장음표시 사용
311쪽
animi peeeatorum notitia, atque medela , cuius solum titulo , si auctoritati hos standum sit , multa probantur , & confirmantur eorum, quae supra re tuali . Is idem Galenus in hoc ipso libro De cujuscunque animi peccatstrum ustis sitia , atque medela ε x pluries alibi cum multis solide nimis . 2 clarit sime quidem , atque copiosistime docuisset, & probasset Medicum demon audi arte omnino debere esse infructum h postea edocet, quibus disciplinis. & ou . tius facultatibus demonstrativa haec ars haberi politi, Hujusmodi methodus, inquit, in Geometria reperitur, riithmetica , Supputatoris , Mironomia , ct Arebitectonica . Nomine autem Arcbitectonicae Horologiorum , taleUId rum,HIdros piorum, er Macia memorum omnium descriptiones amplectorὴ inter
qua , O pneumatista s Me es spirabilia , qua vocantur exi mi. Quibus
Galeni verbis nescio, an multae sint disciplinae , quae non comprehendantur lNedum machinas omnes, quas in conlat tissimo vestro armamentario vos Veneti habetis, complectitue , verum quascunque alias ab homine inventas, vel excogitatas , in scientia quarum maxima parte contineti affirmat de monstrativam artem Medico apprime necessariam . Et prius eodem libro acriter reprehenderat eos, qui non solum in Uensoriis methodis minim/ υers tisunt , sed etiam aliarum disci inarum , qua Graci Metthemata nomina ut, sunt imperiit . Iis enim imbutus animus acuitur , ac selimatur , utpote Ge metria, Arithmetica, diserendi ratione , AEdiscatoria , Abironomia.
Hic idem Galenus libro si quis optimus Medicur es, eundem esse Pbit sopbum, non quidem pro Philosopbo eum intelligit, qui garrire novit, k hiria
cocervum defendere dari, veTminime dari posse , sed eum qui naturae ope ra s hoc est quaecumque sunt admiratur , contemplatur, speculatur , Ω iis viis usus, quas nobis eadem natura dedit, cognoscere nititur . Quod praestitisse fertur Hippocrates, quem pro idea viri lapientii simi accipimus . Cujugruidem non pauci fronte cha/vbea imitatores se venditant, ut facilius ipsis eiur honos viros decipere, citae vix nomine , Ω ne nomine quidem i lium imitentur . . Ille enim, inquit Galenus, non minimum esse , quod in Medicinam Asronomia conserat, admonet, O Geometria scilicet qua A rouomia praecedat necesse est . Medici vera, , qui multi sunt ab harum utriusque flu-dio usque eo ipsi abhorrent, si alios etiam id conanter coarguant. Quae verisba latis belle conveniunt his temporibus; iniquitate enim ignavillimorum plerorumque, quorum etiam non pauci fronte chalybea Galenici, Hippocratici ψ Λristotelici, vel ab aliquo alio magno nomine se dicunt, bonis artibus disciplinis , facultatibusque demonstrandi viam habentibus Iluduisse noceti Illi autem, cum id omne vitio vertant, quod laudari debet, pii interim habentur l At Galenus in ipso primo limine Medicinae, quam docendam suscepit, in ipso primo libro methodi medendi, in qua maxime gloriatur, in ipso primo capite, in prima pagina Thessalo cuidam maled .ens,
qui sex menssibus Romae medicinam docturum profitebatur, Si enim inquit, neque Geometriae , neqvia Asronomiae , neque Dialectices , neque Masices , nec
filius a niqua bonarum aisciplinarum indigeant , qui Medici fune Iuturi. quemadmodum Tbessalus se generosi mus ρromittebat, nec etiam longam
experientiam , operum artis ussum desiderant , cui non promptum sit artem
aggredi, ceu facile Medico futuro P Atque binc adeo fit, ut nunc etiam sutores,
312쪽
im tinctores,infabri tum materiarii, tum ferrarii proprio marserio relicto in medicinae artis opera insiliant: quin, c,' Moponia ipsi etiam de primo Dis
Hippocrates autem tum per ea, quorum jam diximus meminisse G Ienum , tum per ea , quibus filium ad Geometriam excolendam hortatus
