장음표시 사용
341쪽
rem ab irrito vestro conatu in pellima illa inqui litione non minus vatia , a asi quaereretis sectionem in sphaera plano faetitin , quae non sit circulus , rationem hunc vobis afferam, quam tunc omiti, ne lapientissimos plerosque viros aliqua afficerem injuria, quali non haec ex la sciant. 4. Λttendite quasso si quid omittam. Λc primum loquar de rarefactionibus, id tantum assumens, quod ab omnibus admittitur et ea dici rarefieri, quae a pliantur , Se majus spatium videntur occuPare , quam prius Occupa
Corpus quodcunque vel potest re vera , δe stri Re rem accipiendo . sve elogorose loquendo majus spatium occupare , quam nunc Occupet, Vel non P test re vera maius spatium occupare PNemo vel rum poterit effugere alterum ex duobust nam est princiis
Pium per se notum, aliquid est , vel non est, aliquid possibile est , vel non est possibile, fieri potest, vel non potest fieri.
s. Si admittatur primum, jam habebimus unam sententiam de natura Tarefactionum e corpus scilicet, quod nunc occupat Unum spatium potentiam habere occupandi spatium majus , quam nunc occupet. Quod si unis
uam occupet majus spatium , vel, quod idem est , si unquam potentia illa
educatur ad actum . ia corpus occupet re vera majus spatium , qtiam prius Occuparet, tunc corpus illud dicetur rarefictum . Neque ex illa hypothesi orpus potes re inra occvare majus spat m , quam nunc occupet , alia seu tentia nasci potest de rarefactionum natura excepta unica , quam modo ex Plicavi ; quaeve nihil omittit eorum omnium , quae Cononentur In hyp
thesi, sed omnia comprehendit: rarefieri scilicet corpora cum id, quod possibile est . deducitur ad actum , rarefieri cum re vera occupant majus spatium , quam prius occupassent. 6. Vetum ti non admittatur illud posse re vera corpus quodpiam maiust Apatium occupare , quam nunc actu occvet sed aliquando videri tant m, ct proinde diei rarefactum ; habebimus hoc , quod omnino continetur in hae
secunda hypothesi : videlicet in spatio majoii, sive ampliori, quod videtur
occupare corpus , quod dicimus rarefactum , esse multa spatiola, quae re ve-Ta non occupantur a partibus corporis rarefacti . Enim ver b si totum illud maius spatium ,&quaecunque sunt in eo spatio la, occupentur re vera a par
tibus corporis rarefacti, oporteret admittere id , quod negamus posse corpulaliquod occupare majus spallam , 3e destructa secunda hypothesi, reli nueremus primam , quae supponit pstse re vera corpus quodsiam majus spatium oein
Cum igitur in spatio ampliori, quod videtur occupare cortus rarefa Sum, sint quadam spatio la , quae re vera non occupantur a partibus Corporis rarefacti , iam de his spatiolis uua re re possumus, vel illa esse omnino inania , vel illa eadem esse adventitio aliquo repleta Corpore ρ Λtque iterum in angustiis erimus, e quibus non valeamus effugere , quin alterum ex his duobus admittamus: multa esst in spatio, quod videtur occupari a corpore rarefacto inania spatiola , vel in spatio , quod Didetur occupari a cor re rarefacto revera sile multa asientitio repleta corpore spatiua . Quae duae aliae sunt sententiae de natura rarefaSionum , altera, quam tenent illi , qui vacuum admittunt, altera, quam habent illi, qui cum affirment repugnare vacuuM
342쪽
in natura , negant Posse corpora quaecunque re Vera maius spatium occupare, quam unquam occupaverint. Qui postremi si unquam viderint corpus aliquod rarefactum , necessarid debent concedere videri illud occupare maius spatium, quoniam alicujus novae substantiae saeta accelsio est inter illius particulas. . Numero quinto unam habuimus sententiam; numero sexto habemus hinas, quae simul suinptae liciunt trium sententiarum summam : I & a sumiama 7 . Neque quicquam omissum suit in quo polsit collocari quarta sentenistia . Patet igitur propositum tres tantum de natura rarefactionum posse nos hahere sententiari g. Quod etiam dicendum est de condensationum omnium natura , Scfere iisdem plane verbis rem explicabimus: videlicet unam sententiam esse eolum, qui dicunt posIe revera corpora in angustius spatium cogi, qu in nunc actu occupent έ binas verb eorum , qui cum hoc negent , alii tamen affirment dari spatio la omnino inania inter particulas corporum, quae spatio la ii inora , vel pauciora, vel minora simul, Sc pauciora sint, cum corpus condensatur : alii ver b , qui cum non admittant vacuum , affirmentinter particulas plerorumque corporum reperiri aliquid aliud corporeum item , quod totum , vel ex parte exprimatur cum corpus condensatur , at que inde fieri, quod videatur corpus condensatum minus spatium, quam
antea occupare, cum re vera tantusule in loci occupet semper .
