장음표시 사용
221쪽
ribus fit, putredinem re vera appellare dignatus fuerit . Is enim libro primo librorum de diiser sebr. 1 quibus non discedo , Cap. 6. cum putredinis, sive in tumoribus, abscessibus, aliisque collectionibus genitae, sive genitae in vasis duo posuisset genera , unum quod eis superante natura, alte-zum , quod est eadem natura superata , quod idem est , ac dicere secundum
Galenum, calore nativo vincente calorem praeter. naturam, & calore nativo
devicto , & superato 1 calore praeter naturam, de putredine primi generis inquit: in talis quidem putredo non sempliciter putνedo misis , sed aliquio
in Ie continet coctionis 3 nam rectuc vi coquendi vasorum remanente, qui interim purrest humor ad talem pertienis alterationem. Quod idem est, ac di cere pus perfectum, absolutumque, quod fit vincente calore nativo simpliciater, &.Omnino putredo non est , nam coctionis nonnihil in se continetis Sccunil igitur generis putredo , quae contingit omnino superata, Adevicta natura simpliciter putredo appellanda est : quae, nescio an, praeterquam in consummata,absolutaque gangraena, vel in aliis malis grangraenas similibus, unquam contingere po1sit. inamobrem tertium ex duobus generibus com 8Diuit putredinis genus,in quo, quae fierent ex parte essent superata, ex paI tu
De his autem , aliisque multis , quae addi possent, unusquisque peritus
facile videt infinitas esse posse quaestiones; aegrotis tamen minime pro suturam Caeterum tyronibus, R iunioribus normam tradam; qua non decipiantur in judicio ferendo , Se aegrotis quam plurimum prodesse valeant. Sea prius operae pretium erit monuisse humores quo unque in vasis ν 2 extra Vasa , in fluXu , motuque circulari ductos, vel alicubi consistentes item tumores quoscunque oculis , tactuque observa hi lex, vel in prosundioribus Io-ciS latente vitiae magna nonnunquam concipere posse , item Sc partes quas
cunque solidas lethalia saepe saepius vitia concipere. Norma autem est hujusmodi in febribus si symptomata , Ω accidentia
sint gravia: ut virium dejectio, parvi, pulsuum cum irritatione eorun-ilem , quae non respondeat viribus , inaequalitas magna in iisdem, vel etiam repetiti insoliti defectus lypothimia, vel etiam syncope ; motus conVulsivi musculorum, inter quos isticationes tendinum , oculorumque inversiones, aliique similes ; mentis alienatio, vel etiam stupiditas , sentuum , sentiendique virtutis magna deperditio , dissimilitudo magna, Se graVis eorum, quae observantur in aeproto, 2 eorum quae observabantur tempore salutis , auda- Her Pronuncianaum vitium esse magnu in : quod ii cum Galeno loqui velint , audacter pronuncient putredinem , sive in tumoribus, sive in humo ribus , qui vasis continentur, esse etiam magnam . Quae omnia , atque alia suntlia prout mitiora erunt, & minus gravia prout minus dissimilia erunt ita, quae observabantur tempore salutis, audacter cum Galeno, uec cuni Hippocrate pronunciamlum 'iti tam , sive vitia , putredinemque esse min Iem , sive minus malignam, sive etiam benigniorem . Atque hoc illud
idem est , quod Hippocrates paucis verbis monebat. An similia , an dissiannalia , principis a maximis, a facillimis, a quibuscunque, O quomodocunque cognitis, qua videre, O contingere, atque audire licet 3 qua item ομών , tactu, auribus, odoratu ,' pustatu, GV mente solismur qua item
222쪽
. Et Fragmenta Varia . ao3Q u ID PESTIS GALENO SIT.
