장음표시 사용
211쪽
i uia a 3 quaedam non omnes, & in principio γ veluti babitur dissent or
rolluntvir , vel quia babitum corporis comprehendunt. Utrunctue veru in est, etiam si vox habitus accipiatur, prout a Philosophis accipi iolet: nam mulati acquiruntur habitus in membris propter membrorum usum , Sc exerci lium . ut musculis manus , pedes, aliaque membra fiunt aptiora exercitio. Sed nihil tam antiquius . nihil tam perpetuo factum eit, 2 fieri debet in t eo vitae cursu , ac est vegetavi sie membra omnia, & vegetare debere . ΛC
quidem vegetatio . nutritioque partium offenditur in hinica . s b Multae
Partes non suum exercebant munus in principio generationis. Hoc unum Praestabant partes omnes . Vegetabant: noc maxime laeditur in hectica vegeiatatio, nutrit loque partium . Hecticae citatem dicuntur habituales, quia uniis
versum corporis habitum Comprehendunt: quicquid scilicet in corpore hahetur , comprehendunt. An fortalsis habituales dicuntur , quia proprium cujusque lingularis partis munus offenditur P Respondeo negativo . Id offenditur, quod commune est partibus omnibus. id offenditur, in quo Conve Miunt partes omnes Vegetare, nutriri, ut aequum est. Id autem accidit triis Idici potitiimum de catita, Vol quia deest id , quo partes apte vegetare UR- eant, vel quia hoc ipsiuin, etiam si non delit , vitiosum est, vel demum vitio organorum partis cujusque.quibus pars quaelibet vegetare potest . Raro accidit causas ista&omnes siti ual concurrere in principio hesicae: frequentius vitio alimenti l aditur vepetatio corporis habitu, . Sed quis unque iuprincipio fuerit causa, progresiu temporis semper organa vegetandi offendu tur magis: ut poli modum etiam si non deesset optimi alimenti copia, tamen rata vegetatio fieri nequiret: vitio scilicet organorum , quibus partes corporis habitus vegetant, nutriunturque. e) Sercus malo vegetet desectu humoris, si autequam corrumpantur organa vegetandi fiant pluviae, iterum bene vegetabit. dJ Si Quercui pro dulcibus aquis affundant uerearis saliae , male vegetabit, 2 progressu temporis corrumpentur etiam in usa vegetandi organa, se 2 Et de Caelo taRa quercus male vegetat, cor ruptis cito in ipsa vegetandi organis . Omnia similiter fiunt homi pi. Sic ita
uno tantum quercus ramo aut lRditur , aut perit egetandi vis, ia obtervamus in homine non semel in ullo crure , vel in uno digito laedi, aut perit. vegetandi vim, organorum illius partis vitio. Caeterum in universo corpore mala nutritio, sive mala vegetatio, quae tandem desinit in exquisitum marasmum , sive tabem, in quacunque aetate potest accidere sine febre i sic ulcus potest esse sine febre . Uel mala vegetatio potest ipsa ortum ducere a febre , sic febres non raro desinunt in tumores, & inde in ulcera. Vel taniadem ipsa mala vegetatio per ea , quae fluunt per habitum corporis. 2 ferun- 'sur ad cor potest cordis motum irritare, M perturbare: hoc est febrem facere,
s a j Ηae Oeensem multa Hei posent de quibusdam motibus accelaraistis, qui posea sunt aequabiles , O necessitas mortis probari possiet... b Oculi non videbant in principio, pedes non ambulabanc, respir
sca Defctu alimenti. t d Vitioso alimento. e Vitiatis organis ab initio fieri potes .ectica. Fia qui s'era detio,
quando fecero tumulta di fimo tremuolo. - .
