장음표시 사용
561쪽
obiectum,sicuti neque e neretum. 6o obi jeiet fortE aliquis ultim . ex illo Genes. ubi dicitur, quod Deus divisit lucem 1 tenebris tergo erant insimul a sed non potest dati maior oppositio inter scientiam, de opiis
nicinem,quam inter tenebras,& lucem tergo. Scio certe, me apud Tertulianum vidisti , tenebras esse quid positivum; ae proinde a iarentem itenebras apertIs oculis videri, ipsasque in potentiam visivam imprimere speciem, tametsi aliorum ab ipsis non imprimant; sicque tenebras videri. Haee igitur legisse seici i et si ,
quia tune ab horum eura abstraetiis,ubieaticiis nis υerborum Tertul extiterim obliviosus.
Nota tamen ea , quia sorte divinitus intendera liquis plura dissolvere. Respondendum senatio, tenebras, At lucem non fuisse insimul ,tare et si eas di. istile dicati diuisio enim illa non est intelligenda pro leparatione duorum, utriusque existentiam supponente: sed solum est intelli teda pro expulsione unius per exititentiam alterius supra faciem abissi quo pacto dum per formam caloris expellitur forma frigoris, potest diei, quod agens supra faciem materiae divisit frigus a calore. Tum etiam potest dies, uod in mundi exordio miracula, Se prodigia superne abundarunt; unc ei Im,ut dicit Angeliea schola,sormae, quae nunc eduis
euntur,suerunt concreatae. st obite. r. eontra tertiam resolutionem
ex eo eluti de principali, praedictarum foeώmarum oppositio , di initus evincitur , quia non est ecit radictoria; sed est talistergo. Prob. min. quia latentia dieit carentiam formidionis: opinio dieit sormidinem ; sed formno,& eius earentia opst nuntiae eontradictoriea
ergo . Responderi potest , quod eatentia forami lini, valet duplieiter eonsiderari,videlieeevna , quam dicit scientia in se , seeundum quam ipsi secundum se repugnat esse opinio nem:hhe repue nantia est contradictoria , sed non est ad rem; quia similiter frigus dieit ea rentiam calcitis taliter , quod ipsi repugnet esse ea lorem , & eontradictori ε opponuntue se spectu esse uniuscuiusque. Potest aliter ea rentia consida rati respectu subiecti, in quoque libet forma fundat carentiam sorme eon- rariae : quomodo stientia exigit in subiecto earentiam formIdinis,non a tem essentialiter dieli sormidinis rentiam;sicuti ea lor exigit in si biecto earentiam frigoris, est enim sati,
Mittam, quod actus exigentiarum aliter se ha-h ant,ae exigentiae ut patet in quanto,quali, Aee. y non autem essent aliter dieit talem ea
rentiam, quia divinitus stigus in summo potest eum calore in summo in eodem subiecto compati, Et ut uno verbo dicam, ea lor v. g. opponitur contradictorie cum frigore,quoad elle frigus per essentiam; secus autem , quoadesse cum frigore per actualitatem. 62 Dieo itaque , quod si dum album , Aenigrum v. g.ellent in eodem subiecto,quia ni agrum dieit carentiam albi, sequeretur , quod album , & haee carentia contradictorie opia ponerentur, nulla daretur oppositio contraria informis, sed omnis oppositio sciret eo nia tradictoria;omnes siquidem formae contrariae talem earentiam dicunt. Quapropter noto, quod earentia albi opponitur eontradictorii eum albo, quando carentia albi non est ex praecisa praesentia nigri,quae est albi carentiai sed quando earent a albι est ex absentia albi, quia hoe modo album , de carentia albi cipia ponuntur erant radictori essecus autem album,& earentia albi, id est,album,& nigrum,quod est athi eatentia:album enim,& nigrum, non est album & non album, ut supra, sed est aliabum Ri nigrum,prout nunc. Et ratio est : quia album, & earentia albi ex praesentia nigri, non sunt formalitates in indivissibili: sed res pectu duorum entium ; nam carentia albi ex nigro deducta, non consequitur,neque inest in albo , sed in nigro . sicque formalitas albi est in albo, de formalitas illius carentiae albi est in nigro,quae in duobus contemplantur; at auistem si earentia albi,non ori tur ex praesentia nigri,debet oriri ex absentia ipsiut albi, Ae siedatur contradictici, quia tunc ei rea idem ensassentitur album,& eiusdem earentia, ab ipso derivata,& ad ipsum consequuta. Haec nota, quibus plura dillo lues.s; mij e. z. insimulqiae inferre intendes, quod ex tertia nostra resolutione sequeretur etiam, quod idem numero actus posset realia ter esse scientia,& opinio,sieuti visio,& fides: hoc repugnare videtur,adhue divinitus: ergoedit. P. Dionys Blaseo hine ιn s. 3. sequelam eo edit; ego autem eam repugno. Signo rationes ; quia nunquam in actu , utpote deseria minante potentiam , congruit dare tantam extensionem,&capacitatem,ae in potentia ipsarergo dum sat est , quod adhuc superne duplex sorma sit in una potentia , repugnabit, quod sit in eodem actu seu forma. Secunda ratio: quia adhue suterne principia opinionis,& se tonitae, non possunt magis combinari,qua Iumen supernum eum intel Iectu: sed repugnat,quod actus productus ab intellectu, de lumine sit insimul naturalis,& supernust ergo. Tertia ratio: quia tametsi scirent in eadem voluntate superne compatibiles actus amoris,