N Lque maior , neque minor, quam cum de putredine quaerebamus ,
est dissicultas in decernendo quid Galeno pellis fuerit. Is enim lib. r. de difffeb. cap. . quod inscribitur de pestilentis febris generatione, etiam ex remoti iunia AEthiopia Λthenas utque putavit. Putredinir fuere pol isὸ contagia iis , quorum corpora erant ad patiendum parata, febrium causae futura . Et multis aliis in locis putredinem maxime accusat, in pestile uibus febribus, quarum calor , inquit, ab ab aliis per putredinis excelsentiam differa. Omnia igitur , quae secundum Galeni mentem de peste dici possunt , coincidunt cum iis, quae ab eodem de putredine dicta sunt. Qui P sem : a idemiam perniciosam appellavit. Et alibi sic pronunciavit: b) Quia eunque moruetis uno in loco multos ut invaserit, vulgaris hic Meatur, 1ῖve
idemus et stat ut si hoc habeat, ut multos perimia , sisse.
Ex quibus manifestum est nequaquam uni tantum morbo nomen hoc Pessis tribui a Galeno ue sed quicunque morbus vulgaris , sive epidemus , stmultos invadens in uno loco , qui simul multos perimat, pestis secundum Galenum dicendus est . Quamobrem multae numerantur ab eodem peltis species , alia in qua hePicae febres perniciosae erant vulgares, alia in qua carbunculi, bubonesque erant frequentes , alia in qua alvi dejectionibus mortales e medio tollebantur, alia in qua aliud,atque aliud fiebat. Quae quidem omnia , & alia similia nunquam re Re explicari possunt per nomen illud calor et nisi forte facillima additione dictionum, praeter naturam, pro calore praeter naturam, intelligatur quicquid morti seri, A peris niciosi mortalibns accidere potest, quod minime pmbandum es . Sunt autem aliae voces, quibus sine scandali, offensionisque suspicio ne , multa eorum . quae Contingere solent in peste aliqua melius, A facili ua explicentur, ut est exempli gratia Verbum coagulo, coasulare, Di est no
men eoagulans, coagulativum , M similia quibus aliquid lignificatot, qu6d cogendi, & coagulandi vim habeat unum , Vel plura eorum , quae in corporibus animalium fluida esse debent. ria Nam his positis, detur aliquid , quod inspirato aere suscipiatur, vel cibis, aquis, aut aliis, quibus utimur permixtum sit, & sanguinis non nihil in arteriis, 2 venis coagulare valeat iam facile dignoscimus ut hoc
nonnihil sanguinis coagulatum per glandulas meare nequiens bubones faciat, carbunculosque , faciat parotidas, faciae exenthemata , delirium, Le delirio pejus mortem inducat. Cumque ea , quae Per suos meatus in corporibus animal in m fluere deahent non sint uniusmodi, & non parum differant inter se, contingere potea ab una , eademque causa coagulari unum , aliud minime, vel unum emcais eius cogi, quam aliud : ut tumores facilius, & frequentius in una constitutione pestilenti fiant in gutture, & circa guttur, quam in inguine , vel
223쪽
in aliis locis quoniam glandulae, aliaeque partes circa guttur , nequaquam prorsus similes sunt iis, quae in inguini bus , vel in aliis locis sunt, neque omnibus numeris similia sunt, quae separantur , A quae fiunt in gutture iis, quae separantur , vel fiunt aliis in locis . Qua ratione haud nimis dissiculter
explicatur, ut quandoque omnia, recte quantum decet, fluant per vasa sau-guifera , cum per Ossa, ossiumque poros, Per membranulas,ossium amicula, per ligamenta articulorum , perque alias limites partes, multa, Praeterquam fieri solitum est in statu sanitatis, non fluant, vel minus libere fluant, Sedolores aliasque molestias pariant, Se prout haec , atque alia similia graviora, vel leviora suerint 3 ita cum majori, aut minori fiant Vitae discrimine. In quorum quidem confirmationem non deficiunt exempla ab iis omnibus petita, quae extra corpus animalium ,& in ipsis animalibus observari solent . Enim verb cuin multa coagulo haedino coguntur , alia multa non soluin non coagulantur, sed etiam solvuntur , item & aceto , quo insuper