212쪽
quae re vera hectica ab habitu, sive habitualis ab habitu eorporis diei
Prolixius circa vocem iactica tituli , textus mei . cc Circa vocem Pa trida . sive potius de putredine brevius. Afieri quidem Galenus in his libris definitionem Aristotelis circa putredinem . Sed in plarisque descivit ab Aristotela circa putredinem . Nam Galenus 2ro calore nativo, 2 pro temper mento absurda intellexit. b Quod . nunquam fecit Aristoteles. Et, ut nune quantum possum mitius loquar, pro calore extraneo , sive praeter naturam in corde intellexit Galenus quicquid potest cordis motum irritare , & perturis hare et hoc est febrem facere . Ac semper Galenus in febribus pulsus arteriarum , hoc est , motum cordis accusat. Quod si febres fietent vitio talia
utriusque, aut pituitae , eas kbres in his libris putridas, sive a putredine appellavit. e t d Supponenda in his dicet aliquis, sebris definitio fuerat, quam Galenus statim in principio horum librorum habet. Febris substantia ia
enere caloris, qui est praeter naturam consistit, quamve in aliis volumini. bus pluries confirmare conatus est. Tyrones, x iuniores honesta, & pia haec accipite . Vosque Iudices i dicate an recte factum fuerit Ex industria eteniin definitione illa non sum usus. Nam ea ris acceptio ne dum apud plerosque cujuse unque aevi tum antiquiorum , tum recentiorum multiplex etiam est apud ipsum Galanum, qui saepe saepius multa toto Coelo disserentia per vocem illam significavit,' quorum quaedamaunt in praecipiti, quaedam sunt absurda adeb , .ut facile, sed latenter per vocem illam eator deceptio aliqua , R error gravis in iunt rum animos intrare poisit. Quod satis ipsemet monet Galenus , qui in tribris desimp. med. facul. lib. a. c. g. expreme de se professus est. non ea quaerere in illis libris, & quae Calida essent in se, & ex propria cuiusque tuta, quod ipsi scitu dissicillimum visum fuit, sed innium, quae caletam xent . Et expresse monuit, ne quis Varia acceptione caloris decipiatur. De struo erro, inquit, ballucinantur in homonymia haud di tinctu nominum Fgni eatis , tanquam si quis is cane terreseri disserent , ad marinum se orationarrare erat, exi mans . ut animantis utriusque nomen , ita in naturam quo. γε ipsorum unam esse. Hoc monitum Galani est. Exemplum de terrestri. marinoque cane ea
a J De putridis fusius agit Galenus lib. secundo bisum librorum. b J Nequa pro ealore innato , mque pre eatore praser naturam is rettexit Galenus quid fimile ignis calora. c Percia molle esse qua serit te brevemento furem a voce spis pata pia diffusamente Mi iι temn delPora , prima eis di queliae siquos fisse potulo dis altro 3 ma eos me fietve amora , aliora data la crittura continxata , come si veri a Mon n. Illus istis d Non fuit necessum iac supponere et quoniam ex doctrina ejusdem seriptoris mPumus da eadWm re pluru babere de itiovis , Quarum una
213쪽
Galeni existimantis non mInus disserret naturam terrestris canis 1 marin,
canis natura , qu m calor a calore differat. Atque equidem ea video nonnullos celebratos Iane scriptores . ut foris tuna in his quoque est . de calore etiam quodam caelesti dicere, quem adis, ruunt, ut Galeni ego usus exemplo non dubitem ea , quae de caelesti calore metaphorice sumpto , ipsi dicunt, plus differre a terrestri nostio, & proximi Vesevi calore, quam Procyon coeleste sydus canis dictuin in coelo a triacipite , trifauce , triplici ore pestes omnes evomente Cerbero differat. Scio apud sacros etiam scriptores nonnunquam metaphorarum ma gnum esse usum , quoniam ea , de quibas agunt saeptisime humanis vocibus latis explicari nequeunt, sed cum de re agitur medica metaphoris utendum
minime est, vel laltem qui metaphoris utuntur, aliquando libere Deo , MParvulis, qui Dei sunt, fateri debeat, se rem penitus ignorare , ne sortassis Pueri metaphoris decipiantur, ut in nostro casu facile, ta graviter decipi
Λc quia trisaueis certari mentio incidit non Ideb , inquam, inlullan dum, δε exprobandum plerisque antiquorum est, quod fidei destituti lumis Ne , aliquando male lapsi fuerint, sed potius agendae Deo gratiae sunt, quoa immerito mihi plus fidei luminis, quam dederit Galeno iraturalis icientiae,
quod omnes admittere debent ψ plus enim valet radius divinae gratiar, quam omnis humana scientia. Physica tamen ratio nequaquam levia ad eb est , ut male sentientes ethnicos semper excusare debeamus.