9. Possct aliquis coniunctis prima , ὀc secunda sententiis componere qualulam veluti quartam, 2 ex secunda, & tertia facere aliam sententiam veluti quintam, Si ex prima , Sc tertia facere aIiam, veluti sextam sententiam , 2 ex omnibus tribus simul sumptis facere quamdam septimam sententiam, ut tres sint simplices,quatuor compositae sententiae, verum hoc puerile nimis esset. Io. Item potuissem ego rem aliter, atque brevius proponere, Sc expedi re ; sed vestro nomini , gloriaeque datum est pluribus exposuisse: quo etiam addam philosophos omnes omnino opus habere unam ex illis tribus sententiis admittere . Enim verb frequentiisimae sunt in natura rere samones , MCOndensationes , ut vix ultra quicquam progredi valeant in physica disciplina , nisi prius determinaverint s saltem per aliquam suppositionem, quae non sit manifestb falsa ut fiant condensationes, 2 rarefactiones. Quod non animadvertentes nonnulli pluries turpiter lapsi sunt, δc multum, atque multum locuti, nihil tandem dixerunt. Doctiores autem, α ingeni ou res Philo scphi agoressi naturae rerum explicationem primum determinarunt dari, vel non dari vacuum , postmodum unam ex illis tribus opinionibus
343쪽
In hac Tertia Dissertatione Contentarum,
' Res tantum σὲ sententias, s Explicatur, quanam ni bina retia Is quas da natura rareficti, qua sententia de rarefactionum namnum , ω condensationum habere tura . possumus. . 7 Omnes in universum sunt tred, Mina Quod equidem non es adaucter, sed que plures baberi possum.
verὸ pronunciatum. 8 Similitor ostenditur tres tantiam des Oia non intelligit tres tantum nos condensationum natura nos posso habere pose de rarefactionum natuis habero sententias . . . ra sententiar debes invenire quam 9 Puerile essset reserere plures senteu-ram. tiar, ex varia commixtione trium η Probatur non plures tribus esse δε expositarum. rare Stionum natura sententias. Io Philosophos omnino debere unams Explicatur quanam fit prima sem Ex illis tribus sententiis admi/te
344쪽
Qua quaeritur an frigidi iis condensare , Ocaligi rarefacere.
. AEquitem, Divique MARCI Procuratorem,
UM siepe , dum rerum naturam contemplor , multa Iahominum ingeniis, moribusque demirer Illustriisimi, atque Excellentissimi Domini, eos tamen saepe nume ro non convenire, & frequenter unum , idemque hapue non esse manλ, & Vesperi unius plane, vel ejusdem se me sententiae non sum unquam demiratus . Etenim multa mutantur in homine, ut aliter postmodum viis deat, 2 aliter sentiat. Et non pauci mali firmi ita omnibus, veluti vento folium hac, illac opinandi facilitate impelluntur. Atque non minus ac facies, Vultusque, quorum dissicillimum est duos inia venire adeli similes, qui non sacile internoscantur , hominum d gerunt inteese ingenia . Quin etiam plerique haud recte in pueritia instituti , 2 princi piis usi nimis nee remotis ab iis , quae ipse natura cunctis a qua hominum menti veluti sigillo impressit, praeiudicia multa hiberunt, 2 nonnullis taliasis opinionibus tam tenaciter adhaeserunt, ut melioca non videant, etiam si ostendantur, vel si videant, non tamen intelligant, & ampi Santur illa: sed aspernentur, & pejora ut prius sequantur . Veram hant etiam nonnulli,qni supra alios intelligendo se tollant, quorum exemplo, k consuetu dine
semper ego aliquid condiscam. Sed alii quoque sunt, qui cum multa quidem intelligant, ubi ac si digito fuerint i piis indicata, & propterea I vetetiptoposito incipiant titubare , dissicultates tamen plerasque habeant, quibus
vereantur meliora amplecti, & amputatis erroribus aliquando demum pati' aliquem in eorum animis veritat ivsse locum. 2. Hinc est , quod nemini succenseam , cum aliquas videam esse ortas dissicultates circa ea, quae de ignis , & Vitae animalium natura keram speculatus . dum ea intueremur , quae in aere artificiali Oh servantur. Non
