장음표시 사용
191쪽
cri. Morbus erat cancer , in quo ulcus factum est veluti in ambustis,
in quibus cutis apparet corrugata, contraeta, densata, minus ductilis, 2 adiglutinata , atque adhaerens nimis partibus profundioribus. Morbus erat canis cer: in quo pollea partes circum politae diverit mode tumidiores factae sunt, Se totum reliquum mammillae tumidius apparuit. Uerum sedes mali, vitiique non erat in partibus mammillae tumidioribus, sed in duro, partiumque minus ductilium, Ot minus irriguarum, quam natura esse soleant, corporei quod descriptimus, ac diximus in principio quandoque minorem habere magni tudinem , quam sit magnitudo ciceris.
XXVI. OPortet autem imaginari non pauca alia dari vitia his multis nomini iabus similia ; vel etiam his multis nominibus dissimilia . Sed cum omnia ligillatim persequi difficile sit 3 ne Videar, quam plurima omitisse , eos
moneo , qui haec legent, in arboribus saltem vitia observare , quae floribus, frondibus, aut fustibus contingunt, quaeVe accidunt cortici , quaeve ligno, quae in trunco, vel in ramis fiant: existimo enim multa ipsos reperturos eia se exempla , quibus explicentur, & evidentiora fiant, quae supra indicata sunt. Alicubi totum folium, alicubi areolas tantum in folio, vel fibras, nervulosque tantum male habere observabunt. Tubercula, V excrescentias varii generis alias magis, alias minus duras , Si quasdam prorsus fungosas,8c plantas majoribus adnatas plantis saepe saepius observare dabitur. Uide
hunt regiones quasdam nunc majores, nunc minores, vel etiam minimas sy-deratas, aut exsiccatas; videbunt in regionibus corruptionum varia genera varium eructantia vitium , profundius in ligno non apparens in cortice, Vel
vitium in cortice, non trasmissum ad lignum, M in his, atque etiam mani illi in fructibus vitia quaedam esse nonnunquam serpentia , ut brevi tot immperdant fructum ; nonnunquam non serpere , aut minus serpere videbunt. Integras partes aliquando veluti expuere vitium , Se separationes fieri puri ab impuro, M aliquando ligulas, ut sic dicam , vel fibras regionis morbidae sici insertas, Si commistas integris partibus observare licebit, ut neque gladio facile sit ab istis illas abscindere, aut separare , Verum impossibile est cuncta,
XXVII. S Pectabiles autem In arboribus nodi sunt, e quibus nova erumpunt solia.
no Varum gemmarum tutamen ιδc ornamentum , ac multis in plantis, puta in vitibus e nodis admirabiles capreoli, 3c potissim lim Circum circa Dbrutos terra nodos novat nascuntur radices : ut maxima appareat in nodis plantae vis. Mutatione , insitione , aut etiam nodorum permistione Omnino. admirabilia . Se monstruosa fiunt in plantis: sbj ut in composito citro aurantio pomo videre est . Novos nonnunquam in veteri trunco notavi nodos, e cortice in tumorem elato erumpentes . E vitis gemmula similis , ut pluris
a Sed in ambusis frequenter vitiosum separatur ab integro quoniam mitiosum illud uno tempore totum , inferὸ aequaliter vitiosum fictum es : δε-cias in cancro , in quo etiam Drotensa fibra veluti radices ponunt in circummis Dis partibus.
