장음표시 사용
101쪽
Liberatur, eaptivitate sua Goseviu .
schos ex relatione medici eidem faventis de eius vita fuerat; quare vorentes , ne mors eum gratuitli sibi eriperet, anteveniendum rati, ne animam line pretio emaret, persuasios se facile dederunt, ut quod dudum agebatur, sub promissione liberos juxta Regis Oblationem impetrandi statim, ac in Lituaniam venisset, quinque nominatim ex prim xibus Moschorum apud Polonos captivorum eum dimitterent. Quem consequi excluso omni temporis intervallo debebat notus Nasciokinus, ultimam manum apud Regem tanquam Dareus legatus impositurus iis, quae clam inter eundem Gosevium, &ΤZareos miniuros Dutenti
Georgium Dolgo risid Aulaeque Praefectum Eriliche, , imo &ipiundi TZarem, de pace, ejusque conditionibus, deque ejus filio in successorem Joannis Casiimiri eligendo acta suerant. Qiuasi obliti fument Moschi, aut penitus ignorarent, parem spem cecidisse i tritam, quando ipsiorum Magnus Dux Joannes Basilides senior Ioannem Hlebo ica captivum suum in libertatem emisit sub promissione ejusdem allabora di, ut post Sigismundi Augusti obitum filius suus in Regem Polomae' Interim recurrente VI. Kalendas Aprilis memoriae Divi Nexii Romani dicata die epulum nobis in nostro hospitio TZar, qui e uim
auctorem nominis sui veneratur, more solenni praeheri voluit. c.onsae-verunt enim Moschovitae diem nominis, quo quisque gaudet appellari. commessationibus & perpotatione totum comburere. Obnoxia autem superstitionibus gens neque in nominibus sua caret. Etenim quom do olim cerimoniarum arcana sanxerant, quominus nomen Romae Latinum enunciaretur, unde tam graves Valerius Soranus ejus eoigationis poenas luere debuit, ita Moschorum plurimi non illo, quoacuique in baptismo inditum fuit, nomine vocantur; sed eo, quod auteri suppresso genitrices substituere verentes, ne eo publicato ad mal ficia in perniciem appellati veneficae abutantur. Sic Duces Georgius,& Petrus Dolgoruki germani, sic Cancellarius Almasius, non Geo Rius, non Petrus, non Almasius, sed Sa on, sed Cyrus, sed Jeronfius in baptismo nuncupati suum. . . . Sexto dehinc die memoria apud Moschos quam maxime celebris triumphalis humanati DLl in Regiam Judaeorum urbem ingressus recolebatur. Processerat itaque de more extra Κremel onam arcem in vicinum templum, cui sanctae cruci in Hierusalem titulus , antec dentibus post labara , & sacras imagines a clero praelatas Aulae primoribus Alexius temporibus aurea corona gemmis interstincta redimitis, binisque Palatinis proceribus ejus brachia utrinque sustentantibus innixus. In ejus sequelam nonnulli in candidis il lis iverant Pontifices galeris ex alba Attalica tela formatis, margastisque a phrygione scite ornatis capita protegentes. Inde exacto horae quadrante ad locum, qui e conspectu portae arcis formam dimidiati exhibens circuli 1 viculo inferiore per connexam sectorum lapidum seriem v Que ad superiorem latissimi ante arcem pomoerii superficiem aequalis assurgit, eodem ordine prosectus suerat. Ibi stando in ipsa humilitatis affectatione superbe fastuosus substratas pretiosissimas mustelarum Scythicarum exuvias calcans, accitis paulo post ad se uno e demque tempore Dumni-Di ako, sive Regni Cancellario, Hilarione
Lapoukino , & alio quodam gregario Diako, illum ad nos e tecto aliquantum e regione edito tanquam ex Orchestra prospectantes cle
102쪽
bona valetudine suo nomine percontatum ablegavit: alteri vero simile munus erga Suecicos legatos quihus praesentibus iusiurandum pro observantia concordatae in Livonia inter se & eorum Regem p cis duabus ante sieptimanis per osculum, perque imagines testes inter. posuerat e pegmate haud procul a nobis luhitario opere ad eum usum erecto tunc conlpicientes explendum iniunxit. Interea, postquam nescio quae poporum grex murmuras let, a famulari soceri uri obsequio corona ruVerenter exutus legenti Archipopo memoriae proditum a Matthaeo in primo & vigesimo Evangelii sui capite Salvatoris asina inlidentis in urbem Sion ingressum aurem praebuit devote attentam. Lectione absoluta crucem a Sarkiensi Metropolita exulantis tunc Patriarchae vices obeunte ori admotam demissa reverentia, ejusque deinis tram ex usu ottentatae ad perstringendum pietatis fulgore plebi animos erga Lacros Antistites Christianae humiliationis deosculatus coronam denuo a iocero vertici impositam assumpti t. Metropolita autem jumentum a duobus ex ministris Ecclesiasticis Christi