장음표시 사용
551쪽
dum quod est immutabile , ποηinse, sed respectu passionis immutabilis r creatitur enim,
quod mutabili in se mutabili, inlit aliqua pa L sici immutabiliter. Vnde Scotus , ad primum in superiora opposito positum respondens, concedit,quod de mobili, secundum quod est mobile in se, potest esse tetentia i sed tamen cum hoc requiritur,quod sit immobile, & immutabile respectu suae passionis, id est , quod mobile,quod in se est mobile,non possit moveri a sua propria νassione in suum oppositum. Ex quibus e niequenter ad ultimum minstantia positum respondet Scotus dicendo, quod licet de mutabili sit scientia sub ratione
immutabilis;non tamen est scientia de mutabili sub ratione sui oppositi i quia mutabile infe , ct immutabile res est. Japa B onis non sunt opposita , sed sie una ratio aliam
concomitit .ir: ex hoc enim quod mutabile est
in se mutabile, immutabiliter suseipit passionem subiecti in se mutabilis.
l 16 π Vb r. an, Et duomodo e elusio nec emaria posis it sequi ex praemissis valde eontigenti buxi Ante dubii resolutionem est advertendum,quod hine loquimur de eontingεti, non ut comparato at passionem , sed ad rem, euieontingenter advenit, quin ex parte extremo
rum secundum se detur aliqua habitudinis
connexio, necessitatem eorum etiam ex parte entitatum aliquo modo cireunstans, vi suis pra dicebamus de mobili &e. de qui, statim per exemplar in resolutione ponendum.
ir ResoIυitur , quod necessarium II ristice potest sequi ex praemissis contingentibus. Sequitur enim, inquit Motus in s. r. Omne εὐοd est album est animas Iomnis baiama est albus i ergo omnis homo est animal.
sed tamen propter rationes in oppositum est considerandum , quae Scotus ibi considetae, set licet, quod praemissis contingentes possunt
duplieiter considerari. Vno modo ratione eontingentiae,quae est in praemissis. Alio modo ratione dispositionis terminorum. Primo modo ex contingentibus non sequitue eo elusio Meessaria Propter fuid, nec ex eo, quod hac'ut; quia quod sunt in entitate, habet esse eontingeris. Secundo modo ex praemis is contingentibus sequitur conelusio noeessaria eo , quod hacsunt; quia eum erant in gentia praemissarum in entitate involvatur dispositione terminorum , quae est eausiancineessaria inserendἱ eonclusionem,id o dieitur,neeessarium sequi ex contingentibus praeis missis, secundum quod haec sunt dispositive,
seu syllogis iee.Sie igitur exponit Sentus,ne-eellarium sequi ex contingentibus quia est, de eodem modo, verum sequi ex falsis; notat tamen Motus , quod propter quid non sequitue
eo ne lusio necessaria ex coni Ingentibiis, θυι adisto o term ιnσνam, ut est causa inferendi
e onctoonem extraneatur contingentiae.
1 8 His sie expostis Deile dissolυuntur
aliqua ab Moto,videIieet,eontingens est medium inter necesurium, de impcis,ibile; sed exeontingenti non sequitur impossibile r ergo
eadem ratione, nee ex eontingenti sequetuenecessarium. Item, effectus non excedit causam; eonelusio est Meetias praemissarum: ergos praemissae sunt eontingentes, conclusio erit contingens , &non neeessaria. His ergo, αeonsimilibus respondet Seotus, praedictis sci-lum probari , quod ex praemissis contingentibus , secundum quod sunt contingentes, non sequitur conclusio necessarita , quod eo Meia sum est. Uerumtamen , quia ratione dispositionis terminorum nunquam ex eo,quod est contingens,utpotε quidditativum earum premissae sunt eausae e lusionis neeessariae, Ide ex illis sic , sequitur eonelusio necessaria, eo quod hac fiunt. At autem non contingit reperire aliquam dispositionem terminorum , ut exeo,quod e leontingens, sequatur impossibile. Itaque sie necessitate ne lusionis,quae est noce tas di Posita, non superat eausae , seu praemittarum necessitatem ; tametsi aliter ea superet,sed sic non sequitur ex illis. Hac omnia praevidi hine in Dist. r. q. rg. refocvo,Vbi cum Scoto in I. Post. q. et expositi, quod verum non potest seiri nisi ex verit; quia,etsi verum possit syIlogicari ex falsit, nam ex praemissis falsis formalitiatve eonclusin uera; at vero verum non potest seiri ex salsis, quia scire demo nstrationis plus dicit, quamis
rs Dub. t. qualiter de subiecto singula. ei possit aliquid stiri demonstrati vel Ante
dubii expositionem advertendum est, rati in nem dubitandi excitari ex eo, quod singulare non sit de requisito scientia:requiritur entiuuniversalitast & deinde ex eo,quod singulare sit eorruptibile, de selent ia incorrupti bit id bet esse a subiecto. His ita respondeo, quod habiliter aliquid seitur de singulari; v g. om
nia homo est anima sed Petrus est hom Mἶ e go Perma est ammai: vel e ne ludendo passio
nem de illo: ν g. omnis hamo est ra=bilia sed Petrus est homo et ergo Petrara est risibilis.
552쪽
De Scientia, Demonstrationis essetu. V II. Ds
Habilitat igitur de sumi potest ex eo , quod
scientia stabiliatur ex medio, quod est causa speetalis conclusionis,& medium , Prout pa tet, universale est. Deinde potest habilitari ex eo , quod in illo subiecto non solum adsit singularitas, sed etiam natura specifica, ex qua dat ut habilitas, ut aliquid demo strative con-el udatur.Tan lem habi litatur a Doctore su tili hinc in cr. I . ex eo,quod passiones conle- quantur speciem adistinctione aliorum accidenti u n ,' .ae pr i mo consequu ntur supposita,
seu singularia: quare si risibile approprietur Petro,ipsi appropriatur, non sub ratιone Propria, sed subratione speeie ac proinde tribui rure i , quia speciei. Ad illqd de eorruptibili respondet Seotus ibidem,quod singularia nonidebent intelligi prout exprimunt φctualitatem extremi; Ied prout in rao conceptu incla.dunt natu tam speciei r quo Pacto incorruptibilia su it. Vide dicta supra in lib. Periherm. Dist 2. q. r. ves abunde manet expositum
qualiter lingulare sit circa speciem intelligendum.
zo Dub. 3.1 quo eonclusio demonstrata dependeat magis, a subiecto, aut a praedicat olia uod ab utroque nimis dependeat , nulli Potest elli dubi a n eum conclusio sistat in friars, firmoque assensu unius de alio , utpote praedi in ςati de iubiecto. Dissiculi s st3t in dependensia per eomparationem ad unum , & alterum. Respondendum est, quod conclusio magis dependet a subiecto,quam a Predicato. Ratio est Scoti ia q. I. s. ad prim π rat nem,ubi id
deducit ex eo,quod praedicatum sit passio, subiectum sit caula passionis, ac proinde erit causa praedicati ergo.