emcaciter solvitur ferrum . cum uon pauca ferro teneriora eodem aceto mi
ni me solvi valeant.. Similia prorsus de succo limonum, deque aliis multis dicere possumus . Oleum autem facile solvit picem, Se pici similia, quae quidem vel omnino non solvuntur , vel minima tantum parte solvuntur ita aquis . Sal verb quo utimur in cibis , & ea, quae huic sali similia sunt in aquis sicillime , 2 in magna quantitate, in oleo difficulter , & in minima
quantitate liquescunt. Cantharides etli extrinsecus applicatae cutem potius, quam cuticulam exedunt, Sc venenum habent, quod in urinarum viis P
tillimum manifestatur, quoniam iis potissimum permiscetur, quae in renibus separantur; alia sunt, quae semen, potius tangunt, ut sic dicam, quam urinas, alia aliud . Ac de viperat subflavo veneuolo liquore compertum est, quod ore sumptum nihil nocet, vulneri autem v letae dentibus majoribus inflicto in exigua quantitate inditum, vel robustissimum enecat bovem, si alia multa sunt, quae uno modo applicata, neque prosunt, neque obsunt , ame modo enecant, alio fortasIis modo profutura. a Demonstrativa autem rationalis methodus, ut Galenus docet, admittit ea , quae sensibus, & experimento comperta sunt, δε ex iis , quae utcunque comperta sunt aliud, atque alivis quaerit, 2 investigat. Estque
ejusdem methodi praeceptum non ignobile ab omnibus, qui ea uti solent, admissum, ad similitudinem eorum quae sentibus manilestantur , multa eXplicare eorum, quae sentibus minime percipiuntur, si quidem exempli- gratia sphaerarum maiorum, minorumve, ut Se priamidum , 2 conorum aliorumque corporum similium eaedem, similesve sunt proprietates. Sic aliis usi claris verbis solvo, solvere ,solvens , solutivum, ut cuiqudificile patet febres nonnullae pestilentiales melius intelligi , & exponi possunt, quam per Verba scandali, calor nater naturam . Ouandoquidem in corporibus animalium liquidae substantiae , nequaquam sic Omnes fluere debent, ut
nihil in unaquaque die coagulari possit, nihil coaguletur , nihil apponatur solidioribus partibus. Nam multa quotidie e solidioribus partibus dissolvuniatur, multaque quotidie docedunt, quod vel in ungue manifestum est, qui
224쪽
non est nunc idem , ac fuerit ante menses aliquot, neque post paucos menses idem erit unguis , ac nunc ea , semper aliquid promovetur inungue , deceditque , ut nisi quotidie etiam aliquid apponatur , addaturisque ungui , brevi lapsu temporis nullus esset unguis.. Sic similiter 'de aliis partibus omnibus dicendum est. Ac ut de homine potissimum to quar , quaecunque Corporea sunt in homine .continuo in fluxu sunt, Sexeparatione indigent , quod nisi fieret, brevi periret homo . Corporea
quaecunque , Se qualitates quaecunque corporum continuo in fluxu sunt. Calor qui Gunque , utcunque acceptus , humiditas quaecunque , utcunque RO .cepta continuo in fluxu est, ut stupiditas sit in homine iam adulto calidum quaerere insi tum, sive nativum , stupiditas sit humiditatem aliquam quaereroe