Cujus quidem Galent definitionem febris per calorem ipa dictam prater uaturam si supposuissem , omnino directe aliquid enorme, in I avo fecissem contra ipsius Galeni demonstrativam methodum, quam in s libris, 2 in aliis voluminibus si non lucide s nam petierunt libri dis demonstratione, quos scripsit Galenus satis tamen explicavit, A veluti digi
go nobis omnibus indicavit. Suh praetextu verbi defendendi in Galeno remisima demonstrandi ejus. dem methodus nobis indicata, non sic facile laceranda, nou sic facile de carenda, de rejicienda est. Demonstrativam etenim Galaui methodum deseqore nihil aliud est, quam Omnem regulam, normamque omnem in venieri
dae veritatis deserere t quod ipse Galenus in his libris ipsis de dissi febrium
ciare monuit. Neque latis Galenum cognoverunt . qui copiosum, Se optimum triticum per demonstrativam Galeni methodum reperiendum , omita eunt , δe levissima quaedam verba, veluti superVolitantes quasdam paleas, Nbique reperibiles, exultantes colligunt, & inde Galenicos se praedicant lNequaquam tam facile Galenicus quis dicendus est i neque Galanicus ille est, fiui Optime conveniunt, quae adversus Thessalum a Galeno dicta sunt. Cum artem Medicos docet Galenus,qua iacilius veritatem inveniam ,δe verum a falso distinguere valeamus, ea tantum supponenda in sermoni bus, δc assumenda praecipit, quae evidentia sunt, quaeve minime discepta tur . Atque ego Galenum imitatus illud unum admisi, illud unum ex iis omnibus, quae de febribus traduntur, assumpsit, febris cordis assectis e Superest autem videndum , quaenam sit affectio ista cordis, quae febris dieiturὶ Quod pta stabo si tempus id dabit: nunc autem videamus, quae meliora
Pro textus mei expositione dici potuissoni,si definitionem illain supposuissem.
214쪽
Forte meliora dixi Sem si divisione partium corporis ab Hippocrata tradita quam ego etiam admitto j postea line ulla demonstratione, tantum ex Galeni aut horitate dixissem sebrium primarias disterentias fieri ex mate xiae vatietate, in qua calor praeter naturam infidet et videlicet cum insidet spiritibus, sive aereae substantiae ephemeras fieri febres, cum vero in hum ribus accenditur , tu uc febres fieri humorales, sive putridas appellatas, temtio demum cum calor praeter naturam in ipsius cordis solidis partibus acce, di tui . tunc sebres constare hecticas , solutu difficiles ab habitu, & habitu a. Ies a corporis habitu appellatas . Hinc pugnas describere potuimem , dicet aliquis inter ealorem nativum , sive inter uarisam humiditatem haec enim in idem incidunt, j Ο IOrem prater uaturam . Quibus sine laboriosa iliata , 2 ad taedium utque repetita Galeni arta demonstrativa melius potuissem
caput decimum lib. primi de disterentiis febrium tum amplificare, tum ilis
At hoc non quidem docere, sed pueros fuisset decipere: qui blandis vocibus capti, facile propter illas voces potuissent credere se doctiores factos. cum re vera in nihilo doctiores fulsient: utinam non fierent imperitiores, κmente pravi. Nam vocis illius multiplicior sane est acceptio, quam sit caianis acceptio : dii eruntque calores apud Galenum , M apud plexosque alios non minus , ac natura uniuscujusquo rei singularis ab alterius tei singularis natura differat , Ω quidem naturam rei cujusque singularis non pauci in ali quo calore ponunt, M absurdissima quandoque per Vocem illam calor signirincantur, vel saltem , ut idem Galenus ait, homonymia auditores decipi
lldemque pueri sic decepti vocibus illis, adultiores tam cum facile vi
dere possint Medicos , & adstantes omnes circa aegrotum nunquam certis
