in uerb. agnatorum . si de uer. sig. citans tex in l. uolutas. C.de fidei c. luod ab ista qone adeo diuersum cst, ut nullo nexu coniungi possit. Huc etiam uidetur tendere text. in i .is qui complures .de leg. 3 .na et si uoluntatis
ibi qo esset,inprimoque legato oes liberti
nominati suis lent mihilominus cum dixerit, ne de eius nomine fundus, trib. illis libertis relictus exiret; uidetur ex hoc familiae prospexisse: cum neminem nominauerit, unde nihil refert cui relinquat,an utrisque, uel alteri ex coniunctis in legato: an etiam alij colliberto, dummodo in nomine fundus remaneat; ut ibi Bartol. adnotauit: & elegantius in l. unum ex familia. s. si Falcidia. in fi . ff. delegat. a. Papini nus aperuit. v Secun-
270쪽
D. Iosephi de Rusticis Tractatus
Secundo inducitur.l.foeminae.C.desc-cund.nupt. de quamuis lex ista hodie correcta sit per auth. luasi hoc aequaliter. CO.tit. licebat Guido Papae, rationem adhuc
Hec autem lex nihil obstat & omissis ijs
quae tradit Bart. in l. vi iusiurandi. g. si liberi.ante nu.7.versic.Non obstant iura. ff. de 3 oper.liberto.cst considerandum, iratione dictae legis incorrectam non vidcri:cum enim aequaliter filii sint pars viscerum matris; ipsis piet squaliter debeatur, absurdum Iurisprudentia censuit, arbitrio in tris facultatem istam demandare, uni inquam ex liberis pro voto relinquendi : cuex legibus muliebre arbitrium debile, a que imbecille plerunque habeatur: iudicium itaque liberalitatis tanti esse non credidit,st uni tantum mater, aliis vero nouerca,aut prorsis extranea videretur: in unu que meritorum colore liberalitatis virtute , in alios vero illiberalitatis vitium exerceret: merito lex arbitrium istud matri a stuli de ad se reuocauit,aequalitatem inter liberos ista correctione seruando,qus non minus legis rationem, quam dispositione corrigit; Lucrum sinquit hoc aequaliter inter liberos lege distribuitur,non arbitrio parentis permittitur: quicquid rationem
praedictam remansisse in correctam, Ludo. GOZad.cons.7 . Prima facie .nu. I et .suerit arbitratus.Nunc si mente legis corrigentis
propositaeqoni applicauerimus, opinione Gui. Paps destruere,contrariamq; liquido confirmare perspiciemus: idem ut videbitur,si ronem Auth de nupt.9.venient ast . consideremus. Sed queadmodu inquit olum filior ii similiterii redes existunt paretes,& non alij qui de succedunt, alij vero non, curno similiter&ipsi Oibus ex aequo quantu ad hoc conserant, sed alios quidecligant alios vero despiciant ideoq; sciam portione unusquisque hoc lucretur, & si habeat filios, ad haeredes transmittat. Non igitur Guidonis Papae opinio est sequend. cum vera non sit: i textuque indicta l. Lucius,in fine, fisside haeredib. instituen fortiter elidatur, dia Scaevola inquit, Nam prudens consilium testantis animaduertitur: non enim fratrem solum limredem pi stulit substitutis, sed de eius liberos: significatur nanque his verbis, liberos voluntaἰcm propit:am, atque satiorabilem habc , cacaque admitti, in calbus, quibus vocari concedimus: et si text. iste circumscriptis coniecturis, vocationem in conditione positorum concedat: istamque opinionem in puncto iuris v riorem dixerim, licet a contraria tanquam communiori iudicando, 3c considendo recedendum non fore admonuerim: adeo
quod ius quaesiti: in liberis priori testantis dispositione ipsis facto grauati auferri nullo modo possit: sique citra omnem controuersiam liberorum vocationem excludimus,negari nequit, ipsos vehementi coniectura metis testatoris agnitos esse, quod voluerit eius bona ad nepotes,& pronepotes,ubi nepotes non extant,deuenire: substitutumque excludere, ut Stepha. Beriri
Celsus Hugo alijm complures,quos in superioribus adnotaui concludunt: quae voluntas, cum aequaliter in liberos diffundatur,siue ex vocatione,siue ab intestato, cur volumus grauato licentiam tribuendam csse, contra testantis mentem, in praeiudicium liberorum,quibus ius questum fuit, unum latum pro libito, alijs exclusis eligere ξ certe durum videretur & rationi incogruum : ut resiciendum, salua Guidonis Papae maximi Doctoris authoritate dignitateque, omnino videatur: fuit siquidem
magnum decus Vltramontanorum, in
perelongo, potuit in minimo labi: euenitctiam insignium virorum documenta in lucem dari, sis non inpunctis, quae auctOris correctione indigerent, de quae aliquando auctor subtilitate quadam imaginatur, de conscribit: non ut pis imprimenda demandet, sed ut ingenis vires exerceat: quae cum ab alijs inueniuntur, authoritas scriptoris excitat ac suadet impressione dignacsse, Quicquid sit Guid. Pap. apud Italos insignis Iurisconsultus, nec immerito habetur, Concinit praedictis aequissima r tio , cx d. .venient aulcm. desumpta,vnde dicta Authen. lucrum hoc aequaliter.
Post praedictae opinionis impugnatio. nem pulcherrimu quodda atque artificio su perlegi opus ornatissimi Iurisc. D. Petri Gregorii Tholos an Syntagina iuris inscri
ter a seia Guido. Pap. declinasse reperi, de certe delectari statim maximopere cspi dicti operis lectione, ac ut admirari, Ob reruin eo digestarum mole,stit i nitorem, varia cognitionem, distinctum ordinem resolutamq; disputationem, ut citra mont Veluti sol fulgentissimus Petrus iste Gregorius illuxerit, nil. 37. de seq. distinctionem
afferens,dc tandem contra Guidonem concludens. Illa insuper dissicultas cis priori nequa . absimilis superuenit, nunquid excosesso.