discipulos praetentantibus ex castello adductum interim conscenderat, eique -minarum more insederat, cruce numquam e manibus deposita. Fro ni lora TZar arripiens pecudem in arcem cum sessore super pannum quo procedenti via sensim sternebatur, lenta gravitate deduxit, comicinentibus sacris mystis, S reliquorum choro per ingeminatas antiphonas pluries repetitum Judaeorum Hosanna,& praetorianis militibus per totum forum utrinq; distributis frontibus solo applicatis mysterium humillime venerantibus. Nec caruimus hac die consuetis a TZare lautiis. Ad UIII. Kalendas Maii ducti in arcem ad conferendum cumis deputatis fuimus, qui TZareum hoc nostrae expeditionis decretum ex charta de more nobis legerunt. Profici eremur secundum desiderium nostrum Smolens clam nostro ibi munere functuri, suoque tempore ad Clementissimum Dominum nostrum per ditiones Polonicas redituri. Daturum nobis TZarem literas responsum suum quoad omnia a nobis proposita continentes. Et quia sacram Caesaream Maiestatem tanquam fratrem suum dilectissimum prae aliis omnibus vellet honorare , non se Convivio, honore cum omnibus Caesareis legatis in e rumdem dimissione eousque vulgato, nos adhibiturum; sed peculiari favore nemini antea unquam exhibito prosecuturum ad fana iliarem conversiationem in ipse habitationis suae penitiora conclavia illa ipsa
Ascendimus itaque insuperiorem palatii contignationem ad TZarem per scalas & ambulacra ab utrinque stantium nitide armatorum spissa serie custodita & continuo peristromate undequaque tam diligenter. Operta, ut nec pavimenti, nec parietum, nec fornicis, aut i quearii pars minima nuda conspiceretur. Ipsie in secundo habitatio nis suae satis spatioso & lapideo fornice vincto conclavi a quamplurimis accensis cereis illuminato, ac aulaeis Belgicis, Persici sique tapetiis circumquaque vestito superbissimae sellae in angulo apud fenestram de more collocatae gentili tectus pileolo margaritis gemmisque rigente, ac eburneum scipionem precios illimae magnitudinis adamantibus ornatum dextra tenens insidebat, sedentibus ab eius sinistro latere super scamnis ex proceribus haud paucis. Postquam eum reveriti essemus, & nos super scamnum e conspectu sito prope alteram senestram parieti adhaerens considere jussisset, B b dequc
ditionis suae decre tum audit. Excipitur cum Collesta hTκare ad familiare
103쪽
deque salute nostra a stante apud nos Cancellario I apou kin interm sari curastet, e sede exurgens, & super s)abello eidem gradus ad i stat affixo stans depositis pileolo, & baculo, acceptaque a porrigente pincerna maxima chrystallina patera mulsio liquore impleta propinavit mihi salutem Sacrae Caesareae Majestatis sui amantillimi fratris addito voto in haec verba, DEUS concedat, ut nos Magni Domini
de inimicis nostris triumphare possimus, quam terno hau itu exsicc Vit. Tum resiumpto pileo resedit, mihique maximum inaurati argenti scyphum mero plenum manu sua porrexit, idemque mox erga collegam meum secit. Imb S erga tres ex nostris familiaribus, quos venia data nobiscum introduxeramus. His ex haustis quinque insuper unum post aliud pocula diversorum liquorum, ipse tamen haud amplius bibens nobis haurienda eodem ordine & modo dedit. Quae omnia ordinatim pro ejus incolumitate , filii primogeniti, iunioris, totius eiu
, dem familiae, & pro selici bonae pacis successu successsive ebibimus.
Hoc postremum ille audiens votum dixit, hoc laret magnum opus. His expletis abivimus cum hac observatione, quod pocillatores, qui scyphos nobis a TZare tradendos in conclave inserebant, tecto semper capite intrarent, & adstarent, etiam dum illos ei porrigerent, quamvis magnates omnes detecti sederent. Cum autem pocula ab ebibentibus expectarent, caput aperirent, illisque resumptis ho denub ad abitum operirent.
Adusit - Postero die ad publicam admissionem in eundem locum, & cumeuntur u- iisdem se is in secunda nobiscum usitatis introducti coram Alexiocbii. fuimus. Postquam Cancellarius apud nos stans decretum expediti Thahe pho tionis nostrae legisset, Gurgens ille e solio injunxit nobis, ut venientillim1 ex tes ad Sacram Caesaream Maiestatem fratrem suum charissimum Eam Pellitione. nomine suo peramanter salutaremus. Literas poltmodum ad eam-
eisq: epu- dem suas nobis consignavit, & ad osculum dextrae admissos dimis i. t EOdemque die in nostris aedibus epulum nobis cum solenni in omnibus apparatu praebitum ejus mandato fuit.