esse calidi ne, an frigidi pedes aegroto sint, nisi poliquam propriis manibua pedes tetigerint, x palpaverint aegrotantis 3 quicquid tandem pro calore secundum naturam, & praeter naturam accipiatur , dicere poterunt, ut quinis Magister ille noster si irmavit cor calidius esse in febribus: cum nullux mortalium sublatis integumentis costarum cordi manus apponere potuerit, ut experiretur, sicuti in pedibus facimus . Calidius ne , an frigidius sit cor tMotum qua dem cordis, M arteriarum observantis manibus se manifestantem cognoscere possumus , calores autems ut δε frigora cordis , polypi, vermes, tubercula , adi posa substantia super excedens, aliaque limilia , quae Cordi in vitae cursu accidere possunt , ante mortem cognosci nequeunt. Excepto uno motu cordis de reliquis omnibus , quae cordi accidere possunt, ante mortem levis tantum conjectura est : non minus, ac quicquicde calidis , aut frigidis pedigus dicatur, antequam res probetur manibus, tactuque levis ta
Iidemque pueri cum cognoscere possint interdum aegrotantes alteram renarum hahere calidam , frigida altera cum sit : & nasum aliquando parte dextera calidum esse , smistra frigidum: idque manibus tantum iacto periis euio dignosci posse : facile dicere secum poterunt, de quo calore intellexit magister illa nostericum cor dixerit calidius in febribus nullo rei periculo DPol Quod si non aliquid simile huic nostro calori , quem nos manibus
percipimu intellexerit, semper illud metaphorice dictum , 2 cognitu diL
215쪽
stellius fuit , ae noster hic est terrestris calor, quem manibus tantum, tactuaque facto periculo dignoscimus. I idemque tyrones ad ultiores facti legentes apud Hipe ratem venia ha illa curatio ostendit: hoc est curatio ostendit hypothetis veritatem . aut fallitatem , eventus rei ostendit hypothesis veritatem , aut falsitaiatem, quae verba in his ipsis libris de differentiis febrium adducuntur lib. primo, capite illo, in quo agit de febre pestilentiali, Se legentes apud Gais Itinum nequaquam febres semper iis, quae refrigerant, sol frequentissime iis potius, quae calefaciunt curari, ut est absinthium apud Galenum: hyGPus, aqua mulsa , piperis tria genera, aqua cum pipere , thariaca , succus Cyrenaicus, ut legere est in libris Galeni ad Glauconem , centaurium minus apud eundem Galenum , a J Se nos ris temporibus cortex Peruvianus, myrra, gentiana , δε alia similia Curatio sendit clamare poterunt, nos dec
pios fuisse a Magistro. Qni sub praetexta verbi de sendendi in Galeno, quoa
verbum in perniciem etiam erat agrotantium , se animam etiam nostram Offendere poterat, demonstrativam Galeni auream methodum , 2 quae magis vera , & quae meliora, & quae utiliora, A quae tutiora in Galeno essent, deseruit. Id non fuit Galenum fuisse imitatum l Id fuit veluti demortuas circa pellem Elephantis muscas cuin admiratione collegisse , Elephantem Ipsum turres, cohortesque , dorio vehentem, neque fuit se contemplatum, neque fuisse admiratum. Λe fertur quidem Elephas panniculum carnosum cuti habere subjectum , ut nos habemus in fronte, Se vi intaculo li pannica It cutem corrugare , & muscas perdere . Demonstrativa autem Galeni ma- thodus est veluti turris inconcussa, quam , qui custodiunt, vinci, Se exp-
mari nequeunt, iique re vera Galenici dicendi sunt, qui turrim illam ca-Hodire norunt.
I idemque pueri si sorte audivi Tent ex pulsu , motuque arteriarum dignosci cor criore aliquo praeter naturam. laborare : dicere poterunt motum cordis, δe arteriarum omnium localem esse motum , ac nisi forte pro cal re omne id intelligatur, quo aliquid moveri potest , quae acceptio aliena esta communi hominum sensu , ipsi dicere poterunt cor etiam corpus esse νικcorpus quidem tinum ex iis, quae in mundo sunt, ac proinde non minus cor , Se arteriae ejus sive velocius , Iive tardius, sive aequaliter, sive iliaequa I iter moveri poterunt independenter ab omni hoc nostro calore , quem manibus percipimus. Siquidem corpora omnia toto coelo ἰ terraque, mariqu petita sive velocius, sive tardius. sive aequaliter, sive inaequaliter inde n-
denter ab omni eo, quod simile est huic nostro calori , moveri posIint . Cordis motus multiplici plane de causa, & ea ipsa pituita frigida, qua non-Munquam in febribus , ut ait Galenus membra omnia concutiuntur ν δέ tremunt , concuti, irritari, & perturbari potest. Quod si coelestem aliquem metaphorice locutus adstruxissem calorem, Vesevi , vel Phlegetontis calori oppositum έ adultiores facti tyrones me, vel mortuum eum Λpostolo increpate possent ἔ Λpostolus enim raptus in
