Ioannis Bodini... Methodus ad facilem historiarum cognitionem

121쪽

At Er. Aluare sius multo maiori fide ac dili- gentia res Aethiopum primus stripsit, quae nunc Veregri- α optimis quibusque scriptoribus probantur,nec sine magna voluptate leguntur. Consi,niliter Zieglerus, Cromerus, Cranzius, O laus, Gothorum, Saxonum, Ne uiorum,sarmatarum seu Polonorum ac Dano rumhistorias antea incognitas euulgarunt cae

teri qu ident valde probabilia Dolaus saepe in

credibilia narrat. Uunt tamen nonnulla quae scriptorium ac testium multitudine di consensu quodammodo persuaderi possimi. nam quae de Nerviorum chi nunc taliones appellatur)m lupos consiguratione, &ab'Herodoto, Pomponio Mela & aliis Ustoricis olim peruulgata sunt, ea iuniores compro-

guetus no minus doctrina, quam diuturna totius Europae peragratione clarus, se ab incolis ac pi ne mini confirmauit.quod utru fiat OC- eulta quadam vi naturae potentis, ut de Parrhasio traditur:vel ultione diuina vide Nabuchodonosore; nondum mihi compertum est. Adua resium proxime secutus est Leo Aser. hos igitur cum Pomponio. Strabone & :Pausania propter scribendi rationem Geographisticos appellare soleo ; propterea quod historiam una

-- geographia complectuntpr. Strabo quia

122쪽

dem respublicas oc imperia orbis terrarum leniter attingit: Pausa uias uniuerta Graeciae pro, uincias, Rerumque pdblicarum status & conuersiones, populos,urbes, castra, fluuios, mo-tet,vertices, fontes, fana, statuas, tam curiose describit, ut in eo genere Ommu superarit opinione ita quoq; Leo Aser genere Maurus, natione Hispan us. religione Multa meticus deinde Christianus; posteaquam totam pene Africam Sc Asiam minorem, bonam quo ue Europς parrem diuturnis itineribus obiisset, captus est a piratis, & Leoni Pontifici Max. domo datus: apud quem ea, suae incredibili studio ac diligentia de Africa, deq; Africae populorumoribus, legibus, institutis, totiuiq; regionis situ ac descriptione Arabica lingua comportexat, in Italicam transtulit. militarem disciplina leuiter tractat: sed offensiones de victorias imperatorum inter ipsos, sine ullis concionibus oc ornatu, non Vt historicus, sed quasi geographus breuiter commemorat: ac perpetua rerum nouaru Voluptate inuitum detinet lecto-xem:nihil admodum incredibile narrat praeter

asini Aegyptii, vel potius aurei, stupendanx docilitatem. quod enim se vidisse assirmat o-nium Aegyptiarum caudas, quae podere libras

quinquaginta, interdum vero centum viginti aequo , cum Bellonio & Hieronymo Cardano consentanea scribit. profecto unus est ex

stant basi qui Africa post Annos mille infelici

123쪽

barbarie ac nostrorum hominum ignorantia sepultam aperuit, & omnium oculis patefecit His coniugo F. Leandrum & Munsterum,quo- xum alter uniuersam Italiam; alter Germania in tabula veluti sub aspectum collocarunt, α populor u historiam cum geographia coniu- xerunt. sed cum Munsterus suam Germano- l. graphiam inscripserit Cosmographiam: totuRest tamen in Germanorum & Helvetiorum regionibus,oppidis, situ de populorum ori3inoe . ac descriptione, quibus detractis nihil sere Ox- . bi terrarum uniuerso reliquu sit. Sed animad- auersione dignum est, quod omnes non modo historici, sed etiam geographi quos mihi legere contigit excipio Polybium & Ptolemaeum insularum ac regionum magnitudinem exambitu colligunt:& quarum circuitus aequalis est

aut maior, aequales esse putat aut maioreS. quo

nihil absurdius dici potest. id tamen necetiarium plerisque, ac mihi sepe visum est, quous- que geometrica demonstratione animaduerta saepissime fieri, ut unius insulae circuitus tripio imaior sit alterias circuitu , cuius tamen dec plo minor sit magnitudo. Vt autem Geographistorici regiones cu historia, sic Philosophi-

storici rerum gestarum narrationem cusapaeriae praeceptis cumularat. in quo genereXenophontis magna laus, eoq; maior,quo neminem habuit, quemdmitaretur, ut Velleius seribit de

Homero; nec Postea Erat qui illum imitari pos-

siti

124쪽

set. Hunc secutus est Plutarchus, deinde Laertias, postea Philo Iudaeus, quem inter & Platovem, Opinor,veteres non modo praeiudicium.