Ze odii,ut Dionys. dicebat supra in proiectio
562쪽
De Scientia, Demonstrationis esse . si V. s s
ne meretum a adhue tamen supernε, diffitile piasset teneri, quod idem numero adius foret amans,& nollensπrgo. Quarta; quia licet simplex apprehensio , At iudicium sint naturaliter insimul eo .n patibilia, Si adhue naturaliter sic non sint seientia , de opinio: nee suprrne posset idem numero actus esse sim plex apprehensio,& iudicium , sicuti nee posisset esse simplex apprehensio, & simplieissima tergo multo minus &e. Quinta,& vltima ratici de lueitur ex firmis Logicorum prinei piis: actus enim ille foret idemptitatis extremorum inter se: nune sie: idemptitas foret inter se υnica a sed tertium non foret unicum; quia debebat praesupponi medium ad seleniariam , & medium ad opinionem; alias, vel seientia , vel opinio sine medio formarentura qualiter erect ille assensus formaretur Unieus inter se , & duplex in tertio Fateor dissei- Iem hoe habere combinationem. Nec rationes in contrarium multum urgent.
De comparationescientia adsisl-
botationem existimo, prinei. palem curam esse ponendam, non sie in propugnando , quam in doctrinas,& graestes intelligentias exponendo: tum, quia in eius terminatione plures intelligeniadi moυentur viae:tum . quia ut aliqui notais eunt; novissimε Mag. Blasto in a. t. 3.q. r. pluea resolvenda obiiciuntur , in quibus deis nomine adest difficultas. Subalternatio iti. ue eommuniter in scientiis amplectitur , Zelalet diei eoexigentia , seu respeetias alicuius dependentis ab alio. Qiae enim aIteri subalternantur,ab illo dependent secundum illum modum, laeundum quem subalter natio nem exprimunt. Nee ullo melius subalternatio. nis patet expositio, quam illo aequipollentium vers. sei liceti Prae,contradier post eo nistra : Praepostquae rabatter, cuius vox ultima iiteraliter percepta , subalternationis quaesis
tum euiseerat . . , i liter ergo ponitur e m-
pendiose pro sub alternix; qito depromitur, isne dari propositiones subalternas , quando una,ad sui persectam notitiam, requirit noruei sab altera. Sie istae propositiones, Omnis homo est animal, aliquis homo est animai,diu
evntur subalternae, quia Una, Ut potet partieuis laris ecintinetur sub altera . utpote universali.
Ex quibus universaliter inferri videtur, quod
ad subalternationem requiratur eontinens,& eontentum t nee non, prout dicetur , evi
denter colligitur , quod illae scientiae subalia ternantur , quarum rationes, & propri jssima principia sunt minus universalla a ae proindesie subalternantes erunt omnes illae, quarum principia sint universali orat ideoque primo enti, primoque principio,& causae omnia subalternantur. 6s Subalternari vero pluribus modis dieitur. Primo dicitur,vna scientiam subalteris nari alteri ex eo , quod suum obieetium sit eontentum sub obiecto alteriust quomodo Physiea dieitur Metaphysicae subalternari; quia ens naturale, seu mobile eontinetur sub ente. Seeundo ὸieitur subalternari ex eo, quod alteri famuletur ; quomodo Ars Dae- ni factoria dieitur subalternari aequestri, de Iateritia dieitur subalternari domi sectoriae. Tertio dieitur subalternari ex eo , quod una seientia dependeat ab alia , quoad imam, vel plures praemissas, dchaee solet diei propria subalternatio; quomodo Medierna suis Dalternatur musicae , quia v. g. ad con- eludendum Medicina , quod eontraria contrari s curantur, dependet ab hae perimissa physica , contrarια mutuo se expeI
66 Iuxta quae eongrue dignosti solet quod serentia subalternata incipit, ubi subalter nans desinit; quod potest ostendi ex subalternatione in obiectis. Physiea , quae in obiecto est Metaphysseae subalternata , habet obiecti rationem specialem, ineipientem ab illa ratione cibi miti, in qua speeialiter quievit Metaphvsica; quia obiectum Physseae dieitur ens mobile ; ubi Metaphysicauiescit in ente, & Physica post illud immeiate agens, a mobili specialiter incipit. Sie ergo pariter in expressa subalternatione praemisiarum philosophantes, est discurrenis dumi sieque dicendum , quod scientia suba Iia ternata ineipit a eonelusione speetali se te eiae subalternantist quia seientia subalternans quiescit in eo lusioner ergo ab istius quiete movebitur seientia subalternata : V. g. Ais Chirurgiea vult demonstrare, vulnus rotundum esse dissicile sanabile: assumit proin