t a Nonnunquam calefacientia tum extrinsecus , tum intrinsecus apis
216쪽
ecelum , satis clare indicavit , non licere homini de iis loqui, quae in coelis sunt 3 3e illa , quae in caelis sunt , humanis v ibus, quibus neque terrestria xite , δt clare semper explicantur 3 explicari minime posse , ac metaphoracum de rebus medicis, aut physicis agitur non est sine doli, aut Inscitiae suspicione. Quae omnia , ge alia multa ego dum textum exponerem , mente revolis 'vens omisi definitionem illam febris subsantia in genere caloris, qui est prae-xor naturam eonfisit , quoniam definitio illa difficulter nimis in tecto lenta fumi, Si explicari potest; Se quoniam illa eadem definitio facillime in petasimum, 2 absurdissimum sensum trahi potest: ut a non nemine in pessimum,& absurdissimum sensum trahitur, explicatur s& recipitur. Λtque idet, , ut mitius loquar, saltem tanquam aliquid in praecipiti positum, quod vel aegrotos , vel honestas, piasque aures offendere possit , omninb vitanda
.Dixi autem re vera dari nonnunquam hecticam sebrem ab habitu corporis: vitiatis scilicet organis, instrumentisque vegetandit quoniam ea εruae quandoque fluunt per organa vitiosa vegetandi, vitia concipiunt, Scelata ad cor possunt ipsius motum irritare, Sc perturbare, quod idem est , ac febrem facere. Et quidem, ut monui semper Galeons , aliique Scripto-λres febribus in omnibus pulsus arteriarum , M coniequenter cordis motum
injhus id qnod lib omnibus admittitur de una, eademque re plures nos hahere posse definitionus , satis admonui tyrones, cujus rei exempla non de ficiunt apud Aristotelem , Divum Thomam , Euclidem , Platonem , Gale num , M apud plersoque alios variarum disciplinarum scriptores, apud quos non est difficile de una, eademque re plures reperire definitiones. Definitio autem febris , quae re ipsa ab omnibus admittitur , Se non minus ab assertoribus , quam a desertoribus demonstrativae methodi Galeni, 3e ab ipso Galeno si non verbo , re , opere, oc exercitio admissa est , hujusmodi est . Febris tardis asse Iis es, in qua motus , quo sanguis in eirculum propellitur, irritatur , O perturbatur . Ex qua definitione, quae opere , 2 exercitio admissa est ab omnibus , nullus error naici potest, uti postea ostenis dam, nam prtas animus mihi est patefacere , sive expresse, ὀe clarissime, sive minus expresse, δc minus ciare eandem definitionem opere, Se exercitio admitti ab omnibus, etiam a Galeno . Ut proinde sicile ego videri ponsim , nihil vobis attulisse, quod meum sit, ted quod mo humilis servus vester , qui nonnisi in humilitate , ὀc infirmitate mea gloriari posIim , ah
aliis omnia acceperim, quaecunque dixerim, admiserim tantum, quae in ore omnium de febrium sonant natura: veritatem scilicet, quae ut ait S.IJo-Sor Λugustinus, a quocunque dicatur, recipienda est. Λc demum veluti is videri possum , qui digitulum secat, ut manum , ut brachium , ut totum
servet hominem, verbum unum minimum , malorum tamen omnium ori
go, damnavi in Galeno, ut secundum regias constitutiones quicquid boni in Galeno est , ipsumque Galenum vobis, Sc mihi servarem. Principio sine haesitatione dicendum est similiter febrem definitam suis. se ab Erasistrato, quem resert Galenus . Qui multa quidem scripsit adversiis
Erasistratum, oc multo plura adversur Diabateos, sed quicquid sit de s
217쪽
Patoribus omnibus, quos Plane spernit, 2 passim irrIdet, Hem GaIenns in
multis, atque multis Erasistratum laudat, facitque illum auctorem legiti inmae 87mnastica . quae pars est medicinae non ignobilis: cuius nunc vix no men superest apud Medicos . Demonstrativa etiam utentis methodo rati natis seSae Erasistratum,Galenus,Hippocratem , Ω paucos alios facit auctores. Erasistrati autem doctrina ab Λvi Λristotelis temporibus, usque ad tem. Fora , k poli tempora Galeni tota Europa, & Romae, maxime floruit.