192쪽
mdm nala itur matri vitis . E semine autem Vicis , hoc est uvarum acinis,disIimilis ut plurimum nascitur matri vitis: sed nequaquam in omnibus, plantis similia his, aut similiter fiunt. Cum autem plantae, M animalia non omnino dilliinili vegetent ratione , hac occatione Placet in corporibus aut malium , nonnulla notare aptis lime nodos appellanda . Est liber inscriptus de Anatomia vi rum Galeno tributus, in quo traditum est credidisse antiquos cerebrum , he par, pulmones, M stomachum tanquani nodos esse pro-Pinquos primae radici, supra quos, 2 circa quos deinde , 2 nodi alii secundam naturales , scilicet, 2 utiles elevantur. Λc Auetor Finitionum earum ganglium definivit, nervi, sive fibrillae, nerveae pr.eter naturam couinvolutionem, live nodum quendam. In statu optimo animalis nodos plerosquo dari omnino manifestu in est : ac si dixerim pluribus in locis haederae in morem conscendentis arborem multas fibras in animalium corporibus complicari, colligari, & nodos facere, omnino Verum dixerim . Plexus saepe saepius vocant anatomici partes quasdam in animalibus : suntque plexus reticulare opus vasorum , Ω consequenter fibrarum , ex quibus constant vasa , multipliciter complicatorum, M ligatorum , in quibus vel nudis oculis nodos obis servare liceat, nodulis similes, qui observantur in fibrillis foliorum arboris. Neque profecto est in re anatomica tam mediocriter versatus, qui ignoret, nedum dari, verum etiam palsi In Observari nervorum nodos plerosque , smanifestissime circa stomachum , quem nodum dixere antiqui & ex nerve is fibris reticulare opus efformari: in reticulo autem nodi semper sunt supponendi . Nodi item supponendi iis in visceribus, in quibus aliquid separatur ab iis, quae appellunt. Λcini dicti in hapate nodos habent. Glandulae omnes, etiam minimae nodis, vel nodo constant vasorum , Ω fit, rarum. Nodis potissimum novae fiunt machinae, quibus novi aliquid in animalibus molitur
Natura. Non minima parte cognoverant: haec antecessores nostri, nodos in tumorum doctrina frequenter nominaverunt. Oui etiam cum aliqua viridissent veluti nova germina inani indibus materiae multitudinem accusaueiarunt, & forma tricem virtutem ad senium usque extremum perdurantem: verum quotquot ego legi, neque rudem rerum istarum mechanicam exposuere rationem , neque quisquam Verum salte in adumbrare est aggiessus : inter quos M. Λ. Severinus et ii dilerius plane , I in dicendo ornatus. At mihi omnium minimo maximi Dei munere datum est , ne dum haec, atque limilia concipere, Verum etiam eccuno , atque solo filo golsi pino , vel lineo, vel laneo, vel alio diversimode tamen contorto, R Variorum generum noduiniis instrueto varia conficere organa ad aliud, atque aliud opus magis, minus apta . Ac mihi daretur animus ex uno gossi pino hujusmodi fit, varias ostendendi confictas machinulas, aliud, atque aliud facere perpurgare, M percola re aptas, quae sortassis iis etiam , qui mustum percolant nota sunt.
SEd non solum , qui natura dantur nodi praeter naturam Variare possunt in animalibus, novi insuper oriri, novaeque possunt machinae pullulare, δe crescere, in quibus aliud , atque aliud fiat, & ab iis, quae appellunt ad novam machinam aliud , atque aliud separetur diversum ab omni eo, quod in corporibus animalium reperiri solitum est. Antiquioriburi quibus jus suit, rebus nomina imponendi, casus datus est experiundi nonnunquam in his re-Feriri
193쪽
periri substantIam melli, aut pulticulae , aut sebo similem: quamdbrem
quosdam tumores dixere mellicerides , alios atheromata, steatomata alios , hsinii litudine eorum, quae continebantur facta denominatione. Attamen praeter quam quod in his multae sunt magnae disserentiae, quae alias, atque alia a possent constituere tumorum inferiores species , non minus, ac solius pulti. culat ex: grati ex variis sarinis multae revera extra animalium corpora obseris vari possunt nimium di fierentes species, nonnunquam Corpora reperiuntia
in tumoribus melli, pulticular, aut lebo omninb dissimilia , ut sunt carboni terrae, aliisque similiat atque ideo si a contentis sumenda sint discrimina istorum , similiumque tumorum , necessum sit concedere multb plures tribus esse illorum species . In his, similibusque tumoribus, ut plurimum manifestb apparet corpus esse adnatum parti, tia qua tumor factus est , idemque vasorum, complicationemque habere fibrillarum tanquam radicem . ut plurimum tumores hujusmodi crllini propriam, atque folliculum habent, Rcystici proptereI appellantur . tit plurimum in his similibusque satis non eli studio quocunque , & medicamentis quibuscunque auferre , fle abscinderct
tumorem , nili nodus, Se radix eiusdem simul solvarur, aut corrumpatur, sive utcunque auseratur, k omninb extirpetur. Observatum enim saepe saepitis est abscissum, Se sublatum tumorem aliquem ex his, iterum, atque hi vi, 2 nonnunquam in maj Irem molem succrevisse ν quoniam nodus intactus relictus fuerat, radix videlicet tumoris intacta relict i suerat. Praeter Cynicos Varios, Verrucaeque non paucae, si ii tumores, qui ab exiguo pendent pedunculo, Se angustam habent halim , aliique non pauci ad hoc genus tumorum , ex novo prodeuntium nodo referri potaui.