De fetentia comparata ad priπcipia. et a TNquirimus bige O scientia reti pectit principiorum , an scilieetecinclusio demolitationis sit notior , quam suorum prine ipiorum cognitio' Cirea quod aliqua notanter praevenit Scotus,
quae& nos in solutione argumentorum explicata relinquemus.
22 Resolvendum est eum Arist. apud Scotum hine in s. a 3 quod principia sutumavis nrita, quan conclusiones. Prob. I. aqMotos miror,quod Dionys. Blasco exponens achonium in Dist.2s . a. 3. 33. 4. g. q. id ipsum resolvat ,eitans Baehonium, circa hoc contra Secit utri arguentem ex illo prinei pio
frFrer quod unum suodque est talν ἡ ω est magis; sed propter principia sint notae eri
ci usione : ergo illa erunt nota magis. Axio isma illud,ex quo maior sormatur, iuxta mentem Seoti exponetur inserius. 23 Prob. z.ab Seoto per unam alia in rationem Aristoti quia si prine ipia essent minus
nota,vel aequaliter nota cum ecines usi nibus, sequeretur runc , qmod ignotum ellet magis, vel aequaliter notum cu eo, quod est notui sed boe sic esse repugnat. ergo & illud. Prob. maior ;quia habita cognitione principiorum, ad
hqe in illo priori natura eo ne lusio est ignota, V principia sunt notat ergo si dicas, quod
conclusiones sussi magis notae, vel aequaliter ςum principijs , tunc ignotum esset magis no tum, qu m illud ,quod est notu . Sed ei rea hanc probationem existimo potius auctoritatem, quym rationem ν gere.
2 Prob. I. ab ipso Doctore Subtili, qui probat , quod conclusio non sit magis nota, quam principium , quia nil agit ultra suam virtutem. Prob. jd; uia virtus est ultimum potentiae: sed prinς ipia per Mam virtutem sunt
causa conclusionis: ergo maiorem cogniticinem n qnpOlIunt facere in conclusone, quam ipta halint de se, imo nec tantam. Prob. Sc
pus;quia de rati et causae est, quod quidqui4 reperiatur in effict. , dc eausa , excelIentius reperiatur inc s s sed eo lusio est effectus, de premi lae sint ς usa et ergo quidquid reperiatur in preMilsis, & conet lusione, excellenistius remmetur in premissis. as Contra s solutionem plqra adducit ficotus , quorum prι ipὸlia proponemus. iniicit a .quod prisscipia nWn sunt scitar ergo non sunt magis scita, quam conclusiones. Prob.antςc. quia si principia essent scita, ellex
infinitus processus um Ut scirentur, deberenue supponerς cauum. Secundo : quod est notum Pereausam , est magis notum , quam illud, quod non est notqin per causa n.:ν. g conclusio in demonstratione v niuersali est magis nota, quam conclusio in demonstrationς particulari; quia in univςrsali cognoscitur per epulam , secus vero in particulari secundum Arια sed conclusiones demonstrationis sint notae percλusam;secus autem principia ipsarxrgo conci usiones non sunt minus notae prin-ςipiis. Tertior principium , & conclusio non sunt eomparabilia secundum cognitionemrprgo principium non est magis notum, quampo'clusio. Prob. nimed quia e Omparatio solum est in univoeis secundum Arist. 7 Ph sic. sed principium , de conclusio quoad cognitionem non sunt univoca;quia cognitio conclusi; his est per ς uum; secus aurem cogniti
553쪽
prinei piit ergo secundum eognitionem non
sunt comparabilia. rs Pro solutione praedictarum rationum, ex l arte connexarum, revocandae sunt in me moriam illae scientiae accePriones , prout supra in initio quast. I. fuerunt ex Scoto traditae r quibus ibi, dicimus ad primum cum Seoto, verum esse anteced. loquendo de scientia maxime Propria , quae est cognitio rei per ea ulam r sic enim principia non sunt magis seita:siquidem se principia nec sunt scita, cumprinei piorum non detur scientia, sed inte Ileetus. . quimur ergo de scientia metirpropνιὸ dicta, quod ire dicitur apprehensio necessa iariorum, sive sint principia, sive conelusiones; seeundum quam scientiam principia sunt magis scita, quam cones usiones , prout scilicet scientia est appreliensio veritatis necellariorum: de quo adhue insta. et Ad secundum respondetur etiam ab Seoto, dicendo ad maiorem, verum esse,
quod illud , quod est notum per causam , sit
inagis notum illo,quod per causam non cognoscitur; erit tamen ita verum , dum Mirumque habeat vile natum cognosci Per eausam: Vnde eum prima principia non sint nata cognosci per causam . quia eam non habent, isteon elusiones natae sint per causam cognosci,
ex eplum illud non valebit. Illud enim, quod seitur per demostrationem Universalem, magis stitur,quam quod scitur per particularem, quia utrumque est natum eognosci per ea sim ; sed quia quod cognoscitur pedi particuis larem demonstrationem, non se exprimiteognosci per causam , sicuti demonstratio
universalis; ideo ibi tenet excens ἰ seeus vero hinc, ubi ambo comparationis extrema non habent posse per causam cognosci.