Similis fuit Chtrsippi de febribus definitio, ac Clarissimus etiam Chry-sppus suit ex eiusdem Galeni relatu. Heptata, in qua aegrotantes uno . eodemque tempore ea lorςs, 2 ris res in universo corpore percipiunt, stibris etiam vocanda est, ut ex Λrchlis gene , quem multi sequantur , refert Galenus . Atticorum autem plerique eum etiam rigorem , qui febrem antecedit, sic videntur nominare , inquit Galenus, neque contemnendi fuerant Athenienses. Febres etiam complures apud plerasque gentes , quas ex parte te fert Galenicus quidam , demonstrativae tamen Galani methodi desertor egregius a frigore dicuntur das X alte dicunt kbrem, hoc est frigus . Quorum omnium sententiae quanturo decet, admittuntur per illam definitionem , quae per cordis motum irritatum . & perturbatum fit, D restius, & facilius explicantur per illam definitionem, qua non prohibetur febre correptis nunc frigora, nunc caloresese molestos, nunc eosdem utrumque simul pati . nunc alterum ipsorum. Omnes Medici Romani aliique omnes communiter M. T. Ciceronia temporibus similiter sentiebant : ut res vulgaris esset, & admissa ab omnibus . Inquit enim M.T.A eui vena se moventur, is babet furem e videlicee non aliud quidpiam requirebatur, ut pronunciaretur homo febre laborara quim hoc unum . A venae ilii H moverentur. Pro Venis autem, quae moventur in animalibus more latinorum put Iantes arterias intelligit M.T.Et Ovidius de Medico febrem exploraturo canit Dumque suo teneat fallentem pollica in m. Videlicet satis est ad determinandum hominem febri re, si pnliantium arteriatum motus, qui 1 corde est, constanter irritatus, y perturbatus sit . Proximi r a eandem tetio it Virgilius, qui arteriam dixit salientε Inrigvine tenam:& sanguis quidem a corde propulsus: ipsaque cordis perpetua
ἴsitatio Inotus arteriarum causa potissima est.
Hac eadem definitio per irritatum , & pertu ibatum cordis motum G Ieni est : sive, quod idem est, ex Caleni doctrina elicitur: st Galeni doctrinae summopero consentanea est . EnIm verb quicquid pluribus voluminibus de arteriarum motu scripsit Galenus, hoc est de pultivos scripsit Galenus , in febrium gratiam pollisimum sic iptum est et videlicet motus arteriarum , qvi a corda est: motus ipse cordis in febribus spectandus potissimum est i in in his ipsis lihris de disterentiis febrisun meminit quidem Galenus caloris praeter naturam , sed multb pluribus , atquo pluribus tum verbis, tum vicibus manifestli in omnibus febribus motus, R Rulsus accusat arteriarum δqui certo certius corde sunt 3 quaecunque Verb oe calore secundum , 2 praeter naturam dicuntur, incerta omnia, ambigua, maxime suspecta, vel saltem in praecipiti sunt . Insuper omnia 'alia sudor , Vomitus, dejectio, urinae varia'. parciores, vel copiosiores a respirandi difficultas , dolor, obstruSio,
218쪽
eutis densitas, vel lassitas, abscessus, aliaque similia ex Galeno nunc repeiscuntur , nunc non Ieperiuntur in febribus . Motus tantum arteriarum , qui cordis motum sequuntur semper a Galeno accusantur in febribus. Febris igitur definitio , quaecunque tandem illa fuerit, motum cordis admittere
crebet, qui semper in febribus irritatus ,& perturbatus est . Et e converso, sive convertendo, ut dicere solent illi, qui demonstrandi artes habent, nunquam a febre immunis dicitur homo quicquid de aliis omnibus obseris mur , Vel non observetur , dicatur , vel non dicatur nisi postquam pulsus tales sint, quales esse debent in illo virium statu , in quo aeger repetitur Ihoc est nunquam homo sine febre dicendus est nisi postquam certi fuerimus conquievisse cor ab omni irritatione . de perimbatione. Definitio M igitur febris, quae cordis motum admittit irritatum , MPerturbatum, tum vera est. Un Galeni est, tum ab omnibus admittitur ,
tum nominibus omnibus tutior est. .
