Ioannis Bodini... Methodus ad facilem historiarum cognitionem

11쪽

utcunque coagmentari possent. ex quo vetera es interpretes magno ingenio labore vero

pene incredibili fuisse intelligi potest tum

etiam ex eorum scriptis , quae tox ac tam multa effuderunt, .ut omne Iuum tenapus inscribendo posuisse , nihil ad legendum reseruasse videantur. , sed cana in miserrima tem

pora incidissent,quibus nec bonis artibus erat nec humanitati locus suis scriptis plerosque

ab hac scientia deterruerunt. cum enim iuuen

tus a suauissimis eloquentiae ac philosophiae foribus & hortulis, ad illa senticeta praeruptaque saxa vocaretur, animum plane deiiciebat .:.α quo quis'; elegantius erat a natura, uberius etiam a doctrina perpolitus, eo magis refugie--bat ab eius scientiae aditu, qui vepribus ac spinis interclusus tenebatur: postea vero quam perpurgari coepit, tum legibus .Romanorum sua prisca dignitas restitui visa est. Ex iis ergo interpretibus , quorum delectum habemus, quibusque ad leges describendas utimur, quatuor sunt genera. Vnum est eorum,qui in scholis perpetua disputation o legum memoriam comprehensam habent ded tamen sine vi exercitatione forensi. sequuntur ii, qui diuturno rerum .forensium usu , paucis quibus .dam praeceptis,iudicandi prudentiam sibi cori pararunt. textium genus est eorum, qui abbi quidem usum , ab illis praecepta didicerunt 'uales inrer nostros habemus Speculatorem,

12쪽

Tabrem, Guidonem , Chassaneum , Boetium. tardiem, Conanum, Tiraque liuiri, eiusq; popul rem Brissonium , & collegii nostri decus Molinaeum ; ex quibus v bores in causis ciuium disceptandis ac iudicandis percipimus utilitates: ex illis prope nullas. Nam qui sine forensi. isciplina Iuris scientiam se adeptos arbitran- rari plane consimiles sunt iis, qui seipsos in palustra semper exercuerunt, nullas tamen acies xlderunt, nullos militiae labores tulerunt, itaque hostium aspectu serae non magis possunt, quam is qui in scholis Biturigum tanta cum

gloria florebat, id es Strabo inter c cos acutis fine cernebat: cum in forum venisset, deleui sitima quaestione consultus obmutuit, non sine acerba Riandi reprehensione. Tales ergo Iurio consultos Io. Ierrerius tuus collega, vir omni

badecumulatus , ct qui nunc legatum apud venetos agit , graui testimonio de falsa illa, quam de se ipsis concipiunt, iuris opinione depellere solebat, cum mu lirs audienti bus ingenae fateretur, se Ius ante ignora fle, quam in vestra Curialiteras sole ses ac senatorias usu diuturno comparasset. non aliter atque Demades orator, qui Reipublicae gerendς scientiam, non in scholis & otio, sed in clarissima populi luce Edicisse gloriabatur. Extremum genus est eo qui non modo praeceptis ac usu sororis, trina etiam piae claris artibus, & solida plia o- a informati, iustitiae naturam non ad ho-

13쪽

num Voluntates mutabilem, sed aeterna lege definitam amplectuntur: qui normam aequitatis perite tractant: qui iuris origines ab ultimo principio deducunt: qui ominis antiqu1- ratis cognitionem accurate tradunt: qui principis, senatus, populi, magistratuumq; Romanorum imperium ac potestatem plane tenent:

qui philosophorum de legibus & Republic

disputationes ad Ius interpretandum afferunt: qui Graecam di Latinam linguam, quibus descriptae sunt leges, minime ignorant: qui denique artem uniuersam suis finibus circumscriis. bunt, generibus notanc, in partes distribuunt, verbis designant, exemplis illustrant. Has do-- tes eximias si haberent interpretes illi veteres haud dubium est, quin ista, quam terimuS, commentariorum 1 quatiens silva, lautis adolescentibus iucundior fuerit, & Reipublicae Vtilior futura. ex ea tamen aureas definitiones ad instituti nostri rationem legimus, ct magnam gratiam illis habemus , quod suorum. studiorum qualescunque fructus liberaliter acti

Rempublicam detulerunt. Atque utinam Corum exemplo vostri quoque Papiniani, Scaeuolae, Labeones neque enim aliis nominibus ap- ipellandi sunt quos ad aequitatem natura genuit, disciplina informauit, 'sus assuefecit , quantum valet, tantum velint. quid enim tantam sapientiam latere potest 3 aut qui merito maiore post homines natos Ieris consulioru rex

14쪽

nomine fruuntur neque enim ulla pars orbis terrarum aeque florer omni disciplinarum ge- re ut Europa: nec ulla pars Europae legum scientia clarior fuit unqua,ut his temporibus Gallia id quod etiamnum peregrini homines con flentur nec theatrum Galliae ornatius ullum hac ipsa urbe:tum propter lumen huius Curiae,

tam etiam propter urbis cum uniuerso terranun orbe communionem, & quasi societatem.