XXIX. ΡΟrrb omittendus in his non est aeris usus maximus . Ac quidem legi
mus apud antiquos arterias undique aerem accipere Circumfusum, qua calor nativus attemperetur: quae sententia castiganda aliquantulum em nam sic , ut fertur, multas easque graves patitur difficultates . Praeterea est liberis utilitate respirationis, qui Galeno inscribitur, ac, ut cenibr quidam dixit, multa in eo vera funi, sed magna ev 'arte Ari tetica. Quo fatuitatem non-niallorum memini me non semel fuisse admiratum, qui ea , quae ab Arist tele recte de natura tradita sunt in medicinam verentur admittereἰ quoniam
reeugnantiis, quae in medicina docuit Galenus. In hoc libro ae utilis raro rationis flammam legimus in continuo motu esse in modum fluvii. ptui nutrimenti summam habere ex aere, quam ex quoeunque alio ἔ quae omnia vera sunt. Aerem legimus in eodem libro semper i uere ad i/nens; ac necessum se plus aeris insuere , quam sit ignis effluens , quι reparandus ex re est . sinoniam neu ex toto aere ,seg ex Ρlis igneis partibus, qua sunt in aeraest unit, fitque ex plurimo aere mult4 minor ignis. Quae etiam omnia vera viderentur, si pro igneis partibus, paries dicerent ad nutriendum ignem 3ptas : non enim necessum est id , quod nutrit , tale esse , 'uale est id quoa nutritur. Et in igne quoque t ut in aliis multis machina concipienda eiu qua ex iis, quae ignis non sunt, apta tamen sunt ignem sacere, fiat ignis: non minus , ac in plantis organum concipiendum est, quo ex iis, quae semennen sunt, fiat semen : snrili ratione , ae ex ferro , quod terebra non est fieterebra: quae omnia si quid hoc etiam est j omninb consentiunt iis, quae ala
194쪽
Aristotele de materia tradita sunt . In eodem libro legimus fumum mn sieri ex sola aqua , sed plurimum babere storem , in quo disseminatae sunt queapartieulae: vel credere, quis Posset rectius dietum , fumum elevatum ex aquis sinplicioribus aquarum habere partes turgidas, quibuidam substantiis aethereis ab aere, vel ab igne , Vel ab eo , quod iguis in hoc casu vim habet , acceptis: quibus fumus est aere leVior, ascenditque per aera fumus .Qui, vel elevatus ab aliis corporibus, Vel aliis turgens substantiis, ut in crypta canum dicta prope Agnanum est aere gravior , Ω fertur ad decliviora. ut fuismo accidit in orrano, sive machina BOIlii, postquam aer exhaustus est . Sed iam aequurn est sermonem contrahere, ne ad multa ferar, quae non sunt hujus loci . Neque tantum ignis, aut fumus multum lubstantiae ipsis congruentis ab aere accipit ue verum multis, atque multis aliis corporibus idem, aut sis mile contingere exillimo: quin etiam alfirmo semper nonnulla reperiri laaere, vel alia aliis corporibus circumfusa substantia, quorum maximus sit in natura usus, quorum quaedam cuncta permeent solidiora corpora . Fluxus autem substantiarum , quas innuo , in aliis evidentior in aliis obscurior est,
2 in quihusdam corporibus argumento tantum, 2 gravi conjectura deprehenditur . Ac sunt, Sc fiunt quotidia multa partim igni dissimilia , partim igni similia , in quibus uno, vel alio modo ludit aer, vel ut rectius diu cam , unum, vel aliud ludit eorum , quae in aere, vel in alia , aliis corporibus circumfusa substantia sunt. Phosphori, de quibus admirabilia vidimus,
magnes, vitrum, & serrum, uno, vel alio modo organirata, temperata , aut
intemperata appellant, Se illud serrum , in quo novam quamdam machiis nam magnes impressit, omnia electricam vim habentia , quaecunque maxi me e longinquo odorandi vim movent, campanae quando sonitum edunt. Malia , atque alia multa hujusmodi sunt: ut u lusum quendam nonnullarum substantiarum non admittamus in illis, ea explicare , & intelligere nequeamus, quae in iisdem observantur . Similiter inquam dicendum est de corpo Tibus animalium , deque nonnullis animalium partibus, Se de plerisque, quae in corporibus animallum de novo fiunt: videlicet, quod in nova aliqua machina consistant, in qua aer, aut aliquid eorum , quae in aere reperiuntur novo aliquo ludit modo . Ac ut paucis rem universam comprehendam, quaecunque, inquam, fiunt in corporibus, quibus aer, vel aqua, vel alia tu, stantia circumfunditur, aliquo modo ab aere , vel ab aqua , vel ab alia dependent circumfusa substantia.