sed plane iudicium tulerunt. Huius a qualis Io- sippus , laude quidem philosophiae secretioris inferior; antiquitatis tamen cognitione longe su perior videtur. & quidem miratur Hieronymus tantum Graecae antiquitatis in homine Ii dxo fuisse. id autem ex sibris eius contra Ap-fronem Grammaticum intelligi potest. In qu rus scripta Mosis tametsi ad fidem faciendam se ipsa conteta sunto Graecorum, Persarum, A gyptiorum , & Chaldaeorum testimoniis ita confirmauit, ut nihil ad origines intelligendas utilius scriptum esse videatur.quae vero de hominum aetatibus a Mose prodita sunt , ne cuiquam incredibilia. viderentur, duodecim hi-Horicorum auctoritate confirmauit. populum vero Hebraeoru antiquitate, fide, religione, doctrina, integritate populis omnibus superiorem facit, non tantum ut gloriam suorum ciuium intermortuam; sed etiam ut rei veritatem ab obliuione vindicaret. nam ex eius scriptis Herodoti, Diodori ac Iustini fabulae resutari facile possunt. Post ea tempora, Hegesippus Iudaeus bellu Iudaicum libris quinq; com-

Plexus est, quos Ambrosius Latinos secisse ferturi verius tamen ac melius Iesippus, qui non modo affuit, sed etiam praefuit & captiuus a

125쪽

uiae gentis ac statuam adeptus est. in eo cC 'fuerunt historici virtutes iliae, quas antea di

muta summa eruditio,exim ia integritas,& ri ximus Trium agendarum vitias. quanta vero in

aegritareae fide scripserit, ex eo planum est quod qui religione Iudaeus effet,deChristo gratue imprimis ac laudabile testimonium tulit, aiecclesiastici sere scriptores cum de aduersax ii

nostrae religionis scriberent, tantis odiis exa serunt . ut non modo laudes eorum obruer veru metiarn orni ibus coutumeliis lacerare conarentur. Argumento sit Iulianus Augustus,

is qui Transfuga usurpatur, qui tametsi capti tali odio ac suppliciis omnibus dignus esset; quae tamen ab eo praeclare gesta sunt , histoxias scribentena non decuit praeterire, quod nostri fecerunt. In quo certe Ammiani Marcellini candorem ac studium inquirendae veritatis,mitari debuissent: is enim principum virtutes ac vitia, ut optimus quisque scriptor summa fide notauit. Iulianum accusat , quod religionem Christianam absolutam ac simpIicem sic enim loquitur anili superstitione comfudisset:quod Christianis literas exudeliter a semisset: quod Palatinos Constatii comites o cidi iussisset: eiusdem tamen virtutes egregias

oratione singulari commendauit; summa te Perantiam,sortitudinem, continentiam, sapibentiae studium ac iustitiam opinione maiore.

126쪽

rimat i cuiusmodi est illud cum Delphidiue

citatus orator acerrimus , Numeraummarbo-

mensis Gallia Praesidem apud Iulianum , qui

Tum Lutetiae agebat, vehementer accusaret,ae

testium inopia premeretur, tum Delphidius: Fcqui . forentili me Caesar. nocens erit usii ciuam ii negare suffciet 3 cui Iulianus: Ecuuis innocens erat si a usasse: sustici et 3 suit autemi Aminia snatiωnΠ rycus, & ut inse confit tui miles ; Ursicini magistri equitum com ea perpetuus: quippe omnibus fere bellis , quae a Romams in Europa & A ira sui s tem pori bus ge-ῖα unt, interfuit, &ea quidem integra exstant Iibris XV III. comprenensa, id est, ab anno triginino imperii constantii usque ad exi-

tum Valentis. nam superiores taedecim ex aliorum scriptis facile sarciuntu1. ceperad autem a Nerua in quo desierat Tacitus; quem unum G omnibus ad intuendum & imitanaum sibi proposuisse videtur: hoc tamen ab eo differt , quod Tacitus Romani sermonis dignitate , ut tempora ferebant, assecutus est; Ammianus veroTatinis Verbis,ac saepius neLacinis quide Graece scripsit a re proposita logius ac lapius digreditur. quo tam e vitio sum- ani quoq; viri laborarunt; idque in ipso Cicerone possidonius grauiter notauit, sed huic reprehensoni Ammianus si non Latine satis tamen ad id quod voluit accommodate hunc in mo-d occurrit; Quod autem est, loquit, paulo

127쪽

prolixior textus, ad scietiam proficiet plena quisquis enim affectat nimiam breuitatem uti narrantur incognita, non quid signatius ex cet, sed quid debeat praeterim scrutatur. Eigitur historicorum lata varietate, fingui delectum adhibere pro suo quenque iudici cnecesse est, ne in ta breui huius vitae curriculo strietorum multIturae obruamur. na si per Uectum habebimus Polydorum de rebus Anglicis tametsi Scotis & Francis valde suspectus est Rhenanum de Germanis, Aemiliu de Galblicis verissime scripsisse,non magnopere laborandu erit de Beda,Guaguino,Gaeto, Saxone, ct eiusmodi scriptoribus, qui res easdem inc dite seripserunt. at nescio quo naturae ingenio contigit . ut cum iisdem temporibus maxima historicorum ubertas efflorui siet; sic evanesceret eode pene momento. scribit enim Plutarchus , trecentos historicos Marathoniam pugna seriesisse: ita res italicas superioris aetatis XXX. serescriptores literis prodiderunt. v nutamen Guicciardinum, cuius omnium opinio ne perspecta fides est, omnibus anteferendum putem & nunc tota pene Europa historicorum multitudine abundat, qui res quasileuissimas scribunt: cum multis ante seculis habuisset fere nemine. sed ne infinitum sit omnes omniucommetitarios euoluere, optimum quemque iis, quas diximus,vel etiam melioribus conie-

