장음표시 사용
21쪽
reiurando negare cupit. Ex quibus omnibus cum conis sequens sit, in ciuilibus negotiis mon solere ministri adhortationem exigi, nisi maior paulo periurii metus exia stat, facile apparet tantum non maculam aliquam eius existimationi inuri, qui sacerdotis opera a cauendo periurio monetur. Vnde non raro accidit, ut quibus id iudicis sententia imperatum est, illi aut leuteratione interposita, ut Ρragmatici nostri aiunt, aut innocentiae deductione de eo sellicite laborent, ut nisi ipsam iurandi necessitatem, saltem parochi conspectum abs se am tueant. Erit hic locus non incommodus ad videndum, an diceat parti sacerdotis veniam alteri facere, et sine hoc
illum in verba sicia adigere ; Quod qui assirmant, illi geo, quod minus credibile est, argumento ducto, cum, inquiunt, ipsius iurisiurandi fieri venia possit, cur non et omitti clericus 3 Qui tantum de iure io remittere pol est, ut eorum, quae alteri iniunm simi, omnino nihil erigat, quanto is potius eorum, quae iniuncta sunt, minimum remittere valebit VINC. MANClNVS de Imramento Parte IV. Sed,si verum fatebimur, quod non nisi Clerico adsidente iurandi necessitas imponitur, id non tam ipserum , quam reipublicae caua fit, cuius quam maxime interest, a ciuibus periuria prohiberi, usque adeo, ut quamuis ipsa iuramenta omnino remitti, si tamen praestanda sunt, absque hac selennitate iniuncta praestari non possint; idem dicendum est, hi uterque iure se iurando ob mutuas iniurias purgare vul In eo tamen doctores quosdam forte habebis consentientes, iudicem, licet sententia hunc modum bdmonendi praescribat, gratiam in eo nihi minus viro honesto facere posse, ut ipsius existimationi parcat, dummodo pars
22쪽
- Vidimus maximam in ea re perenarum rationem haberi selere, an, et ipsarum iurisiurandi specierum habeatur, videamus. Sed quamuis negari non possit, omnium maxime in iuramento purgatorio usu euenire, ut iuranti clericus adsidere iubeatur, tamen nec ullum est aliud iuramentorum genus, in quo non aliquando ipsius praesentia requisita sit, requiri sane potueri 'Iu ramentum malitia quod vel propterea exigitur, quod aliquis mendacii metus adsit, eo facilius hanc selennitatem admittit. Quod et a senatu Prouocationum anno I7Io. in caussa Rauer contra Zschuncken, quam j.IV allegaui,factum esse,sententia loquitur. Credulitatis,di
fessionis, a calumniae, b) siuppletorium, c purgatorium, d) quae vix sine omni hac suspicione praestari
selent, nihilominus in conspectu ministri exiguntur. In . testium iuramentis apud nosti ales id vix contingere a bitror, quanquam nouerim in Boriae salutis ibi. II. a testibus etiam requiri ut domi a Consessionario ossicii sui admoniti sint. e . Utinam hoc in nostris Prouinciis iu-
23쪽
dices saltem iis in mussis tentarent, ubi de vita hominis
agitur, aut inimicitiae et odii malum animos testium o cupauit. In caussis denunciationum vero, ubi de sonu, ciis, vel aliis delictis leuioribus cognoscitur, nunquam fere clericum Dicasteria Lipsiensia requirunt. Nescio an sit operae pretium monere de iure iurando, quod per Procuratorem praeditur. Quod sicubi extra Saxoniam VB seruatur, monente parocho minus recte praes abbtur. Eum sene, qui alius negotia procurando, in anesismum illius, quod dicitur, iura admonere nil attinet,cum ex mandato iuret, et solenne, quod iussus est, carmen recitet, minus Ellicitus, iure an iniuria id fiat. Alter, qui maustauit silo nomine deierare, quum praesens Vis non sit, multo minus admonebitur; Vt adeo in eo,quod
in alterius animam conceptum est, iuramento, Omnis aui
sitio iure suo cesse: Unicus est LYNCΚER VS, qui is
Di . de Iuram/nto mandatarii in animam principalis ea inter ritus huius iurisiurandi, ut theologus huic actui a iudice etiam non implorato adhibeatur, refert.