Et detin ' Quatriduo post quadringentis me varii pretii sipoliis Zebellinis,
ta ii 4 4 '' & Collegam meum ter octuaginta in munerum a nobis ei oblatorumpensationem, additis insuper mihi quatuor, & collegae duobus in con siderationem nuperae nostrae familiaris compotationis donavit. Cum quibus ducenta etiam intor domesticos nostros distribuenda similiter transmisit.
Pridie nonas Maii Mosthua discedentes, octavo Idus septuagi Dilaedunt ta verilis emensis Mos ais cum venimus. Oppidum est ligneum sub fimi, 'e 'lapideae arcis p tectione a Demetrio Ivano icκ Magno Mosch .iti. '' - ria iri Andreae filio ollin attributum ; sed haud longo post tempore eius nepoti Joanni ab alio Joanne Basilij cceci filio Moschorum Monarcha ereptum, & ab ejus nato Basilio ob diversicolorum leporum venationem frequentatum, sesqui mensis olim l patio ab illadis lata Rege, dc magno illo Chodkievicio frustra oppugnatum. Regiducti Palatino suo Moschoviae provinciae membro. Ad quintum Idus ejusdem Maij post centum, & triginta continuae sylvae , quam unicus dumtaxat pagus Tetaro e ZamiesiCe AEt WK Qtitudine vindicat, versias mesimam intravimus. Oppidum aeriiri chs in collibus leniter editis pagatim dissipatis constans ligneum QR. Castrum habet sex lateritijs municum turribus, quarum tamen i
104쪽
tercapedines vicinum dedit nemus. Subest eidem cum Mosaisco sub peculiari Palatino suo provinciae et cum tamen olim suos habuisset Duces. Etenim anno I 3 s. Michael Leonis filius Wiesinae Dux pugnans pro Boleslao S id ristelone contra Sigi sinundum Magnu Lituaniae Ducem ab huius filio Michaele captus ab illo interficitur. Altera die quintodecimus a Dc ies ma lapis binos nobis in conspe- cium cippos, sive terrae tumulos dedit, Moschos inter & Lituanos ab Uladislao IV. Poloniae Rege apud rivum Polano. ka per pacem cum Michaele Fedoro icz Russorum Magno Duce anno I 6; . impago Di illina sancitam erectos utrinque terminos. At sequenti in pagum Blogo estine venimus, ibique pernoctavimus. Hic fluvium Dnieperum, 1 priscis Geographis Borysthenem di- Boostheetum, primum vidimus. Fons ejus juxta pagum Dnyepetako in syl- ςxxva Vol onskia quinquaginta a Volgae origine versias distat. Ex eo Plento .passu procedens Vc ies ma non adeo procul praeterfluit, dumque oppida , & urbes Drohob usum , Smolen sciam, Dubro*nam , Ors Zam, Κopisium, Sakloviam, Mohiloviam, Brakalabo. iam , Bi-choviamque in alvei fundo magis, quam in superficie rapidus praeterlabitur, fluenta Choranum, Nigeriam, Origankam , & Baranum in se recipit. Sed rursus reflex i cursu RogocZo. iam, ReZec Zicam , Cholmie Ziam, Loto agoram , LubecZam , Namosiam , Kyoviam , Trethymi viam a Stephano Rege Cosiacis attributam, Lamo iam, Circassios, ac post catadupas, ubi per rupium & saxorum gradatim praerupta delabitur, Κudacum a Gnietzpolskio anno I 63 7. conuitum, Simi maiokum, iuxtaque Rogutkiermen, Tegin kam, &e regione Tartarorum Ostamkirmen, Turcorumque OcZakoViam ,
olim Olbiopolim, S Miletopolim stringit, tanto ab admissis per hoc decursus sui spatium amnibus Druco , Bo ira , Bereaina , Imo-drayca, SosZia, Brahino, Pripetio, Repino, Daiesina, Stuha, IcZIca, Trubiece, Rosso, Supolo, Sula, Horolo, PseZolo, Worstio, Tas
mino, Oreto, Samara, Κons amoda, priscis Panticape, Inguleco,& in iplis suis faucibus Bugo, vel Hvppani aquarum incremento, ut post mille millenos ab ortu suo passus per sinum Carcinitum latissimo ostio in Pontum Euxinum illabendo aliud in mare maius haud minus mare effundere videatur. Et effunderet etiam dii tribuendas in adjacentes Ponto provincias, inque Jhraciam, & Graeciam liberali commercio Russicas opes, nisi Tartarorum latrocinia,& nocentior latronibus Turcus mercatoribus abstinendi ab illa via necessitatem imposuissent, Verumtamen , quia alpinis , & Scythicis mustelis carere nec Graecus luxus, nec Turcica superbia volunt, per Thraciam, Moesiam inseriorem, Bessarabiam, Romanorum sub Flacco coloniam, Podoliam, & Borysthenis