장음표시 사용
441쪽
tem, etiam sub regibus ipsis; ad legis promul-
facionem & iudicia spectat, ut apud nos cui aesuperiores habent legum promulgationem, - quam imperiti sanctionem esse arbitrantur, quae solius Principis est. idem Chaldaeus inter pres subiicit, iudicia ue tribu, de Pontifice, imo, de maiestate, de falso propheta, nonnii a Senatu explicari potuisse. Moses vero Masario libro tertio perplexorum cap. postrem scribit, gladii potestatem habuisse Senatum ab eodem Senatu X XIII. Viros capitales, qui Q , id est animarum iudices, & septem viros iudices pecuniarum ac bonorum, id estrina inu 'a' , in singulis urbibus constitutos et quonam tres iudicia instituebant: quinque yri imam appellationem disceptabant: septem de secunda prouocatione decernebant. praeterea decem iudices rerum venalium quasi AEdiles
creabantur, quorum Vnus erat facerdos. ad
haec arbitri recepti tres: quorum uterque libligator unum eligebat : electi duo textium in ptabant. quae omnia in Pan dectis Hebraeorum
titulo sanedrim. cap. I, 2. 3, copiOSe explican
tur. postremo Smatores sublegi solitos conitu ab ipso Senatu, cuius fuit perpetua potestas: quae tamen omnia iussu regum sanciebantur, vi praeter decreta nihil haberet Senatus. quod videre est in iudicio Herodis, qui caedis impuberum postulatus, in Senatu Hebraeorum caus in disit:sed tameHircano rege ac Pon p. max
442쪽
iubente, a quo etiam absolutus est, non a Senal tu, quemadmodum scribit Iosip. lib. I cap. 16.l nam cum antea mortuo Salomone filius eius tyrannidem 'surparet, diuisus est populus, ac dito regna,vel potiti duae tyrannides constitutae: una ex tribu iuda & Benianain. altera ex roli quas , ut tantum auctoritatis senatus haberet, quantum a regibus vel tyrannis permitteretur: quemadmodum Imperatores Romani pro si aquisque voluntate Senatui detraxerunt.&que- admodum Senatus Ro. quosdam In exatores hostes iudicauit, aut capitis damnauit , ut Ne-xonem dc Maximinum: ita quoque senatusHebraeorum de Herode adhuc adolescente iudi cauit, quem damnasset nefariae caedis, nasi ab H;rcano rege Bhiberetur.sed Herodes maior factus ac imperio potitus regem Hircanum ac Senatores 'omnes interfecit excepto Samea, quem tamen aduersarium omnium maximum habebat: nominis tamen virtuti pepercit,ut est
apud Iosippum libr. a . Ex hae igitur Rei pubi
forma constat imperiumHebraeorum,ab ortus
stat principio sub regibus i o. annos floruisse et deinde optimates annos C C X LIV. pertuli G C: tum regiam potestatem quae no multo posto duplicem tyrannidem diuisa est annos 9s.ic tandem ab I siseriis euersam : prius tamen mes Samariae, ac decem tribus in Chaldaeam i laurictas; deinde reges Hierosolymorum cum
443쪽
bus iisdem 3c pontificibus tamdiu floruit,quoad intestinis seditionibus de bellis finitimorum, nunc in AEgyptioru nunc in Graecorum,. postremo in Idumaeorum potestatem veniret.
ad extremum redacta Iudaea in prouinciae sor viam ab A ligusto,pertulit imperium Roman xum, a quibus centesimo post anno desciuit: quibus temporib' Hierosolyma expugnata, &funditus euersa,tanta populi strages, tum iu , lota tum in Africa secuta est, con spirantibus Gnitimis omnibus ad unius populi euersionem, vigens illa penitus interiine crederetur. pro Octo caesorum numerus aIosippo relatus irrat myriades triginta. reliqui in miseram seruitutem abducti, adhuc toto terrarum orbe dispe fi vagantur.