nativam, sive radicalem , aut alio quocunque nomine condecoratam. Omnia fluunt in homine: unaque tantum anima est ab his omnibus maxime disserens, intelligendi enim vi praedita cum sit, arbitrioque utatur, omnino in corporea sit oportet, quae a principio creationis ejus semper eadem est, aeter numque duratura. Λc meritb laudaverim Erasistratum , Praxagoram , Philotimum , Λ clepiadem medicos clarissimos , qui calidum innatum , sive insitum negabant, caloremque quemcumque alcititium esse docebant. Merith damnaverim Galenum , qui heu nimium his delectatus vocibus , intelligendi etiam vim calido suo tribuat innato lSed reversus ad pestem dico iis etiam quibus fluidae magis, quam conveniat , fiunt quaedam substantiae in homine, iis, quibus quotidiana appositici, nutritioque partium solidarum ex causa maioris liquiditatis impeditur , iis, quibus efficacius, 2 nimio , quam aequum est solvuntur solidae corporis partes , febres pestilentiales fieri posse. Et jam pestis meminit Galenus, a in qua hecticae febres erant frequentes, sed ego existimo quavis hectica multo breviores febres pestilentiales fieri posse ex majori partium dissolutione , Μ ex eo, quod substantiae pleraeque fluidiores quam conVeniat, Sc minus, quam
conveniat, coagulabiles sint. Operae pretium autem erit hic demum breviter enarrare, quae nos o
servaverimus in peste , 2 quis modus reliquus fit homini sibi cavere ab ea, . quae nos observavimus . Qua occasione medicos etiam docebo quid profuturum , vel potius non profuturum sit cadavera inspicere eorum , qui haCpeste a nobis observata surripiuntur. In peste autem , quam ego observavi, fuerunt quidem homines, qui cum versati similiariter essent cum iis, qui peste erant assecti, peste tamen non laboraverunt, verum hi perpauci sane. & perquam rari fuerunt : Ne que quicquam notatum est , quo praeservati a tam dira lue fuerint : estque huius rei tam obscura ratio , ut Ouscura, & occulta ratio propter quam allium , 3c rosa paucis quibusdam pro veneno fuerint, & ut obscura ratio ea propter quam , qui semel variolis prehensi fuerint, ut plurimum a variolis in posterum immunitatem habeant. Cujus quidem morbi , ut & pestis, Maliorum multorum non dubitaret Galenus causas appellare eatorem p rernaturam. Sed stultus omnino est, & in Galeni doctrina parum versatus, qui existimat credidisse Galenum id, quod calor praeter naturam ab ipso'voca.
225쪽
eum est aliquod esse perceptu , R explicatu iacile , aci multo stultiores suntι qui per verba illa calor praeter naturam existimant se doctiores esse . Item eorum, qui peste laborarunt, perpauci rarique admodum servati sunt: neque quicquam notatum est, propter quod servati essent. Dira lues facillime coma municabatur integris , cuiuscunque sexus , cujuscunque aetatis , cuius unisque gradus. Satis erat leviter tetigisse morbo affectum , satis erat tetigisse Iintea, tetigisse pannos, quorum aegroto usus fuerat , vel prope aegrotum fuerunt, vel in eodem cubili fuerant, ad contrahendum morbum satis fuit aerem hausisse, qui circa corpus peste a Sestiam erat. Lintea, panniculi gaesertim lanei , quorum usus , aliaque similia aegrotis peste laborantibus ongissime translata ad alias urbes , vel pagos pestis semina secum transporistabant, aliosque populos, aliasque quascunque gentes inficiebant. In his autem similibusque statim medicus pietate , & prudentia, quae ex usu esse potest , domesticos monere debet de rei periculo, de his similibus qua monere debet magistratus , ut commercia prohibeantur , ac ipse Vitandus, vitare debet alios . Necive enim , tentando arterias pesti occurritur . Λlio prudenti sanoque consilio opus est, de qua re non pauca scripsi in lib. demiantis tu easris sanitate tuenda, 2 fortastis aliquando integrum de his dabo tractatum. Et ex iis tantum , quae occasione pestis Cuper sanensis facta , vel dicta sunt librum integrum possem conficere. Omittam stultorum, & ineptissimorum , quos ego novi in similibns cavisibus stultitias, ὀe errores, ne quemquam videar, injuria me velle assicere.
226쪽
. Regii Θmnasi Neapolitani moderatori strenum,
S integerrimo. L. A. P. S. p. d.