accolas Circassios Graecos me catores in Moschoviam cum pyropis, saphyris,& caprinis ex Ancyra pannis cymatilibus , seu undulatis emittunt, ut inde Vel permutatione, vel pecunia utrinque arbitrariam aestimationem adimplente pro inductis mercibus cupitas pelles educant. Pridie Idus Maij Drohobusum in ditione Smolenscensi aequali In- Drohobu. ter Wies mam, & Smolensciam nonaginta veritarum distantia per sum. montis declive ad laevam Borysthenis ripam decurrens oppidum cum Castro asserum palorumque lorica permunito, olim Jeremiae Jaros-lai primi Tuveriae Magni Ducis ex filio Michaele per nepotem Com
105쪽
stantinum pronepotis eiusque descendentium haereditariam portionem, invecti sumus, & ad XIV. Kal: Junij per vias semper negligentissime munitas, ac propter discontinuos truncos curribus viperas
Smolensciam in Alba Russia perVenimus. . Sinoleno Dividebatur olim Smolens cia in urbem , & arcem , quas lublicios R. ponte a Hieronymo Ciechano icE Judice suo terrestri junctas perfluit Borysthenes. Nunc urbe tota, quae octonis millibus aedium constabat, & anno Isio'. dum a Sigismundo III. invaderetur, ab ipsis mei incolis incensa fuit, deleta arx sola stat, quae a lupinis valli-hus ad colles per ardua, & praerupta declivia montis, ubi Magni Alexandri aras olim stetisse Vaporius tradit, assurgens laevae Borysthenis ripae imminet. Circumdatur muro duodenis geometricis pedibus crasso, qui a terra c secto lapide ter septem, ac insuper duodetriginta ex lateribus dominantibus Magno Duce Theodoro IvanomicZ, ejusque successore Borisso Hoduno constructus exurgit, a duodequadraginta turribus spatio passuum ter mille justo intervallo dispositis protectus. Vallo tamen nullo, fossa nulla ejus aditu hostis are
tur. Agger duntaxat; sed non continuus, in pomoerio interiori, ut Propugnatoribus a dirutis machinarum, aut cuniculorum violentia moenibus per oppugnantium impressionem summotis refugium ad novam defensionem praebeat , est excitatus. Intra hunc ambitu rarae admodum sunt domus magnas singulae areas comprehendentes,& quam plurimae haud modicos hortos, quare infrequenter habitatur. Habuit inititutum a Rege Poloniae Sigismundo III. & ab UOhano VIII. Pontifice suh ejusdem filio ut adistin IV. confirmatum orthodoxae Latinae fidei Episcopum , & Grecae cum Ecclesia Romana communicantem Archiepiscopum, quibus ejectis Russici schisimatis Archipraesulem Alexius suffecit. Praeter autem Abbatiam & coeno-hium lanctimonialium ordinis Sancti Basilii Magni sub Romanae E clesiae subjectione habuit etiam Collegium Societatis JESU , Conveniatusque ordinis praedicatorum, & Ordinis Minorum de observantia a Catholiet Sigismundo IlI. fundatos. Plurimi enim ibi suere Romanae religioni
contra pa- addicti, quorum partem haud minimam contra fidem transactionis G .dΜ0' in traditione arcis utrinque stipulatae seu minis territos, seu promis DbQv x ςδ, oneratos , seu aperta vi prehensos iterato baptismo sacra promteri sua consilio, & opera Alberti Golimoniij DEI,& patriae pro-
untur. ditoris Moschovitae coegerunt. Reliquos, qui ab inconcussa constantissimae Catholicae religionis petra nullo astu, nulla vi deturbarili otuerunt, templis , sacerdotibus, & sacramentis carere jusserunt, perantes , Rubd tandem miserculae oves pastoribus destitutae extra caulam sanctuarij sui, quod in prytaneum conversum Vident, errare adactae ad luporum lustra divertere debeant. Quas omnes injurias a quodliber alio sub quibuscumque pactis dedi titio oppido neutiquam abstinuerunt. Turcorum tyrannus omnes quidem religiones TuresGa- infra Mahometanam suam habet, Lomanae tamen aeque, ac Graecaelathae Ca- hominibus sacrorum suorum publicum concedit exercitium. Peram,
in li*0 s u Galatam, Genuensium quondam coloniam a Constantini urbe R angusto Bosphori Thraci j emissario sinu canali nuncupato discretam binis ante seculis a Mahomete subactam, preteritis aliis quam pluri mis sub Ottonianico dominatu eadem libertate fruentibus, unicum hujus veritatis testem produco. Ibi, qui sanctissimorum Patriarcha