XXX. HIs, quae hactenus dicta sunt, praeter alia, quibus non est hic locus,
nonnunquam chntingit ea , quae feruntur ad partem aliquam in transitu vitia concipere delataque ad partes alias , alios facere morbos , nonnunquam accidit haec eadem in transitu , non id accipere, quod aptum fuisset mustis usibus 3 nonnunquam accidit haec eadem in parte assecta, aliud , at-4ue aliud a circumfuso aere accipere, quam conveniat 3 nonnun'uam acclinit ex iis , quae praetereunt non rarefieri aliquid, quod melius fumet raresa Sum esse , 2 pro machinae in parte aliqua cliversitate, nonnunquam accidit ex iis , quae praetereunt minus, aut plus, aut aliud , atque aliud rarefieri, quam conVeniat , vel expediat. Nova machina partis alicujus non semel fit
ex iis, quae in circulum aguntur , aliud, atque aliud dissipari, quim expediat.
195쪽
diat , 2 totum corpus plerisque utilibus privari substantiis, nonnunquam fit aliquid minime clissipari , quod ut iter fuisset diltipatum. XXXI. AC quidem mihi non semel in partis nova machina , quae erysipelas vocatur , multis argumentis clare conjicere licuit, quicquid roboris erat in corpore suisse extinctum , aut per partem illam permixtum substantiis ab aere acceptis fuisse evacuatum , atque dissipatum : a j non multo sane dissi initi modo , ac quicquid olei in lucerna est per machinam , Organumque in elychnio impressum , quod flammam nuncupamus , dissipatur , abluini
XXXII. IN his similibusque aliis multis maxime periti, expertique hominis ea
noxias machinas corrumpere, alias non noxias innovare , sive imprimere . ut si apum, vel potius vesparum aculeo aliquid infusum est, vel alici vovis modo nova machina facta alicubi in cute est, qua pars intumuiti pruentis est ficulneum lac, vel aliud si inite superimponere, quo nocens illa machina corrumpatur. Cum igne ambustum aliquid est in animali, Dou que machina facta est, quo malum serpat ad partes integras, prudentis est no- um, noxiumque Corrumpere organum : quod plerumque factu inovidi aqua, in qua vitriolum fuerat disio lutum . Ac quidem hac eadem aqua extinctum non semel vidi erysipelas. Uerum noli in , quia extinctum dixi erysipelas, aut quia aliis aliquando ob penuriam utor vocibus, quae aliter accipi solent, omnia omninb me velle dicere , quis credat igni similia. Nam neque ignis
est omninb igni limilis 3 neque phosphorus omninb phosphoro similis est. XXX III. EX his demum facile deducere licet ad tumores praeter naturam curandos nonnumquam necessum esse vias expedire, aliena , & impedimenta ad motus auferendo , M obstructa aperieudo , nonnunquam ampliata nimis restringenda sunt, adstricta sunt amplianda, vitiaque quaecunque maxime per specificorum inventionem sunt corrigenda ἔ nonnunquam cum gravis conjectura est specifica non fore satis , ut in cancri initio , igne, k gladiosi pars patiatur, malum excidendum, vel si malum non fuerit in initio, Separs exeissionem non patiatur , res in longum trahenda est . Nodi iteiri ex quibus tumores plerique germinare solent, solvendi, corrumpendique sunt. Ouod etiam dicendum similiter est de iis novis organis, in quibus modo noxio ludit aer : videlicet, quod mutatione aliqua labia in membro, innoxia, vel etiam proficua particularum organizatio introducenda est. Placet autem exemplum apponere. quo constet saepe saepius facili negotio similia his fieri. modb constet modus: qui si ignoretur omnia difficillima sunt. Charta ex. grat. qua utimur guttarum olei affusiona facilius respuit aquas, A tumeta transmittit. Vitrum asperum non transmittit, aut vix transmittit iurnen, quod per hevigatum vitrum facile transmittitur . Λtque his sexcenta alia similia possem adducere. AEGRI-
a j Hon multo san. rissimili modo , dictam ne quis credat omnia itisar
196쪽
GaITu DINEs dicimus corporis constitutiones, quibus , vel molesta aliqua nascitur sensatio, vel ad aliquod opus praeter solitum inepti sumus, vel sorte , si placet hoc addere, deformes fimus . Coni itutiones autem corporis appellamus organizationes, A constructiones quascunisque,machinamenta, sive machinationes quascunque partium corpori passi nesque earumdem.