est , 2 ad multum operae impendendum iis disciplinis, quibus figur rum, Senumerorum proprietates edocentur, hujusmodi etiam sententiae fuisse di-eendus e st , qui his iisdem facultatibus, quas recensuimus , vitam existimais vit fieri illustrem, animum autem peracutum , M ad rectum iudicium de re-hus omnibus serendum magis idoneum. Pluribus item Iocis, vel libri de capitis vulneribus, vel libri de veteri medicina, de articulis, de corde, ali rumque multorum manifes h colligi potet, eos, qui libros illos conscripsere mathematicarum disciplinarum fuisse peritos, quo quidei nomine mathematicar iam disciplinarum, multi, plura comprehendere inihi animus est, quam quis putet.. Λn alios etiam adhibeam testes, tum Medicos , tum Philosophos elaxissimos An potius multos silentio praeteribo, ne magis ignavorum, qui veluti Turcae innumerabili multitudine, & crudelitate, non virtute ,δe fortitudine animi nobis nocent, invidiam , R iniquitatem mihi concitem pQuid si unum non praeteream Platonem, qui ab ipso Academiae liminarisophanos eos procul arcebat, qui Mathematicarum discipliciarum non uissent in liructi, quive sapientiam, quam nunc philosophiam dicimus, non equidem eorum unquam studium esse posse contendebat, qui mathematicarum disciplinarum essent ignarie quemadmodum talparum, malarum avium nominarum , quae in tenebris ambulant, vel vult tant, illud esse nequit clarilliinum , Se lucidissimum solis jubar aspicere t Quamobrem , ve illud est, quod Galenus fuit suspicatus, nonnullos existimare , medicinam n illius honatum artium opus habere , vel Ii e m hac una disciplina , quam Philosophiam appellamus, indigere concedant , Divo Platone, Hippocra te. Se Galeno Julicibus reliquae omnes clisciplinae, quae Mathematicis Com-Vehenduntur , Se Philosopho sunt necessariae, illi , qui dignus Medicus ea
utri rus, frequenter , atque fiequenter erum ex usu . AC etsi possim innumexos adducere, st infinita plane ex ilIorum scriptis colligere, quibus doctos,& honestos vitos hoc ipsum confirmasse , Se hoc ipsum temper fuisse testatos de monti rem, tamen cum ictam doctis ν probiique . castarumque aurium hominibus satis, loperque esse, quos adduxi, improbis autem nequicquam me laborare, ut fatisfiat, & qub plures adducam, eb pervicaciores illos, Se in quiores effici, neque me , neque te in hoc amplius defatigabo. 4. Sed interrogabit aliquis ad quid per Pollucem Medico Geometria, adrni Arithmetica, ad quid Λstronomia , ad quid Architectoniea , ad quidentque vilas artes Mechanicae pBona verba quaeso p verum male si Ic habendus est, si I Galani , Himpocratis, Aristotelis, Platonis, aut cujuscunque magni viri nomine appellari unquam is fuerit ausus, si sectae eelebritate si popello imposuit. Enim verb nos recepimus iis standum , quae Hippocrates docuit, quae Gilenus pIuribus lane confirmavit, quae Plato etiam ineruerat , quae ab omnibus
313쪽
De disseiaitate Meditanae . ass
clarissimis Scriptoribus admittuntur i Quae puerilis lententiae E erilis ma-tatio ista est
lo . Dolo, volo nolo rursiam . cedo , cape lQuod dictum , indictum es, quod modo aras ratum, irritam est In seriptoribus. quod honi est damnas. vel approbando depravas , quod mali eli probas , Se laudas . vel corrigendo facis peius , & quodque leve v, tium tuo vitio fit gravius lia aliquid dedam, atque inquam, quod tamen deceat s qui enim Mὲ Ignavi , atque superbi sunt, non docendi , sed coarguendi . A confundendi
sunt Medico necessarias esse illas omnes disciplinas . ut Hippocratem, GR. lenum , Λristotelem, Platonem, caeterosque scriptores maioris famae intelliingere queat d Nam multis in locis erit veluti asinus ad lyram is , cuius animus illis facultatibus non est excultas indicabo locum unum , vel alterum , ut hoc fiat manifestum , cum possim indicare sexcentos . Aristoteles libro primo Phyucorum textu uadecimo duas comparat circuli quadraturas aeque falsas, alteram Antiphontis, quam dissol vere non est Geometrici, quo niam Antiphon non est usus ad illam Geometricis omninb principiis. Alteis ram Cuidam Hippocrati tributam , quam dissolvere Geometriai est , inquit Aristoteles , quoniam ab Hippocrate Geometrice quidem prius inventa tu rat Lunulae cujusdam sectionibus circularibus terminatae perfecta , & exacta quadratura, ex qua postea aequali felicitate. A Geometrica item ratione sp ravit totius circuli quadraturam exhibere, in quo est deceptus. Hoc quidem Ioco , ut in aliis multis, non is potest Λristotelis mentem capere, qui Geo. metriae elementorum eli ignarus . Non is potest Galeni mentem casaere meis thodi medendi libro I. Eap. 4. item, 2 aliis multis locis , qui elementorum Euclidis est nesciuxl Λn ne hoc minimum est . necessarias esse medico honas artes, ut autores legens, mentem eorum intelligat , qui de universa natura,