28 Ad tertium respondet Doctor eonsimiliter negando antecedens a quia principia, & eonelusici comparabilia sunt. Ad probationem illius respondet. quod licet eoncIuta cognoscatur Per causam, secus autem principium: ex hoc tamen solum inferri, quod in seientia maxime propria , non sint comparabilia, eum in hae sciencia, solum possint eomia parari, quae insimul habent per causam cognosei. Sed tamen acet piendo scientiam tertioniodo dictam, prout supra , quo modo sumitur scietitia, prout est apprehensio veritatis
necessariorum tunc erunt comparabilia, cum sub tali modo,Sci e ,vnivoce competat principiis, & conelusionibus . tametsi semper exiseellentius salvetur in prinei piis. etsi Dices, quot saltim disparate poterit eomparari notio conclusionis eum notione prinei piorum , ita ut fiat sic comparatio de notione conclusionis , prout est cognitio per caulam , respectu notionis principiorum, prout est cognitio absque illa, ed solum apprehensio veritatis neces lariae e tunc ergo in
quiritur , quodnam τx illis sit per sitam notionem nolius Quod en m, etsi notiones sint disparatae,possint adhuc comparari, videtur ex eo, quod cogniti De divina sic comparetur noli rar dicimus igitur,hoe cognoscitur a
nobis, sed magis, Vcl si aliter dicere mavis melius cognoicitur a Deor ergo a simi-ii. 3 o Responderi potest, tale comparationis disparatae dictum admittendo, quod semia
per principia sint magis nota , qua in conclusio. Primo ἔ quia praeterquam quod notici principiorum est nec ellarissima , Id eomponit cum persectiori,& lubtiliori spiritualitate,&simplieitate, ut ita dicam, cum nec cursu, nec ampliori mentis volatu egeat; sed i n6 sum-mε in ipsis principi js sistat , quin beata , seu
prima pr1ncipiorum lux , & intuitio relinquant mentem ulterius divagare, &diseurrere: in quo, prout pater, elevata est perseetio; sie enim, modo cognitionis divinae reddimur
diffines. Secundo; quia ut rectε praevidit Seotus hinc in quast. 26. versiculo. Dem aderancistate is demonstratione , sm etsi tam
conelusio, quam praemissae sint per se , & inhoe eonvenire videantur , sed tamen distant semper ex eo , quod eone lusiones cum hoc,
quod sunt per se, puta , quod non sunt peracei densu habent esse propter aliud; seeus autem praemissa , quae sunt per se , & insimul
propter se. Tertio, propter omnes rationes ex Moto superius adductas.
3r obiicit et . si principium esset magis
notum, quam conclusio, ae per consequenseo ne lusio minus nota, tune eonclusio aliquid haberet de noto , Ze aliquid insimul de ignorantia, quod esset habere insimul aliquid
de opposito e sed hoe repugnat : ergo &e.
Mai. prob. per simile ; quia quod δὲ palli
dum, est minus album, quam album; ideoque habet aliquid de albodine, & aliquid de nigredine r sie ergo conelusio erit vel uti pallida, quia in pῶrte nota, Ni in parte ignota, quia minus nota, quam principium. Respondetur ab Scoto, a quo id Deile dii Jol. iturr eonte dit enim, quod conelusio sit partim nota, .la partim ignota; ex hoe enim , quod cones usio cognoscitur in ipso principio non est nota, altim claris: sed ex hoe bene tompatitur, quod viter iussit simplieiter seita. Tum etiam, quia quod in parte dicatur ignota exeo,quod
554쪽
De Scientia, Demonstrationis esse . Z I. Π
si minus nota per eomparationem ad aliud, nil eontra dieit, ut patet in ipso simili pali ris i sic ergo nec reseret , quod mentaliter siepallida conclusio. 31 obiicit 3. Si eo lusio esset minus no
ta qi an principium , sequeretur tunc, quod nobilius ordinaretur ad minus nobile , tanquam ad finem ; sed consequens est falsumi
ergo & antecedens Prob. consequenter positum i quia si eo ne luso esset minus nota, quam principium , ignotior , & incertioeesset, quam principium; sed principium ordi
natur ad eone lusionem e ergo & maius nobi te ad minus. Respondet Scotus conceden
do , quod cognitio prine piorum ordine tur ad cognitionem persetiam conclusionis; negando tamen , quod inde sequeba tur , stilicet , quod nobilius ordinetur ad miis nus nobile. Itaque subtiliter , & clare dis eurrit, dicens , quod principium , in quantlim in eo est scientia ennelusionis in vota versali , vide dicta in tib. I. unio. qua'. s. in re linione γ & modo eo niu so , ordinatur ad persectam cogniti emerinelusionis, & ad eius notionem in parati eulari et quomodo imperfectum solum oris dinatur ad perfecium , duin sic ordinatue pri ne ipium t ordinatur igitur in his , vel per ea , quae eonelusionis hine , prout se illectimperfecte Lint in eo, quae sunt conelusionis, tametsi persecte sint , qaae sunt prinei pi . l3 3 obiicit . .eo lusio in demonstratio.
ne est neeessaria; sed veritate nil est veritia ergo nil potest esse notius in veritate , quam eonelusio in demonstratione ἰ ac proinde prineipia non sunt magis nota. Respondet
Motus concedendo , quod veritate necessaria
nil est verius:ait tamen , quod potest esse alia quid in veritate eertius,& notius; de quo alia qua diximus in Lb. 6. dist. a. s . Deinde respondet, quod potest diei per interempti nem praedictae propositionis; quia veritate neaeessaria alleuius conclusioni , potest aliquid elle verius. Suadetur ab ipso ; quia sie aliquid est verum Guti est: sed illud , cuius necessitas
ab alio non dependet, est magis necellarium, quam illud,cuiusneeessitas dependet ab alio ergo & illud , euius veritas non dependet ahalio erit magis verum,quam illud, cuius υearitag ab alio dependet Ad rem nunc I veritas pririeipiorum non dependet ab alio; alias deam onstratici non foret exprimi a veras ora. Sed veritas eonclusionis dependet a primis in v ritate. ergo. En Scotum:Illud enim est magi nee rium, ct ρer estnsequens maesta a ve-rmm, cuιοι necessitas , ct veritas ab ali non dependet, quam xllud , cuius neee intas dependet ab alio.
quast. iuxta Seorum , sllud dat umr ProPter quod unumquodque
resolutionem antecedentem, & deinde tali xiomate passi mutantur universi seientificis ideo secundum mentem Doctor is illud exponere decrevimus.