Multa eorum, quae tibi narro Illustrili.,& Reverendisi. Domine, lis
etiam diata existimo , qui in Cathedra primaria concedenda vota, ut nuncupant, habent, 2 non arrosas fabas dare solent. Λc nunc, .ut ea confirmentur ι quae vel oretenus, Vel etiam scripto dixi, primus tibi, aliisque evidenter ostendam sententiam de febribus, quam Galenus tradidie in libris de disterentiis febrium a Christianis damnandam esse. Enim verb Galenus sa) sebrium differentias primarias sumendas esse abeatum substantia opinatur: inquit autem febris substantia is genere eatoris. . qui est praeter naturam confisit. Qui quidem calor praeter naturam dictus Ga leno siepe saepius non naturalis , extraneus, acquisitus , a scititius, aliisque si milibus epithetis ab eodem appellatur. Quati obrem ut ea intelligantu quae sibi velit Galenus per verba illa : Febris subsantia in genere ealoris , qui ' praeter naturam eon it, necessum est examinare, quid sit Galeno calor secundum naturam , quid sit calor naturalis, vel intraneus, calor non ac quisitus , ingenitus , primitivus, primigenitus, nativus, 2 non posteriorem animalis generationet his enim similibusque nominibus calorem naturalem, sive nativum insignire solet Galenus. Oui etiam frequenter in suis operibus substantia', quam nuncupat calorem nativum inimicam , tb j contrariam, advertantemque facit substantiam, quam calorem praeter naturalem , k ex traneum appellat. Λt Galenus pro calore naturali, sive nativo 'Naturam intelligit hominis : Animam intelligit hominis, ut videre est in libro de tremore , convulsione , Ω rigore . Sententia igitur , quam de sebribus Galenus tradidit in libris de differentiis febrium a Christianis damnanda est . Non autem corpuscula sunt ejus verba O , o meatur tuemus comporis nostri elementa, neque calorem motur, aut attritus , aut alterim cujus detin causa sobolem pronunciamur . Sed corpus quidem totum eo pirabile , ct cm xile censemust calorem autem non acquisitum, neque animali, gener rione posteriorem I verum usum primum, primogenitum, insitum . Ac na
rura savi, anima nihil aliud, quam bic exsit. Quare Asubsantia per aὶ Lib. I. de disser. feb. cap. I. th J De dis 'R Gn. c. eat . s. s lib. 2. eap. 9. c De 4rem. palp. convulL. st rigore cap. 6. Di siligod by Cooste
227쪽
per se mobilem . AH re mobilem ipsum intelligas , haud errabis. i Cui quidem c ori nativs animae scilicet' secundum sus stem facit , 2 inimicum calorem si ter naturam , live extraneum .λM H quando talorem nativum superari inquit, vincique in pugna cum tote ἐά -
. terno, animam intelligit superari, Vincique. Si quando, inquit, calorenὲria stivuna languerire propter robustiorem in pugua calorem externum, ani mam i ntelligit languescere . si quando, inquit, Omnino VI elue calore existerno nativum calorem extingui, 2 mori, animam intelligit extingui. Se
Sentenuia itur . quam de febribus Galenus retulit In libris de Issem
illa ebrium LChristianis damnanda est.. . Neque pro substantis , quam calorum nativum nuncupat intelligis Gaiale sanimam aliquam infe orem humana, siquidem facit calorent nati vum intelligentem, inaiorique sapientis, α providentia, Prasithm , quam cujusvis himinis adulti animariit et inquit enim pIuribus .n iocis catarent nativum gubernare , ia regere materiam, D quaeCunque sunt in homiqe i di,