equidem quod aliquid ex illis, quantum huc usque audivi, non videatur verum sed timent ne illis iisdem argumentis aliquid ostendatur salsum, quod ipsi prius verum credidissent. δ. Et Dj iligo: by GO I
345쪽
Et profectb summa eorum, quae tunc dicta sunt vera omnino eiti m gnam nempe esse eorum , quae comburuntur , vel inflammantur 3 sive eo-Tum , quae ignem concipiunt rarefactionem , quod innumeris constat experimentis, 2 prae omnibus prrii pulveris accensione in tormentis bellicis,
quod tunc omissum suit: Nili enim maxima esset ejusdem pulveris rares Aio, non equidem laret vehementi1sima plumbei, vel serrei globi explosio. Magnam item dictum fuit esse partium in animantibus di luti6nein, Sexarefactionem ι idcirco enim corpus animantis quotidiano cibo, Potuque reficiendum est, quoniam quotidie in tenues, rarasque auras resolvitur , Quod idem est ac dicere, post varias alterationes , ususque varios, ciborum , PO- tuumque substantiam tandem nimis, atque nimis rarefactam in tenues h Iitus converti. Se continua transpiratione in leves auras abire . Atque illud Rubque verissimum erat, nisi nos dicamus id , quod actu unum spatium occupat potentiam habere ad duplum, vel triplum spatium occueandum , Vel nisi dicamus rarefactionem fieri ob plura, vel ob maiora , vel simul ob plu-xa, Se majora omnino vacua spatia, polita inter particulas corporis rare iacti, necessari S debere nos admittere tertiam sententiam , quae in his haberi P test: accessione scilicet alicujus nove substantiae corpora rarefieri, ac nu-jusmodi substantiam in ignis , partiumque corporis animalium rarefacti
uribus haberi ab aere, non quidem quovis, sed qui sit ad hoc idoneus , cum
magna sit inter aerem, δe aerem disserentia. 4. Quae omnia tam vera sunt, & tam clare patent, ut a nemine, quem sciam doctiorum in dubium vertantur . Λttamen ab aliquo dubitatum est, ne ab his forte sequatur respirationem non esse praecipue institutam ad rein
frigerandum cor, vel si hoc admittatur , ne sequatur illud aliud non esse frigidi condensare, inlue ac calidi est rarefacere, quod ab Aristotele Pr nunciatum est , cui sere omnes subscripsere, ut nihil jam tam frequens sit in ore Philolophorum pr. Risi plane inanem hominis timorem , qui illis veretur consentire, quae manifesta sunt, ne eorum , quae crediderat deprehendat falsitatem leumque haud dissicile sit virum doetissimum Aristotelem in multorem sententiam trahere, ut tamen adversus me invidiam moveat, concitetque odia iniquorum hominum , Aristotelem adducit, quem etiam propterea criminibus omnibus onerare non veretur Sed si vacabit , aliquando ostendam
plerosque hoc ipso decipere simpliciores animas, quod Aristotelei se praedicent , cum neque legerint.unquam Λristotelem , neque ii legant intelligere
6. At nunc pri md inquam , quod memmi respondere solitum virum doctissimum Joannem Baptistam Capuccium, qui circa hanc ipsam quaeastionem monebat, conceptum frigidi, sive frigoris, sive frigiditatis non includere conceptum dens , sive densitatis . SL e converso conceptum densi, sive densitatis non includere conceptum frigidit unde est , quod possimus
hahere nnum absque alio. Similiter aiebat conceptum calidi non ineludere conceptum rari, sive raritatis, & e converso conceptum rari, sive raritatis non includere conceptum calidi, sive caloris . aut calidita is. Et omissis
illis, qui pro calido causas quasque intelligendo calidum innatum, sive naturale quidam appellant quibus aliquid fit in viventibus, calidi nomen fe-
346쪽
eere tenui vocum, sicuti est canis nomen, quod sydera , piscem , Ω terrestra oddain animal significat, addebat conceptum live frigidi, sive calidi usi tata magis significatione accepti, necessarib includere eam perceptionem,