3 s Seotus igitur , axiomatis veritatem die adverss retundens , eesert Solis exemplar, in quo invenitur , quod dissolvat glaciem, dico intingat lutum,& tamen non sequi
tue, quod e5strictio, & dissolutio sint in Sole, quia in eodem non sunt simul opposita r Ergo illud , quod est in uno propter aliud, non est magis in illo alio, propter quod est in illowno. Tum etiam non sequitur , iste est ebrius propter vinum t ergo vinum est magis ebrium, quam iste. Nee sequitur , iste est ealidus propter Solem di ergo Sol est magis ealidus. Sol enim ea lidus non est te go &c. 16 Cirea tae varia addueunt Auctorem,
quorum aliquas expositiones rei jeit novissime Dionys. Blaseo in p. dist.2s. 'us'. 3. araol. 3. 4. Sed cum nulla melius reserantur,qηam quae Scotus refert,ideo ab illis abstrae. tus, liu, litetae subtilis euram habere intendo. Praedictis ergo respondetur apud Se tum , quod praefatum axioma est intellige dum ineausis univocis,&effectibu , ubi aliis
quid univMέ in ea usa , & effectu reperituri
ebrietas autem Uni voce non repetitur in
ebrio, & in vino , quia in ebrio formaliter, dum in vino solum effecti υε. Similiter dicitur , quod calidum non est in sole formarliter, quemadmodum est in eorpore ea telae, to ; quia ea lidum est qualitas activa perti. nens ad eIementum,& in Sole non est qualitas activa , sed est in luce , per quam Sol eLfieitur ealidus: lux autem non est qualitas acintiva, sed activus actus. 37 Sed contra, prosequitiir Seotus, quia serrum ignitum est calidum formalia
ter, & similiter lignum ignitum , & tamen non sequitur, serrum ignitum est ealidum
555쪽
propter lignum ignitu me ergo lignum ignitum est magis calidum , quam serrum. Respondetur iterum apud Scotum , s praesentem
expositionem debere subsistere resolvit: de quo statim infra quod serrum ignitum est ealidum propter lignum ignitum per accidens. Itaque lignum ignitum non calefacit, nisi ιραμ eniMidc illa prop isitiowropter quod
unumquodque ct c. non solum habet intelligi in causis uni vocis, prout supra; sed eum hoe habet etiam intelligi in causis per se. Contra probo, inquit Scotus , quod simile invenitur etiam in huiusmodi eausis per seiquia ignis est causa uni voca respectu calori si inserto: utrumque enim est calidum serma-: liter di deinde est causa per se , sicuti etiam idiis responsio concedit ; Se tamen non sequitur, ferrum est calidum propter ignemr ergo ignis est magis ealidus. videmus enim ad se n-,sum,quod aequalis quantitas ferri igniti vehementias comburit, quam aequalis quantitas ignis. 13 3 Deinde praedictum axioma impugnat
Seritus sub alio modo, sic r non tequitur conis elusio, stitur propter principia: ergo pri eipia sunt magis scita r non enim sequitur;
quia anteeedens est verum, secus autem eo
sequens, eum principia non sint scua i principiorum enim est intellectus , non autem seientia seeundum Aristot. in fine huius primi i ereo est salsum illud dictum , unumquodque prΨ 's a sto. Respondetur apud Scotu in , quod quadruplex est scientia seeundum Lincontentem , scilicet, comis muniter , propriet, in g, proprie , di maxi. me proprie, prout diximus supra in Past. r. Vnde Aristot. intelligit , quod leientia est conelusionis tantum , loquendo de latentia
maxime proprie dicta ; sed loquendo destientia proprie dicta, conclusiones seiuniatur propter principia , dc se principia ieiuniatur magis. Contra, accipio, inquit Motus,stientiam eonclusonis maxime: proprieti adhue in tali seientia sciuntur conclusiones propter principia , dc tamen non sequitur, ergo principia m*gis sciuntur e ergo quia non sequitur , propterquod unumquodque ste. His ita pro maiori axiomatis evisceratione propositis.
3 ς Resolvitur, qnod hoe dictum est
verum, se licet, unumquodque Propter M. Ita literaliter Seotus cum Aristot. hine in quas . ra. Dat Seotas rationem ex eo , quod
illud, quod reperitur in effectu,&eausa, nobilius , di excellentius reperiatur in ca is, quam in effectu ; quia exeellere effemim, videtur esse de ratione causae: si ergo aliquaririeras causetur in aliquo ab aliqua cauilla proprietas in tali caula Uni voce reis periatur, hanc solam eonditionem approbae nobiseum Dionys. ubi supra excellentius, quam in effectu, reperretur an caularergo dcc. Hoe similiter per exemplum suadet Scotus:
quia si Magister diligatur propter d. scipulum, tune discipulus magis diligetur. Sed tamen suam resolutionem plenε Scotus explicans , notat , quod praelatum axioma est intelligendum in causis univcieis, dc per se: non autem in causis aequivocis, de per accidens; quia in has, ut patet, maior s, persectioris,&intensoris denominationis non potest dari
firma, de eon luna resolutio e in causis enim
aequi vocis deflait consonamia,sicuti in de petaeeidem deficit firmuas.
o Respondendo deinde ad ea, quae in
argumentis superfuerunt opposita, dieitur ex Moto ad primum , quod Sol non dissoI.it glaeiem , de consti ingit lutum , nisi per accidens; propria.ςnim operatio causata a Soiale , est per lucem calefacere: at vero glaciem dissolvit per accidens, quia calidum liquabialia dictol. it per Rccidens. Similiter per a eidens constringit lutum , quia per caloreme halat subtile , dc derelinquitur groilum. Ad illud aliud , quod superfuerat circa seriatum ignitum a ligno calido, elevatum per instantiam ignis, qui de per se est causa eaia loris, respondet Motus , vere sequi,quod ig-oi, sit magis calidus , quain ferrum Ignitum;
pro quo citat e-citus quemdam exposit rem. Et ad ultimam probationem contrahoe ait , quod stat s militer , quod igni, sit
magis ealidus qualitati ve, quam serrum, &tamen quod maior sit caliditas in ferro igianito seeundum quantitatem. Vnde dicitur, quod illa maiorira in secro ignito est pro
ree comparationem partium materialium ferrii quare non sequitur, in serro est in i .e oliditas et ergo serrum est magis ealiadum. Denique ad illiud aliud de seientia eonelusionis derelictum, respondet iacitus, non sequi , conclusis neι βι ntur Rropter principia friemia maximὸ proprιὸ dι reeto princip- ma A m. μι untur: hine enim non arguitur in univocis, cum seire maxime , non competat uni voce conelusonibus , & principiis ; conclusionibus siqui
dem competit formaliter, dc prineipiis so
ρνι0 effective. Sed tamen loquςndo de βι re,
556쪽
De Scientia, Demon strationis effectu. si III. sv
quod est apprehensio necessariorum, sive sint prinei pia, sive eonelusiones, hoe modo scire υnivoce competit principiis , 8c conclusioniabus e quomodo principia sunt magis scita, quam conclusiones:& hoe sie ab Arist. intelli gi,& a Lincon. exponi, firmiter scritii Seo
ι Notandum est in sine , quod dum ab
cito dicitur, prinei pia non sciri magis, scie-tia maxime propria, debet id attendi iuxta formalitatem axiomatis, quod hinc exponit. Exponebat enim Scotus, quod ad verricanis
dum axioma requirebatur Uni ψ catio, secundum quod deduxit, quod etsi conclusio seiatur maximε proprie propter principia, non sequi, quod scientia maxime proprie seiantur magis principia,quia principi is nunquam maxime proprie se iri, potest competere, um repugnet e Is se iri per causam. Sed tamen existimo, quod etsi principia non sciantur magis, quam eonclusio , maxime proprie i posse tamen diei , quod sciantur magis, quam illud, quod maxime proprie scitur, etsi illud magis si disparatum , vel aliter eomparabile , etsi sic, non sit eomparabile univoce. Sie eni m si
dicatur, quod Beati amant Deum,quia Deus se amat, vel quia Deus vult, sequeretur,quod Deus erat in se magis amatus,quam, Beatis;& tamen disparati forent amores. Vel sie, Deus amat Reatos Propter se , tune Deus amaretur magis, quam amaret Beatos; Zc tamen primus amor soret neeessarius, & secundus eontingens; sicque illa maioritas disparare caderet supra contingens. Et quia sortς dicetur ab aliquo,quod eo nelusio se itur sor- maliter ,&principia solum effecti .e, &sic non scientur magis, vide dicta supra in haea. argum. 3. Ac ea nimis nota. Vide etiam dicta ad primum argum . in iurastisne ad lenium.