106쪽
tum ignatii, Dominici, & Francisci sive laxiori sive strictiori obsere
vantia instituta sectantur, palam & publice patentibus templorum s ribus concurrentibus quotidie catholicis sine ulla interpellatione Divina peragunt stolen niter ossicia. At Moschoritae vix oppidum At ΜQ aut urbem aliquam patefactis a credulorum civium deditione por-xis ingrediuntur, cum pacta quaecumque , & qualicumque roborata jurejurando susque deque habentes extemplo quicquid catholicam fidem sipirat, extinguunt. Viderint itaque Catholici illi, qui Russis con- Consuli tra Catholicos stipendia faciunt, quomodo tam improbae militiae ra- t CR h0
tionem Divino sint judici reddituri. Nequaquam enim sutile illud absiab.;
quorumdam admittetur subterfugium, quod per talia bella de regione, his eontra non religione primario certetur, cetera autem mala secundatio, & Catholi
praeter intentionem eveniant, ideoque ipsi in ijs culpi vacent. Eru mu uiri etenim a confirmata pluribus tempestatibus experientia potve φης' runt, quod mala illa connexitate adeo ins parabili primariae intentioni in Moschoviticis bellis consequantur, ut quocumque in sella signa Marte propitio Moschi inserant, & illa simul semper continu , importent. Interea, dum illis DEUS meliorem dabit mentem, laudanda erit ejus erga pusillum gregem situm Catholicum bonitas, quanti quidem Moschorum intellectum per ipsius felicitatis caliginosumor splendorem adeo occoecat, ut non videant, transitum a lumina libertate ad summam servitutem nullo interjecto medio sine maximi violentia fieri minime posse, violentiae autem uiuturnitatem numquam aptari. Tyrannis ab iis in Lituanos exercita horum animos ita abalien vit , fideque dimovit, ut tanto eos odio ex provincijs suis ejecerint, quanto in eas favore admiserant.
Patientia interim miserae Moschoviticae plebis vilitatem aereae mo- Moschuinnetae in summa annonae caritate sussicere sibi ad tolerandam inopiam p ς suam minime posse amaro experimento comperiens in furorem Versia bi' et insanam Moschuae concitavit seditionem , quae, uti fieri assolet in i, e tam se omnibus duce carentibus, auctoribus suis exitio suit. Pridie Nonas ditio. Augusti anni 166a. ex duodeviginti ultimae succis millibus conjur iis pars dimidia solis cultris armati Alexium sexto ab urbe lapide ruri agentem adierunt , & juxta morem vulgi nobilitati , & potentiae semper infensi prolatis innumeris contra ejus socerum Iliam Danilo icZ Milosta ski avunculum Simonem Lukiano icE Streia ichneν , Aulae Praesectum Fedorum Miliato icZ Ertisiche. , Bog danum Mattheo icZ Hitroν , & Joannem Andre ic Z Milosi ausis hi querelis superbarum aurium , contumeliosi oris , concussionis, peculat sis, S proditionis eos ad mortem depoposcerunt. Alexius pridie ejus diei de hac conspiratione secretb praemonitus considerans, naicentia mala facile opprimi posse, & boni medici ad instar
vitiolas partes sanare malens, quam res Care, paraverat mellea Ve ha, ut insanientium amaritudinem edulcaret, iramque emolliret. At,
si incipiens adhuc, & nondum adulta seditio melioribus consilijs non flecteretur, ne, dum malum inveterascit, robustius fieret, etiam vindex ferrum acuerat, ut radicitus illud praecideret pertinaces in sua contumacia puniendo. Respondit itaque illis, in ue flagitari, ut a cusati accusiatorum irae ad exitium dederentur. Esse se omnium D minum et Inquisiturum in reos, & in criminis compertos sinia ulla pe sonarum discretione pro modo culpae severe animadu eri urum. UxO
107쪽
remque suam, & filium presentes huius Guae promissionis iis obtulit