medio hane ecine lusionem demonstratam in Geometriar omnis circulus habet iatera aqualiter distantia; sed omne vulnus rorandaem est cireutar: ergo omne vulnus νstrandum habet utera eqaaliter dι stantrartune accedens Chirurgus,ineipit ubi Geometer desinit,& demonstrat sic romne vulnaes r eundum haber Dura aqualiter distantia
563쪽
sed omne vulnus tale , est difficile sanabi
6 Dices statim, praefatam expositio. nem non esse consor mem dictis t diximus cnim,quod Ars Frenisactoria sit subalternata Equestri; nee no talis sit ars Lateritia te spe tu Domifactoriae; sed in his non velificatur doctrina, incipiendi subalternata , υbi desinit subalternans: ergo. Exemplo patet minor; quia υbi desinit serenunt,incipit aequestre;sicuti Se a latere saeto, incipit domus ergo. Reu ponderi potest, salvam adhuc praeformatam
doctimam manere,quod, t ita Mideatur, est notandus ille ordo intentionis , & executio.. nis, iuxta quem,quae sunt posteriora in executione,sunt priora in intento, & ratione finis; taliter, quoi sie i ncipiat exercitium,ubi quievit intentio His ita supposivis respondetur,uuod dum dicebatur, unam scientiam alteri subalternari ex eo, quod alteri semuletur, dc siescientiam famulam,& pedisequam esse suis halternatam alteri, veluti principali , loquebatur de dependentia subalternationis ratione finis,& termini praecipui intenti: quo pacto,eum finis suba iter natae sit ustus ipse subalternantis, secundum hane notionem,prius debet percipi ratio specialis subalternantis, quam subalternatae; ae proinde haec incipere ubi finis, Ac ratio intenta aIterius deliis
68 Nee valet, si dieas , quod hoc pacto
etiam Metaphv. subalternabitiir Physseae, eum intentum sit invia ae praebere principia&c. Non enim valet, quia Metaphysica de per se non intenditur propter Physicam &e. sed propter se: Metaphysiea enim habet finem
intrinsectim, Sc absolutum a secus autem praedictae artes. Ratio potest derivari ex ratione
Artis liberalis,quae prim is, Ne de per se intendit perficere animum: secus autem aliae, quae primΛ intendunt perseere opus, aut sensumet υnde Metaphysica semper haberet ex quo posset perseere animum , tametsi Physica ignoraretur , quin persectio Metaphvsica solet superflua animo: at autem eum sensibilia,non se absolutό persiciant,deducitur , quod praefatae Artes secundum se nullam perseAionem derivare valeant , quae superque non appareat. Pater, quia si non daretur Ars AEques. tris superflua foret Frenisactoria;sicuti & superflua fbrent latera. si non daretur domisaeistio. Ex quibus Pidetur inferri , quod lieet ordine executioni huiuscemodi Artes videantur priora ; proprie tamen loquendo , adhue se videtur , non debere dici subalter nantes;
quia adhuc sie ,sse viget vis finis , 3c intenti,
quod sbi subalternantis raticinem absorbeant, eo quod propter ipsa de per se exerei tia illa intendatur; secus e contra. Neque haee plus intendo ; forte enim quaestioni noni uis
ες Ereo conelusio seientiae subalterna nisti, deb: t esse principium praemissiim , ut ex ipso oriatur scientiae subalternatae eo lusin. Sie censet Motus in q st. 3. prole. in frae, ct is 3 .disi. 2. . quast I Et ratio est; quia cono
elusio ipsa intra subalternantia principia deducta, est scientia ipsa subalternans cin quavi, enim linea scibili , scientia est apud eoi elusionem , quia principiorum solus adest simplex intellectus , seu intuitio de per se nota ergo scientia , si subalternata debeat este, non debebit esse ex principiis immutatis subis alternantis , nam sic , non foret se halterna iata, sed subalternans; sed debebit esse ex effeetu principiorum subalternamium , qui est ecinclusio a quae, tametsi possit respectu suorum principiorum dici subalternata , prout est eorum effectias a sed tamen valet dici latentia subalternans respectu scientiae , &eone lusionis inferioris, de minus uniuers
lix, prout scilieet respectu istius , aliquam differentiam subordinate addentis , est praneipium , eui immediate subalternatur. Sie enim forma in phusicis est effectus versus materiam , & est principium versus ecim. positum , quod minus universaliter habe.