Dinientia comparata a dono . et Um scientia iuxta Aristot.d a finitionem soleat exponi peresse eognitionem certam , Scevidentem per viam discursivam deductam, sequitur inde, quod actu, de habitu aliqua sibi opposita eoncernat. Illuὸ igitur erit seientiae oppositum , eui ratione formidinis , deficiat semitas, seu eertitudo ; scuti , de cui ratione obscuritatis, Ae inevidentiae deficiat elaritat. Dignoscitur ergo, quod sint aetiis se tentiae oppositi fides , Jt opinio: prima namque desectu e Iaritatis, de evidentiae , sicuti secunda desectu evidentiae , & firmitatis. Dixi enim , quod actu , di habitu sint Oppcisitarpropter quod solet ad rii, quod concluso derivata ex syl Iogismo demonstrativo dicitur scientiat derivata ex sellogismo fidei, dieitur fides: de ex prcitabili dicitur opinio.
O innes igitur tres piae dictae formalitates actu percipiuntur quando unaquaeque accipitur proastensu ipso , actu sormato propter ' ciale motivum : v. g. allenius, qui formatur circa obiectum , cuius medium clare, &sne partis contrariae formidine movet, dicitur actualis scientia, Ac e contra forma istus assensus dicitur actualis opinio. Similiter assensus de obiecto, cuius medium, seu medii applicatio , ex terminis non claret; tametsi ex motivo firmetur , dicitur actualis fides. Deinde seu ti ex frequentia actuum in cuiusvis lineae exercitio gimnuntur facilitates , seu habitus virtuose ad coosmi-Ies actus ine linantes potentias ; sic omnes praedicti syllogismi ex frequentia , & exercitio generant in intellectu specialem saetialitatem , seu habitum , adsimiles actus eum inclinantem , ic propendentem : unde habitus genittis, a demonstratione ad conclusio nem propendens , dicitur habitus scientiae, seu seientia habitualis ; sicuti conclusio ip sa, actualis seientia dicebatur , dc sic pariter de aliis fidei , dc opinionis inclinationibus dicitur. Cum igitur praedicti actus opis poni videantur, dc in suis speetalibus ratio nibus contrariari; nec non babitus ipsi , dintinctae facilitates appareant, cum dillinctitasimis inclinationibus intellectum relinquant informatum , dc propensum , inquirit uehine , an tanta si talium actuum , Se habutuum oppositio , quod circa idem obieetum latri naturaliter , quam supernaturaliter non valeant insim ut compati,aut eombinari'
Circa quod 3 Resolvo r. praedictas formas habitualiter, es Ie adhue naturaliter compatibiles. Ita videtur deduei ex Scoto in 3. d. 24.
vers. ad aliud dico , ubi licet de causis , seu mediis, ut causantibus insimul , exprimat repugnantiam , secus de ipsis in se, 6t sine
comparatione ad actus causatos. Et ratio estiquia in principi is minus viget oppositici,quam In principiatit, seu in actibus ipsis : ergo tametsi actus essent ineompatibiles , secus autem liabitus ipsi. Suadetur antecedens ratio in voluntate , euius indivisibilis virtus est amoris, dc odii insimul , dum actu amor , de odium solum possunt esse divisin;ita ut amo
557쪽
ris,& odii oppositio per modum virtutis , Scprincipi i ab eadem potentia lustineatur : ergo quia in principiis minus viget oppositio, quam
in principiatis Suadetur eadem antecedens ratio in in tellectu, qui naturaliter iusti ii et inclinationem ad obiectu ni naturale , & ad su pernixin, ita ut per modum inclinationis viru-que sustineat; & tamen per trici dum ad hi utrumqtie in ipso incompatibile reddatur: sed etiam habitualitates praedictae instant in potentia per modum inclinationis tergo. Suadet id omne naturalis formarum incompatibili. tas in eadem materia prima , dum tamen permodi m apneti tu ,& inclinationis, omnis Cp. positio evincitur: ad omnes igitur inclinatur,
dum omnium adiu ς repuerientur: ergo.