vel de te medica dignum quicquam scripsere pr. Sed modestius, M liberalius verecundus aliquis illud idem interrogabit , quid Medico cum Geometria , quid Cum Λrithmetica , quid cum
Mutica, quid denique cum vilioribus mechanicis artibus Non enim , i quiet , contradicenti, vel Cavillandi studio sic laterrogo , nec quidem pernego eas disciplinas Medico esse necessarias, cum necessarias esse Galenus cum
multis aliis protulerit, sed non video Adepol quid illae in medicinae studium Conferre valeant. Λc etiam si loei non pauci tum in Philosophis clarioribus, tum in Medicis minime intelligantur ab iis, qui Mathematicis disciplinis
non sunt exculti, tamen si iidem loci praetereantur , non video cur minus. honus Medicus aliqpis propterea futurus sit p. Huic multo sane mitius respondendum, quin etiam docendus idem, di commiserandus est. Miser quaerit panem , 2 qui panem frangat, & vi Traro invenit i Cui quidem sic conabor satisfacere, ut vix dictione aliqua Vel mutata, vel addita, vel detram serino ille noster omnibus sectis tum Philosophorum , tum Medicorum aptari possit. Non enim assumam, quod multi affirmant, adesse omnia in homine , 2 proinde meritb parvum Mundum appellari, ut de cunctis plane scire debeat is , qui conservare, vel sana. re in se recipiat hominem , in quo sint omnia. Neque Homericum illud assumam Deos, Deasque omnes auream quamdam constituere catenam, hoc est
314쪽
est scientias omnes , x virtutes simul connexas esse , ut una absque aliis emenequeat. Sed rem demonitrabo directe , & sicuti logici dicere solent a prio-xi, nihil amrmans, vel negans , quod ab omnibus non debeat item amrma- xl , vel negari. Λc etiam ii videri possim illi praecipue me nunc respondere, qui animal credat ex materia constare, & ex sorma subitantiali , vel ex antiar na , & corpore nihil enim intererit, attamen quicunque ea, quae dixero diligentius fuerit rimatus, facile cognoscet dictione una , vel altera, aut addita, aut detracta sermonem meum cuicunque conVenire hypotheo quod maxime perspicuum fiet si nonnullae lectae terminos quosdam obscuros e Plicaverint , quibus uti solent. Conveniam autem, inquam, tecum in plerisque , non enim aequum est in omnibus, de quibus possim , me nunc tibi contradicere. Λc tecum Una a Trinabo animam este actum primum cirporis pbysici organici potes.
ria υitam habentis. Sed adverte qua o unanimi omnium consensu, cum ' .corpus hominis, vel equi omninb est bene constructum, cum nihil deest, mihil superest magnitudini, figurae, numero partium , Ordini, quo eaedem sint collocatae, & dispositae, A cum motus omnes, tum totius, tum partium singularum etiam minimarum , sive solidarum , live liquidarum sunt tales, quales esse debent, tunc animal vivit, vivit equus , M ad omnia bene se habet. Atque omnino miraculosum, & supta vires effet creatae naturae hujusmodi corpus sic instructum omnibus iis , quae sunt ex parte sui ad vitam necessaria , non vivere, non spirare, non sene se habere ad omnia i Quin etiamsi in tali cortore nulla adesset anima, sive forma substantialis, statim illa, vel
crearetur a Deo optimo mataimo, vel educeretur , ut inquiunt, ab infinia' ta , 9 inexplebili materiae potentia. Et e converso etiam si forma aliqua substantialis utcunque sive naturaliter dicas , sivς divinitus praesens sit in Corpore, cui tamen praecipuum aliquid desie, Al supersit se ob quem delata Sum, vel excessum corpus non sit aptum organum illi formae, haec vicissim non erit illius actos, & corpus illuci non vivet, vel cum vitium organi fuerit leve, vivet quidem, sed male vivet, & male se habebit ad pleraque . Et
aeque , ac in superiori casu esset supra vires naturae creatae corpus male co
structum vivere, vel cum vitium sit levius, vivere. & bene vivere, & ad omnia bene se haberet Quamobrem bonus Medicus qui id maxime studet, ut homo vivat, & ut bene vivat , vel saltem ut vivat tantum, si illud bene haberi nequit Omi1sis aliis omnibus, vel prae aliis omnibus maxime sollicitus esse debet