o Dixi, quod scientia subalternata adisdit aliquam differentiam, & merito, quia minus universale ex determinatiori diriis rentia eonstituit subiectum , seu obiectum in serius: alias non foret inferius, sed aequa Ie , & sie non foret subalternatum υnive saliori, proiit hoc patet respectu seientiae speetalis cuiuscumque ex quinque praedic bilibus , Ae resipectu seientiae uniuersalis vise . Additur igitur aliqua differentia, quae est medium, vi principium scientiae uniueris salioris , utpote sub lternantis , applie tur , & approprietur , ut aliquid de subiecto determinatiori , utpote scientiae subalte natae , aliquod proprium , dc speciale, seu
minus eommune coneludatur. Sie eum Arist. Motus in quast. I . Poster. ubi ad in tentum haec habet e Causa , ut communis est , non est eauo effectur particularis appropria te ἔ sed Verter antequam causet , quod ad hunc effectum detaerminetur, oec. Neque hoc punctum potest hine melius a nobis exponi , quam Prout expositum
564쪽
De Scientia, DemonHrationis effectu si . I
reliquimus in b. s. dist. I q. r. a g. Deinde
tur illa,siquidem sere totam praesentem quast. apud Seorum circunstant.
r Sed pro plena i ntelligentia potest hiae
insimul adverti , quod obiectum subalternae, prout eontemtum sub obiecto subalternantis, dupliciter potest addere differentiam. Uno modo, si determinet subalternantis obiectum per differentiam essentialem v. g. animal per rationale ad hominem ἰ quomodo solen t ad eamdem seientiam pertinere. Alio modo, si determinatio sit per differentiam acet denia- Iem: quomodo Musca v. g. subalternatur Artis ethicae et utriusque enim obiectum est numerus , sed Musca supra numerum addit differentiam acet dentalem sonori. Et lioemodo, unam , aut alteram additam differentiam respectu omnium latentiarum subalteria natarum invenies , ita ut non possit scientia aliqua , aliquid speei aliter demonstrare,quin unam aut alteram rationem specialem,& sub qua afferat: prout etiam Patet in vulnere cireulari, quod prout figura cireularis pertiisnet ad Geometrum , & ut vulnus ad Chytur pum : & sie de ente mobili, ente intentio is
stare videtur in tae, an se ilicet, scientia su alternata possit dici scientia propter quid; an vero solum valeat diei ieientia sima i Et vis diffieultandi ex duplici moti vo enervari potest. Primo enim ex eo,quod stientia subaltem nata habeat prinei pia a seientia subalter nante
probabilia i sed principia scientiae propter
quid probari non possunt , eum eorum con- elusio sit ex primιι verraste. Sc alias proee sesus foret infinitus; sieque se iretur ni ergoseientia subalternata , non υidetur esse scientia ρrσris quid. Secundo ε contra videtur enervari ex eo,quod scientia subalternata sit effectus seu eoneluso demonstrationis ,in qua
effectum, seu passio aliqua subiecti probatur de eo per definitionem , seu per principia , Meausa ς non autem eausa probatur per esseetum; sed e lusio huiuscemodi demonstrati ni, solet stabiliri scientia propter quid terg tali stabiliri poterit seientia subalternata. di meultatem formatam, quam suaviter e misponere intenda me de in primis 3 Existimo non posse negari,quod scie tia subalter nata requirat ut talis , quod idem intellectus omnium principium tubalternantium habeat intuitionem. Ratio est in promptu;quia eonelusio est scientifim in virtute prine,piorum, ita ut non possit eo ne luso seiri, de
prineipia ignorari; sed principia scientiae sub-
alternatae non pollunt plene, re firmiter sciri, quin iciantur omnia illa , a quibus evidentia mendicatur, & in quae firmiter resoluitur:eriago. Ita enim deducit Scotus in q. r. Poster. secundum resolutionem Aristot. & Themisti itenentium , quod conclusionem scientificame noletinus,quia cognoscimus principia: Reprincipia cognosci , quia cognolcimii, termiis nos; Ze terminos , qui λ cognoscimus sienai
aliter enim sciremus .bsque signis, absque terminis,& absque principijs. Nec υalet die eis re,sufficere habere notιtiam subalternantium per fidem i Magistro , vel aliter sic: non enim valet; quia talis aiknsus semper foret fide hae proinde quidquid ex illo deductum, politis principiis fidei , quam scientiae subalternare. tur; quod multis probari pollet. Itaque demonstratio est vita intellectiva ,sicuti sensibilis informatio est vita corporis r unde sicuti
membra non vivent , mortuo corde, in ovo
est primum signum, α vivendi prinei pium ,
quo caetera v vunt et lic ignoratis illisi, quae
sunt principia prima , a quibus reliqua scirimendicant,debebunt di ipsa igia rapi. Existimo deinde , quod si in strictiori independentis quidditatis prioritate sit l. quendum; solum illam scientiam posse diei propter quid , cuius principia ita sunt primo prima,quod per alia non valeant probari, nee eorum possie dari scientia , sed simplex intelia