4 Deinde, quia quilibet habitus manet intelles iii innixus ex similium actuum se
quentatione: ergo ex frequentatione actuum dissimi Dum non abolebitur , saltim dum numerus actuum oppositorum non excedat eum. Explico,& adapto rationem, supponendo, ouoa opinionis habitus sit genitus ex o to a tuum frequentia ,& quod ex septem a tuum frequentia sit iam generatus habitus scientiae Nune sie: dato,quod facilitas ad opinionem aboleretur per contrariae facilitatis scientifidae actus , non vero aboleretur Perseptem scientiae ad iri: quia se prodest opinionis exercitium ad Dei Iitandum in il Ia linea, ac prosit scientiae exercitium ad destruendum rergo dum per octo opinionis gradus extitit sacilis per septem seientiae non reddetur disti isellis; sed ad summum , unum sacilitatis exerine ilium post et evinci per unum aliud difficulistatis:ereri sque tunc forent habitus eo in pati hi lex. Dixi ad summum, quia adhuc pollem plura I etere; nam si die as,quod dum generatur habitus scientiae, ni, solum reddit ta lis hahirus i ntellectum Deilem adleientiam, sed diis ei lem ad opinionem: ae proinde,quod gς-neratio unius est corruptio alterius: dicam ex opposito, quod dum genitus fuit habitus opinionis, non solum remansit intellectus sacilis ad D pinionem , sed etiam disse ilis ad se leniatiam; seque ead)m , aequalisque vis daretur ex Upposito , ut per modum virtutis aeque ab intellectu susti neretur. Tum etiam, quia dato,cuod aliquid post et evincere habitus scientia fici generatio, set foret, quod evineeret distacultatem ad scientiam, non autem facilitatems d Opini nem. Hxe nota, si sorte eirca hoc aliquis insistere praetendat Refolvo E. praedictas formas in te tirinales per modum actus iris mul , & de eodem obiecto intellectum 1nformare, natur dini iter repugnare. Ita scotus ubi supra, nee non videtur colligi ex q. s q. Elench. ubi loquendo de Seuto, si orte foret album S nigrum simpliciter, deducit repugnantiam s . ad quaestio
nem, quia tunc contraria simul eidem in asent , sed alienses contra eius as formidinem eontrariatur cum assensu formidinem evaeuante. expellente: ergo. Confirmari possct id ex illo Pauli I. ad Corinth. divinc phi-Josophantis: dicebat enim, quod cum venerit, quoὸ persectum est , evacuabitur , quod ex parte est: unde erudite: discernebat intelligentiae status, resolvens, quod Pliter loquebatur ut parvulus, ac dum erat factus vir , expellens enigma ante claritatis faciem : sed intellectui dum opinans, intelligit ut parvulus, quia trepidatur per discursus viam , quousque per scientiae vires in via discursit a lentit firmitudinis, & claritatis incrementum , expellens
υiae obscuritatem , & enigma per solidum scientiae splendorem et ergo quia sie repugnat scire,& opinari, ac insimul esse parvulus, Avir et nec non videre obiectum idem , insimul per speculum A facie ad faciem. 6 Prob. 2. aliquibus rationi se onei stόformatis. Prinia, quia repugnat, quod idem subiectum quiescat , & insimul moueatur; quidquid sit superne, dis lolvitur a pluribus in . Phis. sed intellectus seiens quiescit intentionaliter , secus auten. Opinans, imis,&credens, quia usque ad Deum inquietum est cor ex illo Augustini: ergo. Secunda, quia Mintellectus adaequatur splendide scientia , acoeulus visione; led repuEnat, qnod oculus
proflucat visionem meridianam. & noctuam ei rea idem: ergo. Tertia,quia etsi non repugnet motus rectus inadaequate , utpote pir pedem,& inadaequa te circularis,utpote per manum repugnat tamen motus rediit , & circuislatis adaequa te; sed motus scientificus est ree tus' opinativus est circularis: ergo. Quarta, quia repugnat naturaliter , quod aliquis sit insimul sanus ,& ir firmus; sed habens se tentiam habet 'ae est Arist phrasis, apud Seo-
tum passim fanum intellectum ς sectis autem habens opinionem t ergo. Quinto a paritate aliorum subiectorum,utpote aqua, quantitas,dec. quorum primo , repugnant insimul sti-gus, ev calor i secundo,penetrari, Ac i m pene trari ; sed intellectus calefit per scientiam , tae uti frigefit per opinionem a nee non per se re penetrantur termini , sectis autem per opi
- Dicis,plura ex adductis esse invalidai quia per ea arguimus a formis in sub Ordinatis ad subordinatas, ut lunt inentia, fides, & opis
558쪽
De Scientia, Demon irationis eo civ.wIII. I I
nἰo:npInio enim est dispositio ad seientia: uia
antequa aliquid sciamus, de eo habitimus dubitationem , prout toties diximus In f. q. anteced eum Scoto tenente, quod per scientia medietificanuir de illis, quae dubitabamus: vnde ad scientiam , verum dubitabile requirebat. Deinde sunt aliquae rationes impares; quia aqua , dce. est determinata ad unum , ut potόsrietus, S sic, nil mirum, quod non possit cum alio insimul combinari ; Deus autem Φntellectus,qiit est in disterens ad omniarergo.
8 Sed contra ,& do libenter, quod opimio sit serentiae dii post iva:arguo sie : seddin
postici ad formam , in nullo genere causae realis manere potest naturaliter insimul eum illa:ereo. Minor patebit discurrenti per sinis gulas dispositio enim ad sormam , est via ad terminum & ad esse in sacto:sed repuenat insimul esse aliquid in via, dc in termino, prout
adhuc patet apud nos viatores. ergo. Deinde contra l. eundum etiam manet ratio in visua: quia in primis homo est indifferens ad e sendum in hoc loco, vel in illo , nec non adsendum , vel ridendum i 8e tamen nec potest esse in duplici loco, iee simul est e flens, de diis dens. Tum, quia intellectus semel constitutu
in scientia , non minus manet determinatus
ex illa forma,ae aqua ex frigore. Tum dentisque quia prout ly. ex se praetenditur in aqua respectu frigoris, etiam potest prae tumi in intellectu respectu scientiae; quia intellectus ense, uel non est propensus ad opinari, vel salistim est propentior ad se ire , ut ad verum persectius tergo &e. Ad illud Seoti, semel emes
expositiones reliquimus: dicimus tamen hine,
quod Scotus dixit, scientiam esse veri dubita. bilis , non quia scientiam cum dubitatione eomponeret, sed quia nunquam praeeognoscitur in praemisiis sol maliter , quod incle in
conclusione seitur equare, ut inteIjectius assen.
tiat alleui propositioni, inqnitit medium, de applicat praemittas , vsque tune dubitans propositionem ; at semel posito medio, &e. iam
non manet,rire manere potest dubii iuste ergo intellectus certisseatur de eo,euius antea non habebat certitudinem.
9 Resolvo 3. praedictos actus possedia
υinitus insimul ei rea idem e existere. Ita renaset Seotus, 3e propugnatur ab aliquibus ex nostras novissime. ει lastrius φ. 2 n S. quem sequitur . & eitat Antonius Geresto D fer .a et Eltaeid.τIram. sed existimo praessentem resolutionem , nullo alio deberi, nee meliut posse defendi, quam illo sormarum positivarum , apud duas inventibilis
divinitus non intuetat oppositio. Tota enimeontroversiae dissicultas, prout in Authoribus notavi, praecise stare videtur in hoc , an scili-eet, oppositio praedictorum sit contraria , vel
contraductorial& ulterius,an contraria oppositio valeat evinci superne Quare so Suadere praedictum praecise intendam.