θὶ omnium maxime freqtientiores sint admouitiones sacerdota. Ies, ubi iurainenltim dissessionis praestamtim, et scripturae vel alienae vel propriae veritas eiuratiir. Sic in Senatu Prouoc. Term. Hydierno i is in catissa Dava iegler6 stligers contra
in Curia Prim. f. Term. Luc. t7 . haeredibus debitoris non V. in caussa contra MARTIN BOENIGKEN eadem admonitio iniuncta fuit, quam sententiam in s. seqv. apponam, it. Term. Trin. ι7ῖ'. in caussa Stubten contra Stubicii. M UAL. wINTHER, in Parthenio Lirigoseo Cap. H. ubi de Remediis contra malitiam Litigaturientium suam exponit tentiam, illud inter remedia coercendμ malitiae ulmerat. Diuili od by Corale
24쪽
ri iuramentum scilicet calumniae vitandae imiori eum selenniatate praestetiir, aut in iudicio, aut coram commissariis singularia ter ad id deputatis, adhibito uno et altero Theologo, quia ius iurandum est spiritualis quaedam tortura. Socis. ωLa.pri. o Vid. Remonium Fae. Vitemb. m. Dec. ory. datum et a DRwERNHERO OV D. VOl. IV. insertum.. ' Sic in caussa der Semei lite iii Suritergisten contra I. A. F. donSittern unb Cons domini iurisdictionales praescriptionem iuris
habendi sumum bannarium urgebant, subditi vero a Las con tra singula membra obtentos possessbrios esse negabant, quam obrem absolutoriae sententiae tum in Curia Prou. Lips Term. Luc. i7os. tum in Senatu Dresdensi Cui I. a tuo ι7o7. quidem
sequebantur, quas exhibet, Dn. BER GER in Sunt ad n D c. fori P. IL Tu.f. n. XI. verum sequenti Consit. Merm ι M. aliud visun Senatui et absolutoriam non nisi purgatorium prae
sente sacerdote iuratum fuerit, sequenteiri in modum cota
Adnotabimus hoc loco quaedam de Iudisibus , auiae Collegiis, a quibus arcessi clericus soleat. Superiora iu
dicia, qua appellatione tribunal summim Principis et curias prouinciales comprehendimus, uti in criminalibus caussis non cognoscunt,ita nec in ciuilibus, nisi perquam raro ecclesiassis aceessum urgent. Fallor, aut potest haec reddi eius rei ratio, tum quod coram his iudiciis
hon0ratiores plerumque litigent, quos eius rei non satis
25쪽
gnaros, aut peieraturos esse minus verosimile est, tum quod Collegium Senatus vel Curiae Prouincialis admonitiones, prout conditio personarum id exposcere vid tur, optime instituere, imo ubi opus erit, absque sentemtia clericum adsciscere possit. Sed quamuis rarius, aliquoties tamen in his etiam collegiis fieri certum est, et in senatu Electorali in caussa, quam aliquoties allegauimus, contra Uctanchen anno 171O. et in Curia
Suprema Prouinciali Lipsiensi non ita pridem Term. Luciae I729 exactum id fuisse mihi constat. a Quod
si vero Clerici de cauendo stetere alloquium necessisium videtur, solet nonnunquam in iudicii superioris pleno
congressu b) aliquando per deputatos aliquot assest, res, ille actus expediri. Ο Omnium saepissime iudici inferiori, praefecto forte Regio committi. d) Neque illud hoc loco praetereundum est, quando ad illa, quibus clerici adsident, collegia ICti rescribunt, selenni illa fodimula: ein Seliuidher 3u gebrauchen, uti nons,lere. Quod videre inprimis est in Consistoriis, ce) tum
et in Academicis Magistratibus,quibus plerumque The logi intersiint, nec non ubi Superintendens simul cum seculari iudice vi commissionis in delictum pastoris imquirit, ceu visum Fac. Iur. Li . in sent. mense Atiluso huius anni concepta an die fandiStube ὲu reipue n. An quoque id obseruandum sit, cum clericus iurisdi nena,sive in praedii, quod ad ipsum proprio iure pertinet, subd tos, siue in dotales suos in patrimonio habet, nunc nihil definio. Honestum sane et laudabile est, etiam tum hoo
ossicii, sed gratis : in se , suscipere, ne quod ipse exsequi
commode poterat, ab alio non sine mercede et sumtu petendum sit.