lectus, seu terminorum penetratio. Existimatio est evidens ; quia tam nia, quae probantur, sunt aliquomodo propter aliud; at vero priniscipia, quae iam probari non valent,sunt priapister se;led propter quod unumquodque ui cte. Illud est magis i ergo in linea primitatis, Ac
propter quid immediationis&c. illa scientia anteibit, cuius principia in probatione non habeant plus ultra. Sic Scotus in quast. I . P.Mν. υbi dat strictiorem notionem cone Iu soni muniversaliori demonstrati nem. T. Sed expressius i n q. II. Ps.metue m Ar Istor. eviseerans, de exponens Unde notabis,qucidlicie pacto solum dabitur um. scientia, utpote
illa,que tradit primo prima ei tendi principia, di quae primo modo eidendi probat passiones de ente , quin nec subiectum , nec prineipiaquιd ultra supponant; de haec erit Metaphysi- ea iuxta illud principium, impe bile est ideosse non essestc. Sicque reliquae scientiae non sic erunt propter quid , cum addant in subiecto aliquid; nee non in pas,ione quae de illo probant, quae addita , ens Sc passionem absque addito supponunt. Et ut Unci Merbo di-
565쪽
philosophamio inhvlosopharetur de praediea iamentis, de de principiis emis naturalis, instar quod diceretur , quod primo primum, sola
materia esset principium; nec non sic, unum in praedicamentis stabiliretur caput. Is Sed Scotus supra in s. I x illam particulam ex Primis veras demonstrationis Pro inter quιd iuxta Aristot. exponens, ait, quod
non debet lie intelligi, ut aliqui,qui existima bant, quod solum illa,quae absolute intelligebantur prima , debebant esse demonstrationis principia; quia si sie demonstratio deberet esse ex primis simplaeiter , M.extra genus speciale subiecti scibilis,non esseti nisi una demonstratio , via saltim cinquit semper Scottis non esset nisi una scientia. Itaque Aristot. exponit Scotus intellexit, quod demonstratio sit ex primis in illo generei di sic,quod in dι verso genere se iii , diveria sint principia , Iuxta
quorum diversitatem, diverse erunt demonDirationes,& scientiae,ad quarum effectionem
suffieiet. quod principia in illo genere sint
prima; sicuti ctiam de genereitate suprema, de capitali eui usuis praedicamenti dieitur. Quod
etiam attingit Sentus in I. Repor . quast. S. ubi , etsi breviter rationem scientiae circun
i 's Existimo ergo,supra formatam dissi- eultatem posse conponi ita, ut dicatur,qtiodnee simpliciter debeat scientia subalternata dici scientia propter quιd, propter dictu nec simplieiter possit diei scientia QMa proptertiaee ultima Scoti; nec non , quia in re , non probatur quidditas per passionem,sed contrariaque saltim negative poterit diei scientia stropter quid , cum saltim esse strictum deis monstrationis Quia non habeat; quae poterit dici dem onstratio media inter primo primam demonstrationem Pre ter q-d,3e inter vitimo vllimam demonstrationem Quia . Sie
enim forma potest dici principium medium, quia non est primo prima se uri materia , qu absolute est i rima; de deinde nee est ultimo
ultima in effectus,seu compositum,cum In linea formali sit ecentialiter prima.
animum Seoti existimo resolvendum, sciet tiam subalternatam polle die, scietiam esseniatialem,& licet non potiorem,sin autem poti iasimam. Cone ruentiam signo* tum quia probat de subiecto passionem Per subiecti quidditatem, seu additam differentiam , quae in illa
linea habet rationem causae , dc primae. Tum quia licet principia sp ei alia supponant aliat niversaliora , tam edi se ea determinant, do genuina , atque directa applicatione tibi appropriant,qi: d eadem stellitate de sua .itate applicatum illud per se notum intueatur; υ g.
Imp. Hlo est idem simul esse , ct non esse
de hoc applicans et Impossibile est urinam essanam ,σ non esse nam ; seu idem esse frigidum ad Praesentιa caloris c=c. seu ut Scotus applicat ad Geometriam illud ptinet pila iosa
demas cte. Idem inspicies in aliis diisere iijs ad .diversaliora principia additis, cum quibus sic appropriatu in genus relinquunt,
quod unum, δc indivisibile principium xi
3 Tum,quia posset diei,quod quodquid,
seu medium,ea ratione, qua est mς dium, seu quodquιὰ, debet supponi, Ac per aliquod prius non probari,prout late diximus. Vnde debes notare riuod etsi eos mobile v. g. possit pro bari a seientia subalternante , utpote a Meta. phvsiea; probabitur ab ca , prout entis habet passiones non autem prout passiones habet mobilitatis ι ens enim mobile prout mobile, non habet in Metaphysica, nec alibi principium , cum respectu motus, primum principium sit iplumiquod solum a posteriori potest probari, utpote per speciales mobilis effectus, de aee identales actus;sicuti rationale deducitur per accidentia distursus. Sed sie deduei, non impedit, ut deinde terminis penetrata ,
possit per ipsius mobilis principia aliquid
propter quι d probari; quod patet in rationali deducto per specialia aeet entia, de tamen deinde in radiee discursus penetrato , valet ut