Omnium autem possibilium corporis constitutionum , in quibus morin hi conlimant, quaedam sunt in conceptione , quae saltem temporis progres su absque ulla extrinseca causa , vel molestas excitant sensationes, vel ad ali quod opus hominem ineptum faciunt: quas omnes enumerare non possumus . Uerum consequuntur ea, quae in homine primis maximὶ conceptionis diebus fiunt. Ex his ea est ab ipsa conceptione corporis constitutio, ex qua fames nascitur. Estque fames molestarum sensationum una , quam male nonnulli definiunt, quod sit calidi , ct sicci appetitus . Fames non est appetitus , sed ex fame saeee saepius fit cibi appetitus: remedii scilicet appetitus. Id enim, Io fames fit, cibo commixtum saepe saepius delinit esse molestum: ac proin e cibus est remedium illius molestae sἡnsationis, quae fames nuncupatur. Puer etenim adhue in utero, vel ora distorquens propter famis molestiam, vel casu aliquo adaperto ore aliquid accipiens ab nis humoribus se in quibus natat, expertus sibi cessare famem 3 postea tum in utero , tum exclusus, si Nnquam famem patitur, recordatur remedium, labia scilicet, ia linguam ad aliquid deglutiendum movere . Quo cum fuerit etiam delectatus, forte non solum in fame, sed in aliis quoque molestiis hoc sibi quaerit oblectamentum, tanquam malorum tuorum medicinam . Fieri tamen potest, quod aliquando famis molestiam cibi delectatio praecedat. Hinc est , quod pueri vix ed ii mammas norunt sugere, δe facile si aliqua parte doleant suctu quaerant levamen aliquod . Et his quidem similia de molesta illa sensatione , quae sitis
appellatur, dicenda videntur. O . Verum fames, M sitis , quae tamen modum non excedant, ut etiam molestae sensationes, quae fiunt ab urinis vesicam replentibus, vel ab excreis mentis ultimum intestinum molestantibus, nili omnem vitam morbum appellare velimus , nequaquam dicendae sunt dependere 1 morbo aliquo , sive Corporis aegritudine . Siquidem illae sumpto cibo, se potu , vel egellis iis, quae infensa erant, statim , 3e facile desinunt: praeterea iis monemur, quibus Corporis necessitatibus servire debeamus, ut utiles potius, quam inutiles hae sensationes, licet molestae appellari debeant. Simili ratione de pleriscue aliis moleltis sensationibus affirmandum est, quod non sint a morbo, qualiscunque sit corporis constitutio, ex qua illa: ortum ducunt: ut sunt iracundiae, moeroresque minus graves, 2 lassituis dines'. 9 ab exercitiis defatigationes modum non excedentes, quibus mo . . Tom.I. η ' nemur, issilig
197쪽
Remur, quod conquiescere ab animi ametu i vel cessare debeamus ab opere Sed aliae fiunx homini molestae sensationes , quarum causis latent, similiter in conceptione , sive in ipsis reperiuntur conceptionis principiis , qua tamen a morbo esse creduntur , & ea corporis constitutio , ex qua illae deis pendent, morbus, si vae aegritudo nuncupatur: inter quas dolor est, vii absque ulla extrinseca causa, aut in vita errore pueris fit circa septimum mensem a dentium eruptione, 9 circa septimum annum , quo tempore decidere solent veteres dentes,& alii prodeunt. Est autem apud non nullos medicos dentium eruptio morbus e M pr fecto illa saepissime graviter assii guntur pueri, convelluntur, & non rard pe-xeunt : quae mala graviora esse consuevere septimo mense , nam septimo anno tum firmioribus pueris, tum aliis decidentibus, aliis prodeuntibus min xi cum molestia haec dentium renovatio absolvitur t praeterea hoc in negotio
aliquid est assuetum iam esse hominem cibos solidiores dentibus ,& gingivis conterere, & sorte ii puelluli ante septimum mensem durum quidquam in ore frequenter detineant, quo gingivas affricent, facilior illis, ac minus discriminosa erit dentium erupti O. Non dissimili rationa a nativitate , 2 saepissime conceptione multa esse pIssoni corporis constitutiones , quibus ad aliquod opus inepti sumus:
non inquam ad volatum, nam cum de homine loquamur, M homines omnes aptam corporis constitutionem ad volatum non fuerint sortiti , si qui similiter nascariaur ad volandum minime apti, non dicuntur morbo aliquo labotare. Sed si quis ea non post id, quae ab aliis hominibus peraguntur malam hahet corporis constitutionem , quae a gritudo nuncupari debet: ut si quis nascatur cui alvus, vel velica , aut quid aliud simile lint imperforata, quae aliquando possint, vel non pollini Chirurgi manu , aut aliter adaperiri, R non rarb brevi tempore vix natis pereundum sit: vel li quis ineptus nascatur ad motum progrestivum : veh ad videndum: vel ad audiendum et vel ad aliud quid limite tum ex iis, quae manifestb in sanis fieri videntur , tum ex iis, quae fiunt quidem in sanis, sed non manifesto fiuntet qualis est motus nonnullarum fibrarum in cerebro , quo G iis , quae aut manui, aut pedibus applicantur , multa percipiuntur , M id, quod inspirato aere praeter comia pressionem vasorum, quibus eontinetur , fit in sanguine , quod quidem non est satis manifestum . Sic alia multa .certo fiunt in sanis , quae tamen manifesta non sunt, & nasci possunt homines cum omnimoda , Vel cum aliqua impotentia ad haec , atque similia, & proinde aegrotantes dici merentur. Caeterum Corporis constitutiones, live a nativitate, sive a conceptione illae suerint, vitae decursu infinitis plane rationibus diversimode mutarI, Senunc commodiores, nunc minus commodae, M meliores , M pejores fieri possunt. Hinc molestiae quaedam saepe cessant, x sepe quae prius non erant
molestiae adveniunt. Nonnunquam illud idem p Itest homo , quod prius em-cere nequiverat: χ frequentissime impotens fit ad illud idem,quod priusquam
corporis constitutio mutaretur, tum facile, tum valide peragebat. Primum ex his, quae dicta sunt, non rarb praestantur consuetudine, qua psi etiam dolores fieri consuevere mitiores . Consuetudine fragosus praeruptarum aquarum cursus, la rotarum strepitus , st campanarum tinni penta desinunt esse molesta . Consuetudine fortassis motus coxdis, M arteriarum,
198쪽
motus pectoris, 2 pulmonis in rei piratione molestus non est : qui tamen te vi mutatione in corporis constitutione molestissimus fieri potest: ut in an eu-rismate, in temporibus, ut dicitur , in paron chia , in qua tenuis arteriolarmotus torquet hominem , hominem , qui a valido , perennique cordis inolunullam patitur molestiam P Et quidem haec ipsa si non accidant per intervalla, progressu temporis propter consuetuuinem molesta sensui minima sunt: M reeio I nonnullis anarinatur , quod malum Lepe consuetudinis bene inficio vertatur in naturam ,& quandoque non expediat illum curare. At surdus a nativitate, & qui cum non posset propter surditatem hominum sermones imitari, mutus quoque dicebatur, mutata corporis constitutione audiens fieri potest, & loquax . Et qui caecus erat aliquando mutata
tinpresem oculi constitutione fieri potest videns. Et qui proxima quidem
videbat, sed remotiora minime intuebatur, mutata itidem oculi constituistione non rarb longe remota conspicit, proximiora non distinguit. Sed ex his, atque similibus quaedam raro contingunt, M tunc forte fiunt,
cum mala corporis constitutio, propter quam aliquis aut non audit , aut non
videt,non concipit prolem, aut ad aliud impotens ea, non differt multum areeta . qua hiec neri possunt, ac sensu differentia haec , qua ponitur, vel non ponitur effectus , percipi nequit. . Porro alia sane a naIivitate esse potest homini alicui partium constituistro, quam sit caeteris hominibus : aut etiam si eadem similisque fuerit in nativitate; multas postea suscipere potest mutationes, quibus itomo potens fit ad pleraque eorum, quae ab aliis hominibus fieri nequeunt, & multa sentiat,
quie ab aliis hominibus minime sentiuntur. .