de organis conservandis, ad quorum perfectionem etiam nolente fato omnia bona consequuntur, ad quorum vitium , sive vitia etiam nolente sato omnia
At Organica animalium corporis moles , vel omni Q nihil habet, quod
in ea nos considerare valeamus praeter aptam . decentemque magnitudi-Nem , aptam figuram, aptum numerum, aptum ordinem , situmque , Onn ionem , communionemque partium& aptos quosdam motus tum
totius, tum partium singularum , etiam minimarum , vel etiam si aliquid aliud inlit corpori organico, quod nos cansiderare valeamus , haec tamen, quae enumeraVimus sunt praecipua , quae corpus faciunt organicum, illudque reddunt cuu veniens inlitumentum formae substantialis, sive animae. Facuti
315쪽
De dissiciactate Medicinae. 297
Facultates autem , quae metiuntur magnitudines quascunque, quieque excessus, defectusque indicant alicujus magnitudinis respective ad qu.inis dam aliam, facultates, quibus eddiemur de figurarum quarumcumque natura, ὁe proprietatibus , facultates , quibus numerorum passiones explicantur , facultates, quibus concinnus ordo , concinnus situs, 2 harmonica quaedam rerum quarumcumque constructio declaratur 3 facultates, quibus motus cujuscunque leges traduntur , facultates, bone Deus, quibus mens hominis aliquid determinare valeat de relationibus, quas habent ea ex his, quae sunt ejusdem speciat, facultates , quibus relationum , sive proporti nalitatum proportiones cognosci possint. sunt Geometria, Arithmetica, Astronomia, Mufica, Λrchitectonaea, quia scimprehendat Galent more machinatum omnium descriptiones , & quae has omnes complectitur tona philosophia. . .
Igitur optimus Medicus harum omnium disciplinaruin , facultatumisque auxilio indiget, k honus Medicus esse nequit, qui his omnibus disciplinis facultatibusque instructus satis non es , quod ostendendum erat. Et quidem adversus haec nihil sane satis Conllans ad luti potest . Λtque id continget illi, qui haec forte oppugnare Conabitur, qimd rabido canicum porphyriten, durum profectb lapidem infrendens apprehendit ζ mori mordetque dentibus, qui luos ipse tibi potius conterit , proterit, perstangitque dentes, quam duro lapidi morsus vestigia , vel leviter imprimere
valeat. Ouinimo quantumvis ingenia contorqueautur . 2 conentur tene-hras offuncure, semeer eorum , quae dixerim veritas clarior fiet.
6. Caeterum etn his vj deri possim liberasse fidem. 2 satis ostendisse. quod initio fueram pollicitus disciplinas, 2 facultates omnes nam omnea
quidem in iis continentur , qua retuli 4 medico esse necessarias; verum ua acilius, atque melius huic veritati assuescat nonnullorum animus, qui
cum lacte multa cum saxerint praeiudicia , M oppressum jam semper habuerint animum opinionibus non modo vulgi, sed etiam hominum levster eruditorum , postea veluti nauseabundi respuunt ea ' quibus possent a praeis iudiciis vindicari,operae pretium erit ali uantulum ad particulares quasdaradisciplinas descendere . st ad eas proipue , quae rudioribus videatur magis remotae a medicinae studio; tque hac saltem ratione , quae summatim diis Sa sunt uno, vel altero exemplo speciatim conmmare t initio facto a
Musica , quae plures sensus potest tangere , sed visu , 2 auditu praecia pue suscipitur, Se visum, vel auditum maxime principib movet, linia amismum, in motiuus quibusdam xertas servantibus proportio es videtur co sistere , Ω a natura ortum habuisse, quae lisdem, aut plane similibus utitue motibus, in quibus eaedem, aut planu similes serventnr proportiones. Hinc . ea quod similitudine ista proportionum inter ea , quae extrinsecus harmoniisce moveri solent , mirabiliter quaedam novae assiniones musica excitentur in animo , quiescentibus, sive cessantibus aliis. Ea his autem affectionibus , quae musica excitataejsunt in animo, membra corporis tum moveri, tum easdem etiam in motibus suis proportiones servare solent. Atque ocpraeter alia multa, clarissime docent tubae bellicae, quae ne dum in hominiis Dus, verum etiam in equis bellandi alacritatem, M in membris eorundem Tom.L Pst mili- '