sensationemque, quae frigidi , sive calidi dicitur . Itaut cum dicimus cibi Sum aliquod , puta nivem, vel ignem esse frigidum , vel calidum , semper hoc referatur ad sensum: videlizet, quod objectum illud applicatum apte eam faciat sensationem , quae frigidi, Vel calidi appellatur, M idem sit obiectum esse frigidum, vel calidum , ac objectum sic applicatum facere, vel excitare frigidi, vel calidi perceptionem . Quae perceptio ubi tollatur e meis dio, jam ignoramus, quid pro frigido , quidve pro calido intelligendum siti Hinc est , quod cuncti semper sensum adhibeant judicem, ut dignoscant istispidum ne , sin calidum sit obiectum aliquod, & frigidum illud dicunt . si restio eret sensum , hoc est si eam excitet sentationem , quae frigidi dicitur, calidum si sensus ex illo fuerit calefactus . . Conceptus autem densi τ& rari non quidem aliquid includunt, quod reseren/um sit ad lensum , vel ad sensationem aliquam, sed potius aliquid,
quod reserti debeat ad spatium nobis, 2 nostro animo, sensibus, organisque sensuum extrinsecum , quod quidem spatium modb amplius, 2 latius oce petur , sive saltem videatur occupari ab objecto, & tunc dicimus obiectum rarum, sive raresactum , modo strictius, & angustius sit spatium , quod videtur occupare obiectum , 2 tunc idem Objectum densum , sive condensatum dicatur . Porrbut illos adjuVaret Capuccius, qui minus intelligentes essent, illud Vergilii exponebat. . Apparent rari nantes in gurgite vastu hoc est multum maris interpositum erat Inter singulos nantes . Qui ut densi, eonfertique intelligantur natare. non est aliud necessum , nisi eosdem in tellistere accessisse. 2 factos fuisse proximiores ad invicem , ut minus postea maris inter singulos interponatur natentque in gurgite minus patenti, sius angustiori . Quae omnia intelliguntur absque ulla relatione ad sensationem
ηψ' ςημ'μ' .a ththlii εndum aliquid raretactum, sive condens tum snon est necessum simul intelligere illud idem calidum esse , vel calefactum, aut stigidum, sive frigefactum, & e eonversis, 2 si contingere possit aliquid esse rarum , sive densuma quod item applicatum sensui Frigidi, vel ealidi
perceptionem possit facere, M .propterea frigidum , vel calidum mereatur unoque dici, non minus ac item contingere Nisi aliquid rarefieri, vel conis densari causa, quae atreram ex illis duabus sensationibus excitare valeat; licet non ideb rarefiat, Vel condensetur, quia calefacit, vel quia refrigerat; versim quia ipsius partes magis, Vel minus accedunt, vel removentur aἀiR' ς' -- idἡm dosissimus Uit , ut erat ingenio acutissimo, ex hoc
ipso , quod plerique affirmarent frigidi esse condensare, ostendebat quicquid tandem pro frigido acciperetur J frigidum posse rarefacere , 2 ex hoc ipso, quod dicerent calidi esse rarefacere , ostendebat quicquid tandem pro calido intelligeretur calidi item esse aliquando Condensare . Quae princiis vio videbantur vel absurda , vel saltem paradoxa: at ille sic breviter rem totam explicabat. Ouocunque motu , siVe quocunque , quod movendi vim L habeat
347쪽
habeat fieri potet , ut aliud quositam corpus quaqueversus moveatur. Quod mami linum est in horologiis, quorum partes solo motu condorti chalybiselasticam vim habentis diverj1isi in is plane modis, 2 ad varias plagas m venturi 2 pro varia horologii positione pars eadem nunc in horixontali plano , nunc in verticali, nunc an plano diversimode inclinato suas tamen obstmotiones. Similites motu gravium pro varia organuatione machinarum fieri potest , ut aliquod corpus vel ascendat, vel descendat, vel horirantaliis ter , vel secundum quamvis inclinationem agitetur . Estque naturae lumine manifestum, vim , quae pote' transferre corpus quodpiam fi loco B ad I Cum C , aliter applicatam posse revehere idem corpus loco C ad locum B.