Omittam hic funambulos, &somnambulos, & eos, qui dormientes puis gnare, M vincere , remis iniistere, in praecipiti ambulare, terram fodere, in citato satis equo vehi possunt,& alia multa faciunt, quae fieri a cetoris hominibus per somnum nequeunt Omitt- lnusicae pericos , qui in Canta inulta exaudiunt, quae alios fugi nnt. Omittam homines, & sculninas praeia Cipue , quae odores percipiunt ex rebus maxime remotis. Et de illis etiam sermonem non habebo , qui rosae olfactu animo linquebantur. Neque de ilialis loquar , qui cum non essent prius satis robusti, postea mutata corporis constitutione vires habuere , quibus tres, quatuorve homines viribus suissimul sumptis essent impares . Et Romanam noli adducam finini nam , quae admirandos docta erat ventre ciere motus, quibus edici nonnulli crediderunt moniti uosum quidquam illam utero gestare. Verum. enim vero non prieteribo, quod sicuti mures moventur ab his, quae fiunt in ruitura domo, quae non raro senses hominum communiter effugiunt, sed non effugiunt murium sensus domum propterea deserentium , ita dari possit in homine aliquo ea corporis constitutio, quae ab his iisdem , atque limitibus moveatur,
A poisit postea homo iste domus ruinam praevidere , aut quid aliud simile.
Sicuti quaedam animalia sensus habent, qui moventur ab iis, quae in terrae visceribus, aut etiam , 2 in aere fiunt, dum terraemotus imminent, movet intur ab iis, quae in aere contingunt, quando pluviae parantur, quae ut plurimum hominum sensus effugiunt, & eludunt 3 ita inquam in aliquo homine dari potest corporis constitutio sensum habens, qui ab his, similibusque moveatur , 2 possit hic homo terraemotus f A pluvias pronunciare, tempestain. et a tesque
199쪽
esque futuras . Homines reperti, qui multa videbant in tenebris, quae aliis hominibus occulta prorsus erant: inulta hi monere, multa recognoscere poterant, quae ab aliis, qui nihil circumsipiciebant in tenebris , prorsus ignorarentur . Canes , qui feras insectantur, insectantur 2 aves , sensus habeat, qui moventur ah effluviis promanantibus a corpore. sive serae, sive avis,
quibus motus canis cognoscit, quo in cespite coturnix , quam non videt, Iateat, cognoscit, quas vias teneat sera, quam oculis non conspicit. Move tur canes ad domini, quem non vident, cujus V em non audiunt, advenistum . Corpora scilicet prodeunt ab hominum corporibus, quae non movent
ipsorummet hominum sensus 3 sed non latent canum sensus, qui ab illis eia fluviis moti, de domini adventu monentur . Ea scilicet esse potest in homi ne corporis constitutio, sive a nativitate, sive postmodum acquisita, quae senissus habeat, qui moveantur ab iis, a quibus moventur canum sensus; Se propterea multa tum cognoscere, tum verti praedicere, tuet pronunciare pollie homo aliquis , quae caeteris hominibus sint omninb abicondita: Et haec fiuae
MOn minus, ac magnete quidem non movetur aurum, movetur tamen se
rum I ita e quihuluam eis uviis movetur canum sensus, non autem hominis. Vel movetur unius, non movetur alterius hominis sensus. Intelligimus
autem haec omnia similia esse iis, quae dici possunt de coniecturis peritorum sve nautarum, sive agricolarum, qui ex quibusdam naturalibus signis muIta recte praecognoscim t. An poterat homo aliquis non soluin dimoni per morbos , verum etiam cogi, tum ad mordendum , tum ad eiulandum , tum ad latrandum veluti canis, & ab iis, similibusque in quacunque corporis constitutione nunquam maturaliter moveri poterit, a quibus canum sensus moventur P Λn forte sahominum memoria recolatur , exempla deficerent, quibus haec probentur Nicolaus, sive Colapiscis descendens ad maris profundum quaeda in ObserVahat, quibus futuras tempestates praedicebat. Proserio sic se res habet , re haec , quae dieta sunt, raro quidem observata in homine , sed cum aliqua cido fuerint observata, vulgus credidit Caeterorum hominum, eos, qui ai
quid percipere, & aliquid praedicere potuerint, quod ipsi neque percipere,