Cit calorem nativum si hi Corpus sapienter eningere, multaque metrus machia, Mari ut Corpus tueatur, seri quivis unquam arci it eBDS, aut saniens arti
fex opus suum machinetur, & moliatur, sunt autem nus verbar aulina- 'ba vel 3 nonsic innatum ab oo , qui ea linxit sortito ese calorem , sed ut ab illo nudenda, gubernanda. Nec ullum Arri temptas , g innatus noser c AF per universam materiam usam non sit extensus , non eas solum 6 Darae quibus fingis obtinens, sed, er plerasque etiam aliM nam ori nutrimentu adse imum trabis, materiam uegabernat, apponit, culmisat, assimi ae , ciniat seruo Omnia foeni . ac flamma j innasata sibi materiam esciri Nam quis unquam materiam, cui indita es, auget Θ qua materia potius aB-
mentum cis Hai, quam sibi ipsi mater iam P quin denique tot machanarimerim materiam Motur invenlt Z nonnullas quidem Hrres circum siens, OGauisus, si nihil ipsis extrinsecus actareat , nonnulta Uera perforos , HI ransque, canales praeterea itferent , bos quidem, ut Per istor nutrimen in . nrtrabatur . ssior vero ad refrigerium , er respirationem , simulque excr menta per alios quidem, crasa , per alios ver. ἔν-ia e cernens r Omnem Me imprudens is particularum usu tractationem trMWferam , se setola uariaris opera enarrare voluero , quamvis hujus Finioni . principes idens esse catare innasum, o naturam dicor. Haud igitur eum rem igni tismilant, eoruta paramque, ac corpora ab imo corrumpi putant.
Λtque ex.hra iterum licet concaudere se tentiam de febribus a Cales' tragitam in libris de disserentiis febrium a Christiams damnandam esse. Quibus addere possumus servata vocum calor, in calidam usitata significatione nulla arte ad reStum sensum doctrinam Gylen trahi posse . Quod forte, &ipse vidit Galenus, qui pioinde aliud. pro calsere, Sc calido intellexit, quam vulgi, vocibus illis significetur . In sermonibus autem quibuleunque
ad humana , 2 terrena negotia spectantibus, usitatas nominum ,& verborum significationes non servare ridiculum est: quod etiam non vacat suspicione doli, aut inscitiae. . . .
228쪽
Et Fragmenta Variis. UI PRINCIPES UL MINORES.
CALOREI GΛLENO SINT. Duo Principes Galeno calores sunt in universa Medicina , Calor Nati.
vus, Se Extraneus, inimici inter se, bellaque gerentes . Reliqui aurulem minores calores motus, aue attritus , ignis, piperis , cinnamomi, aut rerum aliarum se ter sunt veluti Nervit, Ambanique, sunt veluti Suessioia. nes , aut Bellovaci, qui nune erant ex partibus Caesaris, Romanique exetc . tus, nunc deficiebant a Caesare, pugnabantque adversus Rcmanum Impea. in m . Sic calor ignis nunc est pro partibus iubstantiae si quam calorem nativum appellat Galenus, nunc pro partibus est caloris praeter naturam ,sive extranei. Sic calor piperis soboles nune estpto partibus cataris nati vi, pugnatque adversus praeter naturalem Calorem quartanae foris , aliarumquanon paucarum , nunc rebellans est pro substantia caloris extranei, pugnatquo advel sus calorem nativum, lavetque febribus.