Quod igitur praedictae formae sint positi Paesuadetur in primis;quia habitus fidei, 3: Dp nlonis quid positivum sunt, prout patet: ergo S aistiis , eum sint , vel ab eis geniti , vel eos
eongenerantes. Tum , quia quando Intellectus , nec credit, nec opinatur, pote is percipi praecise cum formalitate privationis eεgo non sie percipi debet,duna opinatur,& credi P. Prob.anteced quia quando credit, et Opi natur,vel assentit,vel dissent inita, ut praeci te non Uentire. non habeat; sed praecisis non assensus est sor malitas privativa :crgo solum quando nec credit, nec opinatur , potest percipi cum Dr malitate privationis. Maior est eerta, alias dum aliquis dormiret, crederet, vel Dpl-naretur,eum non assentire adsit. Tum etiam,
quia negat, vel affirmat: ergo quia alientit,ves dissentit , quin non allensu praeeis et coni-tringatur. Minor prob. quia si ultra non a sensium, etiam dissentire haberet esIe privativum respeetu assensus, idem foret non alienses,aedissensus; alias , si dissentire quid ultra diceret supra non assensuκν, disse iit ire non foret pura astensus Privatio , ut est nonas tensus; sed quod fit idem, repugnat: ergo. Patet min. quia lueedissentire privatur,& expellitur non
assensus, de nil est sui ipsius privatio:ergo.s r Deinde prob. inlimul quod eontra die-trarie non opponantur: quia respectu subiecti solum illa, stricta contradi ictione videntur opponi, sine quorum aliquo , nee potest esse, nee intelligi subiectum:sed potest esse,& inteis uiri in quolibet statis intellectus, quin opineis
tur ,credat,aut sciat; seeus autem in ullo statu
potest esse , aut intonigi, quin opinetur , aut
non opinetur. credat,aut non eredat:sciat,aut
non sciati ergo. Maior videtur consona ornis nibus sor mκ contrarie solum oppost N:albu menim , 3t nigrum sunt eontraria respeStii ho
minis ideoque sine albedine,& nigredine potest esse , 3c intelligit similiter aqua, quin siesrigido,nee ea lida;secus autem potest esse, a .e intelliti hcimo, quin sit albus , aut non albus: simi ire, que aqua , quin sit frigida, aut non sethida - .nde istud est contradicti nis opposinam. Minor claret, quia in pluri 1 statibus intellectui, nee credit,neescit,nee opipatiar; in
nul lo aute potest esse,nee intelligi, in quo non
sis eurn opinione,aut cum non opinione;cum
fide,aut eum non fide: ergo bee.
559쪽
s α His ita propugnatis, restat suadere, quod expulsio formarum positivariim possit
a Deo evinci; quod posse satis consonum videtur respectu subiecti , cuius esse intrinsee se aecidunt, quod eum eo, nec speciem,nec
aliquod, quod ad essentiam spectet, adhue ex
parte attingant, & construant. Hoe dixi notanter; quia improbc argueretur ex rationali,& rugibili , quae etiam sunt sermae positivae: istae enim constituuntes entiam, sunt gradus primi ad subiectum , nec non sunt nece sarii: quare ex his circustantiis Oppositio sormarum positivarum redditur vis contradictoriae: imo recte potest argui ex eis,quia sie debent aliqua esse leviora ad pugnam inter se, sicuti sunt in concordia,& intimitate ad lubiectum ; sed formae praedictae sie eoncordant,& intimantur subiecto,que,d absque alicuius intrinseci diminutione possint abeste ab illorereto & sic in eo leviter pugnabunt , quod abi*ue ullius intrinseci repugnantia poterunt combinari,& adesse ad illud.s 3 Prob. intentum ex eo,quod in sep rabilibus a subiecto , ea omnia fieri posse a Deo debet eo needi, quae ipsis non repugnant per Ioeum intriti secum; sed praedicta insimuleombinari per locum intrii,secum non repugnata ergo. Suadetur minor; nam non re
pugnat ex parte intellectus, iste siquidem opinatur,& scit; quare si ex parte stiti, te opinati non repugnaret simultas. intellestiis insimul posset scire,& opinari. Deinde nec repugnat ex parte obiecti, eum idem possit a duobus insimul sciri,& opirari. Denique nec repugnat ex parte scientiae. 8c opinioni , quia est sa Deo imp diatur expulsio , nec selent a rationem scienti ,nec opinio rationem opini nis deperderet:ergo.s Dic dis, repugnare,quod non expellanis tur ἔ quia opinio ad praesentiam scientiae non haberet elli opinionis, & eeontra scientia ad praesentiam opinionis. Contra , ex eo quod petererit expelli, solum sequitur, quod si non
expellerentur , habere ne in eodem vires eonintrarias ; sed ex eo quod haberent vires eo trarias , non sequeretor , quod non haberent vires: ergo non repugnat inexpulsio , quia opinio ad praesentiam seientiae non haberet est opinionis , dc econtra. Id confirmo, repugnat qu'd opinio ad praesentiam scientiae
non expellatur: ergo quia opinio haberet vim 'pinionis ad praefentiam scientiae: ergo expulsione tir pedita, tam scientia,quam Opinio υim propriam, & specialem scientiae , &opinionis conservarent:ergo &c. Prima consequentia paret; quia si opinio ad praesentiam seientiae non habiret vim opinionis, scientia
non peteret expellere opinionem rerto quia opinio haberet vim opinionis ad praesentiam seientiae. Nolo hinc non tenorare, poste has rationes in materia metaplaysica initari. Sed
tamen illas posui , quia prout supra praeveni impar foret instantia respectu separabilium'
ss riteles r. contra 2 resolu- tionem: non implicat, quod intellectus i nsimul habeat apprehensionem ,& iudicium de Obiecto r ergo nee implicabit,quod de eodem insimul habeat scientiam, δc opinionem. Respondent aliqui, de novissime Grosso , negando crinsequentiam, quia apprehensio,& iudicium simia et is inter se subordinati;at vero opinio, & scientia sunt actus inter se contrarii. Fateor ita debere dici, quia in his , & in omnibus ali is ex subordinatione , & ex in lubordinatione, seu contrarietate debet deduci disparitas: sub-
ordinata enim mutuo se eou patiuntur, sicuti contraria mutum se expellunt. Sed tamen in prefata so Iutione, prope petitionem signabunt contrarii; dicent namque , quod etiam
opinio te scientia sunt subordinata et seu, quod talia non sunt apprehensio, Se iudi-eium et ideoque aliquid est congrue superad
s6 Respondendo igitur, existimo,dissiparem esse rationem ς & in primis potest de luet prope sensibilis disparitas ex his, quae t ntenistionaliter experimur, & ab effectu certificamur. Certiseatur enim,quod apprehensio stactus ad omnia indifferens, dc circa omnia
applicabilis; potest namque aliquis apprehendere discursum , apprehendere fidem,opinionem, scientὲam, Ace. secus autem sie communiter caeteri actus, utpote opinio,& seientia i ita utur. Tum,quia circa eosdem,& ex eisdem terminis, ex quibus formatur apprehensio, ematur & iudicium:& sie ex eisdem, ex quibus iudicium , formatur & discursus; idem est argumentum de iudicio eum di iaeursu compatibili secus tamen evenit in opinione, Sc scientia, in qu Ibus, saltim terminus
medius, seu tertius variatur praeterqtiam quod& eaeteri. Tum Huia tametsi aliqua distinetici inspiciatur in iudieici, Ze apprehensione, ea invenitur in linea priori posteriori , inquam, in superiori,& in inferiori; non autem inaequat 1, ut opimo,& scientia, quae sunt in
560쪽
De Scientia, Demonfirationis esse . s. III. I s
is linea aequalidi leursus: in hoe enim non par-ὐ a disparitas cognoscitur apud Logicos, prout ei rea subalternas, &aequales differentias di eurrunt; distinguitur enim differentia superior ab inferiori; sunt tamen compatibiles, ut patet in specifica , & numerica: at duae aeque in setior es,sc distinguuntur, quod veluti pri-inci diversae non compatiantur , ut patet in dupli ei numerica. A limili ergo apprehende,
obite. e. fides divina,& demonstratio
insimul de eodem obiecto non implicat: ergo neque opinio,& dein nitratio. Prob. anteced.