316쪽
militares quosdam suscitant impetus. Cumque apud omnes in consessio sieanimi pathemata saepissime tum facete, tum etiam posse sanare morbos pleiaxosque, & ad Medicinam spectare studium eorum , quae passionum animi
vim , & naturam declarant, concedendum quoque erit Inulicam , quae utricumque suscepta potenter animum movere apta est, R novas , quas voluismus assectiones excitare, non minimum in medicinam conferre. Similo
quid dicendum de somno, & vigilia , quae item animi ameetiones quaedam sunt. Saepe enim Musica dolores, vel alias molestas curas demulcet, cons pitque ,& nullam allam insignem in animo introducit affectionem , ex quo fit 1 omnus. Item aliis indulationibυs saepe musicli tardum etiam , atque hebetem insigni aliqua cim assicit animum, & somnos arcet. unde si somni , k vigiliae consideratio speetat ad Medicum , musicae quoque studium. saltem quatenus illa affectones animi moderari potest, ad Medicum spe- abit. Idem dicendum da motibus aliis, quorum c sideratio ex omnium confiassione Medici est . Ac nullus eorum , qui crediderunt motuum doctri Anam Medico essς necessariam , tam male sanus fuit, qui modos , si vh motus excluderet rithmicos, sive harmonicos , hoc est musicos . Neque novum hocade est, ut non Medici extiterint, qui sola musica morbos curaverint. Neque alienum essit e sacris paginis aliquid.adducere in hujus rei confirmationem , nisi brevitati studerem . Sea non omittam mulieres quasi I na
tura edoSas tum vocali, tum rithmici motus brachiorum, & cunae, tumst epitus, alteriusve sonitus,musica morbos avertere, Nec non etiam multas
molestias sedare , dulcesque somnos ad cunas vocare solitas. Λtque ego nedum his . sed oculis , vultuique matris puero blandientis, 2 cum puero suo Iudentis, 2 gestui eiusdem , quin ori , oculisque item pueri multum musicat', multum harmoniae finesse video i Suinque mater, x puer duo chori musicorum tibi mutub respondentium. Et multum etiam musicae ineme video oculis lascivientihus animalium praesente obiecto , quod ardeat, vel
canis , vel equus, vel homo, & ad oculorum musicam mente concipio alteiarum chorum moveri in cerebro . cujus motihus concupiscentia nascatur , reinde tanquam chordas hamonice Contentas , ve temperatas principi b in veri cordis organa , quibus statim arthiarum chorus, & tremore quodam
membra cuncta music non ignara respondeanti Et quidem iudicio eorum, gi plus aliis vident, horum omnium , similiumquo peritia; atque intelliia Lentia , M scientia eorum ., quae ex uno, vel pluribus motibus vicissim censequuntur in animante, & eorum, quae propterea timendae magis, vel speranda sint, Medico per quam necessaria existimabitur. φNeque seri hac ab iis, qui legunt, &Rrte non intelligunt, sic accipi
debebunt, tanquam metaphorice essent dicta - Nam re , inquam , Inultum imuscae, & multum narmoniae sis omnibus, similibusque inest,&te ipsa haec omnia easdem, aut omninb similes habent harmonicas proportiones, quibus ninnius illi, qui fine controversia cogniti, st admissi mu lici appellantur Quin ex his uto melior , & in musica facultate praestantior est , quicus proprii pectoris voce , sive tibiis , vel testudine, sive pedum motu , auelliis quibuscumque s nam omnibus harmonicae proportiones exprimi possunt melius novit imitari, & eas assequi proportiones, quas natura homi- Lex docuit in viri quoque animi affectu . Et quidem in quocumque animiaiseel u
317쪽
ametu semper unum , vel plura moventur , servata certa quadam in motu proporti one . Et itultus omnino is Musicus eii, qui ut risum moveat, 2 hilaritatem, lugentium imitetur modos, vel e contra . Atque is longe sapiens est , qui ut amorem , ex. gr. , moVeat, tripudia cordis, & lascivientium oculorum dulces gyros, & interruptas amantium voces, & Oris Olcitationes eorundem musicis tuis numeris, modulationibusque imitari nititur, quod cum fuerit assuquutus . tunc arti peritus dicendus est. Nemo autum est, qui magis tutu tenere, tum docere debeat tu quocumisque munere obeundo , qui lint motus Corporis , M partium ejus , qua ive seris vent