per ipsum aliquid de homine strvire quid probetur, quin ad id obstet, quod ex ratione
communiori,utpote entis, aliis universali
rn scientiae principiis subordinetur. 79 Diees,levi nota posse, im S debere totam praesentem dissicultatem resolvere perdiscretum aufragium,dicentes, quod scientia subalternans, de subalternata ad eumdem ii bitum pertinent: sicque, quod ad summum, solam materialiter differunt, quia conclusio particularis spectat ad eumdem habitum, ad quem universalis. Respondetur , quod absque
doctrinae nota,nunquam tale aufugium sub sistere valebat; quia conclusio universialis scientiae subalternantis, non solum infert eo cIusionem in materia determinata in scientia subalternata: sed etiam proprietatem specialem, de propriam obi ecti, secundum illud specialiter additum , secundum quod a sicie tia subalternata attingitur; quae specialis ill tio de suo obiecto pertinet ad specialem habitum seienti seum illius obcecti:ergo quia eo
566쪽
Dὸ Scientia, Demon rationis essectu. ZIV. post
elusio subalterna'a pertinet ad proprium, seu appropriatum se entiae subalternatae ha
go Tu m etiam, quia tametsi principium stibalternax summopere cum differentia sub-
alterna ae commisceatur , tamen intra suum
esto vni Oersale se speei aliter potesta cognitione exerceri, quod nunquam alicuius ex subalternata memoretur, sed speetales subalternantis scientiae semper inserat eon lusi nes, prout patet in puro Metaphysico , seu in Metaphvsieci qui tametsi foret omnia se iens, sed tamen solum in Metaphvscis exemere. turr ergo quia speciales habitus ad utrumque dist tum haberet,iam etsi in at i quo unus alteri Dret subalternus. 8 3 Dices de praecipue contra doctrinam in initio expositam Arist. I. Pos . e. γ.σ 2o. tenere, Musicum ,& Perspectivum posse demonstrare, quae ia Geometrum , Re Arismeisthi eum pertinent rergo eadem est eone lusio seientiae subalternatae,& subalternantis: quia Musteus subalternatur Arismethieo, de Persis pestivus Geometro . Huie rationi respondent aliqui, noviter hine Antonius Grosli, ex nostris .&Dionus. Blasco exal lenis dicentes, poste id demonstrare cognitione experimenta li, non vero eognitione seientifiea 1 prior illi cuti Cbyrurgus potest per experientiam eognoscere , quod partes vulneris eire utaris maxime distanti hoc autem non esset ad rem a quia tune non diceretur seientia subaliernaiata : dieitur enim subalternata , quia alia eget,& illi subordinatur , ut ecine inuones suas petpr i neipia demonstrat. 8a Sem esto in hoe, quod in quam pluribus seientiarum exerciti is, nil est potentius, quam Philosophorum inus. Nee intendod tam solutionem infringere; sed tamen sentio, qu d posset sires aliquis dicere, quod illa experi mentalis cognitio spectabat ad persectam eonditionem , & mi isterium Chyrurgi, ex qua experientia posset venire ad ipsum principium p ν terminorum penetrationem,ut ducebamira de rationali per a ctum diis ursus; aeprninde , quod intra conditionem propriae scientiae haberet, quidquid ad evidenter inserendam cone Iusionem requirebatur.Imd is
sin dieet , non solum posse , sed & debere ad
Meldentia,&eeteros aetias sensibiles ieeur rere,ut ex propriis primum, & speetale princi
8 3 Nee valeret direre,quod etsi Chyruriat proprio , sensibilique essectu illud evi. nantis scientiae,utpote Geometricae. Id dicere non valeret,quia ille aliquis mite diceret,esse proprium Chyrurgicae laye prinei pium,urp tε ex propriis aceidentibus Chyrurgicae ac quisitum, vel saltim ex appropriatis ς nec
non mersas Chyrurgicae non exe edes,sed in tra eas inventum. Tum etiam Brie dicerer, quod ad cuivis scientiae plenitudinem spectat omnia ad summam evidentiam neeeilaria
ad erum, inquirere, sicque illud principium
Geomettieae eomparare esse proprium Chyrurgicae,nec non,prout tune vincit Chyrurgiis
eae finis,Ze intentum , debere diei principium Chyrurgi eae; de idem diceret de quaeumque
alia selent a. 84. Itaque, ne dicas,quod una sola se te tia daretur tune, diceret aliquis ille , quod omnes stientiae , quae nunc dantur , darent uetane, tametsi unaquaeque sibi propria eenseret , de nominaret, quaecumque requisita ad habendam plenam evidentiam,& penetrati nem terminorum eorum , ex quibus speciales suas conelusiones demonstraret. Diceret enim,quod intellectus est Prineeps, 3c diser tus Iudex , dc arbiter seientiarum omnium propter plura, quae facile possent eombinari: sicque i mei Iectus attenderet finem eo parantis, te scientis intentu munde si intellige. ret ex fine,3c intento eomparandi scientiam, Fulneris v. g. tune omnia requisita veluti a tributionis finalis obiecto, ei appmpriare
tur,& iuxta rectum intellectus iudicium , &plenam ipsius applicationem, Chyrurgica di-cgrentur omnia ἔ nec non ad hane scientiam
omnia inquirere, spectare, veluti ipsius proopria,& requisita. Defectu enim horum,usque ad e,nec ad aequatum Chyrurgum,nec Me dieum dcc.vidi.