Quae cum ita sint, non existimo, id quod a Platone de sanandis populis & conformandis legibus scriptum est,a Solone &Lycurgo in summa legum inopia, diuturnaque peragrationesisceptumia decemviris totaGraecia quaesitum neque enim Adrian o, vel Iustin iano cura fuit auris alieni commodius,aut facilius quam his eruditis temporibus, ae in hac forensi schola confici posse. neque dubium est, quin Franciscus maior, si diutius vixisset, hoc quoque suscepturus fuerit, & ad exitum perductiirus. non enim e Graecia Iurisconsultos arcessere, nec aliunde Legumlatores accire oportui siet. sed tali ac tanto Rege nobis abrepto, miserada comversio secuta est.cum enim sementem in literarum agros sparsisset, ii qui florentem scientiarum segete, ac fructus pendetes legere debui Disti putredine corrumpi maluerunt: sublatis cilicet agricolam praemiis, ut ignauissimis ac MF:ssimis hominibus tribuerentur . neque e-

nilne acerbissimo sensu doloxis reminisci

15쪽

PRAE p AT Io. possum, clarissima ingenioru lumina, quae to' i ta Gallia fulgebant. squallore & inopia extin- .cta fuisse. Restat igitur Vt vos,quib. nullum t

pus mutiere publico vaeau datur, Semelorios, i PortaS,Canaios, Mangones, quibus ollum pe' perit rerum omnium afluentia, pro vestra, quaesiimma est auctoritate urgeatis et ut suis quoque scriptis bene de legibus mereri studeat, Vel potius gratiam referant bene de se meritis, qua Ium ope tales ac tanti euaserunt. quod enim suis cosultoribus assidue cauent ne capiantur, faciunt quod sua Virtute ac sapierrtia dignum H est: sed eli eiusmodi virtutis ac sapientiae cau Te,ut diui: a illa resposa, quae in 'ulgus manare patiuntur, quael famam non modo sempite naim; sed etiam salutem Reipublicae pariunt,ad

ri . V . . . . .

potieros etiam derivari possint. quod ab iis sperari non debet quos nemo de iure consulere velit: qui se grammaticos malunt , quam iurisconsul tos haberi; qui falsam selen tiar, nulla aequitatis opinionem induerunt, qui syllabaxum monimentis Rempublica seruari , iudicia constitui, lites dirimi putant. quae sane pestis

grammaticis , in intimos omnium discipli- gnarum auditus usque eo serpere coepit, ut pro philosophis, oratoribus, mathematicis , theologis, minutos de schola grana alicos serre cogamur. na qui labes ac noculas de tabulis a liquis leniter detergere debuissent, ut pictura

eius agn*sceretu fetaeostylo turpes notas, M

16쪽

Idem in delebiles,tam alte in libris omnibus Iimpresserunt, ut nulla pene antiquitatis apparea imago. sed iis omissis, qui sua se voluntate ex albo doctorum hominum exemeriit, . ad hi-

istoriam, unde nostra fluxit oratio; relabor. Ex hac igitur veterum. leges huc illuc dispersas colligimus, ut huic quoq: operi coniungamuS. st quidem in historia iuris uniuersi pars optima latet: quodque ad leges optime diiudicandas

magni ponderis est,ac momenti, more S POp lorum, ac rerum omnium publicarum initia, incrementa, status, conuersiones, exitus ab ea

derivantur. in quo praecipuum: est huius me- inodi argumentum. propterea quod fructus bi 'storiar nulli sunt uberiores, quam qui de statu Rexunipublicarum decerpi consueuerunt. at-l e eo degenere plura quam de reliquis parti- scripti, quod . : . inuio

eam disputationemram ne

cessariam ad intelligendum, pauci, & quidem in de tractarunt. quae disputatio si nimis ampla cuiquam, ac dissus a videbitur, cogitare de bebit ea quae nullum exitum habent,cuiusmo- ei est historia rerum humanarum, non posse breui methodo contineri. quod si Galenus de sola methodo suae artis, quae certis religionibus concluditur, libros plus quam triginta diomedes vero de re grammatica sex millia

x xorum effudit: profecto non debet id quod

. niuersa historia scripsimus, copiosum Vi- quanquam istuc quicquid est, quod iami priden

17쪽

pridem ad te detuli , modis omnibus exiguum fore confido, prae illa fama, quam de singulari

eruditione, deq; virtutib. tuis concitasti. qua-xum virtutum laudes eximias, nec in tam ob- scuro loco detegere, nec apud te praedi- care decreui. Bene vale Cal. Feb

M. D. LXVI.

INDEX

18쪽

INDEX CAPITUM.

20쪽

D v s AD FACILEM Hustoriarum cognitionem. PROOEMIUM DE FACILITATE.

V M Historia laudatores habeat

complures, qui veris eam a pro- priis laudibus exornarunt, ex omnibus tamen nemo verius ac

melius, quam qui vitae magistram appellavit, nam ea vox omnes omninium virtutum ac disciplinarum utilitates amplexa, significat hominum vitam Vniversam ad sacras historiaeleges, velut ad Polycleti normam,dirigi oportere,certe philosophia quae ipsa vitae duxi appellatur, propositis bonorum ac malorum finibus intermortua jaceret,nisi ad rerum praeterita- am historias omnia dicta, facta, consilia, reuoca-mtur:ex quibus non tum praesentia com mode picantur. sed etiam satura colliguntur, certissi- m qne rerum expetendarum ac fugiendarum praecepta conflantur. Itaque mirum milii visum ruonta seriptorum multitudine, tamque eru- :