Si quid demum iuvit aliorum cognovisse mores, omnes quot quot ego mul, quicquid ab aegroto , Se adstantibus dictum . vel non fuerit dictum, relatum, vel non fuerit relatum, nunquam quicquam de febre decernunt, quod adsit. vel non ad lita nisi postquam arteriarum motum exploraverint,& peritiores quidam Medici in morbis quibusdam malignis si pulsus mai res sint, quam pro virium imbecillitate, etiam si non uni maiores iis, qui esse solent in statu nati ali,tanquam excedentes in illo statu virium,pro indiciis habent irritati coidis, Se jure merito homine sebre laborare pronunciant. Nostra non sunt haec , quaecunque diximus ἔ neque quicquam est, laquo ego gloriari debeam , nisi in infirmitate mea , sunt vera , sunt Galeni methodo demonstrativae consona , sunt communia omnibus , ac resonantruicquid veri ab aliis , quibuscunque dictum est . In his propterea mihi viaeot imitatus S. Doctorem Augustinum difficillima quaedam in consessioni. hus explicantem , ad cuius exemplum ea tantum non Probavi. quae me . atque alios possent ostendere et id omne retinui, quod retinendum fuerat, Sedemonstrativam Galeni methodum omninb servavi. Intelligamus quaeso, dicet aliquis , pro calore nativo cordis genera em , universalemque aliquam principem causam bonorum Omnium , quae a corde bene , riteque constituto absolvuntur . Pro calore Verb praeter natu. sam illi oppositam , inimicamque quandam principem causam intelliga. anus, qua cordis motus irritetur, M perturbetur , M id omne procedat ab illa , quod noxii, pravique in febribus observatur . Ouibus sic positis deis finitio febris per calorem trarer naturam erit bona definitio.
Sed S. Din. Λugustinus locutus ad internam aurem , non esse perit tandos principes istos calores, aperte monuit : uorum alter bonorum omismum , alter malorum, & pravorum omnium esset effector.
Tyrones petitio illa saltem lunonium aliquid habet: victa enim, Se su.
perata Iuno virtute, δe patientia aeneae, sertur tandem rogasse virum. Neu Troas fieri iubeas, teucrosque vocari. Retineamus voces illas caων secundum naturam , D ealis matre ualua
νam, monitione tamen. cautione, δε protestatione adhibita illi perquam . similista de quidem definitio mea detractis verbis calor praeter naturam congruis
219쪽
s millima, qea uti debemus cum de canibus sermo est . Nam si sermo sit de
cane terrestri , monere debemus terrestrem canem domino fidelem , si sermo sit de marino cane . monere debemus eius quidem carnes nullis die bus in. oto anno vetitas, attamen non esse valde bonas. Si sermo m de Pro edione in lumine illius oderis. admirari. V eontemplari debemus Summi Factoris Dei Omnipotentiam. Si sermo ' de trifauci eerbero, triplici erueis signo, in frante, in ore. π in pectore muniemur.
Cor mustulus est . ut docet Illustii A. 2 Reverendin. Nicolaus Stenanis Episcopus S. R. E. Λnatomicus Pritissimus, & demonstrativae Galeni meis inodi excultor eximius , quem ego cognovi Romae, M ante ipsi in cor mu- senium esse , docuit Hippocrates, qui valvulas etiam cognovit in orificiis ψasorum corἀis positas . Ualvularum etiam memini striplisse Galenum , sed prosiato is Hippocrates, qui librum de cortis conscripsit, cognovit etiam valvularum usum . Ac sicuti musculi cuiusvis motus multiplici de cauta Perturbari, & irritari potest a calore e a frigore , in acu , M ab omni eo , quod pungere , k lancinare aptum est, ab obii ructionibus, 2 a solutionibus continuitatum, M ab aliis plerisque , ita etiam cordis motos multiplici do causa irritari, & perturbari potest, quod satis his verbis significatur , absque eo , quod nomen aliquod universale assumatur , &perfingatur , maxime si nomen illud absurdi aliquid significare possit, ut est calor Priner naturam, quo nomine quis dicere potest, intelligere Galenum causas quascunqde coxirritare, & perturbare valentes. Febres sunt cordis affectiones, quarum intantum participant aliae paristes , in quantum cor Communicat cum illis, verum haec una est cordis aviis S io recte, vel non recte moveri cor, quo unico motu concussis arteriis. Sc anguine per ea idem arterias propulso, or cum partibus omnibus communicare potest. Igitur in hac unica cordis affectione, qua motus , qua sanguia in circulum propellitur, irritatur , & perturbatur, febris consistet. Quscunque aliae affectiones non sunt propriae cordis. sed communes aliis partibus.Quod si quamcunque aliam cor patiatur affectionem,nunquam per illam communicabit cor cum aliis partibus,nisi farte cum ex quacunqucialia assectione Cu is haec alia nascatur, qua eiusdem motus irritetur , . perturbetur. Calmes, A frigora nequaquam proprie ad cor, speetant enim ad partes omnes corporis, Polypi, aliaeque liquidarum substantiarum concretiones non sunt propriae cordis affectiones, nam contingere possunt, ubicunque vasa sunt,coagulabile, M concrescibile aliquid continentiain Inutili frequentius accidunt aliis partibus, in quibus propterea fiunt apostematas polypi autem minus conspicui sunt in aliis partibus, quoniam nulli bi tam magna sunt vasa, ac prope cor. Vermes Hubercula , excrescentiae, sive pinguedinis, sivae aliarum substantiarum non sunt propriae cordis affectiones,nam possunt co fingere partibus omnibus univerit corporis. Hoc unum proprium cordis munus est recte moveri, sanguinemque propellere: haec una Cordis propria affe- Rio est , minus recte moveri, & minus recte sanguinem in circulum propellere. In his igitur, quae proprie cor spectant, febris consistet. Exemplaria da-ho istorum , quae hactenus dixi, & haec, A alia multa vestro nutu evulgabuntur . Vos autem iudices aequissimi pro majori justitia , pietateque velita
erga Deum rem omnem decernite. ..