uersus ea m sit sentiendum' Ante responsionem rictis to , esse in memoriam revoeandum illam subalteTnationis acceptionem , videlicet in esse
principii,seu praemissae,& in esse materiae, seu famulandi. Illis ibi. Respondendum ex ita timo, logiam esse prinei pii, seu premissae, &eausae rein milius seientiae esse subal
ter i Me m. R etestaequ ia subalter nantis sor malitas, vel Met semi tatione praemis Iarum scientiae,vel ratione obiecti: sed ex nullo Logica est aliis subalternans: ergo. Prob. quoad
dens, & penetrabile prineipium compararet,
quod semper Greretur principium subalteu; rimam parte in his Logicae prinei pijs: Omn:s
567쪽
o logismus habens rectam di positionem eo
Ma eam habenti ergo concludunt formaliter.
Nune sie , ut exposuimus supra, dum datur sciretia subalternans,debet incipere Iuba Iteria nata,vbi illa desinit; sed nulla scientia incipita praeformata conclusione,in qua desinit Lo sica. ergo quia respectu nullius est Logica subalternans.
8 6 Prob. quoad secundum ἔ quia obieeis tum speetale Logicae est secunda intentio syllogistieae formalitatis; sed tali obiecto, nulla vitetius additur differentia,quia ibi clauditur omnis ordo intentionalitatis, dc rationis: ergo respectu nullius alterius obiecti eis subalternans, eum nullum aliud per speciale additu m inei piat ab esse, in quo Logicae obiectum desinit. Hae ratione poterat comprobari priama , quia principia scientiae conditionem
8ν Cirea esse subalternatum existimo, Logicam esse Iubalternata Metaphyseae, tam in esse principit,quam obiecti. Suadetur facile; quia tune aliqua seientia in esse principi j subalternatur alteri, quando eius principia potisunt probari per primipia alter ius; sed prine pia Logicae possunt probari per principia Metaphysicae r ergo. Prob. minor ; quia diei da omni , diei de nullo sunt principia logiexi sed ista pollunt probari per imposibile est idem simul es,st non esseesquo Hiber est , vel non est,quae sunt prinei pia Metaphysicaetergo. Prob.quoad leeundum ; quia etsi ratio inte tionis aecidat enti, tamen ipsi addita pere tiatur,v.g. ens intentionale , ita ut intentio iniscipiat, ubi ens reale, saltim suo lamentaliter desinit; sedens intentionale est obiectum Logicae, fle ens ut sic , est Metaphysicae:ergo. Ex qua ratione satis elare insertur, omnes scien
tias tam in obiecto , quam in primipio esse Metatbysicae subalternatas I ae prcinde Motaphysicani omnium scientiarum. esse Reiaginam.
8 8 Die es ,Logkam esse omnibus hientiis utilissimam,& omnes sie a Logica dependentes, quod nulla scientia possit absque ea compararit ergo quia ei Omnes subalternantur. Nec istet dicere,quod materialiter dependet,
ut Equestris ἱ Fraenisectoria;quia Logica non praeliat eis materia me ergo quia dependens a tieius principi is. Existimo dicendum , nee deintendere ut i principio, prout diximus; nec via materia , prout probant; sed praelis ut ab instrumento et quare sicuti nil potest absque instrumentis comparari in Equestri, Domi fi-eatoria, dee. sie absque instrumentis topicis, nil potest sciri: quia se implieat, quod aliquastientia formetur absque instru mentis Logi cae, aeq iod absque instrumentis fiat domus dee Existimo tamen,quod ex hoe,potius Logiea videtur subalter nari principiis aliarum, cum instrumenta , etsi necessaria , principiis prinei palibus subalternari debeant, seu ti, de materialia domus subalternantur Domisaetoriae , etsi ad domi ficandum necessaria. Sin autem dicere intendas, quod saltim ut ab intatrumento reliquae scientiae pendent a Logiea ,& sie quodLogiee subalternari debebunt, salistim ut instrumento: nε poteris,sed quaestionem de nomine excitabis, prout circa male
rialia diximus,lc in initiis quaestionis notavimus.Noto tamen in fine, quod eis Logica,ve instrumentum ad alias ali is subalternetur , &sie alijs impossibilibus superflua foret logica instrumentio: tamen Logiea habet, & haberet suum obiectum, eirea quod laboraret, & in quo,nee dependet,nee dependeret. Et haec pro Loneae eomplemento sufficiant,ad maiorem gloriam omnipotentis Dei, Patris,Filii, de spiritus Sancti , Ss. Matris,& eius
TIBI, O PURUM, SEU MARIANUM INSTANS.
568쪽
Quae in hoc primo tomo contInentur.
Drstincti. t. de Lagica terminis . pag. .