vades. Illi vero ex his verbis formidinem in Alexio arguentes, ide que majoribus animis insolescentes , neque contumeliosis i a TZarissam verbis abstinuere. Excanduit ira Alexius,& ad praetorianos, aulicosquε suos conversus, liberate me ab his canibus , inquit. Con- Otiae ora- festimque illi in seditiosos irruentes sere omnes trucidarunt. Non viter Puni periere tamen omninci inulti, cum emtorianorum haud paucos cultatv - tris per desperatam audaciam in pectus adactis sibi in interias immolaverint. Ter mille , qui in subsidium suorum ex composito armati successerant, cum caesos eos sua spe citius invenissent, ad tutiora consilia conversi proiectis armis ante TZarem prolirati mortem, qua
promeriti essent, deprecati, ut in Sibi riam relegarentur, a placati iam per aliorum poenam Alexit ira obtinuerunt. Moschuae Ueinde in soris, & compitis erecta patibula quingentos ex iis, qui ibidem auditiorum diripiendas domos remanserant, exceperunt. Diseedunt Tandem ad octavum Nonas Septembris abire decrevimus, &author di abnuentibus Mo his vehicula nobis concedere propter metum, ne , LQφὲς S' Lituanis retinerentur, naves conscendimus. Prono itaque Borysthe-
η ' μμ tie Dubro nam , oppidum Palatinatus olim Mici Slavi ensis, nunc ve rti Vitepscensis octuaginta a Smolen scia passuum millia in utraque bfiuvii ripa multa aedium frequentia olim assurgens , nunc per heialum Moschoviticum cum magni Domini sivi Georgii Caroli Hleb .iez a Montivido filio Gedimini Magni Lituaniae Ducis ultimi virilis sexus destendentis rei familiaris iactura misere vallatum, prius praetervecti fuimus. Or Zam deinde Palatinatas Vitepscensis vigi ii mille inde passus, qua Ors Eanka amnis Borysthenem subit, & exegione utrique pariter fluminis orae incumbens oppidum pridie Idus
Septembris appulimus. . . Adhuc tamen leuca inde aberamus, cum tristissimum oculis meis. λ' hq obtulit spectaculum. Adole ens, quem haud ita pridem ex ephe i, tu, iri bis emancipatum sub liberiori ad cubiculum disciplina admiseram ,
Borvsthe- videns cymbulam ex cava arbore secus naVim meam a remige actam,
ne submer desiderium concepit, in eam se conserendi , ut per Boryisthenenulli xv huc illuc animi gratia vagare posset. Et, ut erat mente subitaneis obnoxia impetibus, illicd evocato remige in eam e prora mea proslijt. Studebant consocii ejus mei familiares sanis monitis revocaraevidenter periclitantem ; sed miser, quem fata premebant instantia.
stulte deridebat prudenter monentcS. Cum, ecce , vertitur cymbuta , cic infelicem cum remige in flumen effundit. Apprehendit uterque natura dictante infidum lignum sperantes salutem a periculi sui ca
sa. Cum autem uterque in illud ascendere contenderent, ter ve
sum eos toties excussit. Interea infelicis adolescentis veltes, quibus iuxta praevalentem apud juvenculos Gallicum morem dc colligatis,& succinctis erat indutus, aqua oppletae pondere suo deorsum secum miserum detraxerunt 1 nemine unquam amplius visium. Remex, qui vix indusio, & seminalibus aliquatenus tectus sacilius ab undis iustentabatur, cymbulam ab altero jam liberam solus arripiens, ea que pro libitu versans, brevi nisu in ea ita se aptavit, ut extensus e urto tantum capite extra aquam, qua inundabatur, a lecundo fluminis cursu deserri sie sineret, donec ab alijs nostris supervenientibus vibus susciperezur.
108쪽
Stratum erat ad Orsaam flumen ligneo humilibus navibus ii - 146 6 nixo ponte solis piscatorijs cymbulis perVio, Culus praeilactus DbVixi ,,in y o
nobis appellentibus eques factus intenta in navigia nostra clava minita- hibetur
bundus inhibuit, ne exscenderemus. author .
Cum tamen iste sit locus, per quem ex Ducatu Smolenscensi ini scensu. Lituaniam proficiscentes relictis navibus terra iter per Odrusios Va pOvij campos arripere consueverunt, misto Alexandro M ois ki Bicho viae Clericorum Resularium Divi Augustini Praeposito, quem a captivitate Moschovitica nostra intercessione liberatum ad suos reducebamus, petiimus a Vicepraesecto ZariSki, ut equos, & vehicula ad iter terra prosequendum nobis ibi conducere liceret. Quod rotundenegavit. Neque ante crastini meridiem exorari potuit, ut saltem transitum navibus nostris ulterius descet duris patefacto ponte Concederet. . ,