proportiones motus isti in quacumquo animi affectione , qua in Medicus. Uel forteis ut is cognoscat qui peculi'res morbi sequantur facilius quod- Cumque exercitium peculiare, quaevo 'udiosus, quaeve agitator equorum, quaeve nauta, quaeve lignarius, vel metallurgi facilius patiantur, vel ut iis uti sciat, quae diximus, κ quae magis opportuna Videbuntur in quavis occali 'ne eligere valeat, sive ad iram compescendam, Vel excicindam, timoreique vel propellendos, vel incutiendos, si fuerit opus. Harc autem , quae . me hactenus de mulacae utilitate dicta sunt , minima cert. pars lunt eorum , quae ex hoc capite ad argumentum tuum . vel
illustrandum , vel confidinandum dici possunt lv. Cum autem nonnullorum corporum vibrationes, necnon etiam V cum harmor. carum reflexiones Platreque , atque refractiones , 2 sonorum cursus, atque recussus ad nauimen spectare vineri pO1sint, luminis revocant haec in memoriam vibratrones, Se radiorum lucis tum reflexiopes, tum reis
fractiones, quorum icientia medico adeo necessaria est , ut Huldem ignari de pleritque , & piaesertim de vitione , morbisque non paucis , quibus visus ot fenditur . veluti pueri do republica loquantur. Quae enim debeat esse totiua oculi ,& partium eius figura, qui ordo ε atque iitus, quae ditiantia ad in viiscem, 2 praecipue humoris chrystallini a retina . & ut imagines , sive species omnium uilibilium in oculi fundo depingantur, necessum est eum praeno. visie, qui de moi his, qui in his accidunt, recte velit diiudicare. Possem haeocea gone tum noli ros, tum alienos nominare, sed etiam iis multa dimitatam , qui patientia abutuntur mea. Tam pauci verb sunt, quos meri id de heam excipere, Ut non male dixerim fere omnes tam stulte, la temere Iimul de morbis oculorum fuisse loquutos, ut saepenumero ob ignorantiam disci plinarum memoratarum ii s qui male vident lautissime remedia praescripserint, quibus occaecaIi potius possint, quam vitium corrigere , atque notavi hominem rerum medicarum scriptorem s ut mortasium opinio est satis celebrem , qui dum causas s ponit, quibus allas remota , alius proxima meis 'Iliis conspiciat, tantum aberrat a scopo, quantum qui dicat diem esse cum sol teperitur in caeli imor . 3. Astronomia auiam , quae inter caetera docet. Errantem Lunam , solisquo labores
Unde genus bominum , tr pecuder unde imber , O lues Arcturum pluviasque hyadas , geminosique triones , id tamiam Oceano properent se ringere sues II berni , vel quae tardis more noctibus obstet, optimo medico futuro perquam nimium ea necessaria . Nam variis Lunae
318쪽
Phasibus, M varia eiusdem e terra distantia multa fiunt terra , marique , lavario Solis aspectu in toto tellurii globo fiunt annuae tempestates , quarum in lignes sane , 8e solannes sunt in corporibus animalium , R in plantis m lationes, quas praetereo enarrare . Ac nisi bonus Medicus , nauta, M villico, rusticove agricultore rudior, & imperitior esse velit, Athronomiam non conis temnet . Illi enim orientia. M occidentia notant ligna , 2 quaecumque ita
coelo de novo, k in qua plaga appareant me in quo signo Sol reperiatur, quantum crescant, vel decrescant umbrae in soliti tus, 2 ut singulis horis Projiciantur , quae oriantur, χ quae nunquRm occidant tydera , observant,gc contemplantur , Ω his instructi 'rectins suum adhibent in plerisque judicium . Quod etiam sacere debebi 'Medicus causas saltam dicturus eorum, qua propter varium Solis aspectum homine, Se in brutis, M in plantis,finque rebus omnibus, quibus ipse medendo utitur , Contingunt. Praeteris quamquod Medicus nisi fuerit Astronomiae peritus, neque cubile eligere Poterit in ampla domo ad conservandam . veI ad recuperandam salutem mIgis idoneum , ignorabit qua, quantum lubeat, Solis radiorum admittere aleat , k qua aura vel borealis, vel orientalis ii orientalis ipsi videatue salubrior perspiret, quam aeger,vel ad salutem tutandam , vel a morbum sicilius profligandum frequentius excipiat. s. Cumque magna sit inter Astronomiam , & Geographiam cognatio, idem namque circuli opportune coelum , Sc terram dividunt, qui Λstronoiamiae, R Geographiae sit ignarus, tum