In quo peius erat, ut si dicam patere lumine naturae naviculam . quae nos ducit Venetiis Muranam , posse nos reducere Murano Venetias . At raresa Siones, 2 condensationes non fiunt sine motu, non consistunt siue motu, Rea , quae possunt corpus quodpiam vel rarefacere, vel Condeusare, non erunt motus expertia. ut autem omnem adimeret scrupulum, addebat, sine motu locali partium corporis nullas omnino fieri unquam posse coxPorum qu rumcunque, sive rarefactiones, sive condensationes. Consideratione autem dunum erat , quod contendebat convenire hiseu cunctue hypothesi, esse admittenda, quamcunque tandem habuerimus de rarefactionum , ac condensationum natura sententiam , neque ab iis, qu disertissimum philos phorum omniums uno excepto Platone Iudicio Marci Tullii Aristotelem sequuntur , vel Democritet, aut alii di nior, validi
quicquam adversus haec adduci posse . Omnes enim modo termini tantum intelligantur, admittere debent in rarefactionibus partes corporis, quod rarefit 4oco moveti, ut totum postea videatur maiorem totum occupare in contensationibus item partes corporis, quod condensatur loco moveri, Gar Sarique, ut tot om postea videatur spatium angustius tenere.
Igitur aiebat si stigidi est condensare, frigidi etiam erit loco movere, stin anoustius spatium cogere partes corporis, quod condensatur. At motu quocunque ad 'uamvis plagam alios motus quoscunque ad quasvis plagas etiam ad oppositam dictum prius fuit excitari posse. '
Frigido igitur si possent moveri partes quaecunque corporis B ab Α, A.
348쪽
Λ, Λ, ad C, C, C, C, M sic condeusari corpus B I eodem frigido aliter appliacato, atque in alia Corporum Organixatione eaedem partes coreoris B moveri
poterent ab C, C, C, C, ad A , Λ, Λ. Λ, ὀι lic corpus B rarefieri, constitui. . que sicut prius erat. Atque idem adversus haec nihil notatu dignum pota
. Io. Uerum ego etsi pernicibus essem donatus alis , non tamen valerem tanti viri sublimes volatus imitari s & haec Vobis starius exponere, quae ille brevi ratione demoni trabat , attamen exillimo cuncta facilia esse excultis. mo ingenio vestro , ὀt iam vos tum percepisse vim sermonis disertissimi C puccii, tum ii libuerit posse vos eandem aliis ostendere . Ego autem omisissis rationibus subtilioribus nonnulla adducam , quibus inani stum sit non paucas rarefactiones, Si non paucas condensationes quandoque uera in qu vis coeli constitutione live calida, live frigida illa dicenda sit: ut etiam si te. spiratione frigidus aer admittatur , multae tamen in humoribus accessione eius, quod ab aere accipiunt animalia, rarefactiones fieri possint. Quinetiam constabit posse contingere aliud condensari. aliud ratefieti unius , ejusdemque aeris beneficio , quod Capuccii sententiaIN confirmat. Neque adducam, quae eodem te meore in sublimi fiunt tonitrua , Ω sulis mina, & pluviarum, tempestatumque coactiones , quae omnia non nisi aliis rarefactis, aliis eodem tempore condensatis fiunt. Neque iis utar , quae o servantur in aere artificiali mortifero, . Vel in crypta canum , vel in sepulchretis , vel aliis in locis, in quibus sive aestatis, sive hyemis temporibus illae cessant rarefactiones, quae necessariae sunt a Ggnis perennitatem, quod . neque ad calorem , neque ad frigus potest referri . Sed animum quaeso advertite ad ea , quae fiunt dum sal tartari humore liquidus, vitriolique spititus sese mutui, tangunt in patenti aere: statim namque quaecunque fueritanni tempestas, amborum fit magna rarefactio , ὀe veluti efflagratio quaedam. Neque aestatis calor , aut hyemis frigus hanc impedrunt rarefacti nem . Neve quis dicat haec item eodem tempore videri incaluisse ι nam calor ille subsequitur, non praecedi rarefactionem , ὀc ego quaedam ostendam,' quae dum taressunt videntur peririgerari, si e frigidiora esse, quam prius uerint i - - Pulveris item ratis admota ignis exigua scintillula vehemens est rar factio in quacunque caeli constitutione, & modo siccus sit pulvis, tum aestatis , tum hi remis temporibus illa contingit. Nec Boreae tam late patentis frigus tam immanem rarefactionem impedit. Nec immensum aeris frigidi veluti mare undique circumfusum scintillulae vim , qua bellicus pulvis accenditur, k raretit, quicquam retardare , aut coercere valeti Sunt in er substantiae quaedam ponderosae nimis, quae in vase clauso siquorum crauiorem conservant formam , sed si aliquid eorum libero , Maperto statuatur in aere, tum hyeme, tum aestate statim primum in nu- hem crassiculam convertitur , mox magis, atque magis attenuatum tenues
evanescit in auras, Hujusmodi liquorum non semel meminit Robertus Boylius Nobilis Anglus diligentissimus naturae pericristator . Sc ego pluries quid sinite observavi tum Romae, tum Venetiis.