quia de Dei existentia insimul cum fide habemus demonstrationem ci abemus fidem, quia datur per scripturam revelatior habemus &seientiam,quia eius tametsi a posteriori, datur
per demo nitrationem eognitio rergo. Reia pondendum senti O,negando antecedens,& ad praesumptum exscripturR, de demonstratione dieci , quod tametsi aliquando demonstretur,& aliquando Deitas crudatur, insimul tamen nunquam demonstyatur, dc creditur. Diees, quid ergo expediςtur, dum utrumque oculis
rati Responderi porpit, quod tune intellectiti medio sciri ius,& persectius moventi , & il
lustranti di terminabitur,& sic ex illo operaiationem ei rea propositivo for mabit. Vbi noto, quod si forte in illo occursu cupias seientiae dare operationem, id compones dicendo, tale dare , non implica e contra metitum fidei; suffieeret enim pia eius affectio, videliseer, uod erederes, s evid o ter non se ires: quare iees , seripturam,existentiam deificam non superflue revelare ; quia non est omnibus sa-eilό per seientiam ad Deum venire,ut patet de illiteratis et seque revelat, ne univer tale meis dium alleui deficiat. Sic,tametsi capiti, ut es Christo , siperflua foret misteriorum Dei reis veIatio , ea tamen propter membra imperita revela υit; quia tametsi eaput sit praeeipuum,
lail tamen tanto Provistori competebat, omni bus universalietare notitiam .s 8 obite. 3 .smplex complacentia in pota
sessione meretum potest compati cum volitione emeaei prosie iendi illas, leo eum nolitione esseaei illarum rergo & scientia eum
opinione; ita enim se habere videntur .Hoc argumentum proponit hinc Magister Dionys. Blaseo , intendens nobiscum probare , quod scientia , & opinici sint divinitus eompatibiis
Ies. Existimo tamen,quod K ex tali argumento aliquid probat .probat etiam,quod naturais I iter sint eompa tibi lcs scientia,& opinio, sicuti naturaliter sunt compatibiles eompi
eentia simplex, & nolitio effieaxudeoque Mingumentum ab eo solvendum restabat, sietiti ob idem a nobis solvi restat. Responderi potest negando consequentiam a disparitatem sino in hoc, quod simplex complacentia non erueniat ad tam profundum , dc formatumatum in linea voluntatis , ae peruenit optinnio in linea intellectus. Intellectus enim dum
opinatur,transit i simplicibus, ct progreditur vique ad lineam discursis , quae est ultima respectu ipsius , saltim ratione sor malitatis. ita ut formaliter sit in linea efficaci: at vero voluntas dum complacet, manet in simpliei-bus, & debilissimis, ita ut non progrediatur ad ea, quae sunt ultimae, & profundioris spluerae , prout sunt actus absque conditione formalit unde sic se habet eomplacentia simplex in voluntate respectu volitionis efficacis , ae simplex apprehensio in intellectu te metu discursus ; sicque sicuti compatibilis est dilautius eum simplici apprehensione,se eo minpatibilis erit volitio formata eum simplici
eomplacentia:& e contra, sicuti unus υltimus actus volit,onis est incompatibilis eum alio, sie unus ultimus actus opinionis erit incompatibilis eum uno alio ultimo scientiae. Tum etiam potest dιci, disparem esse rationem ex
natura ipsarum potentiarum; intellectus enim est ex se determinatus ad υnum; voluntas ve-r6 maiorem ampliationem habet, seque erga inefficacitet opposita poter it facilius combi
s s Obi je. in eodem intellectu definien
te , eiusdem rei datur conceptus elarus , dceonsusust ergo dcc. Respondetur negando eonsequentiam I quia confusio, & elaritas ex definitione , & ex definito sic componuntur, quod ex utriusque conceptu maneat intellectus firmiter,& summe determinatos;at autem sie sunt in eopatibiles inevidentia , de elaritas scientiae, fle opinionis, quod ex claritate maneat summe determ iratus, Se ex inevidentia
indifferens,veluti opinans i sicque huiusmodie susio ,& claritas contradicunt, prout indifferentia, de eiusdem determinatio contradicere solent. Deinde potest re sponderi iuxta doctrinam Seoti hine ind. I q a. in resolutis
quod tametsi conceptus definiti, & definitionis tendant ad eamdem rem , sedlamen ita, quod prout vn us conceptus est elarus,& alter confusus non habeant eamde rem pro obiecto ; quia obiectum esse unius conceptus estres sub secunda quadam dillincta intentione, se ilieet dem bilis,de aliud sub inte titione definitivi ; sicque res, Ac intentio de ib/tis est obiectum unius:&res , Ae intentio desinitivi est obiectum alterius, sicque non est idem