ea , quae dicta sunt, tum quibus venis ais regio maxime per fletur, e quibus regionibus iidem ducantur , 2 quae Ioiaxa pertranseant, & salubriores me, an insalubriores fiant in trant itu , quos montes plaga habeat, quemve positum montes , quos lacus, quos sontes, qui hus aquis irrigetur, quibus a Iubus sive maris, sive ventorum infestetur, κ alia multa simul ignoret, necesium est. Et haec item , quae hactenus dixi, minima pilam pars sunt eorum, quae instronomia, x Geographia in exornando, & perficiendo optimo Medico Conserunt. Neque illud praetereundum est, quod scientia motuum corpori Tum coelestium pluribus nominibus animum exacuat, Se ad omnia faciat
Io. Coeterum de mechanicis facultatibus , 2 de Architectura minime
dubitandum est Medico eas esse ne dum utiles , verum etiam necessaιDS . Cuius rei demonstratio eontinetur in eo , in quo iam cum omnibus conVenimus optimum Medi cym omninb debere cognitum hobere corpus 'huma- . . Num . Non equidem corpus insorme, quale per privationes chaos descri-hitur, cujus nulla sit magnitudo, nulla figura , nullus pantium numerus, Nullus ordo , nullus motus 3 sed corpus organicum . Λc meo quidem iudi
cio idem dixissemus, si fuisset dictum , Medicum debere cognoscere admiri
rabilem corporis humani strueturam , vel artificium , machinamentum , opus admirandum . divinum , vel debere cognoscere innumerabilium inis strumentorum' tum majorum, tum minorum mirificam struem , Miarchi intecturam captu dissicillimam , stupendamque partium compagem , veluti mechanice , fle arte quadam contextarum , quae superet, & comprehendat
omnes artes ab homine excogitatas '. ropositiones namque istae, aliaeque
simile S., vel unum idemque , ac illa Medicum debere coguoscere organiacum
319쪽
cum corpus hominis , .vel lane non multum diversa significant. Is autem , qui mente non Capit ignobiliora , & minus attificiosa machinamenta , 2 qui non capit imperfectiores machinas, 2 organa minus compoliis rudi , & crassa manu ab hominibus compacta , quomodo poterit cogi cere , Sc intelligere architecturam organicae humani corporis mois lis , in qua tum plura , tum nobiliora, Se tenuiora continentur instrumen ta 3 in qua etiam reperiuntur innumerabiles minores, atque minores machinae, quibusvis celebrioribul, a quovis magis celebri arenitecto , vel alio quovis diligentissimo artifice confictis , perfectiorest Ego autem sicuti existimo dissicillimum plane esse perfecte Cognoscere organa omnia, sive ininstrumenta corporis animati, ita arbitror nullam omninb datam esse homini viam faciliorem ad cognoscendum suum domicilium ea, quae nos ad mechanicas disciplinas. & ad architecturam manuducit. Neque hucusque Λnato sis institutionibus, sive corporum animaalium, si ve plantarum , sive rerum quarumcunque quicquam praestitum est , nisi quod instrumenta quaedam mechanice v. uti di spolita, δε partium corporis coordinationes, Sc organicae dispolitiones quaedam cognitae sunt. Neque quicquam omnes suturi Anatomici praestabunt, nisi sorte quod, quae partium coordinatidnes, M organicae, sive mechanicae dispositiones sunt nobis incognitar, ostendent, M in paginis suis designatas exhibebunt: istietem absolvent, non erit profectb minimum . Λtque aquidem non leve argumentum hoc etiam est, quod quaecunque tu animalibus , u in plantis,3e rebus in aliis clare comperta iam sunt, in muro, vel in tela, ηel ita pagina depingere valeamus: quod de iis tantum licitum et ,- quae corporea cum sint, non sunt chaos informe, sed partium habent discri inina qui dam, M aliquam servant in partibus Organigationem, sive architecturam. Contemplare quaeso favos apum, vi Obis sit ne hoc plusquam satis mani infestum l Contemplare solium , sive vitis, lius salviae, sive cuiuicunque iterius rei, vel saltem contemplare plumbum, quod dum liquidum fui ia et, postea in aquas injectum est, obser vabis etiam ex illo casu nasci quan dam non omninb ablurdam partium architecturami Videlicet sunt haec adnexa , Ω corporibus omnibus connaturalia magnitudo , figura, δe patintium coordinatio quaedam , ut temper aliquid organicum in iplis conlpice