Kopisium ea clie sole occidente venimus, Oppidum lignςum ν άietae Palati natins Mici flaviensis ligneo septo turribus munito Vallatum, li- Liui. gneaque arce in edito colle media protectum quindecim ab Orsat passuum millibus in laeva fluminis ripa aedificatum, & ad Principem Bo-gi,laum Radivilium spectans. . . . Pol tero bis decem millibus emensis Zklo iam venimus, nobile sed ne is
Palatinalsis Polocensis in dextra fluminis ripa oppidum, ligneum &ipsum probeque munitum cum toto suo comitatu post obitum Ale- Οxandri Chodkieviiij ejus ex filia nepotem Sieni avium Dominum agno- eoneediis scens. Quamvis autem hic Praesectum Andream DEierZano Si l lon- tur. ge humaniorem experti fuerimus; transitum tamen terr1 a timente, ne sibi Polono a Lituanis vitio verteretur, quod contra OrsZanum. exemplum nos admisisset, impetrare haud valuimus. Descendimus itaque, Bichoviam prius arcem ligneam L Vae BO At h. sthenis ripae in Palatinatu Polocensi adjacentem praetervecti, cursu Mohilois
viginti millium Mohiloviam Vitepscensis Palatinatus urbem; sed libere viae. Regiam, tot ollia pulsaturi, donec unum nobis patuisset. Hic, post quam biduo ripae haesissemus, urbis senatus hospitio nos ulterius prohibere erubuit. Introsusceptis itaque qua, & quo liberet, proficisci' Nomen Mohilomi, quo sepultura stirpis alicujus significatur, diu De Μ
in edita Borysthenis dextra ripa raucae admodum famae fuit. At Albae bilovia. Rulliae mercatores opportunitate loci allecti eo commigrantes fixis d inde domiciliis frequentes adeli centum ab hinc retrb annis eum in-Coluerunt, ut ampli eidem formam fecerint emporii per universas Rul sias celeberrimi. Christianam fidem Graeco ritu schismatico profitetur, licet hina catholici Romani templa habuerit: parochiale nimirum a Moschis dirutum, cui nunc parochi sui canonici Michaelis Ob-rinski cura sacellum, dum meliora succedant tempora, vidimus tu stitutum: aliudque Carmelitarum ab iisdem Molcho vitis omnino Ge sum, cujus situs ab unico ejusdem ordinis sacerdote nunc insidetur, ne ejus possessio, quasi animo derelicta, civiliter amittatur. Patres Societatis JESII collegium hic nullum unquam habueruut, & Alexandet Gosievius suum illis Vite psiciae, non, ut Piasecius erronee scribit, M hilo iae , exstruxit. Anno is ad XVI. Kalendas Septembris cum octo mille extra & intra ambitum suum vallo propugnaculis, S lolsa
egregie munitum, tormentisque instructum aedes numeraret, irruenti
in Lituaniam conjuncto Colicis Eaporovianis Magno Moschorum Duci
109쪽
De Oppiis do Hias Alexio legitimum Dominum suum Poloniae Regem a fortuna tunc de sertum deserens spontanea deditione se tradidit, sperans sortem sub protectione gentis eadem sacra colentis meliorem. Frustrata deinde 1 pe tua infeliciter didicit, subditis usui non esse dominorum mutatio nes. Cum igitur a Moschis per bonam fortunam clementatis pessumdatam, diminutam, & in deterius lapsam se diu luxisset, detersis de sperationis manu inutilibus lachrymis vindices spiritus assumens ad I II. Idus Februaras anni I I. coniuratione facta circa nonam mat linam ad aeris Campana pulsum nongentos & sexaginta praesidiarios Moschos, dum centum & quinquaginta per tumultum elabebantur, trucidavit, sieque in libertatem Vindicavit. Nunc duplici proditione luperba recuperata suae civitatis iura tanta impotentia tuetur, ut, quamvis catholici suam etiam Senatus partem obtineant, Regem suum vix in stuperiorem dignetur agnoscere, praelidium certe eius recusὀt, solis civibus suis, qui quatuor millium ad arma serenda idoneorum. numerum etiamnum explent, moenium portarumque custodiam conis Credens. Ceterum gens rudis, fallax, & a Mosichorum moribus si immodicam libertatis suae curam dempseris) sicut ceteri Russi, parum abhorrens. Oeconomia est hic mensis Regiae quotannis pacis tempore centum millia thalerorum subministrare solita, cuius utilissumam administrationem Rex Gosievio postliminio redeunti conceΩsierat.