Cum igitur regia potestas a natura sit, id est. a Deo naturae paren te instituta: Magis Persarusin singulari iudicio delesta: ab Homero, Xen . phonte, Aristotele, Plutarcho, Dione, Apellos V iue nio, Hieronymo, Cypriano laudata : deniq; ab H. Augusto post anxias Moecenatis oc Agrippae disputationes suscepta : postremo populotum, iomnium aut maxime illustrium summa consensione,& experientia diuturna comprobata;
quid amplius de optimo statu Reipublicae dia
sputandum M χηνο- Reliquum est ut Regis electionem necessa' riis, argumentis resellamus. putat Aristotel es
444쪽
perniciosum ac plane barbaricum esse reges a stirpo duci: nam reliqui nihil definierunt: & libro 3.ad extremum, Lacedaemonios Cartha nenybus inferiores putat, quod hi reges elige rent, illi abHercule duceren t. barbari sunt igitur AEgyptii, Assyrii, Persae, Macedones, Poeni, Ethiopes, Abyssint, Turcarandi,Tartari,Moscouitae, Poloni, Dani, Sueei, Britanni, Itali. Galli, Hispani, Americi: leniq; omnes ubiq; terrarum populi; excipio Germanos, Helvetioseum foederatis, Venetos, Rhagusios,Lucen se
Genuenses,qui optimatum, aut populaxi istate reguntur. quod si tot populi barbari propterea quod reges a stirpe ducunt, ubi erit humanitati locus 3 quod vero perniciosum putat , multo mihi absurdius videtur primum enim interregnum valde periculosum est, qua Respublica veluti nauis sine subernatore sedi
nam Respublica velut an archia quaedat nos duodeuiginti caruit Imperatore , propter intestina Principum bella. quid autem miserius quam in interregno Sullanorum AEgypti plebem a Memmelucis impune diripi 3 quid aceleratius quam in interregno Pontificum Romanorum omnia caedibus ac stupris impu- irate proposita misceri Principis autem oligendi ratio plane inexplicabilis est non n. ab
niuerso populo , id quod Aristoteles voluit,ia : Dd s
445쪽
xecte fieri potest , cuna ratione prudentia destituatur. ergo a paucis & optimis id fiat opor- tet, sed renitetur populus, tepugnabunt legiones hinc illae tam graues ac diuturnae inter Senatum Romanum & Praetorianos discordiar. quisquisenim placuerat Senatui legionibus displicebat ac saepe legiones variis in locis, &.plaxes eodem momento Imperatores creabant, ut uno tempore 3 o. facti sint. hinc bella ciuilia, caedes, bonorum proscriptiones, & imperii totius miseranda distractio. Illud etia perniciosius , quod sceleratissimus quisque imperium in invadit:boni tantum onus sponte repudiat. ac 'si forte Princeps ea prudelia fuerit, ut successorem imperii virum bonum renunciare velit, quod sapienter est a Nerua.Traiano, Adriano, lic Antonino Pio factum; barbaru id existimabunt regum electores. iam vero cum spes imperii ad omnes, exitus ad unum spectet, neces- se est ut latronibus ac veneficis lateat imperii aditus, caeso gubernatore. & cum Reipublieae fundamentum nullum maius sit quam in o sequio subditorum erga Principem , qui fieri potest ut eius imperia non respuant, quem o Icuro loco natum,aut aliquando socrum fuisse, aut scelere vel opibus imperium quaesiisse putabuntρ nihil enim usitatius quam imperatores Rom. pecudum in morem a suis necarimeq; e nim pauciores triginta numeratur. nec magis .
quieta fuit Respubliea, quini cum silius patria
446쪽
imperium excepisset, id quod Aristoteles m tuendum putauit. nec prius inter GermanoruPrincipes bella pro imperio geri desierunt, quam pater filium Caesare designaret. ut Hen ricus III. filium adhuc puerum curauit eligendum, a quo nepos est adoptatus. & Carolus IV filium habuit lisecessbre: hic fratrem Sigismu-dum, qui sibi generum adoptauit. Fridericus
Maximilianum; hic nepotem: caeteri magna ex parte coniuratione aut veneno interieriit; Ru-dolphus, Albertus , Henricus VII. Fridericus II l. L idoulcus Bauarus, Carolus Henrici nepos , Guniberus. illa vero regum Poloniae &Hungariae comitia, quae ipsi Caros appella' t. sunt in armis, ex quibus saepissime ciuilia bella exoriuntur: ac nisi gens Iagellorum iure sanguinis suffragia consecuta fuisset, pridem imperium illud interiisset. ExAEgypti Sullanis qui
non plures 2s .creati sunt, septem a Mem metu cis, a quibus eligebantur,caesi numerantur: puta Turquemenius, Melaschala, Corbos, Ban- doc ader, Multam edes, Cerca ssius, Glapalatus. sephadinus vero Saladini frater electus a suis, decem fratris filios crudelis smὰ necauit,ut tu eo regnaret, nec aliter Turcae,qui spe imperii posuerunt in electione Praetorianorum , quamna u tuis card i b. imperium adipiscuntur. postre mo Romanos Pontifices , quamuis senio fracti eligantur, ne diutius regnare possint, venena
necari translatilium exlut im qui Praesectu-
447쪽
i noluntevt apudGermanos duces &comites, perinde ut apud nos , Piouincias impexi i haeratione usurparunt cum primum Regem suo quodammodo iure creaverunt, ut Iulius Peu-gus episcopus & aEmilius confitentur. hoc enim Hugo Capetus ut regnaret, pactus est suas quenque Praesectum Prouincias domin i iure habiturum . ita paulatim seuda. imperia, iurissi dictiones successionis iure deserri coeperunti Expat enim in BibIiotheca Bellovisia regis initiandi. de eligedi a populo forma vetus,cua di citur Henricus I. apud nos electus esse. tied nec si periorum, nec consequentium regum quenquam electione video creatum:nec certe tam