26쪽
Ian. i u. Naidem in heutiqen Termino ex ossicio proroga tincto,
27쪽
refert, videndum est, status prouinciales huius Electoratus speciatim quoad Curiam Prou. Lipsiens monuisse, ut inposterum honoratiores et mulieres remotis hospitibus in Conclaui sep rato iurare licitum esset, ne ob freqtientiam hominum a iurando absterreantur. Sed miror illumem virum huic desiderio subscripsisse, et morem hunc iurandi receptum tanquain singularem merito abolendum esse, iudicasse, cum statim aliud mois nitum n. a. subiiciat huic pro parte contrarium, quod nimi rum ingrauescente hominum malitia augmenta selennitatum, rituum et imprecationum, imo admonitionis per Cierios su denda et recipienda sint, quae omnia sane, ut mihi quidem via detur, cum maiori iurantium molestia coniuncta erunt. qΡm praeeuntem verbis conceptu sequi in pleno Iudicii consenti. ch In Curia nostra Prou. casis factae admonitionis per ministriim clesiae forte non obuenit itinc aduocatus caussae iam ali gatae Term. Rem. IT3o. ex ea ratione, quod insolitum hoc esset remedio Leuterationis, quod vocant, mitiora vota quaerebat. ast irrito conatu, cum prior sententia, quam siupra post Iit. a.
inserui, confirmata fuerit ex his Rationibus: Diemeis ex deposittestium sol. 66 sqq. eine liemicye Termuthung, has herer Eere Hater hie producirten Techiel muriflich vntersorieben, emach et, i h eine Hermarnung de vitando periurio mit eisiliun vor no bis erat et morden, bit' auΦ an dem
rabie binerige Obseruana has arbitrium Iudi is ni hi excludiret. se Singulare fuit, quod olim in Consistorio Lipsiensi in eaussis
matrimonialibus, ubi iusiurandum solenne praestandum erat, obtinuit. Ii iraturus enim una cum Assessaribus huius Synedrii et aduocatis pedes ibat ad Templum Academicum, Diuo Panto arum, et coram altari iuramentum praestabat.