Cultri autem recto.usu , sive analysi , sive finatomicis administratio
' nibus , quas communi Omnium Consensu dicimus Medico necessarias, pilamo , exempli gratia , in corporibus animalium membra , Se viscera m iora oculis peripi chenda . exhibemus 3 sed i atim nolentibus etiam nobis devenimus .adon inutiora , & exiliora quaedam instrumenta, quae omnem effugiunt oculorum aciem. Et hoc quoque verum est difficillimum omnino esse partem aliquam corporis animalium tam diligenter nos dissecare, quia statim multa. minutiora instrumenta dissecando coIrumpamus, ut nullus adhuc extiterit hominum omnium , qui partes, ex quibus constat cutis animalium exacte satis potuerit explicare, &delineare . Cum igitur dissicillimum sit via analytica corpus hominis perfecte cognoIcere et quod etiam. via compositiva est dissicillimum , aequum erit nos opem expotcere ex Memchanicis artibus, x ab architettaa inore Galeni ataplissim sanificatione
320쪽
accepta , quilius facultatibus tum dividendo , tum componendo, k diverissimode atque infinitis plane modis comparando, quae extra corpus anim lium organice fiunt, cum iis, quae in animante fieri Observamus, non parum in structurae organizatione partium. corporis animati Vale.unus pro
ficere . Et in hoc non parum nos adjuvabit crassities ipsa . x co Gratura instrumentorum manu hominum elaboratorum έ quae nostris sensibus , ae imaginandi virtuti , qua pollemus, sunt magis accommodata . quam te nullas instrumentorum , quibus natura utitF. Neque quicquam tam vile est in artibus. 2 in iis, quae arte constant , neque aliquid tam inagnificum, quod modis omnibus, quibus fieri poteli comparatum , cum iis , quae sunt in corporibus animalium , non possit multum concedere, ut hara iacilius, atque melius intelligantur.
Sed quid ego longiori sermone rem clarissimam obscuram facto p Maisnus machinamentum est magnat architectur i, digiti manus sunt machinae, vota , dorsumque manus machina est , usia manus , quae parte una excipiunt, parte altera excipiuntur 'ad invicem sunt machinae ι ligamenta os sium sunt machinae, fistulae humoriferae in manu sunt machinar έ musculi, quibus digiti, 2 tota manus movetur sunt machinae, fibrae carnere mustu Iorum sunt machinae 3 item aliae fibrae, villique in mussi ut is sunt machinae; chordae musculorum, sive tendones sunt inachinae , tota manus machina est ex pluribus compacta machinis p Quamobrem qui architecturam , in machinamenta quicunque , & mechanicas facultates contemnit, naturam contemnit ; 2 eoium Omnium, quae in corporibus animalium fiunt omni nbest iguarus.
II. Neque proseAb video , quid adversus haec constanter dici possiti Cortera , quae possem dicere Medico esse necessaria tum patent, M ad mittuntur ab omnibus, Se facile ex his deduci possunt, tum ab aliis plerisque i u: g, atque doetu , M ornate simul necessaria esse dsmonstrata sunt , ut omnino constet veritas eorum , quae principio diximus. 32. Sed dicet aliquis repugnare laetum ; muIti enim fuerunt magni nominis Medici, qui absque tanto artium , Ω disciplinarum apparatu , quan tum praecipit Galenus. medicinam cum stloria , & cum lucro fecerunt.
Crede mihi Domine . crede mihi, suerint illi quidem magni nominis Medici, & medicinam cum gloria, & cum lucro factitarint, sed crede
mihi, sic te , atque me Deus sospitet, ut nunc verum tibi dico : imposuerunt hominum generi ; imposuerunt quidem . .Quod facillime fieri potest, ubi illi, qui in res humanas imperium habent, uasque moderantur, uni ho Parum artium imperiti, Sc non valeant ex se eligere bopum, ὀe reprobare
Quem non nominem scriptorum ὲ nam scio quos possim nominare Excipe decem , quindecim , et viginti ad summum , qui etiam si multa
ignoraverint honorandi tamen semper. M venerandi sunt 3 de reliquis acci po, quem Velis quem dicamus N. N. vel exempli gratia apertu nomineisii us Lararum Riverium , quoniam de Italiae nomine alicubi male meritus est ue ac quaeratrius quidnam Causae fuerit ob quam N. N. ignoraverit, non inquam epileptiae, aut morbi dissicilioris naturai A., atque causas, sed na-ηturam simplicis scabiei P Et scabiei quidem naturam ignoravit N. N. Post