aiu staret, si ad suffragia delaberemur. ita quoque Germanis accidit. nam saxonia prouincia Henrico I. concessa est hunc in modum,anno II 33 aliam alius adeptus est, ac paulatim etiam urbes, ut facilius imperium adipiscerentur,ve- igalibus liberarunt; ut Nouiomagum: quasedam accepta pecunia suae libertati omnino restituerunt, ut Rudolphus omnes Hetruriae Yrves, anno 03O.Lucenses . Florentini sex aureorum millib. libertatem redemerui. post e iam Rupertus tres urbes Imperiales filio concessit Carolus IV. Mediolanum Praefecto vendidit : Otto sniam, Ludovicus Egram, Frigericus Norimbergam: Vim a seipsam libertati aseseruat, ut aliae complures. idem contigit Rom
448쪽
pontificibus , ut eorum Praefecti tyrannProuinciarum usurparent. ut antea docuimus. at cum regni certa spes est ac legitima succensio, prouinci distrahi no oossunt. Quanto igitur beatiores Assyrii, Persae,Aisyptii, Macedones,Galli, qui tot aetatibus ac seculis in summtranquillitate floruerunt , non aliam ob
sana,quam quod reges a stirpe sibi quaesierunt
ut enim omnia quaeramus, nullu profecto re periemus' bene constitutae Reipublicae maius argumentum,quam diuturnitatem ipsius. iam vero Ab ssini qui annos DCCC. imperium rius Africae minimum tenent, reges ab una eadem gente semper quaesierunt. ac ne gens aliquando deficiat, neve plures imperandi cupi ditate populum in varias partes distrahant, ut apudTurcas dc Persas saepe cot git: aut parricidiis se polluant, ut Deiotarus qui numerosam sobolem uno excepto interfecit.quo tutius ille a renaret: setiles regis squos Ismaelitarii filios vocant simul educantur, in arce fortissinia 5e excelso monte Anga, ut Alvaresus tradit,quo nisi per abrupta dc angustissima loca perueniri non potest, eaque validissimo praesidio muniuntur. ortuo rege non proximus agnatus,sed qui magis idoneus optimatibus εe custodibus videtur,xenunciari consueuit et qui mos etιῶ apud Danos, Suecos, dc Hungaros inoleuit, ex pluribus liberis arbitratu suo quem uisco optent:hunc igiturAbyssini educeates ex arce,
449쪽
veluti Deum aliquem coelo delapsum, maximis honoribus & obsequiis prosequuntuT. ac tametsi Prouinciae quinquaginta unius imp xio gubernantur, nullae tamen sunt Vrbes min-nibus septae, nullae ances: ne vel propugnaculis potius quam populi beneuolentia confidere, vel seditiosis rebellandi occasionem praebere videantur. quid autem imperia Parthorum EcTurcarum ad latam gloriam evexit, nisi quod ait Ottomannorum , illi Arsacidarumianguine ac fiducia freti, populum in sui admirationem &obsequium traxerui3fallitur enim Machiauel lus, qui existimat caeso Principe Turca-xum una cum liberis , anapertu illud collapsum iri , quod nulli sin t Principes ad quos imperiuiure peruenire possit. restat enim quardor gentes, quae generis splendore ac vetuitate Otto' mannis se iampridem aequarunt; Michalogi , Ebrenes , Turacanii, Maoconii,qui ab eadem qua Ottomanni stirpe ducuntur, hi tamen ab aditu Principis & Republica prudenter summouentur, ne res nouas moliri possint, nec voxo alia ratione Poeni, Persae,GMh, Bri tanni, Hispani , commodius imperium tueri possunt, quam successerio edicto. quin etiam Floretini accepta libertate cum ciuili sanguine urbem
ac seipsos diu foedassent, nec ullum exitum reperirent, uno cosensu per legatos a Pont. max. quaesierunt, ut regiae stirpis hominem mitteret,
ad quem ius imperii descirent: eo Carolum
450쪽
Valesium misit, cuius praesentia sedationes repente conquierunt. tantum valet sangcinis aegeneris opinio ad homines mutuis obsequiis di amicitia coniungendos : qui sane finis est
Rerum omnaum publicarum. neque tantum
proximis agnatis, sed etiam primogenitis imperium lege deferendum : alioqui caedes inter liberos,ac bella ciuilia saepe futura sunt,& quisedem tanto grauiora quam inter peregrinos, uanto grauiores sunt fratrum inter ipsos o
msiones. argumento sunt Turcarum crudelis sima parricidia, quae tande illi Reipublicae ruinam sunt allatura:quod cum metueretSelimus
huius pater , postea quam solum anum filium
si scepi siet, omnem curam procreandorum limberorum abiecit.hic veroDeiotariam imitatus non prius quieuit,quam filios omnes praeter ,- num interemptos vidit ac si primogenitus spe imperii solus haheret, caeteri hunc tibi colendum praeponerent vetvidere est apud nos,ubi nulla fratrum parricidia contigisse memorantur. .Est igitur regia potestas hoc modo constituta, omnium, ut quidem mihi videtur , prae- .stantissima, civitatibusq; maxime salutaris, ae velut harmonia suaui moderata concentu. Naquod Plato voluit Respublicas geometrica ra-zionegabernari:subtiliter ac ingenioseAristo teles illud solum ad praemia pertinere iudicauit; ac rationes Arithmetica ad rerum contra