i. Quo facita milii persuasum est posse dari aliquid , quod in vase persecte clauso propriam servet i mam, in aere autem liberσ, be apereo ignem
349쪽
An frigidi sis eoaede 'sere, S eaodi rarefacere. 33 I
Concipiat. Quotum multa passim narrantur a scriptotibus , st non raro habita sunt, tanquam naturae superarent vires , a Deo ter optimo Maximo immediate nos is ostensa . Quin & ignes, quos nonnulli dicunt aeternos , h
jus generis esse existimo: non equidem , quod alicubi line pabuli in isgentia diu inclutus ignis esse polsit, sed quod adaperto loco ex quibusdam ibi in clusis, & ex patenti aere ilatirre producatur . Et forte etiam aliquando lanua similis illi, qui attollitur ex liquore, quem refert Boylius', vel Pro igne a ceptus est , vel ab igne genitus est creditus , qui in loco illo clauso diu vixerit, & postmodum propter aeris communicationem fuerit extiuMIs, cum res forte omnino ex opposito se habuerit, videlicet quod nullus clausus fuerit ignis 3 sed vel genitus propter extrinseci aeris communicationem, vol iis
mus tantum tunc elevatus sit propter eandem aeris communicationem.
in. Porrb in thermometris hermetice clausis flante horea , qui apud nos frigidus dicitur , eodem momento spiritus vini condensatur. M aer inclutus attenuatur , Ω rarefit. Mutata autem aeris constitutione in calidiorem inis clusus vini spiritus rarescit, maioremque libi locnm exposcit ἔ aer verb im clusus in angustius spatium constipatur a rarescente vini spiritu: hoc est condensatur aut , dum vini spiritus rarefit. Quae vel sola patent inspeRione. Ir. Item in machinis pneumaticis aer a s libitum fere modΛ maxi inὶ attenuatur, modli maxime condensatur; nulla facta imaginabili, aut certe perceptibili in calido , vel frigido mutatione. Iq. Si quis autem contentiosus homo contra velit pugnare, M asserere alia ex his fieri per se, alia fieri per accidens , alia formaliter, alia virtualiis
ter tantum contingere, ego nunc non per Pollucem repugnabo , la dummodo ille quisquis fuerit, fieri haec , & passim contingere ainrmetis libenti, gratoque animo in pra senti dabo illi alia ex his per se , alia per accidens
feri, alia formaliter, alia virtuti tet tantum accidere concedam is Neque aqua omittenda est , quae primum frigore non parum con densatur ue postea dum in glaciem convertitur rare V, 9 mn illi maius spatium occupat: quamobrem glacies aquis innatat eiusdem generis ex quibus fit. Tantaque vis ejus est , quod aquam dum in glaciem illa convertitur, rarefacit , ut propter loci incapacitatem , nedum vitra, sed metallici orbes. in quibus aquae ilIa continetur'plerumque disrumpantur. x6. Ad huius eventus autem similitudinem exponendum videtur.illud
Et quum trisis syems e/iam nune frigore saxa
videlicet quod pleraquosaxa poris suis humorem admittentia,qui postea selingore congelascat, 2 inole crescat, Vi disrumpantur rarefaeis aquae, & m rorem, atque maiorem si hi locum exposcentis. I . Atque vidimus hoc anno pluri yin locis sola glacies vi marmoreos etiam lapides dimotos. Vidimus ,& lapides plerosque, qui sese mutub prius contingebant vi urgentis cunei ad morem glaciei sejunctos, remotosque factos ad invicem , ut marmoreae proindu scalae non multos a me menses eleganter constriictae ad ripas majoris Canalis Nenetiarum ante fores Templi
Sanctae Mariae Salutis Reverendillimae , & Spectatissonae Congregationis de Somaica resarciendae fuerintl Et glaciem etiam vidimus hoc eodem anno Τ t a multas