128쪽

es ad historiarum scriptores accedunt,plerosiarie eandem historiam continua serie comple- os fuisse. cuiusmodi sunt libri Iudicum, & Ii- ri Regum. idque saepius factum unius scripto- is appellatione, ut liber Samuelis:nam capita z V, posteriora mortuo Samuele scripta sui steplanum esto ut etiam postrema Deuteronomii periodus. ac liber Ioluae propter ea causam al-zerius scriptoxis esse putatur. quia liber Rectitatatur de Solis statu: que tamen librum quin

gentesimo post anno scriptum fuisse apparet ex primo capite libri primi Regum ; nin dic mus Iibrum Recti plurimum fuisse scriptorum

ScanteIona inceptum. Eadem rationeHaemo, qui corrupte a nostris Amonius appellaturue ex pluribus scriptoribus conflatus est,cum trecetorum annorum res a se Vi sas commemorat:

i de iudicium est de Reginone 3c Carione. A t-que haec de historicorum delectu: quae sic a me scripta velim , ut integrum cuique iudicium

relinquatur. De recto Hsoriarum MuricMo, C A P. V.

T oeus hic postulare videtur, ut de recto historiarum ivi diciodicamus. si enim ea fuisset in quibus esse debuerat, opinio veritatis ac fides; nihil erat cur de. historia dubitare, aut asensi seni cohiberi oporteret . sed quoniam

tanta

129쪽

ianta est historiaru inter ipsos discrepantra, Enon modo alii ab aliis, vel umetiam a stipuplexunque vel studio , vel animi a grituditati errore dissidean t Ωρ tuendum nobis est iri mniuersum, quaeq*alisque sit omnium aut ma xii ne illustrium populorum natura, ut histo xiarum veritatem iustis ponderisus examin axe, ac de rebus singulis rectius iudicare pommus.Atq; id paulo aliter faciendum nobis os quamDiodorus volaterranus,Caelius, Sabelliacus, Boemus 3 qui de populoru variis legi srelisionibus, sacrificiis, epulis, institutis letalcsime scripseriit; de quibus tamen, quod in iri sinita sunt varietate, ac paulo momento per λ- si vel principum arbitrio mutabilia, nihil ccxtum statu potest. quaeramus igitur il la quae Doab hominum institutis, sed a natura ducunt tar, quaeque stabilia sunt , nec unquam nasi magnavi, aut diuturna disciplina mutantur; & muta- in nihilominus ad pristinam redeunt naturam. quo de genere nihil a veteribus scribi potuit, cum regionum ac locoru, quae non ita pridem patuerit o t pen i tu &esen t ignari :sed ta. tum quisque assecutus est, quantum probata iliconiectura potuit. Primum igitur explicatibanus naturam populorum, qui ad Septen aones, c Austru positi sunt: deinde eorum, qui ad

ortum & occasum: post etia propria loca, m Q tana scilicet, palustria ventosa, quieta : tum

quanta vis inest in diiciplina ad immutandiam

130쪽

is onus His To R. III

cerum errores confutabimus, qui mores Popu

Iorii ad Zodiaci partes, quas cuiq; regioni tribuunt,reserzi putant Oportere, quibus intellectis ac perceptis,magnam partem historiarum intellectam perceptariique fore confido: a te haud scio an ulla disputatio magis ad uniuer- tam historiarum cogia itionem,& incorruptum earum iudicium necessaria videatur. Sed in-rimis illud statuo, nullam esse Ioeoru aut caeli uni fiderum tantam vim, uuae necessitatem sit allatura quod ne cogitare quidem faseli ab tis tamen homines sic assici, ut naturae ne stirio nos immutare. magnam quidem vim ad immutandos animos habere,necessitatem tamen non adferre, argumento fuit Ana- axsis Scytha. atque ad hanc locorum varietatem reserre debemus ea quae Plato lib. qui rode Iegib. stribit, alios aliis meliores ac deteriores eHci ex ipsa locorum Varietate, quo propterea legibus saepe contrariis ac repugna- ob. moderari necesse est: ea quoq; dissimi litu dine ab aquis&aere, tu etia a ciborum varieta te manare. Tradiit igitur veteres uno sere co- e sensu, homines ad Aquilone positos corpore uide maiores ac robustiores; ad meridie velo