Totius controversis argumenta dilountur. Dubiam incidena , eum quo tota quastis resolvitur. Quast. 3. De motu aquipotenti propositionum cathetora carum,sae quo a ιι qua resolvuntur. Quast. q. De m otu conversius Prost Oionum absolutarum Qua'. s. De contrarietate modorum entis euudo intenIιο natιs.
ticis fit exactius dicendum lstκ . 3. De multiplics figurarum Narιε
Q s. s. Pro ρ effecta figurarum intelli
569쪽
t. 2. Quae Nonis verisimilίον resolutio expenditur,erga eus rationiιμε fundamento.Qη . 3. An esse obiectivum, Hae extrinsecὸ denominans fit reale , vel ra
Dist. et . De stri mori esse , ct norma secunia
nune opposita. Quo . 2. An fecunda antentio per aIlum diis
rectum causeturi Art. I. In quo Prima via curso problematiaco percurritur. Art. 2. In quo altera Masimul cursu peria
Quast. 3. De ordine servando inter esse, O intentionaliter denominari: ct an idem ' esse πριαμ ad esse intentionaliter in aliquo,ac esse aptum ad praLeandum de tuo istaea 3. 4. Anster indivisibilem comparati
nem in extrem3s comparatis, scaenda intentionalitas Ponaturi
Quest. s. An dentur secunda intentisnee grammaticaledstuast. 6. Resolvensmeeundaν intentionet esse entia rationis. Dist. 3. De causii , ct causantιbus ens Disciando intent .nate. 8ae 9 1
Quast. 3. De eausantibus eni rationis , O pracipue sine fundament . AN. I. Au Deus , ct Angeli utrumque ensratienis possint causa rei Art. a. Qua sunt de ιrrationali obera exispenduntur.
De obiecto,innatura sectentiae eniIs intentionalis in speciali.
DIR. a. D. existentia Logica,ct de eius
divisone. ρ T. IO Quest. unica. De multiplici Lutea divisione. Art. r. De rivisione Logica in naturalem, ct arti talom sit examen. Art. 2. De dimone Lagica in naturalem, ct super naturalem. v Ara. 3. De divisione Logica in practicam, ct speeulativam. Sπbart. r. Quidsit praxis explicatur.
g. I. Examsnamur aliqua circa priaιctam doctrinam occurrentia.
f. a. De fecundo occursu 'ρrima rectistio. . 3. De primo occursu sis fecunda resolutio, ct impugnaιione, prius eυ era
g. 4. Resolvatur an Logica sit practica, vel
θ.culati Na. Subari. 2. An ad Praxim requiratur est tangentia in principio. Expenditur illatio notabilis valde. Art. . De divisione Lagiea in docentem, ct mentem Permittitur . profugnatur resolutio. Argumenta contraria Holvuntur. Art. s. De divisione Logica in Divinam, Angelacam , ct humanam. Dist a. De obiecto Logica. pag. 2 3 92αψ. I. Expti eantur Praefata requisita ad notitiam obiecti Praambula. Secundumstreambulum acceρνι ones obιecti
570쪽
ad equatum subiectum. Art. I. Examι natur Dot . S.btilis eum suorum expositιonabus. Arr 2. Exponit r Scelus, genu nior interis pretatio am lectitur. Art. 3. Soliunt r aliqua , ex quibaes amplius ex licantur ρ redi sta 1νι. . Obiectum adaequatum Logica rationibus eonfirmatur. Art. s. Obie Ium Lo ice, ex attributione daequatum, compr batur. μνt. 6. Resolutio ι n fradictis habenda expenditur.
Quast. 3 Eapeuduntur qua de obiecto materiali , re formali restabant.
Altera exstenditur,' explicatur re Iulio. Q. . s. Aliqua dubι- , evιter resolvens.
LIBER III. D Logicis Universalibus incommuni Dr i. i. De Universaἰiphysico .Par. 181
Qv . r. Ana arte rei dentur naist ura. qua denomιnantur et niversates.stus. a. An ex natura res detur communiis ras in natura , qua se versatis
Q s. 3. In qua examinatur qualiter iuxta Seotaem hispradicta communιta intelligenda. Art. I. Explicatur seotus de triplici natura signo, O solvuntur aliqua in explacati nem obιecta. 'Art. a. In qua scoti resolutio 'matαν, σ
Art. 3. Aliqua obiecta Holvuntur. Art. q. In quo alterιus doctrina probabilitas cum Scottis confertis. subart. r. Resolutio circa Primum opinandi modum. Subart. a. orea secundum o in and ι modum
pravenitur resolui ιο , proporis obiectionibus Auth orum primi
Quaest. z. An pradicta unitas praei senis inferviens ad universalitatem, abstracta ab uno individuo suo, mat. Art. s.Evisceratur diffcultas , resolvenda
bus; di quid ,careris ρ insibilibus, si dicendum. stost. q. QMd de oradictis naturis in ordine ad universatilem sissentien
requisita expediunt ut ur aliqua.
Propugnatar habenda resolutio , ct ex ipsa
catera rei iuntur. Solvamur argumenta centraria.
stus. 2. Ev. seeratur diffla,lιmum multipli citatis Punctum. Evisceratur , ct resolvitur, an actuati comis municatione unitar posita va confer