Non mines ac intelligi, Se explicari nequit, 'uid non sint tenebrae nisi simul intelligatur , 2 explicetur , quid i id iura ita Arosecth inteliatini, & e licati nequit, quid sit, Vel non sit Galeno calor praeter naturam,1ive extraneus, aut alienus, niti quid eidem Galeno calor sit secondum naiaturam , sive intraneus, aut Proprius simul intelligatur , & explicetur. Qui consideratione omissa , Galeni de febribus doctrina intelligi nequit i siqui dem per calorem praeter naturam febrem , sive, ut Ipsemet ait . febris sub stantiam definivit. . - . . , Videri autem Galenus voluit imitatus Aristotelis placita a quibus habet ue putrefactionem esse proprii, naturalisque caloris in unoquoque humido existensi r ab extranea caliditate corruptionem . Sed postea in eo, quod maxime intererat non servavit Aristotelis sententiam . Quandoquidem nusquam,& nunquam id docuit Aristoteles, quod Galenus pluribus in locis male asia serit hominis calorem naturalem consilio, prudentia , x provident a vra ditum animam, naturamque esse hominis i Quin potius Aristoteles in libris de Anima pluribus clare docuit hominis animam eme separabilem, 2 lm- mortalem , quam dixit habere proprium , possibilemque voluit resurrectionem hominis V Aristoteles quicquid corporeum esset in homine, organum physicum , instrumentum physicum animae appellavit. Ut proinde cerili crediderim , non ab Aristotele, cujus videri voluit discipulus , sed ab Epicureo magistro accepisse Galenum ea, quae mutatis vocibus de calido se- cundum naturam tradidit. Λc quidem , ut ipsemet refert, magistrum que
229쪽
ut recte ab Epicureo magistro sa) ipse filius institueretur . Male sanus, qui
non cognoverit absolute corporibus, quibuscunque, utcunque dispositis,ia corviructis quaecunque fiunt necessarib fieri. Cumque vel ipso naturae lumine manifestum lit multa fieri in homine libere, M sumino arbitratu; .aperte deducitur aliquod aliud incorporeum principium esse in homine, ani Inam nempe quo ea dependent, quae libere fiunt: ut ego fusi iis tum
aliis plerisque . tum iis Theologis, A Philosophis, qui hic Neapoli in Seiaminario Archiepiscopatus me quondam audiverunt, Physicis tantum ratio ianibus publice demonstravi. Λc proiectb iis , qui in demonstrandi methodis sunt versati, ut versatos in iisdem debere esse Medicos Galenus iubet, ea , quae breviter adduxi, demonstrationis Geometricae vim habere iacile videbuntur .
Sed quoniam iam satis indicavi, ut Aristotelis in his sententiam non
servaverit Galenus, non abs re suerit aliquanto clarius ostendere , ut in his,3uae de caloribus praeter naturam, & secundum naturam tradidit, Λristote-em se fuisse imitatum videu voluerit. Verba eius sunt: resti sextire inritur Arisoteles ab aliena sbj caliditate oriri putredinem . Vocat autem alienans
externam non insitam , neque natiυam in quocunque genere rerum et nam baccoquere apta es , externa autem corrumpere , quod est putrefacere . Λt quoniam Λristoteles non semel asseruit generationem unius alterius esse corruptionem , Ω e converso unius Corruptionem esse aIterius generationem , Iiquid b deducitur calorem quidcunque id fuerit uni substantiae non naturalem alteri substantiae naturalem esse,quippe principium corruptionis unius shoc est calor praeter naturam,quo aliquid corrumpitur generationis altericis principium est, & e converto calor huic subitantiae naturalis alteri non nat Ἀ- Talis eit, siquidem. non quicquam sine alterius corruptione constitit, aut Constare potest. Quae omnia non sunt aliena a Galeni documentis, quibus saepe docuit, praecipue in libris de arte medicinali haec omnia,& alia similia ad aliquid esse ; hoc est respective , A secundum habitudinem quandam esse consideranda, ut quicquid de salubribus, insalubribus, & de neutris dixerit
ad aliquid esse , ia pro varia habitudine, variaque ratione unum , idemque salubre, insalubre, aut neutrum dici posse non remel asseruerit. Λtque his omnibus facile cum Aristotele convenire videri potest . Cci terum ubi calidum innatum , sive calorem naturalem, essentiam , naturam, animamque facit hominis , omnino ab Aristotele descivit . Λristotelem in gravioribus, x quae magis vera essent, deseruit Galenus , qui leviora damnans Epicuri , mutatis nominibus mutuatus ab eodem omnium pessima ess :ut quaecunque illius deteriora , Ω magis pestifera essent imprudenter admiserit. Sic iis accidit, qui in magno rerum discrimine nequaquam omnia circumspiciunt , ne3ue satis omnia vident, M seinper curtae, deficientique in multis, humanae fidunt sapientiae . Oui saepe cupientes evitare Caribdim, non tantum in Scyllam , sed in vortices incidunt aquarum, M procellarum, quibus quaelibet magna navis in profundum abissi trahi possit. Nonnullos autem Galent sectatores eorum , quae per voce istas , calor naturadis , re
230쪽
mn naturalis , Caleno signis arentur , hactenus excusavit ignorantia , χyncuria indagandi quid calor sive naturalis, sive non maturalis Galeno esset. Nam rerum dissicultas meliora , & saniora de febribus quaerendi, & inveniendi non potest quenquam excusare,& quamVis febrium natura inventu, R explicatu difficilis iit, accusandus tamen ta his, A damnandus sine dissi mulatione ab omnibus Galenus est.