Sed etiam inserioribus in iudiciis nonnunquam a eidit,
28쪽
didit, ut quod coram ecclesiae ministro praeflandulii 'debatur, id eo absente praestetur. Scilicet cum is, antea aderat, periurii metus, rursus euanescat, atque illud, quod antea admonitionem ipsius desiderabat, gravamen cessit; Sic cui, praeuia parochi admonitione deveritate iurandum fuisset, illius, si interea temporis docesserit. liberi de eo, quod ipsis verosimile est, non aduocato sacerdote, relie iurabundi Ea, quae dixi, illusis buntur sententia ordinis Iur Vitebergensis, qui, cum
selius Iudicis positum sit, de indiciis , quatenus cessent. cognostere , et clericum remouere, dubitare licet, rectius ergo prudentiores iterum consititit. Aliud dicem dum, ubi impedimentum morbi, tempore pestis ingra-
29쪽
uescentis, vel belli, aut laci distantia sacerdothaduentum difficiliorem reddit, tunc enim iudici nihil imputandum. f. X. Quem nobis praescripsimus, ordo postulat; ut nunc dispiciamus, ad quemnam clericorum iure pertineat hoc munere fungi ri ex quo Ecclesia in paromas suae. Hi saecularis iurisdictio in districtus descripta est, vix dubito, hoc quicquid est, officii parocho loci ita competere, ut iure cogendi prohibendique aduersus extraneos recte uti possit. Vt taceam eo restius illum adhiberi, quo facilius is suorum, et sorte ipsius illius, qui iurabit,
mores pietatemque perspectum habet quoque inde commodius vel ex vitae genere vel scientia priuata et confinsione iuraturum cum effectu, ut dicunt, admonere queat. Quanquam et facile quaedam contingeri possunt, quae non tantum alium rem arcessi permittunt, sed etiam ut arcesilausi requirunt. Interdum ipsius p rochi resin, iurari, aut non iurari, vel quod iuramem
tum litem, quae cum parocho agitur, decidat, vel quod ob alias causta aut existimationi ipsius, aut rei familiari aliquid accedat, quo casu non quidem necessirio consequitur, eum asseaui aut pWum midio aliquid daturum est et si verum fatebimur, quicquid monendo, horiam do, minitandoque agat, id iuraturo fraudi aut praeiud,
tio esse, et vel inuito iurandioecessitatem imponere, aut iurare parato eius rei arbitrium auferre nequid Estramen, me Iudice, non tantum ex iacerdotis parte hon
stius longe et Viro graui dignius, quod sin commodi
gratia et in suam rem fecisse videri poterat, alii relinquere, et de iure suo, etiamsi perfecto, remittere 3 sed iudex quoque aequius, rectius,et iuri omni conuenientius suspitioni locum praestiudet, et si reus aduersus ordinarium
30쪽
excipiat, alium,quantumuis incompetentem, Quodammodo huc reserri posse vitibituri quod ICtoriunLips Ordo Anno I7o6. re ndit, cum consulti essent de poena enis qui ministros ecclesiae Z. et ossicium generatim omnium minim Orum petulantibus, et procacibus quibusdam dictis prosciderata Addiderunt enim sente tiae: α denen Dienern debebitillen TIortebathoth
gestatuit moenim anherii, ali deneni ' sid im
Ministerio 3u Z befindendu vi tergebeninniche ihin denim Teritand her ange; enen Dorte, und idis ex fonstirrige Ur nung voti deni ' redigre 'sime ledo jmit gebi render Sansmuth und Ee stridenheli arim gen rc. In sententiis Dicasteriorum Viten in umrestrictionem ad locum deprehendi, in verbis : riit ober mehe Metillichen hes Orig. ca) Nec tamen putauerim a Cero possessionem et Iadam, nedum Praescispiam in eiusmodi actibus m iterialibus allegari posε. b) Consessionarium quoque prae ceteris ad hunc actum
admonitionis Ecclesiasticae reae vocari certum est, tum ex sententia metarum, tum Collegiorum Iuridicorum. Q Accedit authoritas Ordin. Crim. Car. quae ubi face dotem adhiberi suadet, illum,qui damnato a Consessu nibus est, plerumque nominat, vid. Art. XXXI. LXXIXCIII. Consistoria vero vhi de Clerico in actu torturae vel spiritualis ver Corporalis adhibendo interrogantur, ad uaconi et quidem hebdomatarii officium illud pertinere volunt, id quod rescriptum supra g. V. liti a. ablegatum, et aliud V praefectum Bornensem, huic para- grapho adiectum, loquuntur. Numerum quod attin unum Sacerdotem in hoc assii sitinere dicendum est. Solent tamen nonnunquam, ubi perfidiae metus acce- dit, et homo praes acta e frontis monendus est , plures