220쪽
omnia, quae a Medaeis tantum de putredine, vel etiam sparsim a solo, I Galeno scripta sunt, colligere , 2 examinare Velim , neque facilem, neque brevem , neque utilem laborem assumerem . Satius visum est ex his folummodo , quae in his libris de dissi febrium de putredine assirmantur', a leni mentem veluti divinare et quod prosectb satis quoque erit in re prae
Capite nono secundi libri Aristoteli putredinem definienti adhaerere videtur Galenus, qui postquam dixisset sanguinem aliquando putrescere :Recte, inquit, sentire vidaetur Aristoteles ab aliena caliditate oriri putreiunem.
Focat autem alienam Φxternam , non insitam , neque nativam, in quocunque genere rerum , nam hae coquere apta es , externa autem corrumpere , quod es
putrefacere. At Aristotelerusine discrimine putredinem Corruptionem appellavit , M pro nativa caliditate, quicquid dispositionum in materia esset prore , naturaque rei conservanda intellexisse videtur . Galenus Verb saepenu mero persectas , absolutasque rerum plerarumque corruptiones, modo uti-Ies essent homini, neque corruptiones , neque putrefactiones dixit, 2 pro nativa, sive inlita caliditate ipsam rei cujusque naturam, ipsam formam
substantialem, & quod pessiunum est , in homine ipsam animam intellexit hominis: ut alibi line clissimulatione , sicuti aequum fuit, palam 'feci, Screprobavi.
Primum autem, quod a me nuper assirmatum fuit, evidenter patet ex his iisdem Galeni verbis supra allatis , quibus habet insitam, sive nativam caliditatem in unoquoque genere rerum non quidem corrumpere , ho est putrefacere , sed tantum coquere aptam esse . Illud corrumpere, M putreis facere externae tantum,praeternaturalique caliditati a Galeno datum est: qui pe saepe saeptiis, imo fere semper haes.omnia, atque alia similia ad hominem,.& respective ad hominem consideravit: ut quaecunqu e contingerent in homine si proficua essent, secundum naturam, a nativa caliditate fieri dic rei h si dainnosa essent, praeter naturam appellaret: hoc est praeter naturam hominis, & comparata ad hujus hominis naturam , non quidem ad totam naturam comparata , ut ipseinet dicere solitus est . Qui propterea in homine sano, & bene valente quascunque optimorum ciborum , potuumque in ore , ventriculo, R in intestinis transmutationes in humorem alendo corpori aptum, st in alvi superfluitates, quamvis male olidas non quidem corrupti Des , aut putrefactiones dixit, sed coctiones appellavit, quia scilicet ab homine fano sunt, naturae con Veniunt sani hominis, M sunt ad conservandum hominem . Verum eaedem istae transmutationes ciborum in sani hominis ventriculo θ quovis in Aristotelis doctrina mediocriter versato , rigorose lo quendo verae corruptiones dicendae sunt a caliditate ventriculi, quae extranea est pani, aliisque cibis, quibus vescimuC, qui quidem secundum Aristotelis doctrinam re vera corrumpuntur. & ex ipsorum corruptione humor alendo corpori aptus, 2 luperfluitates alvi generantur.
Tantus autem in his , similibusque Galenus fuit , ut neque pus persectum , la mareia, absolutumque, quod in tumoribus , M in ulce