a ID SIT FEBRIS . . IN rerum omnium sedula inquisitione de hominum placitis , ea potissimum vera esse existimavi, in quibus cuneti convenirent. De febribuet autem video omnes una mente, M uno ore credere , atque fateri eas cordis esse affectiones . Quo circa recte mihi Videor hoc ipsum assumere , in quo omnes conveniunt, febres cordis esse affemones . in corde autem praecipue considerandus motus est , quo quaedam manifesth in circulum aguntur, qua indam etsi non agantur in circulum , attamen moVentur . R promoventur , nec non eodem motu cuncta palpitant. Λc profecita eas partes palpitare, quae majoribus artet iis ad cordis motum motis proximae adiacent, omnino maniis
festum est , M vel oculis etiam patet: alias Vert, partes minoribus , M obscurioribus alteriis contiguas similiter, sed obscurius palpitare necessum est. Neque quicquam sane effatu dignum vivente animali, Ie pectore non per lasso de corde, & affcctionibus cordis Medici, aut Philosophi quicunquo dicere norunt nisi per ea , & secundum ea, & propter ea, quae in motu eiusdem percipiuntur , Cujus motus cessatio mors est , vel saltem lypothiamia , aut syncope est , malum morti proximum . Ac si quid aliud excepto inotu de corde dicunt, illud totum est, & ut plurimum omnino fabulosum. Nam nullis indiciis vivente adhuc homine ε & pectore non perisfosso de corde quicquam cerib amrmare possumus , nisi quod moveatur, reis die, vel male moveatur . Neque quod cesset ut per bleve tempus accidere potest certi, dicere possumus : nam dari possunt, li quandoque sunt cordis quidam motus, qui non Communicantur ad partes exteriores. Multa quidem in animalium corde , & circa cor reperta fuisse retulit Galenus, x in simiae pericardio tumor ab eo est observatus humorem in se continens qualem pustulae Graeci hydatidas vocant emittere solent, R in gallo vidit eandem cordis tunicam scirrhois tumore affectam . Sunt qui adi-posam substantiam intra cordis ventriculum, M adipis maiorem, minoia remve quantitatem circa cor repererint, carunculas praeter solitum , polyis pos , pituitolasque concretiones, carnes glandulosas, vermes, ςalculos sunt, qui repererint. Verum haec omnia disiectis corporibus post hominis mortem obseevata suere . Ac priusquam claustra pectoris aperirentur, licet multis malis, amicti aegrotantes in laboriosa vita fuerint , de his, similibusque . quae cordi accidunt, Physici, atque Medici quacunque industria, & diligeniatia usi certi nihil, exploratique nihil pronunciare potuerunt. Illud unum supei est : recte, vel non recte moveri cori Ex quo , ut multa praeteream , quae magis, minusve recte conjectant homines , illud proseae, minus reSe,& minus certe deducitur calidius, vel frigidius cor esse, Enim vero cum uuicquid est coelo, Terraque, Marique celerius, vel tardius, 2 aequa-u d a liter,