Ex pagis huic oeconomiae subditis iumenta & plostella, quae nos ..,. . tim*0tδ Qitrδ Nn m Veherent, impenso precio com Ad V. Kalendas Octobris nobis Mohilovia discedentibus, & ad
Ionium Axenum magis nobis axenum & inhospitalem Borysthene decurrentem relinquentibus ad UI. Nonas ejusdem Boris ovia Palatinatus Minscensis a conditore suo Polociae Duce Ginvitonis Novour
cis fili' nomen o ita, passiisque sexies viginti mille a Mohi-
Iovia discreta se in conspectum dedit. Bini, constat arcibus ad laevam BereZinae ripam, cujus undae a confluente Scha adiutae eas in te nuunt & circumdant. Nullae in iis aedes praeter misieram Praesecti habitationem cum Sacello Graecis sacris destinato. Moselii eas anno I 6ss. mense Julio Vi expugnarunt, & eodem menser sied post sic plenianium , per lentam Obsidionem fame macerati eas Lituanis reddere u huerunt. Oppidum tamen, quod bidem adjacebat, totum deletum. et t. Hic ante sublicium pontem,quo paludosius Scha superatur, moram latis longam trahere debuimus, priusquam P secto persuaderemus, ut per eum ad marginem Bereginae fluvii, quem aliqui prisicorum esse Borysthenem argumentis parum stringentibus ducti suspicantur, nos transire permitteret. Γ γIbi pernoctantes fluvium postremo die lintre traiecimus. Ortumas litum haud longe a pago Dorice Boristaviensis districtus duceris, ingentem prius paludem secans, parvumque in ea hauriens rivum Boris viam alluit. Receptis inde fluentis BObro, S istocZa, Wol Caria, Bobricia, Predi ina, Usga, Ollia, Zertigia, & S ieco Ho olium praeterfluens inter Striesnam S Retecricam Borysthenem influit. 1 ertio Nonas Octobris septuaginta nemorosiae solitudinis patiuum
i politam & fluento imminentem supremo totius Lituaniae tribunali
110쪽
post vinam eum Novogrodeko alternando singulis trienniis decoratam venimus, & desiolationem et 1 Moschis illatam tristibus oculis hausimus. Basiliani uniti, Dominicani, Bernardini, Sanctimoniales diruta claustra sua & templa suifragantibus piorum largitionibus ibi jam reparare occoeperant. Et Patres Societatis JESu ad jacienda Collegii ibidem instituendi sundamenta se instruebant. Ad tertium Idus Octobris decies & sexagesies mille passus vecti multis per laboriosum hoc iter incommodis affecti saepius in sylvis dc solitudinibus per Moschoviticam vastationem factis sub dio aeris & l tronum injuriis opportuni pernoctantes invisi ubicumque S despecti Vtinam, vel Vilnae potius bustum, attigimus. Degebant ibi tunc plurimi ex Magni Ducates Lituaniae proceribus, di praesertim ij, quibus commissum a Rege, & Republica suerat, ut sub directione ducis campestris Gosievit exercitum, qui ob nox h, i a Li
Orbi causas secessionem fecerat, ac exuta contra fas disciplinae debita tuani, est Ducibus suis obedientia, ijsque repudiatis Zeronscium substituerat, sti- eipiuntur. pendia sua proterve essiagitans ad antiquum obsequium reducere Opportunis mediis conarentur. Hi obviam nobis ad quadringentos extra urbem passiis emiserunt Albertum Constantium Clechano ictum Praesectum Osmianentem militum tribunum, ac exercitui foederato a conliiijs, qui numeroso procerum ac nobilium comitatu stipatus in honorem Caesaris nos humaniter excepit, & in facta nobis prius ob
via supremi Thesaurarij, & ducis campestris Gosievij rheda nobiscumsedens nos in hospitium introduxit. - ΠAlluit hanc urbem Vilia haud magni laesis a sontibus Bereginae non adeli dissiti parva soboles; sed haustis De inosii, Ser oegae, UZ-lae, NaracZae, Osinianaeque humoribus jam grandior exiguum apud eam amnem Vtinam, unde nomen habet, abripiens, eumque cum Vaka, Bragala, & S ienta amne Lituaniae sacro in Nemenum apud Caunam deserens. Hus conditor Gediminus Magnus Lituaniae Dux fuisse traditur, qui anno I 3os. collibus apud confluentes Viliam & Vtinam binas arces, alteram inserius ad montis radices Utina fluvio cinctam. , superius alteram in ipso jugo imposuit, quibus deinde tantus aedium
numerus a mercatoribus undiquaque eo convenientibus excitatarum accessit, ut dignam fecerit, quae inter magnas urbes connumeraretur,
ct Palatino Caitellanoque constitutis in metropolim non solum Lituaniae suae; sed etiam totius Magni Ducatus evaderet, adepta suffragii ferendi in electione Regum potestate. Jagello, postquam baptismi undis renatus fuisset, circa annum I; 87. eam epilcopatu 1 ste dotato decoravit, cuius iurisdictioni Palatinatus Vilnensis, Trocensis, Novo- prodensis, Pol ensis, Vilepsicensis, Minscensis, & pars magna Podo- hae, & Polesiae subsunt, cuiusque suffraganeus est Episcopus Metonen sis, qui ex Collegio canonicorum Cathedralis Ecclesiae eligi solet. Anno
1 so6. muro, non undique, incuriosius septa, immensisque in dies aucta suburbiis Spartanae civitatis ad instar magis civium robori ad hostiles impetus amoliendos, quam munitionum firmitati fidere voluisse Videtur. Quod, quamvis contemptum hostium a nonnemine spirare dicatur, magno tamen eidem bis ti Moschis oppressae, direptae, exulta, vastatae lictit. Et tutius incolumitati suae consuluisse, prudentiusque hostem contempsisse visa fuisset, si secura minus, & munita magis esse volui siet. Etenim Moschi non tantum anno Io Io. eam interceptam