neque praedicere possent . oculos enim non habebant ad haec , vel cum superis, vel eum cacodemone commercia habuisse. Λt prudentilliini viri hene norunt, quod vera dixerim nam ex multis, quae tanquam divinitus circumseruntur pauca nimis admittunt, quae scilicet revera vires supetent
Costitutio antem corporis , cuius sensus moveatur ab iis, quae non m vene caeterorum hominum siensus nunquam ex hoc aegritudo appellari debent , sensus enim in iis perficitur potius , quam laedatur , k ea cum sic sentiuntur, non sunt ad hominis dece8tionem ordinata . Propter alias tamς rixationes aliquando possunt hae , simile ve coni itutiones recte dici morbi: SI videlicet ex una parte potentiorem , ex alia vero impotentiorem hominem
reddant ad aliquod opus, vel aliqua propter illas molesta nobis sensatio fiat. At quaedam sunt corporis constitutiones, in quibus multa sentiuntur, quae ad hominis deceptionem sunt ordinata , atque ideb aegritudines dici meia Fentur. Excipiam nunc eos . qui quasi volentes decipiuntur ab his, quωs utiunt , ut iunt, qui talia credunt esse in Ilide , qualia vident oculis , M
200쪽
lut aliquid dolori simile, quem sentiunt, repetiti affirmant an gladio , qu
olor excitatur in sensu ,.Ηi quidem non pauci sunt , Ω decipiuntur, quia de Cipi Volunt, nec facile animadvertuntur . Cumque quam plurimos socios habeant, qui similiter quasi volentes decipiantur, alter alterum non solum excusat, verum etiam acriter defendit , ridente interim Democrito , & e rum deceptiones illudente . Eos intellito, qui nunquam deceptionum sua-xum merentur excusationem, M sensationes quasdam habent conspicuas, κ ehementes, quibus facile prudentes etiam , M sortes viri decipiantur. Et ea, quae sic sentiuntur, licet sensus , qui non judicat de rebas, cunquam dancipiatur, ad deceptionem ordinata appellare placuit. Alius visionibus ad deceptionem ordinatis inquit. Teneo Nwercam, sequere, da Panas mihi. Iupoquo pressum libera turpi Iovem.
Sed ante matrem parvulum boc monstrum auseram. '
Dilectitsimae uxoris hic clava perfregit ossa, pupillas oculorum su rum perdidit natos. Alius tecta , segetesque igne corrumpit. Alius etiam sibi ipsi mortem consciscit. Hi sic decipiuntur , ut impossibile, aut sanct disiicillimum sit non decipi: Ω condonandae propterea ipsis sunt deceptiones, etiam graviisimae: M licet in alios, ac nonnunquam crudeles in semetipsos manus inferant, humaniter sunt habendi I nam in his moraliter non Pe
cant, cum recto rationis usu careant. . ,
auis uomen unquam sceleris errori diale . Ac licet.
Saepe error inpens sceleris obtineae locum . .
Hi tamen sic errant, ut impossibile , aut saltem difficillimum sit eos
Non inquam totius oculi, sed humoris tantum crystallini mutetur conis stitutio, cuius figura non unica simplicique terminetur superficie , sive sphae rica , live elliptica, sive alia , qualis homini, esse consuevit; sed multiplex sit haec crystallini humoris superficies, hoc est ex pluribus componatur superficiebus.; iam homini, quod timplex est, videbitur multiplex. Si unus adsit armatus mi Ies , non quidem unum videbit, videbit cohortem, vid bit sorte bene instructum , se firmum exercitum Pilli, cujus humor clystallinus unius oculi haud rite respondeat alter , etiam si utriusque figura non sit pluribus terminata superfici bus , quod uni eum est, videbitur duplex. Ejusdem humoris figura mutetur in cIlindrum, Homo homini videbitur chimera, δe pro formosa furiarum averni aliquam
videre poterit homo, tetram, horribilem s tremendam , Se nusquam existen-lein sui iam.
Ac nuper accetimus seeminam quandam lac puero praebentem , olim Epilepsia tentatam his diebus aliquid molestum seruire in crure , Se semore sinistro h & aliquando aliquid percipere ventricato alcendens in caput, quod ubi fit labia ex finistra parte involuntarie tremant, ac palpitant po stea speculum sibi videtur videre mulier haec ante oculos, in quo semetipsam, δe alia multa variorum , M ipso amictionis tempore mutabili qm
Colorum, ac mirabiliter nutantia intuetur.
Vox hominis videi l potest leonis ruiatus, non minus ac pictura en