350쪽
multas adapere Isse vias imbribus, M adveniente tepida v actuoso aussia fiata decimoquarto,& decimotertio Calendas exacti mensis Martii, quo tempore pigrum gelu ex parte istutum est, vix aliquid fiat ste tutum in Venet rum domibus, quod non ab imbre corrumperetur , quiu A non paucae Gismus diruere . Litesque ex hoc ortae sunt inter conductores, x domorum d
minos , dum alter, alterius incuria tantum malorum laetum contendet et,
cum glacies re vera suerit in culpa . Vel si quae fuit hominum negligentia, ea potissima est . quod non statim post nivium casum tecta purgaverint . laristique niveis sphattulis manu compactis inter se ludentes passi fuerint nives esse intectis multorum profect b, atque multorum spatio dierum. Circa meridiem autem solis radiis, elli languidulis. aqueae quaedam guttulae seis uita ex ni vibus sunt, quae repentes occupavςre rimulas inter ligna, saxa lateretque , aut alias quacunque datum est. Sed Msi eri guttulae istae r irantes iterum , geluque mantem locum sibi expolcentes veluti adacto cuneo simulam effccere ampliorem. Λt sequenti die iterum circae meridiem li- 'vescente in timulis conglaciatae guttulae, minusque spatium occupantes lacum concesserunt novis aquis quae ampliorem um rimulam repleverunt. Inde vesperi, noctuque iterum dum in glaciem conversae majus spatium tibi exposcerent, iterum veluti adacto cuneo adhuc ampliorem rimam et ec runt. Similitet etiam factnm est multis aliis sequentibus diebus. Hinc dim ei lapides etiam graves matmo rei a suis sedibus, dilapsaeque domus no nullae caduciores, & in aliis viae multae adapertar imbtibus: aded ue dec moquarto Calendas Martii cum tepidus vel peri, ia humidus inciperet flarae auster solutis noctu nivibus , quibus tecta premebantur , tolutoque gelu inter rimas Parietum eo tinnationum mavus fuerit aquarum in domos
I 8- Quibus quidem rite perpensis mant sessu mersi siepenumerosei re, geluque haust levior3 fieri ,& minoris momenti . ac igne fieri consueverint: cujus v i metalium liquescit poci his , quam quod urgente aqua intus rares Ba alicubi vas adaperiatur ἱ Videlicet M asebat Capuccius, quaedam igne admittuntur inter corporum particulas, quae haud difficulter dimittantur,&ffrequenter influxus simul, emuxusque facilis est cujusdam subitantiae, ut non fit proinde necessum disrumpi corpora, vel vasa diffringi, quae aliquido circumiuio igne susceptum admittunt. Quaedam velli' circum ieeto frigido puta nive, ex: gri ita admittuntur inter aquas contentas vitreo, e metallico orbe, ,et in potis non ullatum saxorum . ut hauiu postea laci ladim Itiantur 3 ac proinde non sard propteε loci incapacitatem necessum fit saxa , vasa Fe disrumpi . Atque haec , addebat, raticine equidem fieri haud multum dissimili , ac chordat ex contotto Iino constiueiae inter fibrillas , is fila it I injectas admittunt aquas, ut non possint postea facile illas dimittere, atque Heb aquis turgidor decutientur i liae. Se ingentia ponderae simul et
ventur . Secus contingeret si alia krte esset fibriliarum illatum constructi coordinatio , veF cum His forte liquore chordae persunduntur, qui ve non admittatus inter fila . vel admissus sacile dimittatur, vel quae umquade causa non in tanta copia admittatur , & retineatur , quanta necessaria est ad inflandum , Si decurtandum chordas. . '19. Diligentius autem observata innumeris quibusdam aeri, bullis aP